ΟΔΗΓΙΑ 93/84/ΕΟΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Σεπτεμβρίου 1993 για την τροποποίηση της οδηγίας 80/723/ΕΟΚ περί της διαφάνειας των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 90 παράγραφος 3,

Εκτιμώντας:

ότι η οδηγία 80/723/ΕΟΚ της Επιτροπής (1), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 85/413/ΕΟΚ (2) καθιέρωσε ένα σύστημα το οποίο επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να διασφαλίζουν τη διαφάνεια των οικονομικών σχέσεων του Δημοσίου με τις δημόσιες επιχειρήσεις- ότι η εν λόγω οδηγία απαιτεί από τα κράτη μέλη να διατηρούν και να κοινοποιούν στην Επιτροπή εφόσον το ζητήσει ορισμένα οικονομικά στοιχεία-

ότι η οδηγία 80/723/ΕΟΚ, και ιδίως τα άρθρα της 3 και 5, περιλαμβάνουν διατάξεις που διευκολύνουν το καθήκον της Επιτροπής κατά την τήρηση των υποχρεώσεων που έχει αναλάβει-

ότι οι δημόσιες επιχειρήσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εθνική οικονομία των κρατών μελών- ότι εξαιτίας της εξέλιξης των συνθηκών ανταγωνισμού στην κοινή αγορά, και ιδίως στο πλαίσιο της προοδευτικής ενίσχυσης της οικονομικής ολοκλήρωσης και της κοινωνικής συνοχής στην Κοινότητα, αυξήθηκε η ανάγκη διαφάνειας στις οικονομικές σχέσεις του δημοσίου με τις δημόσιες επιχειρήσεις-

ότι τα κράτη μέλη θέσπισαν την Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, η οποία με τη σειρά της οδήγησε στη δημιουργία της ενιαίας αγοράς από την 1η Ιανουαρίου 1993- ότι το γεγονός αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του ανταγωνισμού και θα υποχρεώσει την Επιτροπή να είναι ιδιαίτερα προσεκτική προκειμένου να εγγυηθεί την πλήρη υλοποίηση των πλεονεκτημάτων της ενιαίας αγοράς- ότι η ενιαία αγορά εντείνει την ανάγκη διασφάλισης ίσων ευκαιριών μεταξύ των δημοσίων και των ιδιωτικών επιχειρήσεων-

ότι έχει διαπιστωθεί ότι σημαντικό μέρος των χρηματοδοτικών ροών μεταξύ του Δημοσίου και των δημοσίων επιχειρήσεων πραγματοποιείται υπό πολλές μορφές και δεν περιορίζεται στις εισφορές κεφαλαίου-

ότι όπως διαπίστωσε η Επιτροπή, ο μεταποιητικός τομέας, είναι κυρίως εκείνος όπου χορηγήθηκαν σημαντικά ποσά ενισχύσεως στις επιχειρήσεις χωρίς να έχουν κοινοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 93 πράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ- ότι η πρώτη (3), η δεύτερη (4) και η τρίτη (5) έρευνα περί των κρατικών ενισχύσεων επιβεβαιώνουν ότι σημαντικά ποσά κρατικών ενισχύσεων να χορηγούνται παράνομα-

ότι ένα σύστημα δήλωσης βασιζόμενο στον εκ των υστέρων έλεγχο των χρηματοδοτικών ροών του Δημοσίου προς τις δημόσιες επιχειρήσεις θα παρείχε στην Επιτροπή τη δυνατότητα να τηρήσει τις υποχρεώσεις της- ότι το εν λόγω σύστημα ελέγχου πρέπει να καλύπτει ειδικές οικονομικές πληροφορίες- ότι οι εν λόγω πληροφορίες δεν κοινοποιούνται πάντοτε στο κοινό και ότι οι πληροφορίες που είναι κοινοποιήσιμες δεν είναι αρκετά λεπτομερείς ώστε να επιτρέπουν την ορθή εκτίμηση των χρηματοδοτικών μεταβιβάσεων του Δημοσίου προς τις δημόσιες επιχειρήσεις-

