*****

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 10ης Δεκεμβρίου 1986

σχετικά με τη διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΟΚ

(IV/30.176 - The London Potato Futures Association Limited)

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(87/46/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό της εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και Πορτογαλίας, και ιδίως το άρθρο 2,

την κοινοποίηση και την αίτηση για αρνητική πιστοποίηση που υπέβαλε η London Potato Futures Association Limited, (προθεσμιακή αγορά πατάτας του Λονδίνου) στις 16 Σεπτεμβρίου 1980 που αφορά το καταστατικό και τον κανονισμό λειτουργίας της ένωσης,

τη δημοσίευση του ουσιώδους περιεχομένου της κοινοποίησης (2) σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17,

Μετά από διαβούλευση με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Συμπράξεων και Δεσποζουσών Θέσεων,

Εκτιμώντας ότι:

Ι. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

(1) Η προθεσμιακή αγορά πατάτας του Λονδίνου («LPFAL») είναι ένα από τα πολλά χρηματιστήρια εμπορευμάτων που είναι εγκατεστημένα στο Λονδίνο. Τα χρηματιστήρια εμπορευμάτων είναι αυτοδιοικούμενες οργανώσεις με επικεφαλής επιτροπές διαχείρισης που εκλέγονται μεταξύ των μελών της LPFAL, βοηθούνται από γραμματείες και ασκούν εξουσίες που τους έχουν παραχωρηθεί βάσει καταστατικών από τα μέλη τους. Αν και τα χρηματιστήρια αυτά είναι αυτοδιοικούμενα, υπάρχει κάποιο στοιχείο εποπτείας εκ μέρους της Τράπεζας της Αγγλίας (Bank of England) και αυξημένη εποπτεία εκ μέρους των μελών της Association of Futures Brokers and Dealers Limited («AFBD»).

(2) Σκοπός της LPFAL είναι η διοργάνωση και η διαχείριση προθεσμιακής αγοράς στο Λονδίνο (terminal market), για τις πατάτες. Μια προθεσμιακή αγορά παρέχει τις οργανωτικές δυνατότητες για τη σύναψη συμβάσεων αγοράς και πώλησης ενός προϊόντος το οποίο θα παραδοθεί σε δεδομένη ημερομηνία στο μέλλον. Οι προθεσμιακές αγορές έχουν αναπτυχθεί για να επιτρέπουν κυρίως στους ασχολούμενους με τις εμπορικές συναλλαγές να προστατεύονται από τους κινδύνους δυσμενών μεταβολών στις τιμές.

(3) Η LPFAL διαθέτει χρηματιστηριακό κέντρο για τις συναλλαγές και τη διαμόρφωση των τιμών, ρυθμίζει διάφορα τεχνικά ζητήματα, όπως ο επιτρεπόμενος χρόνος παραδόσεων και οι γενικοί όροι των συναλλαγών και φροντίζει για την παροχή διευκολύνσεων για συμψηφισμούς και εκκαθαρίσεις. Οι συναλλαγές γίνονται στο χρηματιστηριακό κέντρο, όπου οι εμπορευόμενοι υποβάλουν τις προσφορές τους προφορικά, σύμφωνα με το σύστημα που είναι γνωστό σαν «open outcry».

(4) Οι Διεθνείς Προθεσμιακές Αγορές του Λονδίνου είναι από τα κυριότερα χρηματιστήρια που χρησιμοποιούνται για τη διεθνή διακίνηση των εμπορευμάτων και συμβάλουν στη σταθερότητα και την εύρυθμη λειτουργία του παγκόσμιου εμπορίου και των διεθνών μηχανισμών καθορισμού των τιμών. Το μέγεθος της LPFAL σε σύγκριση με τους σημαντικότερους ανταγωνιστές της φαίνεται από τα ακόλουθα στοιχεία:

Ετήσιος όγκος εμπορικών συναλλαγών (σε τόνους) για τις πατάτες

1982 έως 1985

1.2.3.4 // // // // // Έτος

// Λονδίνο (1) // Νέα Υόρκη (2) // Παρίσι/Λίλλη (3) // // // // // 1982 // 113 125 // // // 1983 // 230 204 // // // 1984 // 196 581 // 26 595 // 123 320 // 1985 // 116 819 // 16 903 // 294 240 // // // //

(1) Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στις συμβάσεις 40 τόνων, που αναφέρονται παρακάτω δεδομένου ότι οι συμβάσεις 10 τόνων άρχισαν να συνάπτονται από το Φεβρουάριο του 1986

(2) Μια παρτίδα είναι συνήθως 50 000 λίβρες.

(3) Μια παρτίδα είναι συνήθως 20 τόνοι.

(5) Υπάρχουν σήμερα δύο τύποι συμβάσεων που συνάπτονται στα πλαίσια της LPFAL:

α) Η σύμβαση που αφορά μία ή περισσότερες παρτίδες των 40 τόνων πατάτας σε κλειστούς σάκκους, είδους και ποιότητας που αναφέρονται λεπτομερώς στα άρθρα 8.04 και 8.04 Α του καταστατικού της LPFAL. Οι παρτίδες αυτές παραδίνονται από αποθήκη που βρίσκεται στην Αγγλία, περιέχεται στους καταλόγους της LPFAL και υποδεικνύεται από τον πωλητή.

