ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Αυγούστου 1991 σχετικά με τις ενισχύσεις που χορήγησε η ιταλική κυβέρνηση στην εταιρεία Italgrani SpA για την ίδρυση συγκροτήματος γεωργικών προϊόντων διατροφής στο Mezzogiorno (Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό) (91/474/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τις παρατηρήσεις που της υπέβαλαν οι ενδιαφερόμενοι κατόπιν αιτήματος αυτής, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω άρθρου (1),

Εκτιμώντας τα παρακάτω δεδομένα:

Ι

Μια επιχείρηση του τομέα γεωργικών προϊόντων διατροφής, με την επιστολή της της 17ης Ιουλίου 1990 προς την Επιτροπή καλούσε την τελευταία, σύμφωνα με το άρθρο 175 της συνθήκης ΕΟΚ, να λάβει θέση σχετικά με το ζήτημα των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στις 12 Απριλίου 1990 από την ιταλική κυβέρνηση για την κάλυψη ορισμένων επενδύσεων της εταιρείας Italgrani SpA, που εδρεύει στη Νάπολη.

Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, οι ιταλικές αρχές γνωστοποίησαν στις 7 Σεπτεμβρίου 1990 την απόφαση της 12ης Απριλίου 1990 της διυπουργικής επιτροπής για το συντονισμό της βιομηχανικής πολιτικής (CIPI) σχετικά με το ως άνω επενδυτικό πρόγραμμα.

Το εν λόγω πρόγραμμα αποτελεί αντικείμενο σύμβασης μεταξύ του υπουργείου παρεμβάσεων στο Mezzogiorno και της εταιρείας Italgrani SpA, και εγγράφεται στα πλαίσια του νόμου 64/86 της 1ης Μαρτίου 1986 που διέπει τις έκτακτες παρεμβάσεις υπέρ του Mezzogiorno. Οι προβλεπόμενες ενισχύσεις ανέρχονται σε συνολικό ύψος 522,3 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών και προορίζονται για τη χρηματοδότηση επενδύσεων ύψους 964,5 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών.

Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παραγωγής ειδών διατροφής με βάση κυρίως σιτηρά, οπωρικά, σόγια και σακχαρότευτλα, το οποίο αποβλέπει σε ίδρυση των ακολούθων μονάδων, για συνολικό ύψος επενδύσεων 669,5 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών:

(σε δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες)

Τύπος επένδυσης και τοποθεσία των εγκαταστάσεων Ύψος των επενδύσεων πάγιο (α) αποθεματικό (β) σύνολο (α + β) ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ 1. Αμυλοποιείο - Taranto 210,0 24,5 234,5 2. Χημική βιομηχανία ζάχαρης - Corigliano Calabro 110,0 15,0 125,0 3. Μονάδα ζύμωσης (ζύμες/άλλες) - Calabria 39,0 2,0 41,0 4. Μονάδα ζύμωσης (κιτρικό οξύ και άλλα) - Calabria 31,0 3,0 34,0 5. Αλκοόλες - Crotone 60,0 5,0 65,0 6. Φυτικές πρωτεΐνες - Manfredonia 80,0 24,0 104,0 7. Βιοαποικοδομήσιμες πλαστικές ύλες - Napoli 25,0 1,0 26,0 8. Μονάδα εκτροφής χοίρων - Potenza 15,0 15,0 9. Μονάδα εκτροφής χοίρων - Crotone 15,0 15,0 10. Κονσέρβες φρούτων και λαχανικών - Calabria 10,0 10,0 ΣΥΝΟΛΟ 1 έως 10 595,0 74,5 669,9

Οι ενισχύσεις για επενδύσεις σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις ανέρχονται σε 296,96 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες ενώ το υπόλοιπο θα διατεθεί για την κατασκευή ερευνητικών κέντρων (91,1 δισεκατομμύρια), για την υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων (92 δισεκατομμύρια) και για την επιμόρφωση προσωπικού (36 δισεκατομμύρια).

Η προβλεπόμενη παραγωγική ικανότητα σε τόνους ανά έτος έχει ως εξής:

(τόνοι ανά έτος)

Άλευρα 90 000 Σιμιγδάλια 60 000 Γλουτένη 43 500 Ζωοτροφές 199 500 Άμυλο 357 000 εκ των οποίων - άμυλο προοριζόμενο για διαιτητικά, φαρμακευτικά και οικολογικά προϊόντα 180 000 - ζυμώσεις 82 500 - βιοαποικοδομήσιμες πλαστικές ύλες 6 000 - κατάλοιπα αμύλου που διατίθενται στην αγορά 88 500 Αλκοόλες - αλκοόλες διατροφής 19 200 - βιομηχανικές αλκοόλες 9 600 Φυτικές πρωτεΐνες - άλευρα πρωτεϊνών 112 750 - πρωτεΐνες σε άλλες μορφές 112 750 - ζωοτεχνικά άλευρα 97 500 - λεκιθίνη 2 610 - σογιέλαιο (υποπροϊόν) 49 590 Δύο μονάδες εκτροφής χοίρων Μεταφορά αλευροβιομηχανίας από τη Foggia στην Ortona