ότι όλες οι απαιτούμενες πληροφορίες μπορούν να θεωρηθούν ως ανάλογες με τον επιδιωκόμενο στόχο, δεδομένου ότι οι πληροφορίες αυτές υπάγονται ήδη στις λογιστικές υποχρεώσεις της τέταρτης οδηγίας 78/660/ΕΟΚ του Συμβουλίου (6) όσον αφορά τους ετήσιους λογαριασμούς των εταιρειών, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 90/605/ΕΟΚ (7)-

ότι, προκειμένου να μην επιβαρυνθούν υπερβολικά οι διοικήσεις των κρατών μελών, το εν λόγω σύστημα ενημέρωσης θα πρέπει να χρησιμοποιεί όχι μόνον τα στοιχεία που κοινοποιούνται στο κοινό αλλά και στις πληροφορίες που κοινοποιούνται στους πλειοψηφικούς μετόχους- ότι πρέπει να επιτραπεί η υποβολή ενοποιημένων εκθέσεων- ότι οι ασυμβίβαστες ενισχύσεις που χορηγούνται στις μεγάλες επιχειρήσεις του μεταποιητικού τομέα είναι εκείνες που επιφέρουν τη μεγαλύτερη στρέβλωση του ανταγωνισμού στην κοινή αγορά- ότι το εν λόγω σύστημα δήλωσης μπορεί συνεπώς να περιοριστεί προς το παρόν στις επιχειρήσεις, ο κύκλος εργασιών των οποίων είναι ανώτερος των 250 εκατομμυρίων Ecu.

ότι ενώ το 1980, κατά την κοινοποίηση της οδηγίας, η Επιτροπή είχε κρίνει ότι οι κινήσεις κεφαλαίων στο εσωτερικό μιας δημόσιας επιχείρησης ή ενός ομίλου δημοσίων επιχειρήσεων δεν υπάγονται στις απαιτήσεις της οδηγίας 80/723/ΕΟΚ, η αναγραφή των εν λόγω στοιχείων ανταποκρίνεται πλέον στις νέες απαιτήσεις της οικονομικής ζωής που επηρεάζεται συχνά από τις παρεμβάσεις του κράτους έναντι των δημοσίων επιχειρήσεων- ότι θα πρέπει κατά συνέπεια να θεωρηθεί, όπως υπογραμμίστηκε ήδη στην νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου από το 1980 (8) και εξής- ότι οι περιπτώσεις παραβίασης των διατάξεων του άρθρου 93 παράγραφος 3 εκ μέρους των κρατών μελών έχουν αυξηθεί σημαντικά, κατά τρόπο που να καθιστά όλο και δυσχερέστερα τα ελεγκτικά καθήκοντα της Επιτροπής στον τομέα του ανταγωνισμού και ότι ως εκ τούτου, κρίνεται αναγκαία η ενίσχυση των εξουσιών εποπτείας της Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 80/723/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Το άρθρο 2 συμπληρώνεται με την ακόλουθη περίπτωση:

"- δημόσια επιχείρηση που ασκεί δραστηριότητες στον μεταποιητικό τομέα:

κάθε επιχείρηση, κύριος τομέας δραστηριότητας της οποίας είναι ο μεταποιητικός, ο οποίος ορίζεται ότι αντιπροσωπεύει τουλάχιστον 50 % του συνολικού ετησίου κύκλου εργασιών. Πρόκειται για επιχειρήσεις οι δραστηριότητες των οποίων υπάγονται στον τίτλο Δ - Μεταποιητικές βιομηχανίες (ο οποίος περιλαμβάνει τους υποτίτλους ΔΑ έως ΔΝ) της ονοματολογίας NACE (Αναθ. 1) (*).

(*) ΕΕ αριθ. L 83 της 3. 4. 1993, σ. 1."

2. Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 5α:

"Άρθρο 5α

1. Τα κράτη μέλη, οι δημόσιες επιχειρήσεις των οποίων ασκούν δραστηριότητες στον μεταποιητικό τομέα παρέχουν ορισμένες οικονομικές πληροφορίες, όπως ορίζονται στην παράγραφο 2, στην Επιτροπή σε ετήσια βάση (εντός των προθεσμιών που αναφέρονται στην παράγραφο 4).

