Οδηγία 90/641/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 4ης Δεκεμβρίου 1990 για την προστασία στην πράξη των εξωτερικών εργαζομένων που εκτίθενται σε κίνδυνο από ιοντίζουσες ακτινοβολίες κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων τους σε ελεγχόμενη περιοχή
Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 349 της 13/12/1990 σ. 0021 - 0025
Φινλανδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 15 τόμος 10 σ. 0013
Σουηδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 15 τόμος 10 σ. 0013
ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 4ης Δεκεμβρίου 1990 για την προστασία στην πράξη των εξωτερικών εργαζομένων που εκτίθενται σε κίνδυνο από ιοντίζουσες ακτινοβολίες κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων τους σε ελεγχόμενη περιοχή (90/641/Ευρατόμ) ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας, και ιδίως τα άρθρα 31 και 32, την πρόταση της Επιτροπής, η οποία διατυπώθηκε κατόπιν γνώμης ομάδας προσωπικοτήτων που ορίστηκε από την επιστημονική και τεχνική επιτροπή μεταξύ των εμπειρογνωμόνων επιστημόνων των κράτων μελών, σύμφωνα με το άρθρο 31 της συνθήκης, τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1), τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2), Εκτιμώντας: ότι το άρθρο 2 στοιχείο β) της συνθήκης προβλέπει ότι η Κοινότητα θεσπίζει ομοιόμορφους κανόνες ασφάλειας για την προστασία της υγείας του πληθυσμού και των εργαζομένων και μεριμνά για την εφαρμογή τους σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίζονται στον τίτλο ΙΙ κεφάλαιο ΙΙΙ της συνθήκης 7 ότι, στις 2 Φεβρουαρίου 1959, το Συμβούλιο εξέδωσε οδηγίες που καθορίζουν τους βασικούς κανόνες προστασίας της υγείας του πληθυσμού και των εργαζομένων από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοβολίες (3), όπως τροποποιήθηκαν από την οδηγία 80/836/Ευρατόμ (4) και από την οδηγία 84/467/Ευρατόμ (5) 7 ότι στον τίτλο VI της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ καθορίζονται οι θεμελιώδεις αρχές για την προστασία στην πράξη των εκτιθέμενων εργαζομένων 7 ότι το άρθρο 40 παράγραφος 1 της εν λόγω οδηγίας επιβάλλει σε κάθε κράτος μέλος τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων προκειμένου να διασφαλίζεται με αποτελεσματικό τρόπο η προστασία των εκτιθέμενων εργαζομένων 7 ότι τα άρθρα 20 και 23 της εν λόγω οδηγίας ταξινομούν τις περιοχές εργασίας και τις κατηγορίες των εκτιθέμενων εργαζομένων, ανάλογα με το βαθμό έκθεσης 7 ότι οι εργαζόμενοι που ασκούν δραστηριότητες σε ελεγχόμενη περιοχή κατά την έννοια των εν λόγω άρθρων 20 και 23 είναι δυνατόν να ανήκουν στο προσωπικό του φορέα εκμετάλλευσης ή να είναι εξωτερικοί εργαζόμενοι 7 ότι το άρθρο 3 της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ όσον αφορά τις δραστηριότητες που αναφέρονται στο άρθρο 2 της εν λόγω οδηγίας, ορίζει ότι οι δραστηριότητες αυτές υπόκεινται σε καθεστώς δήλωσης ή προηγούμενης άδειας, στις περιπτώσεις που ορίζονται από κάθε κράτος μέλος 7 ότι οι εξωτερικοί εργαζόμενοι είναι δυνατόν να εκτεθούν διαδοχικά σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες σε πολλές ελεγχόμενες περιοχές του ιδίου ή διαφορετικών κρατών μελών και ότι αυτές οι ειδικές συνθήκες εργασίας απαιτούν κατάλληλο σύστημα ακτινολογικής παρακολούθησης 7 ότι κάθε σύστημα ακτινολογικής παρακολούθησης που απευθύνεται στους εξωτερικούς εργαζόμενους πρέπει να διασφαλίζει, μέσω κοινών διατάξεων, προστασία ισοδύναμη με αυτή των εργαζομένων που απασχολούνται