Επειδή μεταξύ των συναφών βιομηχανικών κλάδων λαμβάνουν χώρα σημαντικές εμπορικές συναλλαγές σε διακοινοτικό επίπεδο, η Επιτροπή έκρινε ότι οι σχετικές παρεμβάσεις συνιστούν ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης και, βάσει στοιχείων που έχει στη διάθεσή της, ότι μάλλον δεν μπορούν να τύχουν των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 και ιδίως στις διατάξεις του νόμου 64/86 βάσει των όρων που τίθενται στο άρθρο 9 της απόφασης 88/318/ΕΟΚ της Επιτροπής της 2ας Μαρτίου 1988 περί εγκρίσεως του καθεστώτος ενισχύσεων που θεσπίζεται βάσει του νόμου 64 της 1ης Μαρτίου 1986 υπέρ του Mezzogiorno (2). Έκτοτε, κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2, κατά της χορήγησης ενισχύσεων προοριζόμενων υπέρ:

- της ίδρυσης ενός αμυλοποιείου και εγκαταστάσεων που θα χρησιμεύσουν άμεσα ή έμμεσα για την παραγωγή ισογλυκόζης,

- της παραγωγής σπορελαίων,

- της παραγωγής σιμιγδαλιού και αλεύρων,

- της ίδρυσης χοιροτροφείων,

- της δημιουργίας αποθεμάτων από προϊόντα του παραρτήματος ΙΙ της συνθήκης.

Πράγματι, σε ό,τι αφορά τα προϊόντα που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ της συνθήκης, οι ιταλικές αρχές υποχρεούνται να τηρήσουν τις προδιαγραφές του άρθρου 9 της απόφασης 88/318/ΕΟΚ. Στο εν λόγω άρθρο προβλέπεται ότι η Ιταλία είναι υποχρεωμένη να τηρήσει τις κοινοτικές διατάξεις και πλαίσια που ισχύουν ή που θα υιοθετηθούν από τα κοινοτικά όργανα προκειμένου για το συντονισμό των διαφόρου τύπου ενισχύσεων στον τομέα των προϊόντων που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ της συνθήκης. Πλην όμως, βάσει στοιχείων που είχε στη διάθεσή της, η Επιτροπή έκρινε ότι οι ιταλικές αρχές δεν είχαν λάβει υπόψη απαγορεύσεις και περιορισμούς που ίσχυαν αναφορικά με τη χορήγηση ενισχύσεων στον τομέα του αμύλου, της ισογλυκόζης, των σπορελαίων, της χοιριοτροφίας καθώς και αναφορικά με τη δημιουργία αποθεμάτων προϊόντων που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ της συνθήκης. Οι ιταλικές αρχές όφειλαν κυρίως να έχουν κοινοποιήσει την προγραμματική σύμβαση σύμφωνα με το άρθρο 93 παράγραφος 3 της συνθήκης, όπως είχε ζητηθεί από την Επιτροπή με τέλεξ της 14ης Νοεμβρίου 1986, προκειμένου να της δοθεί η δυνατότητα να λάβει θέση επί του θέματος των ενισχύσεων που προορίζονται για τα προϊόντα του παραρτήματος ΙΙ της συνθήκης.

Η Επιτροπή είχε επιπλέον κρίνει ότι εξακολουθούσαν να υπάρχουν αμφιβολίες σχετικά με την τήρηση των επιπέδων έντασης των ενισχύσεων και ότι οι ενισχύσεις για έρευνα και για επιμόρφωση δεν ήταν αρκούντως αιτιολογημένες.

Κατά συνέπεια, με επιστολή της 23ης Νοεμβρίου 1990, η Επιτροπή κάλεσε την ιταλική κυβέρνηση να της υποβάλει τις παρατηρήσεις της στα πλαίσια της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2 της συνθήκης. Τα υπόλοιπα κράτη μέλη και οι τρίτοι ενδιαφερόμενοι ενημερώθηκαν σχετικά μέσω της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (3).

ΙΙ

Η ιταλική κυβέρνηση υπέβαλε τις παρατηρήσεις της με τις επιστολές της 30ής Ιανουαρίου 1991 και 28ης Μαΐου 1991.