2. Οι οικονομικές πληροφορίες που απαιτούνται για κάθε δημόσια επιχείρηση που να ασκεί δραστηριότητες στον μεταποιητικό τομέα σύμφωνα με την παράγραφο 3 είναι οι ακόλουθες:

i) η ετήσια έκθεση και οι ετήσιοι λογαριασμοί, σύμφωνα με τον ορισμό της τέταρτης οδηγίας 78/660/ΕΟΚ του Συμβουλίου (*). Οι ετήσιοι λογαριασμοί και η ετήσια έκθεση περιλαμβάνουν τον ισολογισμό, τα αποτελέσματα χρήσεως και το προσάρτημα καθώς και τις λογιστικές αρχές, τη δήλωση του διοικητικού συμβουλίου, τα στοιχεία ανά τομέα και την έκθεση πεπραγμένων. Εξάλλου, πρέπει να κοινοποιούνται, οι συνελεύσεις των μετόχων καθώς και κάθε άλλη σχετική πληροφορία.

Επίσης, στο βαθμό που δεν εμφανίζονται στην έκθεση διαχείρισης και στους ετήσιους λογαριασμούς, πρέπει να παρέχονται για κάθε επιχείρηση οι ακόλουθες πληροφορίες:

ii) εισφορές σε μετοχικό κεφάλαιο ή οιονεί κεφάλαιο εξομοιούμενο με εταιρικό κεφάλαιο- πρέπει να διευκρινίζονται οι όροι τους οποίους πραγματοποιείται η εισφορά (κοινές μετοχές, προνομιούχες, με απόδοση υπό αίρεση ή μετατρέψιμες και επιτόκια, μερίσματα ή σχετικά δικαιώματα μετατροπής),

iii) μη επιστρεπτέες επιχορηγήσεις ή επιστρεπτέες μόνον υπό ορισμένους όρους,

iv) χορήγηση δανείων προς την επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων των υπερβάσεων και των προκαταβολών έναντι των εισφορών κεφαλαίου. Πρέπει να διευκρινίζονται τα επιτόκια και οι όροι του δανείου και, κατά περίπτωση, οι εγγυήσεις που παρέχονται στο δανειστή από την επιχείρηση που λαμβάνει το δάνειο,

v) εγγυήσεις που παρέχει στην επιχείρηση το δημόσιο για την κάλυψη του χορηγούμενου δανείου (να διευκρινίζονται οι όροι και τα ενδεχόμενα τέλη που καταβάλει η επιχείρηση για τις εν λόγω εγγυήσεις),

vi) καταβληθέντα μερίσματα και μη διανεμηθέντα κέρδη,

vii) κάθε άλλη μορφή κρατικής παρέμβασης, ιδίως την παραίτηση του κράτους από οφειλές των δημοσίων επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων μεταξύ άλλων της επιστροφής δανείων, των επιχορηγήσεων, της καταβολής του φόρου επί των εταιρειών, των κοινωνικών επιβαρύνσεων ή παρομοίων οφειλών.

3. Οι πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με την παράγραφο 2 ανωτέρω παρέχονται για όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις ο κύκλος εργασιών των οποίων κατά το περασμένο οικονομικό έτος υπερέβη τα 250 εκατομμύρια Ecu.

Οι απαιτούμενες πληροφορίες παρέχονται ξεχωριστά για κάθε δημόσια επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είναι εγκατεστημένες στα άλλα κράτη μέλη- οι πληροφορίες περιλαμβάνουν, κατά περίπτωση, στοιχεία σχετικά με όλες τις συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στο εσωτερικό ενός ομίλου και μεταξύ διαφόρων ομίλων δημοσίων επιχειρήσεων, καθώς και άμεσα μεταξύ του κράτους και των δημοσίων επιχειρήσεων. Στο μετοχικό κεφάλαιο που αναφέρεται στην παράγραφο 2 σημείο ii) περιλαμβάνεται το μετοχικό κεφάλαιο που παρέχει άμεσα το κράτος και το μετοχικό κεφάλαιο από δημόσιες εταιρείες χαρτοφυλακίου και άλλες δημόσιες επιχειρήσεις (συμπεριλαμβανομένων των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων) που ανήκουν ή όχι στον ίδιο όμιλο. Πρέπει πάντοτε να διευκρινίζεται η σχέση μεταξύ του χρηματοδότη και του δικαιούχου. Παρομοίως, οι εκθέσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 υποβάλλονται για καθεμία δημόσια επιχείρηση ξεχωριστά καθώς και για την (ελεγχόμενη) εταιρεία χατοφυλακίου η οποία περιλαμβάνει πολλές δημόσιες επιχειρήσεις, στο βαθμό που η (ελεγχόμενη) εταιρεία χαρτοφυλακίου μπορεί, βάσει των ενοποιημένων πωλήσεων, να ταξινομηθεί ως μεταποιητική, σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 2.