β) Μία σύμβαση διακανονισμού τοις μετρητοίς για μία ή περισσότερες παρτίδες των 10 τόνων πατάτας του είδους βάσει του οποίου διαμορφώνεται η μέση εβδομαδιαία τιμή ex-farm (παράδοση στην εκμετάλλευση του παραγωγού), η οποία δημοσιεύεται στον επίσημο πίνακα τιμών (Potato Marketing Board) και προσδιορίζεται λεπτομερώς στο άρθρο 12.04 του καταστατικού της LPFAL. Δεν υπάρχει πρόβλεψη για την πραγματική παράδοση, αλλά για οποιαδήποτε σύμβαση η οποία παραμένει εκκρεμής κατά το κλείσιμο των συναλλαγών, την τελευταία ημέρα εμπορίας, γίνεται διακανονισμός τοις μετρητοίς σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 12.05 και 12.06 του κανονισμού λειτουργίας της LPFAL.

Ο κανονισμός λειτουργίας προβλέπει ότι οι μήνες παράδοσης είναι ο Φεβρουάριος, ο Απρίλιος, ο Μάιος και ο Νοέμβριος, εκτός από τις πατάτες για τις οποίες γίνεται διακανονισμός τοις μετρητοίς, για τις οποίες μήνες παράδοσης είναι ο Ιούλιος, ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος.

(6) Όλες οι συναπτόμενες στην LPFAL συμβάσεις πρέπει να καταχωρούνται στην International Commodities Clearing House Limited (ICCH), που αποτελεί ανεξάρτητη εταιρία παροχής υπηρεσιών, η οποία προσφέρει στην LPFAL δυνατότητες για τη διενέργεια συμψηφισμών και εκκαθαρίσεων. Η ICCH διαθέτει σημαντικό κεφάλαιο και αποθεματικά και ανήκει εξολοκλήρου σε έξι τράπεζες συμψηφισμών. Οι κυριότερες λειτουργίες της ICCH είναι διατήρηση και οργάνωση μιας «ημερήσιας εκκαθάρισης» ( daily clearing) όλων των συναπτομένων συμβάσεων και η παροχή εγγύησης για την προσήκουσα εκτέλεση των συμβάσεων που είναι καταχωρημένες στα ονόματα των μελών της, σύμφωνα με τον κανονισμό διαδικασίας της LPFAL.

(7) Υπάρχουν δύο κατηγορίες μελών της LPFAL. Η πρώτη κατηγορία αποτελείται από τα τακτικά μέλη που έχουν δικαίωμα ψήφου (γνωστά σαν «floor members», τα οποία μπορούν να συναλλάσσονται στο χρηματιστηριακό κέντρο. Το καταστατικό προβλέπει ότι χρειάζονται τρία μέλη για να συσταθεί η Association, ο αριθμός όμως αυτός μπορεί να είναι μεγαλύτερος. Ο αριθμός των τακτικών μελών δεν είναι περιορισμένος. Η δεύτερη κατηγορία μελών είναι τα άνευ δικαιώματος ψήφου μέλη, γνωστά ως συνεργαζόμενα μέλη (associate members). Ο αριθμός τους δεν είναι περιορισμένος. Τα μέλη άνευ ψήφου πρέπει να συνάπτουν όλες τις συμβάσεις τους μέσω ενός τακτικού μέλους.

(8) Τα κριτήρια που, σύμφωνα με το καταστατικό, ισχύουν για τα τακτικά μέλη απαιτούν από το υποψήφιο μέλος να πληρεί ορισμένες οικονομικής φύσεως προϋποθέσεις. Λεπτομερής κατάλογος των κριτηρίων που ισχύουν κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης μπορεί να ζητηθεί από τη γραμματεία της LPFAL. Για να γίνει τακτικό μέλος, ο υποψήφιος πρέπει να αποδείξει στην επιτροπή διαχείρισης ότι έχει ζωηρό ενδιαφέρον για το εμπόριο πατάτας και ότι θα διεξάγει τις εμπορικές του συναλλαγές από γραφείο εγκατεστημένο στο Λονδίνο. Οι εταιρείες των οποίων το κέντρο των εμπορικών συναλλαγών δεν βρίσκεται στα κράτη μέλη της ΕΟΚ, δεν μπορούν να γίνουν τακτικά μέλη.

(9) Όλα τα κράτη μέλη πρέπει να είναι μέλη της ICCH και οφείλουν να καταχωρούν τις συμβάσεις τους σ' αυτήν, η οποία, έναντι ορισμένης αμοιβής, εγγυάται την εκτέλεση των συμβάσεων.

