Οδηγία 88/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1988 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών στον τομέα των αρτυμάτων που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα και των βασικών υλικών από τα οποία παρασκευάζονται
Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 184 της 15/07/1988 σ. 0061 - 0066
Φινλανδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 13 τόμος 17 σ. 0077
Σουηδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 13 τόμος 17 σ. 0077
***** ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 22ας Ιουνίου 1988 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών στον τομέα των αρτυμάτων που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα και των βασικών υλικών από τα οποία παρασκευάζονται (88/388/ΕΟΚ) ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100 Α, την πρόταση της Επιτροπής (1), Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2), Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3), Εκτιμώντας: ότι οι διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών για τα αρτύματα εμποδίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των τροφίμων, μπορούν να δημιουργήσουν άνισους όρους ανταγωνισμού, και έχουν, συνεπώς, άμεση επίπτωση στην εγκαθίδρυση ή τη λειτουργία της κοινής αγοράς· ότι η προσέγγιση των νομοθεσιών αυτών είναι αναγκαία για να επιτευχθεί η ελεύθερη κυκλοφορία των τροφίμων· ότι στις νομοθεσίες για τα αρτύματα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα, πρέπει να λαμβάνονται, κυρίως, υπόψη οι απαιτήσεις για την προστασία της υγείας του ανθρώπου, αλλά και οι τεχνικές και οικονομικές ανάγκες, στα όρια που απαιτούνται για την προστασία της υγείας· ότι, στην αρχή, πρέπει να καθοριστούν, σε μια οδηγία-πλαίσιο, τα γενικά κριτήρια καθαρότητας, οι ορισμοί, οι κανόνες επισήμανσης και οι γενικές αρχές βάσει των οποίων είναι δυνατό να καταργηθούν, στο μέλλον, οι νομοθετικές ανομοιότητες· ότι, βάσει του καταλόγου ουσιών και βασικών υλικών που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή αρτυμάτων, ο οποίος καταρτίζεται από την Επιτροπή βάσει της απόφασης 88/389/ΕΟΚ (1), το Συμβούλιο θα θεσπίσει αργότερα, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 100 Α της συνθήκης, κατάλληλες διατάξεις για ορισμένες κατηγορίες αρτυμάτων και για ορισμένα βασικά υλικά, καθώς και τα αναγκαία μέτρα για τη χρησιμοποίησή τους και τις μεθόδους παραγωγής τους· ότι, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις, η χρήση ορισμένων συστατικών πρώτων υλών φυτικής ή ζωικής προέλευσης, που χρησιμοποιούνται ως πηγές αρτυμάτων στα τρόφιμα, πρέπει να περιοριστεί· ότι πρέπει να θεσπιστούν ειδικά κριτήρια καθαρότητας για ορισμένα αρτύματα, και μικροβιολογικά κριτήρια για τα αρτύματα, και να καθοριστούν μέθοδοι ανάλυσης και δειγματοληψίας των αρτυμάτων και των ουσιών που απαριθμούνται στα παραρτήματα και που ευρίσκονται επάνω ή μέσα στα τρόφιμα· ότι αν η χρήση σε ένα άρτυμα μιας ουσίας ή ύλης, οι οποίες επιτρέπονται δυνάμει της παρούσας οδηγίας ή δυνάμει διατάξεων που θα θεσπιστούν αργότερα, ή η παρουσία μιας ουσίας του παραρτήματος ΙΙ μπορεί να συνιστά κίνδυνο για την υγεία, θα