Ορισμένες δημόσιες επιχειρήσεις κατανέμουν τις δραστηριότητές τους σε διάφορες επιχειρήσεις ανεξάρτητες μεταξύ τους από νομική άποψη. Για τις επιχειρήσεις αυτές, η Επιτροπή αποδέχεται μια ενοποιημένη έκθεση. Η ενοποίηση αυή αυτή πρέπει να αντικατοπτρίζει την οικονομική πραγματικότητα του ομίλου των επιχειρήσεων που ασκεί δραστηριότητες στον ίδιο ή σε στενά συνδεδεμένους τομείς. Οι ενοποιημένες εκθέσεις από διάφορες εταιρείες χαρτοφυλακίου καθαρά χρηματοπιστωτικού χαρακτήρα δεν επαρκούν.

4. Οι πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 ανωτέρω παρέχονται στην Επιτροπή σε ετήσια βάση. Οι πληροφορίες που αφορούν το οικονομικό έτος 1992 κοινοποιούνται στην Επιτροπή εντός προθεσμίας δύο μηνών από την δημοσίευση της παρούσας οδηγίας.

Για το 1993 και τα επόμενα έτη, οι πληροφορίες παρέχονται εντός 15 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία δημοσίευσης της ετήσιας έκθεσης της ενδιαφερόμενης δημόσιας επιχείρησης. Εν πάση περιπτώσει, και ιδίως για τις επιχειρήσεις που δεν δημοσιεύουν ετήσια έκθεση, οι απαιτούμενες πληροφορίες θα υποβάλλονται το αργότερο εντός εννέα μηνών από την ημερομηνία λήξης της εταιρικής χρήσης.

Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή, προκειμένου αυτή να είναι σε θέση να καθορίσει τον αριθμό των εταιρειών που καλύπτονται από το παρόν σύστημα δήλωσης, εντός προθεσμίας δύο μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας οδηγίας, ένα κατάλογο των εταιρειών που καλύπτονται από το παρόν άρθρο, αναφέροντας τον κύκλο εργασιών τους. Ο κατάλογος αυτός θα ενημερώνεται κάθε χρόνο στις 31 Μαρτίου.

5. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται στις εταιρείες που ανήκουν στην Treuhandanstalt ή που ελέγχονται από αυτήν μόνον από την ημερομηνία λήξης του ειδικού συστήματος δήλωσης που έχει θεσπιστεί για τις επενδύσεις του εν λόγω οργανισμού.

6. Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή κάθε συμπληρωματική πληροφορία που αυτή κρίνει αναγκαία για την πλήρη εκτίμηση των στοιχείων που της κοινοποιούνται.

(*) ΕΕ αριθ. L 222 της 14. 8. 1978, σ. 11."

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο μέχρι την 1η Νοεμβρίου 1993. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 30 Σεπτεμβρίου 1993.

Για την Επιτροπή

Karel VAN MIERT

Αντιπρόεδρος

(1) ΕΕ αριθ. L 195 της 29. 7. 1980, σ. 35.

(2) ΕΕ αριθ. L 229 της 28. 8. 1985, σ. 20.

(3) ISBN 92-825-9534-x.

(4) ISBN 92-826-0385-7.

(5) ISBN 92-826-4636-x.

(6) ΕΕ αριθ. L 222 της 14. 8. 1978, σ. 11.

(7) ΕΕ αριθ. L 317 της 16. 11. 1990, σ. 60.

(8) Παράβαλε π.χ. την απόφαση 290/083 (Caisse Nationale de Credit Agricole) της 30ής Ιανουαρίου 1985, Συλλογή 1985, σ. 439, την απόφαση 67, 68, 70/85 (Van Der Kooy) της 2ας Φεβρουαρίου 1988, Συλλογή 1988, σ. 219, την απόφαση C-303/88 (Eni/Lanerossi) της 21ης Μαρτίου 1991, Συλλογή 1991, σ. Ι-1433, της 21ης Μαρτίου 1991, Συλλογή 1991, σ. Ι-1603.