μόνιμα από τον φορέα εκμετάλλευσης 7 ότι, εξάλλου, εν αναμονή της θέσπισης ενιαίου συστήματος σε κοινοτικό επίπεδο, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα συστήματα ακτινολογικής παρακολούθησης τα οποία είναι δυνατόν να υφίστανται σε επίπεδο κρατών μελών και απευθύνονται στους εν λόγω εργαζομένους 7 ότι, προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η προστασία των εξωτερικών εργαζόμενων, πρέπει να καθοριστούν οι υποχρεώσεις των εξωτερικών επιχειρήσεων και των φορέων εκμετάλλευσης, με την επιφύλαξη της συνεισφοράς των ίδιων των εξωτερικών εργαζομένων στην εν λόγω προστασία 7 ότι, το σύστημα ακτινολογικής προστασίας των εξωτερικών εργαζομένων εφαρμόζεται, στο μέτρο του δυνατού, και στην περίπτωση κατά την οποία ένα και μόνο φυσικό πρόσωπο έχει την ιδιότητα εξωτερικής επιχείρησης, ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: ΤΙΤΛΟΣ Ι Σκοπός και ορισμοί Άρθρο 1 Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι να συμπληρωθεί η οδηγία 80/836/Ευρατόμ, και να βελτιστοποιηθούν έτσι, σε κοινοτικό επίπεδο, οι λεπτομέρειες της προστασίας στην πράξη των εξωτερικών εργαζομένων που ασκούν δραστηριότητες σε ελεγχόμενη περιοχή. Άρθρο 2 Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως: - «ελεγχόμενη περιοχή», κάθε περιοχή που διέπεται από ειδικούς κανόνες για λόγους προστασίας από ιοντίζουσες ακτινοβολίες και στην οποία η πρόσβαση ρυθμίζεται, κατά την έννοια του άρθρου 20 της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ, - «φορεάς εκμετάλλευσης», κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, φέρει την ευθύνη μιας ελεγχόμενης περιοχής όπου ασκείται δραστηριότητα που πρέπει να δηλώνεται κατά την έννοια του άρθρου 3 της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ, - «εξωτερική επιχείρηση», κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που καλείται να ασκήσει πάσης φύσεως δραστηριότητα σε ελεγχόμενη περιοχή, άλλο από τον φορέα της εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένων των μελών του προσωπικού του, - «εξωτερικός εργαζόμενος», κάθε εργαζόμενος της κατηγορίας Α, κατά την έννοια του άρθρου 23 πρώτη περίπτωση της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ, που ασκεί πάσης φύσεως δραστηριότητα σε ελεγχόμενη περιοχή, είτε απασχολείται προσωρινά ή μόνιμα από εξωτερική επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων των ασκουμένων, των μαθητευομένων και των σπουδαστών κατά την έννοια του άρθρου 10 της εν λόγω οδηγίας, είτε παρέχει υπηρεσίες ως μη μισθωτός εργαζόμενος, - «σύστημα ακτινολογικής παρακολούθησης», τα μέτρα που αποσκοπούν στην εφαρμογή, κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων εξωτερικών εργαζομένων, των λεπτομερειών που προβλέπονται από την οδηγία 80/836/Ευρατόμ και, ειδικότερα, τον τίτλο VI αυτής, - «δραστηριότητες εργαζομένου», μία ή πλείονες παροχές υπηρεσιών από εξωτερικό εργαζόμενο σε ελεγχόμενη περιοχή ενός φορέα εκμετάλλευσης. ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ Υποχρεώσεις των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών Άρθρο 3 Κάθε κράτος μέλος υπάγει την άσκηση των αναφερόμενων στο άρθρο 2 της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ δραστηριοτήτων των εξωτερικών επιχειρήσεων στο καθεστώς δήλωσης ή προηγούμενης άδειας, που έχει θεσπιστεί με τον τίτλο ΙΙ της εν λόγω οδηγίας, και ιδίως με το άρθρο 3. Άρθρο 4 1. Κάθε κράτος μέλος μεριμνά ώστε το σύστημα ακτινολογικής παρακολούθησης να εξασφαλίζει στους εξωτερικούς εργαζομένους προστασία ισοδύναμη με εκείνη των εργαζομένων που απασχολούνται μόνιμα από τον φορέα εκμετάλλευσης. 