Οκτώ ενώσεις, μια επιχείρηση και η εταιρεία Italgrani SpA υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους οι οποίες και κοινοποιήθηκαν στις ιταλικές αρχές στις 8 Απριλίου 1991.

Η ιταλική κυβέρνηση και η εταιρεία Italgrani SpA προσέφυγαν στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων προκειμένου να κηρυχθεί άκυρη η επιστολή της Επιτροπής της 23ης Νοεμβρίου 1990, με την οποία εζητείτο να κινηθεί η διαδικασία του άρθρου 93 παράγραφος 2 (βλέπε υποθέσεις αριθ. C-47/91 και αριθ. C-100/91).

Τα στοιχεία που προσκόμισε η ιταλική κυβέρνηση επέτρεψαν στην Επιτροπή να διαπιστώσει ότι οι ενισχύσεις για έρευνα (ερευνητικά προγράμματα και χρηματοδότηση ερευνητικών κέντρων) είναι σύμφωνες προς τους όρους που καθορίζονται με την προαναφερόμενη απόφαση 88/318/ΕΟΚ.

Αναφορικά με τις ενισχύσεις για επιμόρφωση, καθώς πρόκειται για ενισχύσεις βασικής κατάρτισης, ανταποκρίνονται προς τα κριτήρια των ειδικών στόχων του Ευρωπαϊκού Κοινοτικού Ταμείου και προς τους όρους που καθορίζονται στην προαναφερόμενη απόφαση 88/318/ΕΟΚ.

Σε ό,τι αφορά τις ενισχύσεις για τα σπορέλαια, πρόκειται στην πραγματικότητα για την παραγωγή φυτικών πρωτεινών υψηλής καθαρότητος και λεκιθινών που προορίζονται για διαιτητικές και φαρμακευτικές χρήσεις από τον άνθρωπο. Οι πρωτεΐνες υψηλής καθαρότητος και οι λεκιθίνες, αφού υποστούν την κατάλληλη επεξεργασία ώστε να γίνουν καταναλώσιμες, θα αποτελέσουν τη βάση νέων ειδών διατροφής, προοριζόμενων κυρίως για την τροφοδοσία και για την παρασκευή θεραπευτικών προϊόντων διαίτης, στα οποία θα γίνεται εκμετάλλευση των αποδεδειγμένα θετικών ιδιοτήτων των δραστικών ουσιών που περιέχονται στη σόγια. Οι προτεΐνες και οι λεκιθίνες θα πρέπει να εξάγονται και καθαρίζονται σύμφωνα με τις πιο προηγμένες τεχνολογικές μεθόδους (με χρήση, για παράδειγμα, αερίων που έχουν υπερβεί το κρίσιμο σημείο τους), ώστε να προστατεύεται ο καταναλωτής από την παρουσία διαλυτών ή άλλων βλαβερών για την υγεία καταλοίπων.

Για την παραγωγή αυτών των προϊόντων προηγμένης τεχνολογίας και πειραματικού χαρακτήρα, που η διάδοσή τους στην αγορά είναι ακόμη πολύ περιορισμένη και τα οποία αποτελούν στόχο της παρούσας φάσης του προγράμματος, θα πρέπει να θραύονται οι σπόροι της σόγιας και να αφαιρείται το ελαιώδες μέρος (12 % περίπου κατά βάρος). Η αφαίρεση του ελαιώδους μέρους αποτελεί μια πολύ λεπτή φάση της επεξεργασίας, αφού κατάλοιπα, έστω και ελάχιστα, προσδίδουν σις πρωτεΐνες δυσάρεστα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, τα οποία θα πρέπει να εξαλείφονται με ισχυρές αρωματικές ουσίες. Το έλαιο συνεπώς που θα έχει παραχθεί κατ' αυτόν τον τρόπο θα περιέχει κατάλοιπα.

Με βάση τις παραπάνω παρατηρήσεις, οι ενισχύσεις για έρευνα, για επιμόρφωση και για την παραγωγή σπορελαίων θα πρέπει να θεωρείται ότι συμβιβάζονται προς την κοινή αγορά και ότι μπορούν επομένως να εφαρμοσθούν γι' αυτές οι παρεκκλίσεις που προβλέπονται από το νόμο 64/86.

ΙΙΙ

Με διαδοχικές επιστολές της 23ης Ιουλίου 1991 και της 24ης Ιουλίου 1991, οι ιταλικές αρχές τροποποίησαν ουσιαστικά το αρχικά προβλεπόμενο επενδυτικό πρόγραμμα καθώς και τις σχετικές με αυτό ενισχύσεις.