έπρεπε να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να αναστέλλουν ή να περιορίζουν τη χρήση αυτή, ή να μειώνουν τις προβλεπόμενες μέγιστες περιεκτικότητες, μέχρις ότου ληφθεί απόφαση σε κοινοτικό επίπεδο· ότι η θέσπιση του καταλόγου με τις ουσίες ή ύλες που επιτρέπονται ως πρόσθετα αναγκαία για την αποθήκευση και τη χρησιμοποίηση αρτυμάτων ή ως διαλύτες και αραιωτικά αρτυμάτων ή ως τεχνολογικά βοηθήματα, καθώς και ο καθορισμός ειδικών κριτηρίων καθαρότητας για τα αρτύματα, ο καθορισμός τρόπων δειγματοληψίας και μεθόδων ανάλυσης των αρτυμάτων που ευρίσκονται επάνω ή μέσα στα τρόφιμα και ο έλεγχος των μέγιστων περιεκτικοτήτων που προβλέπονται στα παραρτήματα, συνιστούν τεχνικά μέτρα εφαρμογής · ότι η έκδοση των μέτρων αυτών πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή, προκειμένου να απλοποιηθεί και να επιταχυνθεί η σχετική διαδικασία· ότι, για όλες τις περιπτώσεις για τις οποίες το Συμβούλιο αναθέτει στην Επιτροπή ορισμένες αρμοδιότητες για την εκτέλεση των διατάξεων που αφορούν τα αρτύματα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα, πρέπει να προβλεφθεί μια διαδικασία στενής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, στα πλαίσια της Μόνιμης Επιτροπής Τροφίμων που συστήθηκε με την απόφαση 69/414/ΕΟΚ (1)· ότι, με την επιφύλαξη της εφαρμογής των εθνικών διατάξεων, οι οποίες, αν δεν υπάρχουν ειδικές οδηγίες για τα αρτύματα, ισχύουν για ορισμένες κατηγορίες αρτυμάτων, οι ρυθμίσεις που προβλέπονται από την παρούσα οδηγία πρέπει να εφαρμοστούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε να επιτρέπουν, δύο έτη μετά την έκδοση της εν λόγω οδηγίας, το εμπόριο και τη χρήση των αρτυμάτων που ανταποκρίνονται στις διατάξεις της παρούσας οδηγίας και να απαγορεύουν, τρία έτη μετά την έκδοση αυτή, το εμπόριο και τη χρήση των αρτυμάτων που δεν ανταποκρίνονται στις διατάξεις αυτές, ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: Άρθρο 1 1. Η παρούσα οδηγία αφορά τα αρτύματα τα οποία χρησιμοποιούνται ή προορίζονται να χρησιμοποιηθούν επάνω ή μέσα στα τρόφιμα, για να τους προσδώσουν κάποια οσμή ή/και γεύση, καθώς και τα βασικά υλικά παρασκευής των αρτυμάτων. 2. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως: α) τα αρτύματα, οι αρτυματικές ουσίες, τα αρτυματικά παρασκευάσματα, τα αρτύματα μεταποίησης, τα αρτύματα καπνιστών τροφίμων ή τα μείγματά τους· β) αρτυματική ουσία, μια καθορισμένη χημική ουσία η οποία διαθέτει αρτυματικές ιδιότητες και λαμβάνεται: i) με κατάλληλες φυσικές μεθόδους (στις οποίες περιλαμβάνονται η απόσταξη και η εκχύλιση με διαλύτη) ή με ενζυματικές ή μικροβιολογικές μεθόδους από κάποια ύλη φυτικής ή ζωικής προέλευσης, η οποία χρησιμοποιείται, είτε ως έχει είτε αφού υποστεί μεταποίηση, για την ανθρώπινη κατανάλωση με παραδοσιακούς τρόπους παρασκευής τροφίμων (στους οποίους συμπεριλαμβάνεται η ξήρανση, ο φρυγμός (καβούρδισμα) και η ζύμωση)· ii) με χημική σύνθεση, ή απομονώνεται με χημικές μεθόδους και είναι χημικώς όμοια με ουσία που περιέχεται από τη φύση της σε κάποια ύλη φυτικής ή ζωικής προέλευσης, όπως περιγράφεται στο σημείο i)· iii) με χημική σύνθεση, δεν είναι όμως χημικώς όμοια με ουσία που περιέχεται