2. Μέχρις ότου ισχύσει ένα ενιαίο σύστημα σε κοινοτικό επίπεδο, στον τομέα της ακτινολογικής προστασίας των εξωτερικών εργαζομένων, π.χ. ένα μηχανοργανωμένο δίκτυο, θα χρησιμοποιείται: α) μεταβατικά, και τηρώντας τις κοινές διατάξεις του παραρτήματος Ι: - είτε ένα συγκεντρωτικό εθνικό δίκτυο, - είτε ένα ατομικό βιβλιάριο ακτινολογικής παρακολούθησης για κάθε εξωτερικό εργαζόμενο, οπότε εφαρμόζονται επίσης οι κοινές διατάξεις του παραρτήματος ΙΙ 7 β) στην περίπτωση των μεθοριακών εξωτερικών εργαζομένων, μέχρι την ημερομηνία θέσπισης του συστήματος που αναφέρεται ανωτέρω, το ατομικό βιβλιάριο που προβλέπεται στο στοιχείο α). ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ Υποχρεώσεις της εξωτερικής επιχείρησης και του φορέα εκμετάλλευσης Άρθρο 5 Η εξωτερική επιχείρηση μεριμνά, είτε άμεσα, είτε μέσω συμφωνιών υπό μορφή συμβάσεων με τον φορέα εκμετάλλευσης, για την ακτινοπροστασία των εργαζομένων της, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις των τίτλων III έως VI της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ, και ιδίως: α) διασφαλίζει την τήρηση των γενικών αρχών και τον περιορισμό των δόσεων, που προβλέπουν τα άρθρα της 6 έως 11 7 β) παρέχει στον τομέα της ακτινοπροστασίας την ενημέρωση και εκπαίδευση που προβλέπει το άρθρο της 24 7 γ) εξασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοί της θα υπόκεινται σε υπολογισμό της εκθέσεως και σε ιατρική επίβλεψη, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στα άρθρα της 26 και 28 έως 38 7 δ) βεβαιώνεται ότι ενημερώθηκαν, στο επίπεδο του δικτύου και του ατομικού βιβλιαρίου που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 της παρούσας οδηγίας, τα ακτινολογικά στοιχεία της ατομικής παρακολούθησης εκθέσεως καθενός εργαζομένου της, κατά την έννοια του παραρτήματος Ι κεφάλαιο ΙΙ. Άρθρο 6 1. Ο φορέας εκμετάλλευσης μιας ελεγχόμενης περιοχής όπου ασκούν δραστηριότητες και εξωτερικοί εργαζόμενοι, είναι υπεύθυνος, είτε άμεσα είτε μέσω συμφωνιών, υπό μορφή συμβάσεων, για τις πρακτικές λεπτομέρειες της ακτινοπροστασίας τους, οι οποίες είναι άμεσα συνδεδεμένες με τη φύση της ελεγχόμενης περιοχής και της δραστηριότητας. 2. Ειδικότερα, για κάθε εξωτερικό εργαζόμενο που ασκεί δραστηριότητες σε ελεγχόμενη περιοχή, φορέας εκμετάλλευσης οφείλει: α) να εξακριβώνει ότι ο εργαζόμενος αυτός έχει χαρακτηρισθεί ικανός από ιατρική άποψη για τις δραστηριότητες που θα του ανατεθούν 7 β) να βεβαιώνεται ότι ο εργαζόμενος, εκτός από τη βασική εκπαίδευση σε θέματα ακτινοπροστασίας που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο β), έχει ειδικά εκπαιδευθεί για τις ιδιομορφίες τόσο της ελεγχόμενης περιοχής όσο και της δραστηριότητας 7 γ) να βεβαιώνεται ότι ο εργαζόμενος αυτός διαθέτει τον αναγκαίο εξοπλισμό ατομικής προστασίας 7 δ) να βεβαιώνεται επίσης, ότι ο εργαζόμενος αυτός απολαύει ατομικής παρακολούθησης εκθέσεως κατάλληλης για τη φύση της δραστηριότητας και ότι ο εργαζόμενος υπόκειται στην ενδεχομένως αναγκαία έμπρακτη δοσομετρική παρακολούθηση 7 ε) να επιβάλλει την τήρηση των γενικών αρχών και των περιορισμών των δόσεων που προβλέπονται στα άρθρα 6 έως 11 της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ 7 στ) να βεβαιώνεται για τη λήψη ή να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για την καταχώρηση, έπειτα από κάθε δραστηριότητα, των ακτινολογικών στοιχείων ατομικής παρακολούθησης εκθέσεως κάθε εξωτερικού εργαζομένου, κατά την έννοια του παραρτήματος Ι κεφάλαιο ΙΙΙ. ΤΙΤΛΟΣ IV Υποχρεώσεις των εξωτερικών εργαζομένων Άρθρο 7 Κάθε εξωτερικός εργαζόμενος υποχρεούται να συμβάλλει προσωπικώς, στο μέτρο του δυνατού, στην προστασία που επιδιώκει να του παράσχει το σύστημα ακτινολογικής παρακολούθησης που ορίζεται στο άρθρο 4. ΤΙΤΛΟΣ V Τελικές διατάξεις Άρθρο 8 1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1993. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά. 2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τις ουσιώδεις διατάξεις εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπει η παρούσα οδηγία. 3. Όταν οι διατάξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αυτής καθορίζεται από τα κράτη μέλη. Άρθρο 9 Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. Βρυξέλλες, 4 Δεκεμβρίου 1990. Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος G. DE MICHELIS ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑΡΙΑ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 4 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 1. Κάθε σύστημα ακτινολογικής παρκολούθησης των κρατών μελών που απευθύνεται στους εξωτερικούς εργαζόμενους, πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα εξής τρία μέρη: - στοιχεία ταυτότητας του εργαζομένου, - στοιχεία που πρέπει να παρέχονται πριν από τη δραστηριότητα, - στοιχεία που πρέπει να παρέχονται μετά τη δραστηριότητα. 2. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εμποδίσουν κάθε νόθευση, κατάχρηση ή παράνομο χειρισμό του συστήματος ακτινολογικής παρακολούθησης. 3. Τα στοιχεία ταυτότητας του εξωτερικού εργαζόμενου πρέπει να περιλαμβάνουν επίσης το φύλο και την ημερομηνία γέννησης του κατόχου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ Πριν από τη δραστηριότητα, τα στοιχεία που παρέχει η εξωτερική επιχείρηση ή η αρμόδια αρχή στον φορέα εκμετάλλευσης ή στον εξουσιοδοτημένο ιατρό, από το σύστημα ακτινολογικής παρακολούθησης, είναι τα ακόλουθα: - όνομα και διεύθυνση της εξωτερικής επιχείρησης, - ιατρική ταξινόμηση του εξωτερικού εργαζόμενου, σύμφωνα με το άρθρο 35 της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ, - ημερομηνία της τελευταίας περιοδικής ιατρικής εξέτασης, - τα αποτελέσματα της ατομικής παρακολούθησης της έκθεσης του εξωτερικού εργαζόμενου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ Μετά από κάθε δραστηριότητα, ο φορέας εκμετάλλευσης οφείλει να καταγράφει, ή να μεριμνά ώστε να καταγράφονται από την αρμόδια αρχή, στο σύστημα ακτινολογικής παρακολούθησης τα ακόλουθα στοιχεία: - περίοδος που καλύπτει η δραστηριότητα, - υπολογισμός της ενεργούς δόσεως που απορροφήθηκε ενδεχομένως από τον εξωτερικό εργαζόμενο, - σε περίπτωση ανομοιογενούς εκθέσεως, υπολογισμός του ισοδύναμου δόσεως στα διάφορα σημεία του σώματος, - σε περίπτωση εσωτερικής μόλυνσης, υπολογισμός της ενσωματομένης ραδιενέργειας ή της ληφθείσας δόσης. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΤΟΜΙΚΟ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 1. Το ατομικό βιβλιάριο ακτινολογικής παρακολούθησης των εξωτερικών εργαζομένων που εκδίδουν οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών είναι έγγραφο μη μεταβιβάσιμο. 2. Σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτήματος Ι κεφάλαιο Ι σημείο 2, η έκδοση των ατομικών βιβλιαρίων ανατίθεται στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών οι οποίες, για κάθε βιβλιάριο, χορηγούν ατομικό αριθμό.