Το νέο πρόγραμμα (4) τροποποιεί το αρχικό ως ακολούθως:

- καταργείται η ενίσχυση υπέρ της ίδρυσης αμυλοπιείου καθώς και οι ενισχύσεις για σιμιγδάλια και τα άλευρα,

- καταργείται η ενίσχυση για την ίδρυση βιομηχανιών εκτροφής χοίρων,

- καταργείται η ενίσχυση για τη χρηματοδότηση αποθεμάτων προϊόντων του παραρτήματος ΙΙ της συνθήκης,

- μειώνεται η ετήσια παραγωγική ικανότητα από 357 000 τόνους σε 150 000 τόνους περίπου,

- αυξάνονται οι επενδύσεις και οι ενισχύσεις για τη χημική βιομηχανία της ζάχαρης και καταργείται πλήρως η παραγωγή ισογλυκόζης,

- αυξάνονται οι επενδύσεις και οι ενισχύσεις για τις ζυμώσεις και το κιτρικό οξύ,

- αυξάνονται οι ενισχύσεις για τα ερευνητικά προγράμματα.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

(σε δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες)

Τύπος επένδυσης και τοποθεσία των εγκαταστάσεων Ύψος των επενδύσεων Σύνολο ενισχύσεων Πάγιο Αποθεματικό Σύνολο Α. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ 1. Αμυλοποιείο - Taranto (110,0) - 2. Χημική βιομηχανία ζάχαρης - Corigliano Calabro 160,0 160,0 68,13 3. Μονάδα ζύμωσης (ζύμες/άλλες) - Calabria 70,0 16,0 86,0 37,15 4. Μονάδα ζύμωσης (κιτρικό οξύ και άλλα) - Calabria 50,0 14,0 64,0 29,36 5. Αλκοόλες - Crotone 60,0 20,0 80,0 34,07 6. Φυτικές πρωτεΐνες - Manfredonia 80,0 80,0 34,62 7. Βιοαποικοδομήσιμες πλαστικές ύλες - Napoli 25,0 5,0 30,0 17,21 8. Κονσέρβες φρούτων και λαχανικών - Calabria 10,0 10,0 7,63 ΣΥΝΟΛΟ Α 455,0 55,0 510,0 228,17

(σε δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες)

Τύπος επένδυσης και τοποθεσία των εγκαταστάσεων Ύψος των επενδύσεων Σύνολο ενισχύσεων Πάγιο Αποθεματικό Σύνολο Β. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ Napoli 110,0 110,0 74,98 Eufemia Lamezia 30,0 30,0 21,85 ΣΥΝΟΛΟ Β 140,0 0,0 140,0 96,83 Γ. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 125,0 125,0 100,00 Δ. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ (ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ) 40,0 40,0 36,00 ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ Α + Β + Γ + Δ 760,0 55,0 815,0 461,00

Οι ιταλικές αρχές διευκρίνησαν επιπλέον ότι οι ανωτέρω ενισχύσεις, συνολικού ύψους 461 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών, θα χορηγηθούν με την προϋπόθεση ότι κατά την υλοποίηση του προγράμματος η Italgrani θα τηρήσει τους ακόλουθους όρους:

- τα μεταποιημένα προϊόντα του αμύλου ή τα παράγωγα αυτού θα πρέπει να παρασκευάζονται αποκλειστικά με βάση άμυλο κοινοτικής προελεύσεως,

- η παραγωγή αμύλου από την εταιρεία Italgrani στα πλαίσια του προγράμματος θα πρέπει να περιοριστεί αυστηρά στις ποσότητες τις απαιτούμενες για την ικανοποίηση των αναγκών της δικής της παραγωγής παραγώγων του αμύλου ή/και μεταποιημένων προϊόντων αυτού,

- η Italgrani δεν θα μπορεί να διαθέσει στην αγορά καμία ποσότητα αμύλου που θα έχει παραχθεί στα πλαίσια του υπόψη προγράμματος.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η προβλεπόμενη ικανότητα παραγωγής αμύλου ανέρχεται περίπου σε 150 000 τόνους ανά έτος- η ίδρυση του αμυλοποιείου στον Τάραντα θα γίνει χωρίς τη χορήγηση κοινοτικών ενισχύσεων και η σχετική επένδυση θα ανέλθει σε 110 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες. Αρχικά η πρόβλεψη ήταν για 210 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες μαζί με τις κοινοτικές ενισχύσεις, και η ικανότητα παραγωγής αμύλου που προβλεπόταν ήταν 357 000 τόνοι ανά έτος.