από τη φύση της σε κάποια ύλη φυτικής ή ζωικής προέλευσης, όπως περιγράφεται στο σημείο i)· γ) αρτυματικό παρασκεύασμα, προϊόν άλλο από τις ουσίες που καθορίζονται στο στοιχείο β) σημείο i), συμπυκνωμένο ή μη, που διαθέτει αρτυματικές ιδιότητες και λαμβάνεται με κατάλληλες φυσικές μεθόδους (στις οποίες περιλαμβάνονται η απόσταξη και η εκχύλιση με διαλύτη) ή με ενζυματικές ή μικροβιολογικές μεθόδους από ύλες φυτικής ή ζωικής προέλευσης, οι οποίες χρησιμοποιούνται, είτε ως έχουν είτε αφού υποστούν μεταποίηση, για την ανθρώπινη κατανάλωση με παραδοσιακούς τρόπους παρασκευής τροφίμων (στους οποίους συμπεριλαμβάνονται η ξήρανση, ο φρυγμός (καβούρδισμα) και η ζύμωση)· δ) άρτυμα μεταποίησης, το προϊόν που παράγεται, τηρουμένων των ορθών παρασκευαστικών πρακτικών, με θέρμανση σε θερμοκρασία μέχρι 180 °C, επί χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα 15 λεπτά, ενός μείγματος συστατικών που δεν έχουν κατ' ανάγκη αρτυματικές ιδιότητες και από τα οποία ένα τουλάχιστον περιέχει άζωτο (αμινική ομάδα) και ένα άλλο είναι αναγωγικό σάκχαρο· ε) άρτυμα καπνιστών τροφίμων, εκχύλισμα καπνού που χρησιμοποιείται στις παραδοσιακές διαδικασίες καπνιστού τροφίμων. 3. Τα αρτύματα μπορούν να περιέχουν τρόφιμα καθώς και άλλες ουσίες, όπως αυτές που περιγράφονται στο άρθρο 6 παράγραφος 1. Άρθρο 2 Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται: - στις εδώδιμες ουσίες και προϊόντα που προορίζονται να καταναλωθούν ως έχουν, με ή χωρίς ανασύσταση, - στις ουσίες που έχουν αποκλειστικά γλυκιά, ξινή, ή αλμυρή γεύση, - στις ύλες φυτικής ή ζωικής προέλευσης που έχουν εγγενείς αρτυματικές ιδιότητες, στην περίπτωση που δεν χρησιμοποιούνται σαν πηγές αρτυμάτων. Άρθρο 3 Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις αναγκαίες διατάξεις ώστε τα αρτύματα να μην μπορούν να διατεθούν στο εμπόριο ή να χρησιμοποιηθούν εάν δεν ανταποκρίνονται στους κανόνες της παρούσας οδηγίας. Άρθρο 4 Τα κράτη μέλη θεσπίζουν όλες τις αναγκαίες διατάξεις για να εξασφαλίσουν ότι: α) - τα αρτύματα δεν περιέχουν ποσότητα επικίνδυνη, από τοξικολογική άποψη, οποιουδήποτε στοιχείου ή ουσίας, - με την επιφύλαξη των παρεκκλίσεων που, ενδεχομένως, προβλέπονται από τα ειδικά κριτήρια καθαρότητας που αναφέρει το άρθρο 6 παράγραφος 2 τρίτη περίπτωση, τα αρτύματα δεν περιέχουν άνω των 3 mg/kg αρσενικού, 10 mg/kg μολύβδου, 1 mg/kg καδμίου και 1 mg/kg υδραργύρου· β) η χρησιμοποίηση των αρτυμάτων δεν προκαλεί στα τρόφιμα, στην κατάσταση στην οποία καταναλίσκονται, την παρουσία ανεπιθύμητων ουσιών από εκείνες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι, και σε ποσότητες μεγαλύτερες από αυτές που ορίζονται στο παράρτημα αυτό· γ) η χρησιμοποίηση των αρτυμάτων και άλλων συστατικών τροφίμων που έχουν αρτυματικές ιδιότητες, δεν προκαλεί την παρουσία ουσιών από αυτές που περιλαμβάνονται στο παράρτημα ΙΙ σε ποσότητες μεγαλύτερες από αυτές που ορίζονται στο παράρτημα αυτό. Άρθρο 5 Το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 100 Α της συνθήκης, θεσπίζει: 1. Τις κατάλληλες διατάξεις όσον αφορά: - τις πηγές αρτυμάτων οι οποίες συνίστανται από τρόφιμα καθώς και από βότανα και μπαχαρικά, που κανονικά θεωρούνται τροφές, - τις πηγές αρτυμάτων οι οποίες συνίστανται από φυτικές ή ζωικές πρώτες ύλες, που κανονικά δεν θεωρούνται τροφές, - τις αρτυματικές ουσίες που λαμβάνονται από φυτικές ή ζωικές πρώτες ύλες, με κατάλληλες φυσικές μεθόδους ή με ενζυματικές ή μικροβιολογικές μεθόδους, - τις αρτυματικές ουσίες που λαμβάνονται με χημική σύνθεση ή που έχουν χημικώς απομονωθεί και είναι χημικώς όμοιες με τις αρτυματικές ουσίες που υπάρχουν εκ φύσεως στα τρόφιμα, καθώς και στα βότανα και μπαχαρικά που κανονικά θεωρούνται τροφές, - τις αρτυματικές ουσίες που λαμβάνονται με χημική σύνθεση ή που έχουν χημικώς απομονωθεί και είναι χημικώς όμοιες με τις αρτυματικές ουσίες που υπάρχουν εκ φύσεως στις φυτικές ή ζωικές πρώτες ύλες, που κανονικά δεν θεωρούνται τροφές, - τις αρτυματικές ουσίες που λαμβάνονται με χημική σύνθεση ή που έχουν χημικώς απομονωθεί, εκτός από αυτές που αναφέρονται στην τέταρτη και πέμπτη περίπτωση, - τα βασικά υλικά που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή αρτυμάτων καπνιστών τροφίμων ή αρτυμάτων μεταποίησης, καθώς και τις συνθήκες αντίδρασης που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή τους. 2. Όλες τις ειδικές διατάξεις που θα μπορούσαν να κριθούν αναγκαίες για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας ή των συναλλαγών, σχετικά με: - τη χρησιμοποίηση και τις μεθόδους παραγωγής των αρτυμάτων, περιλαμβανομένων των φυσικών ή ενζωματικών ή μικροβιολογικών μεθόδων παραγωγής των αρτυματικών παρασκευασμάτων ή των αρτυματικών ουσιών που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο i) και στοιχείο γ), - τις προϋποθέσεις χρησιμοποίησης των ουσιών και υλών που αναφέρονται στο άρθρο 6 σημείο 1. 3. Τις τροποποιήσεις που αφορούν τις μέγιστες περιεκτικότητες, οι οποίες προβλέπονται στα παραρτήματα. Άρθρο 6 Θεσπίζονται, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 10: 1. Ο κατάλογος των ουσιών ή υλών που επιτρέπονται στην Κοινότητα ως: - πρόσθετα αναγκαία για την αποθήκευση και τη χρησιμοποίηση των αρτυμάτων, - προϊόντα που χρησιμοποιούνται για τη διάλυση και την αραίωση των αρτυμάτων, - πρόσθετα αναγκαία για την παραγωγή των αρτυμάτων (τεχνολογικά βοηθήματα), εφόσον δεν διέπονται από άλλες κοινοτικές διατάξεις. 2. Εφόσον είναι ανάγκη: - οι μέθοδοι ανάλυσης που είναι αναγκαίες για τον έλεγχο της τήρησης των περιεκτικοτήτων που προβλέπονται στο άρθρο 4, - οι τρόποι δειγματοληψίας και οι μέθοδοι ανίχνευσης και, ενδεχομένως, δοσολογίας των αρτυμάτων που βρίσκονται επάνω ή μέσα στα τρόφιμα, - τα ειδικά κριτήρια καθαρότητας για ορισμένα ειδικά αρτύματα. 3. - Τα μικροβιολογικά κριτήρια που εφαρμόζονται στα αρτύματα. - τα κριτήρια ορισμού που συνδέονται με τις πιο εξειδικευμένες ονομασίες, που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο β). 