IV

Οι παρεμβάσεις που προβλέπονται από τις ιταλικές αρχές απορρέουν εκ του νόμου 64/86 και συνίστανται σε άμεσες επιχορηγήσεις και σε χρηματοδοτήσεις με επιδοτούμενα επιτόκια. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι παρεμβάσεις αυτές αποτελούν ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 αφού ευνοούν την Italgrani και ορισμένα από τα προϊόντα της για τα οποία υπάρχει ανταγωνισμός και εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Στον πίνακα που ακολουθεί εμφαίνονται τα προϊόντα της Italgrani και οι ποσότητες αυτών οι οποίες αποτελούν αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών μεταξύ της Ιταλίας και των λοιπών κρατών μελών (στοιχεία Nimexe εκφρασμένα σε τόνους, για το έτος 1990):

Εισαγωγές από Κοινότητα προς Ιταλία Εξαγωγές από Ιταλία προς Κοινότητα Παραγωγή Italgrani (1) Μαλτόζη 0 28 23 400 Σιρόπια με υψηλή περιεκτικότητα σε μαλτόζη 15 1 548 36 400 Σιρόπια φρουκτόζης 4 2 323 18 000 Κρυσταλλική φρουκτόζη 0 1 741 16 200 Μαννιτόλη 110 894 14 400 Σορβιτόλη 5 716 4 688 27 000 Άλλες γλυκόζες υδρογονούχες 49 060 51 675 18 000 Γλυκόζες και δεξτρόζες abv 1 248 1 825 9 000 Γλυκόζη για καθαρή χημεία 1 478 16 123 9 000 Ένζυμα Ζύμες 6 637 3 287 16 500 Κιτρικό οξύ 0 7 265 18 000 Φυτικές πρωτεΐνες - συνθετική πρωτεΐνη 1 163 779 112 750 - λεκιθίνη 3 973 3 334 2 610 - σογέλαιο 4 106 6 047 49 590

(1) Η προβλεπόμενη από το πρόγραμμα δυναμικότητα παραγωγής αμύλου 150 000 τόνων ανά έτος δεν φαίνεται να είναι δυσανάλογη σε σχέση με τις ποσότητες των κυριότερων παραγώγων ή/και μεταποιημένων προϊόντων αμύλου που σκοπεύει να παραγάγει η Italgrani και τα οποία εμφαίνονται σ' αυτήν τη στήλη.

Η Επιτροπή δεν έχει στη διάθεσή της στατιστικά δεδομένα σχετικά με την κοινοτική παραγωγή προϊόντων που δικαιούνται των εν λόγω ενισχύσεων. Θα πρέπει ωστόσο να υπογραμμισθεί ότι οι βιομηχανίες της ζάχαρης και τα λοιπά προϊόντα τους αποτελούν μέρος της παραγωγής προϊόντων από άμυλο και εντάσσονται σε ένα βιομηχανικό τομέα ο οποίος χαρακτηρίζεται από ισχυρό ανταγωνισμό.

Οι βιομηχανίες του τομέα είναι πολυάριθμες και αποτελούνται από μεγάλες μονάδες με υψηλή ένταση κεφαλαίου. Η Italgrani θα καταλάβει στα πλαίσια αυτού του τομέα θέση σχετικά σημαντική.

Οι ενισχύσεις που προβλέπονται υπέρ της Italgrani στρεβλώνουν το κανονικό παιχνίδι του ανταγωνισμού αφού μειώνουν το κόστος των επενδυτικών δαπανών της εν λόγω εταιρείας φέροντάς την έτσι σε πλεονεκτική θέση απέναντι στους άλλους παραγωγούς οι οποίοι δεν τυγχάνουν αναλόγων πλεονεκτημάτων.

Σύμφωνα με τις παραπάνω σκέψεις, οι εν λόγω ενισχύσεις ενδέχεται να επηρεάσουν τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών και να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ.

V

Το άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ θέτει κατ' αρχήν το ζήτημα του ασυμβίβαστου κοινής αγοράς και ενισχύσεων που παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά τα οποία περιγράφονται εις αυτό. Σε ό,τι αφορά τις παρεκκλίσεις από την ως άνω αρχή, οι προβλεπόμενες στο άρθρο 92 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΟΚ δεν εφαρμόζονται εν προκειμένω λόγω της θέσεως και των στόχων των υπόψη ενισχύσεων.

Σύμφωνα με το άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ, οι ενισχύσεις που μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά θα πρέπει να θεωρούνται σε κοινοτικά πλαίσια και όχι μόνο στα πλαίσια ενός και μόνου κράτους μέλους. Για τη διαφύλαξη της ορθής λειτουργίας της κοινής αγοράς και για συνεκτίμηση των αρχών που προβλέπονται στο άρθρο 3 στοιχείο στ) της συνθήκης ΕΟΚ, οι παρεκκλίσεις από την απαγορευτική αρχή του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ οι προβλεπόμενες στην παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου θα πρέπει να ερμηνεύονται περιοριστικά όταν εξετάζεται οποιοδήποτε καθεστώς ή μεμονωμένο μέτρο παροχής ενισχύσεων.