4. Οι κατάλληλες διατάξεις, που πρέπει να θεσπιστούν πριν από την 1η Ιουλίου 1990, προκειμένου να συμπληρωθεί η παρούσα οδηγία με τους κανόνες επισήμανσης των αρτυμάτων που προορίζονται για πώληση στον τελικό καταναλωτή. Άρθρο 7 Οι διατάξεις που είναι δυνατόν να έχουν επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, εγκρίνονται μόνον μετά από διαβούλευση με την Επιστημονική Επιτροπή Ανθρώπινης Διατροφής. Άρθρο 8 1. Εάν κράτος μέλος διαπιστώσει, βάσει εμπεριστατωμένων στοιχείων, που προκύπτουν από νέα δεδομένα ή από επανεκτίμηση υπαρχόντων στοιχείων, που έγινε μετά την έκδοση της παρούσας οδηγίας ή μιας από τις οδηγίες που αναφέρονται στο άρθρο 5, ότι: - η παρουσία μιας ουσίας από αυτές που αναφέρουν τα παραρτήματα, ή ότι οι προβλεπόμενες μέγιστες περιεκτικότητες, αν και είναι σύμφωνες με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας, ή - η χρησιμοποίηση ενός αρτύματος, αν και συμφωνεί με τις διατάξεις της σχετικής οδηγίας ή της παρούσας οδηγίας, ή - η παρουσία ουσίας παρόμοιας με αυτές που αναφέρονται στα παραρτήματα, ενέχουν κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, αυτό το κράτος μέλος μπορεί, προσωρινά, να αναστείλει ή να περιορίσει στο έδαφός του την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων. Πληροφορεί αμέσως σχετικά τα άλλα κράτη μέλη και την Επιτροπή, διευκρινίζοντας τους λόγους της απόφασής του. 2. Η Επιτροπή εξετάζει το ταχύτερο δυνατό τους λόγους που επικαλείται το κράτος μέλος, συμβουλεύεται τη Μόνιμη Επιτροπή Τροφίμων και, στη συνέχεια, διατυπώνει αμέσως τη γνώμη της και λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα, τα οποία μπορούν να αντικαταστήσουν εκείνα που αναφέρονται στην παράγραφο 1. 3. Εάν η Επιτροπή κρίνει ότι, προκειμένου να υπερπηδηθούν οι δυσκολίες που αναφέρει η παράγραφος 1 και να διασφαλιστεί η προστασία της ανθρώπινης υγείας, επιβάλλεται να τροποποιηθεί η παρούσα οδηγία ή μία από τις οδηγίες που αναφέρει το άρθρο 5, κινεί τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 10, για να θεσπιστούν οι τροποποιήσεις αυτές· στην περίπτωση αυτή, το κράτος μέλος που θέσπισε μέτρα διασφάλισης, μπορεί να τα διατηρήσει μέχρι να τεθούν σε ισχύ οι εν λόγω τροποποιήσεις. Άρθρο 9 1. Τα αρτύματα που δεν προορίζονται για πώληση στον τελικό καταναλωτή δεν επιτρέπεται να διατεθούν στο εμπόριο εάν οι συσκευασίες τους ή τα δοχεία στα οποία περιέχονται δεν φέρουν τις ακόλουθες ενδείξεις, οι οποίες πρέπει να είναι ευδιάκριτες, ευανάγνωστες και ανεξίτηλες: α) το όνομα ή την εταιρική επωνυμία και τη διεύθυνση του παρασκευαστή ή του συσκευαστή, ή ενός πωλητή εγκατεστημένου στην Κοινότητα· β) την ονομασία πωλήσεως: είτη τη λέξη «άρτυμα» είτε μια πιο εξειδικευμένη ονομασία ή περιγραφή του αρτύματος. Τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρήσουν, για τρία έτη μετά την έκδοση της παρούσας οδηγίας, πιο εξειδικευμένες ονομασίες για τα αρτύματα που αποτελούνται από μείγματα αρτυματικών παρασκευασμάτων και αρτυματικών ουσιών. Πριν από τη λήξη της περιόδου αυτής, αποφασίζεται, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10, η τυχόν προσθήκη των ονομασιών αυτών στην παρούσα οδηγία· γ) είτε την ένδειξη «για τρόφιμα» είτε μια πιο συγκεκριμένη αναφορά στο τρόφιμο για το οποίο προορίζεται το άρτυμα· δ) την απαρίθμηση, κατά φθίνουσα τάξη βάρους, των κατηγοριών των ακόλουθων αρτυματικών ουσιών και παρασκευασμάτων, σύμφωνα με την εξής κατάταξη: - φυσικές αρτυματικές ουσίες, για τις αρτυματικές ουσίες που ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο i), - αρτυματικές ουσίες όμοιες με