Συγκεκριμένα, οι παρεκκλίσεις δεν μπορούν να ισχύουν παρά μόνο εάν η Επιτροπή διαπιστώσει ότι το ελεύθερο παιχνίδι των δυνάμεων της αγοράς, ελλείψει ενισχύσεων, δεν αρκεί από μόνο του για να παρακινήσει τους ενδεχόμενους δικαιούχους των ενισχύσεων αυτών σε δράση για επίτευξη ενός των επιδιωκόμενων στόχων.

Βασιζόμενη στις αρχές αυτές, και ιδίως στην παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης, η Επιτροπή, με την απόφαση 88/318/ΕΟΚ, ενέκρινε το καθεστώς παρεμβάσεων υπέρ του Mezzogiorno, το οποίο προβλέπεται από το νόμο 64/86. Εντούτοις, και για την περίπτωση αυτή, η Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση των ενισχύσεων με την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν μεταξύ άλλων και οι δύο παρακάτω όροι:

- τα ανώτατα επίπεδα έντασης των ενισχύσεων και

- οι εξαιρέσεις και τα ειδικά όρια που αφορούν τις ενισχύσεις τις προοριζόμενες για τα προϊόντα του παραρτήματος ΙΙ της συνθήκης.

Να σημειωθεί σχετικά ότι τα επίπεδα έντασης των υπόψη ενισχύσεων (επιχορηγήσεων και επιδοτήσεων επιτοκίου), κατόπιν των τροποποιήσεων που επήλθαν στη διάρκεια της διαδικασίας, αντιστοιχούν στις οριακές τιμές που είχαν προσδιοριστεί με το άρθρο 9 του νόμου 64/86 (5) όπως αυτές εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στην απόφαση της 2ας Μαρτίου 1988. Οι εν λόγω ενισχύσεις εμφαίνονται αναλυτικά στον κατωτέρω πίνακα:

(σε δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες)

Τύπος επένδυσης και τοποθεσία των εγκαταστάσεων Επιχορήγηση Επιδότηση Σύνολο ενισχύσεων Α. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ 1. Χημική βιομηχανία ζάχαρης - Corigliano Calabro 42,35 25,78 68,13 2. Μονάδα ζύμωσης (ζύμες/άλλες) - Calabria 23,45 13,70 37,15 3. Μονάδα ζύμωσης (κιτρικό οξύ και άλλα) - Calabria 19,25 10,11 29,36 4. Αλκοόλες - Crotone 21,35 12,72 34,07 5. Φυτικές πρωτεΐνες - Manfredonia 21,90 12,72 34,62 6. Βιοαποικοδομήσιμες πλαστικές ύλες - Napoli 10,02 7,19 17,20 7. Κονσέρβες φρούτων και λαχανικών - Calabria 5,60 2,03 7,63 ΣΥΝΟΛΟ Α 143,92 84,25 228,17 Β. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ Napoli 66,00 8,98 74,98 Eufemia Lamezia 18,00 3,85 21,85 ΣΥΝΟΛΟ Β 84,00 12,83 96,83 Γ. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 100,00 - 100,00 Δ. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ (ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ) 36,00 - 36,00 ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ Α + Β + Γ + Δ 363,92 97,08 461,00

Σε ό,τι αφορά το δεύτερο όρο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι ενισχύσεις ευνοούν τώρα προϊόντα υπαγόμενα σε τομείς για τους οποίους δεν ισχύουν σήμερα τομεακοί περιορισμοί κατά την έννοια του άρθρου 9 της απόφασης 88/318/ΕΟΚ. Οι εν λόγω ενισχύσεις με τη σημερινή τους μορφή μπορεί επομένως να θεωρούνται ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά και να επωφεληθούν έτσι των παρεμβάσεων που προβλέπονται από το καθεστώς ενισχύσεων το προβλεπόμενο από το νόμο 64/86.