τις φυσικές, για τις αρτυματικές ουσίες που ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο ii), - τεχνητές αρτυματικές ουσίες, για τις αρτυματικές ουσίες που ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο iii), - αρτυματικά παρασκευάσματα, για τα παρασκευάσματα που ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο γ), - αρτύματα μεταποίησης, για τα αρτύματα που ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο δ), - άρτυμα καπνιστών τροφίμων, για αρτύματα που ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο ε)· ε) στην περίπτωση μείγματος αρτυμάτων και άλλων ουσιών ή υλών από τις αναφερόμενες στο άρθρο 6 παράγραφος 1 πρώτη και δεύτερη περίπτωση, την απαρίθμηση, κατά φθίνουσα τάξη βάρους, στο μείγμα: - των κατηγοριών των αρτυμάτων, σύμφωνα με την ταξινόμηση του στοιχείου δ) της παρούσας παραγράφου, - των ονομάτων καθεμιάς από τις άλλες ουσίες ή ύλες, ή, ενδεχομένως, τον αντίστοιχο αριθμό «ΕΟΚ»· στ) την ένδειξη της μέγιστης ποσότητας, στο τρόφιμο, κάθε συστατικού ή ομάδας συστατικών που υπόκεινται σε ποσοτικό περιορισμό ή ανάλογη πληροφόρηση, ώστε να δίνεται η δυνατότητα στον αγοραστή να συμμορφώνεται με τις κοινοτικές διατάξεις ή, ελλείψει αυτών, με τις εθνικές διατάξεις που εφαρμόζονται για το τρόφιμο αυτό· ζ) μια ένδειξη που να επιτρέπει την αναγνώριση της παρτίδας· η) την ονομαστική ποσότητα εκφρασμένη σε μονάδες μάζας ή όγκου. 2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1 στοιχείο δ), ο όρος « φυσικό» ή κάθε άλλη έκφραση με την ίδια ουσιαστικά σημασία, χρησιμοποιείται μόνο για αρτύματα των οποίων το αρτυματικό συστατικό περιέχει αποκλειστικά αρτυματικά παρασκευάσματα, όπως ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο γ). Στην περίπτωση που η ονομασία πωλήσεως του αρτύματος περιέχει ένδειξη σχετικά με ένα τρόφιμο ή με μια πηγή αρτυμάτων, ο όρος « φυσικό» ή κάθε άλλη έκφραση με την ίδια ουσιαστικά σημασία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνον εφόσον το αρτυματικό συστατικό έχει απομονωθεί με τις κατάλληλες φυσικές μεθόδους ή με μικροβιολογικές ή ενζυματικές μεθόδους, ή με παραδοσιακές μεθόδους παρασκευής τροφίμων, αποκλειστικά και μόνο ή, σχεδόν αποκλειστικά, από το αντίστοιχο τρόφιμο ή την αντίστοιχη πηγή αρτυμάτων. 3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, οι ενδείξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία δ), ε) και στ) της παραγράφου 1 επιτρέπεται να περιέχονται μόνο στα εμπορικά έγγραφα που αφορούν την παρτίδα και που παραδίδονται κατά ή πριν από την παράδοση, υπό τον όρο ότι υπάρχει ένδειξη « προορίζεται για την παρασκευή τροφίμων και όχι για λιανική πώληση» σε ευδιάκριτο σημείο της συσκευασίας ή του δοχείου που περιέχει το εν λόγω προϊόν. 4. Τα κράτη μέλη δεν θεσπίζουν λεπτομερέστερες προδιαγραφές από αυτές που περιέχονται στο παρόν άρθρο, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αναγράφονται οι προβλεπόμενες ενδείξεις. Οι ενδείξεις που προβλέπονται στο παρόν άρθρο αναγράφονται με λόγια εύκολα κατανοητά από τους αγοραστές, εκτός αν η πληροφόρηση του αγοραστή εξασφαλίζεται με άλλους τρόπους. Η παρούσα διάταξη δεν εμποδίζει την αναγραφή των ενδείξεων αυτών σε πολλές γλώσσες. Άρθρο 10 1. Σε περίπτωση αναφοράς στη διαδικασία του παρόντος άρθρου, η Μόνιμη Επιτροπή Τροφίμων συγκαλείται από τον πρόεδρό της, είτε με δική του πρωτοβουλία είτε με αίτηση αντιπροσώπου ενός κράτους μέλους. 