Εν τούτοις, δεν μπορούμε να αγνοούμε το δεσμό που υπάρχει μεταξύ του αμύλου και των προϊόντων τα οποία δικαιούνται των υπόψη ενισχύσεων, εφόσον τα εν λόγω προϊόντα είναι παράγωγα του αμύλου ή/και μεταποιημένα προϊόντα αυτού. Ο τομέας του αμύλου είναι πράγματι εξαιρετικά ευαίσθητος και τρωτός εξαιτίας, μεταξύ άλλων, της πλεονασματικής παραγωγικής ικανότητας και του αυξημένου ανταγωνισμού σε διεθνές επίπεδο (6)- για το λόγο αυτό, η Επιτροπή έχει υιοθετήσει εδώ και καιρό μια πολιτική πολύ περιοριστική στο θέμα των παρεμβάσεων υπέρ του αμύλου, αντιτιθέμενη τόσο στις επενδυτικές επιχορηγήσεις του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων όσο και στις κρατικές ενισχύσεις σε εθνικό επίπεδο. Ως εκ τούτου, για να διατηρηθεί η σημερινή ισορροπία της αγοράς αμύλου, η Επιτροπή κρίνει ότι θα πρέπει να αποτραπούν έμμεσες επιπτώσεις των εν λόγω ενισχύσεων πάνω στην παραγωγή αμύλου, οι οποίες να μη συμβιβάζονται με τους στόχους της κοινής οργάνωσης αγοράς στον τομέα των σιτηρών. Κάτι τέτοιο θα συνέβαινε κυρίως εάν η Italgrani είχε τη δυνατότητα να διαθέτει στην αγορά (ιταλική, κοινοτική ή στην αγορά τρίτων χωρών) νέες ποσότητες αμύλου.

Προς τούτο, βασιζόμενη στις δεσμεύσεις των ιταλικών αρχών που εκτέθηκαν συνοπτικά στα προηγούμενα (μέρος ΙΙΙ, σελίδες 8 έως 10 της παρούσας απόφασης), η Επιτροπή εκτιμά ότι η χορήγηση όλων των ενισχύσεων που απαιτούνται για την υλοποίηση του προγράμματος στο σύνολό του θα πρέπει να υπόκειται στην αυστηρή τήρηση των παρακάτω όρων:

α) τα μεταποιημένα προϊόντα του αμύλου ή τα παράγωγα αυτού θα πρέπει να παρασκευάζονται από την Italgrani με χρήση αμύλου κοινοτικής μόνον προελεύσεως-

β) η παραγωγή αμύλου από την Italgrani στα πλαίσια του προγράμματος - για το οποίο προβλέπεται ετήσια παραγωγική ικανότητα 150 000 τόνων περίπου - θα περιοριστεί αυστηρά στις ποσότητες που απαιτούνται για την ικανοποίηση των δικών της αναγκών σε ό,τι αφορά την παραγωγή παραγώγων ή/και μεταποιημένων προϊόντων του αμύλου- η παραγωγή του αμύλου θα μπορεί έτσι να εξελίσσεται αναλόγως των παραγωγικών της αναγκών και δεν θα μπορεί να αυξάνεται πέρα των αναγκών αυτών-

γ) η Italgrani δεν θα διαθέσει ποτέ στην αγορά (εθνική, κοινοτική ή σε αγορές τρίτων χωρών) ποσότητες αμύλου που θα έχει παραχθεί στα πλαίσια του προγράμματος-

δ) οι ιταλικές αρχές υποχρεούνται να λάβουν τα ενδεδειγμένα μέτρα ελέγχου για να διασφαλίσουν την τήρηση των ως άνω επιτακτικών όρων- σχετικά, μέχρι τις 30 Ιουνίου του έτους που έπεται του πολιτικού έτους αναφοράς, θα πρέπει να διαβιβάζεται στην Επιτροπή αναλυτική ετήσια έκθεση-

ε) οι ιταλικές αρχές υποχρεούνται να αναφέρουν τους τέσσερις ανωτέρω όρους στην απόφαση της CIPI σχετικά με την έγκριση του επενδυτικού προγράμματος, η οποία και θα δημοσιευθεί στην επίσημη εφημερίδα της ιταλικής δημοκρατίας.

Αναφορικά με τις επενδυτικές ενισχύσεις για τις αλκοόλες, δεδομένης της υπάρχουσας υπερπαραγωγής στον τομέα και την εξαίρεση των παραγωγικών εγκαταστάσεων αυτού από κοινοτικές χρηματοδοτήσεις σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 του Συμβουλίου (7), η Επιτροπή υπενθυμίζει τις ιταλικές αρχές ότι καλό είναι να μην αυξηθεί η παραγωγή. Πρόκειται εδώ για μια σύσταση που γίνεται δυνάμει του άρθρου 93 παράγραφος 3 πρώτη πρόταση της συνθήκης, αφού οι αλκοόλες δεν υπάγονται ακόμη σε κοινή οργάνωση αγοράς,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Οι ενισχύσεις συνολικού ύψους 461 εκατομμυρίων ιταλικών λιρών, που χορηγήθηκαν από την ιταλική κυβέρνηση στην εταιρεία Italgrani για την υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος που προβλέπεται από την απόφαση της CIPI, της 12ης Απριλίου 1990, όπως τροποποιήθηκε διαδοχικά με τις επιστολές της 23ης και 24ης Ιουλίου 1991, συμβιβάζονται με την κοινή αγορά και μπορούν να τύχουν των παρεμβάσεων που προβλέπει ο νόμος 64/86 της 1ης Μαρτίου 1986 (παρεμβάσεις υπέρ του Mezzogiorno).

2. Εντούτοις, οι ενισχύσεις αυτές συνολικού ύψους 461 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών μπορούν να χορηγηθούν παρά μόνον με την προϋπόθεση ότι κατά την υλοποίηση του προγράμματος η εταιρεία Italgrani θα τηρήσει τους ακόλουθους όρους:

- τα μεταποιημένα προϊόντα αμύλου ή παράγωγα αυτού θα πρέπει να παρασκευάζονται με βάση άμυλο κοινοτικής μόνον προελεύσεως,

- η παραγωγή αμύλου στα πλαίσια του υπόψη προγράμματος της Italgrani, με προβλεπόμενη ετήσια παραγωγική ικανότητα 150 000 τόνων περίπου, θα πρέπει να περιορισθεί αυστηρά στις ποσότητες που πωλούνται για την ικανοποίηση των αναγκών της ιδίας παραγωγής προϊόντων του αμύλου, παραγώγων ή/και μεταποιημένων- η παραγωγή αμύλου θα μπορεί έτσι να εξελίσσεται αναλόγως των αναγκών σε παράγωγα ή/και μεταποιημένα προϊόντα και δεν μπορεί να αυξάνεται πέραν των εν λόγω αναγκών,

- ουδεμία ποσότητα αμύλου που θα έχει παραχθεί στα πλαίσια του υπόψη προγράμματος δεν θα μπορεί να διατίθεται στην αγορά (εθνική, κοινοτική ή αγορά τρίτων χωρών).

Άρθρο 2

Οι ιταλικές αρχές υποχρεούνται:

- να λάβουν τα ενδεδειγμένα μέτρα ελέγχου ώστε να διασφαλιστεί η τήρηση των επιτακτικών όρων που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 της παρούσας απόφασης. Σχετικά, μέχρι τις 30 Ιουνίου του έτους που έπεται του πολιτικού έτους αναφοράς, θα διαβιβάζεται στην Επιτροπή ετήσια αναλυτική έκθεση,

- να αναφέρουν, στην απόφαση της CIPI σχετικά με την έγκριση της προγραμματικής σύμβασης η οποία θα δημοσιευθεί στην επίσημη εφημερίδα της ιταλικής δημοκρατίας, τους τρεις όρους του άρθρου 1 παράγραφος 2 καθώς και τις υποχρεώσεις και ρυθμίσεις για ετήσιο έλεγχο της προβλεπόμενης στην πρώτη περίπτωση του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 3

Μέσα σε προθεσμία δύο μηνών μετά την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, οι ιταλικές αρχές θα ενημερώσουν την Επιτροπή για τα μέτρα που έλαβαν να συμμορφωθούν προς την απόφαση αυτή.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται προς την ιταλική δημοκρατία. Βρυξέλλες, 16 Αυγούστου 1991. Για την Επιτροπή

Ray MAC SHARRY

Μέλος της Επιτροπής

(1) Ανακοίνωση προς τα κράτη μέλη και λοιπούς ενδιαφερόμενους, που δημοσιεύθηκε στην ΕΕ C 315 της 14. 12. 1990, σ. 7. (2) ΕΕ αριθ. L 143 της 10. 6. 1988, σ. 37. (3) ΕΕ αριθ. C 315 της 14. 12. 1990, σ. 7. (4) Οι ιταλικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι ουδεμία ενίσχυση θα χορηγηθεί για εγκαταστάσεις αλευροβιομηχανίας. (5) Η προβλεπόμενη από το πρόγραμμα δυναμικότητα παραγωγής αμύλου 150 000 τόνων ανά έτος δεν φαίνεται να είναι δυσανάλογη σε σχέση με τις ποσότητες των κυριότερων παραγώγων ή/και μεταποιημένων προϊόντων αμύλου που σκοπεύει να παραγάγει η Italgrani και τα οποία εμφαίνονται σ' αυτήν τη στήλη. (6) Πρόκειται για οριακές τιμές έντασης ενισχύσεων και αφορούν τις ενισχύσεις που προορίζονται για επενδύσεις σε τομείς και τοποθεσίες προτεραιότητας. Αναλόγως του όγκου των επενδύσεων, οι εν λόγω οριακές τιμές μπορεί να ανέλθουν σε 73,78 %, 69,65 % και 40,36 %. (7) ΕΕ αριθ. L 91 της 6. 4. 1990, σ. 1.