2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό μέσα σε προθεσμία που ορίζεται από τον πρόεδρό της, σε συνάρτηση με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος. Αποφασίζει με την ειδική πλειοψηφία του άρθρου 148 παράγραφος 2 της συνθήκης. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία. 3. α) Η Επιτροπή λαμβάνει τα προτεινόμενα μέτρα εφόσον αυτά είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής· β) εφόσον τα προτεινόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής, ή ελλείψει γνώμης, η Επιτροπή υποβάλλει, χωρίς καθυστέρηση, στο Συμβούλιο πρόταση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία. Εάν, κατά τη λήξη προθεσμίας τριών μηνών από την υποβολή της πρότασης, το Συμβούλιο δεν έχει θεσπίσει μέτρα, τότε τα προτεινόμενα μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή. Άρθρο 11 1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται και για τα αρτύματα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα, καθώς και για τα τρόφιμα που εισάγονται στην Κοινότητα. 2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται για τα αρτύματα και τρόφιμα που προορίζονται για εξαγωγή εκτός της Κοινότητας. Άρθρο 12 1. Τα κράτη μέλη δεν δύνανται να προβάλλουν λόγους που αφορούν τη σύνθεση, την επισήμανση ή τη συμπεριφορά των αρτυμάτων στα τρόφιμα, για να απαγορεύουν, να περιορίζουν ή να εμποδιζουν την εμπορία και χρησιμοποίηση αρτυμάτων τα οποία συμφωνούν με την παρούσα οδηγία και με τις οδηγίες που αναφέρονται στο άρθρο 5. 2. Η παράγραφος 1 δεν θίγει τις εθνικές διατάξεις που εφαρμόζονται ελλείψει οδηγιών, όπως αναφέρονται στο άρθρο 5. Άρθρο 13 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία μέσα σε 18 μήνες από την έκδοσή της. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά. Τα μέτρα που θα ληφθούν πρέπει: - να επιτρέπουν, δύο έτη μετά την έκδοση της παρούσας οδηγίας, την εμπορία και τη χρήση των αρτυμάτων που συμφωνούν με την παρούσα οδηγία, - να απαγορεύουν, τρία έτη μετά την έκδοση της παρούσας οδηγίας, την εμπορία και τη χρήση των αρτυμάτων που δεν συμφωνούν με την παρούσα οδηγία. 2. Η παράγραφος 1 δεν θίγει τις εθνικές διατάξεις που, ελλείψει οδηγιών, όπως αναφέρονται στο άρθρο 5, διέπουν ορισμένες ομάδες αρτυμάτων ή καθορίζουν τα τρόφιμα επάνω ή μέσα στα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα αρτύματα που συμφωνούν με την παρούσα οδηγία. Άρθρο 14 Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. Λουξεμβούργο, 22 Ιουνίου 1988. Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος M. BANGEMANN (1) ΕΕ αριθ. C 144 της 13. 6. 1980, σ. 9, και ΕΕ αριθ. C 103 της 24. 4. 1982, σ. 7. (2) ΕΕ αριθ. C 66 της 15. 3. 1982, σ. 117 και απόφαση της 9ης Μαρτίου 1988 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα). (3) ΕΕ αριθ. C 138 της 9. 6. 1981, σ. 42. (4) Βλέπε σελίδα 67 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας. (1) ΕΕ αριθ. L 291 της 19. 11. 1969, σ. 9. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Μέγιστες περιεκτικότητες στα τρόφιμα που καταναλώνονται ως έχουν ορισμένων ανεπιθύμητων ουσιών, η παρουσία των οποίων οφείλεται στη χρησιμοποίηση αρτυμάτων Ουσία // Τρόφιμα // Ποτά // // // // 3,4 βενζοπυρένιο // 0,03 μg/kg // 0,03 μg/kg ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ Μέγιστες περιεκτικότητες ορισμένων ουσιών που προέρχονται από αρτύματα και από άλλα συστατικά τροφίμων που έχουν αρτυματικές ιδιότητες και οι οποίες περιέχονται στα τρόφιμα κατά την κατανάλωσή τους, λόγω της χρησιμοποίησης αρτυμάτων Ουσίες // Τρόφιμα (mg/kg) // Ποτά (mg/kg) // Εξαιρέσεις ή/και ειδικοί περιορισμοί // // // // // // // // // Αγαρικό οξύ (*) // 20 // 20 // 100 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά και στα τρόφιμα που περιέχουν μανιτάρια // Αλοΐνη (*) // 0,1 // 0,1 // 50 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά // Β-ασαρόνη (*) // 0,1 // 0,1 // 1 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά και τα καρυκεύματα που προορίζονται για τα πρόχειρα φαγητά (snack foods) // Βερβερίνη (*) // 0,1 // 0,1 // 10 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά // Κουμαρίνη (*) // 2 // 2 // 10 mg/kg σε ορισμένα είδη γλυκισμάτων με καραμέλα // // // // 50 mg/kg στις τσίχλες // // // // 10 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά // Υδροκυάνιο (*) // 1 // 1 // 50 mg/kg στα μαντολάτα, στα αμυγδαλωτά ή στα υποκατάστατά τους, ή σε παρόμοια προϊόντα // // // // 1 mg/ανά % κατ' όγκο αλκοόλης στα αλκοολούχα ποτά // // // // 5 mg/kg στις κονσέρβες εμπύρηνων φρούτων // Υπερικίνη (*) // 0,1 // 0,1 // 10 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά // // // // 1 mg/kg στα προϊόντα ζαχαροπλαστικής // Πουλεζόνη (*) // 25 // 100 // 250 mg/kg στα ποτά με άρωμα ηδύοσμου του πεπερώδους (πέπερμιντ) ή μέντας // // // // 350 mg/kg στα προϊόντα ζαχαροπλαστικής με μέντα // Κασσίνη (*) // 5 // 5 // 10 mg/kg στα προϊόντα ζαχαροπλαστικής με μορφή παστίλιας // // // // 50 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά // Σαφρόλη και ισοσαφρόλη (*) // 1 // 1 // 2 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά περιεκτικότητας σε αλκοόλη μέχρι και 25 % κατ' όγκο // // // // 5 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά περιεκτικότητας σε αλκοόλη μεγαλύτερης από 25 % κατ' όγκο // // // // 15 mg/kg στα τρόφιμα που περιέχουν περιβλήματα μοσχοκάρυδων και μοσχοκάρυδο // Σαντονίνη (*) // 0,1 // 0,1 // 1 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά περιεκτικότητας σε αλκοόλη άνω του 25 % κατ' όγκο // Θυϊόνη (*) α και β // 0,5 // 0,5 // 5 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά περιεκτικότητας σε αλκοόλη μέχρι και 25 % κατ' όγκο // // // // 10 mg/kg στα αλκοολούχα ποτά περιεκτικότητας σε αλκοόλη μεγαλύτερης από 25 % κατ' όγκο // // // // 25 mg/kg στα τρόφιμα που περιέχουν παρασκευάσματα με βάση φασκομηλιά // // // // 35 mg/kg στα πικρά ποτά (μπίτερ) // // // // (*) Δεν μπορεί να προστίθεται αυτούσια στα τρόφιμα ή στα αρτύματα. Επιτρέπεται η παρουσία της στο τρόφιμο μόνο εάν είναι φυσική ή αποτέλεσμα της προσθήκης αρτυμάτων παρασκευασμάτων από φυσικές βασικές ύλες.