(10) Προβλέπονται δύο κατηγορίες των συνεργαζομένων μελών. Τα trade associate members είναι εταιρείες οι οποίες έχουν συνεχώς ενδιαφέρον για την παραγωγή, την εμπορία ή την πραγματική κατανάλωση πατάτας. Τα general associate members είναι εταιρείες που έχουν συνεχές συμφέρον να συναλλάσσονται στην LPFAL.

(11) Η ιδιότητα του τακτικού μέλους μπορεί να μεταβιβαστεί, με την προϋπόθεση ότι το νέο μέλος έχει επιλεγεί σύμφωνα με το καταστατικό. Και η ιδιότητα του συνεργαζόμενου μέλους μπορεί να μεταβιβαστεί με την προϋπόθεση ότι το προτεινόμενο μέλος έχει επιλεγεί σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας της LPFAL.

(12) Η επιτροπή διαχείρισης είναι τώρα υποχρεωμένη να αιτιολογεί όταν λαμβάνει μία απόφαση που επιδρά επί των δικαιωμάτων ενός μέλους να είναι μέλος. Στην περίπτωση που η επιτροπή διαχείρισης απορρίψει αίτηση υποψήφιου μέλους, αρνηθεί να εγκρίνει τη μεταβίβαση της ιδιότητας του μέλους ή αλλαγή στη διεύθυνση, στη συμμετοχή στην εταιρεία, στη φύση της επιχείρησης, στο νομικό καθεστώς ή τα εμπράγματα δικαιώματα Trust ενός μέλους, υπάρχει δυνατότητα εφαρμογής διαδικασίας επανεξέτασης. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται και όταν η επιτροπή διαχείρισης αναστείλει την ιδιότητα ενός μέλους για διάστημα που υπερβαίνει τις επτά ημέρες ή αρνείται την επανεγγραφή μέλους ή διαγράφει μέλος ή αποφασίζει ότι παύει, με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, να έχει την ιδιότητα του μέλους. Στις περιπτώσεις αυτές, ο υποψήφιος ή το μέλος που διαφωνούν με την απόφαση της επιτροπής διαχείρισης, ζητούν από την εν λόγω επιτροπή να επανεξετάσει την απόφασή της, προβαίνοντας στα κατάλληλα διαβήματα και παρέχοντας τις πληροφορίες που θεωρούν σχετικές.

(13) Σύμφωνα με τον κανονισμό, το μέλος πρέπει κατά κανόνα να είναι μέλος της Association of Futures Brokers and Dealers Limited (AFBD). Παρά ταύτα αυτή η προϋπόθεση δεν είναι αναγκαστική για όλα τα μέλη. Ένα μέλος μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση αυτή εάν α) δεν είναι τακτικό μέλος και δεν έχει επιχειρησιακό χώρο στο Ηνωμένο Βασίλειο ή β) ασχολείται με επιχειρήσεις αποκλειστικά για δικό του λογαριασμό ή για λογαριασμό σχετικής εταιρείας ή γ) εμπίπτει στην κατηγορία του μέλους στο οποίο παρέχεται η ιδιότητα του μέλους της AFBD από την ίδια την ένωση. Η AFBD είναι μία από τις αυτοδιοικούμενες οργανώσεις (SROs) η οποία αναμένεται ότι θα αναγνωριστεί από τη Securities and Investments Board (SIB) και η οποία έχει ιδρυθεί με την προοπτική του νόμου περί χρηματοδοτικών υπηρεσιών σύμφωνα με τον οποίο τα μόνα πρόσωπα που επιτρέπεται να ασχολούνται με επιχειρήσεις επενδύσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι «εξουσιοδοτημένα πρόσωπα» ή ορισμένα « εξαιρούμενα πρόσωπα». Έτσι, στα μέλη της LPFAL θα επιτραπεί λόγω του ότι είναι μέλη της AFBD.

Για να γίνουν μέλη της AFBD αυτοί που υποβάλλουν αίτηση πρέπει να πληρούν ορισμένα ποιοτικά κριτήρια τα οποία αντικατοπτρίζουν τον πρωταρχικό σκοπό της AFBD δηλαδή να διατηρεί και να προάγει ένα σύστημα επιτηρήσεως της εμπορικής συμπεριφοράς των πρακτόρων και εμπόρων, αγαθών, χρηματιστικών και άλλων προθεσμιακών ειδών με σκοπό την προστασία των συμφερόντων των πελατών τους. Αυτά τα κριτήρια αναφέρονται στην καταλληλότητα του οικονομικού και επιχειρηματικού επιπέδου των μελών και σε άλλα χαρακτηριστικά όπως αξιοπιστία, εκπαίδευση, εμπειρία και χρηματοδοτικές πηγές.

(14) Ο κανονισμός λειτουργίας προβλέπει ότι καταβάλλεται προμήθεια από κάθε κράτος μέλος για κάθε σύμβαση που συνάπτεται για λογαριασμό τρίτου (ανεξάρτητα αν αυτός ο τρίτος είναι ή όχι μέλος), αλλά τα ποσοστά προμήθειας είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμα. Όταν ένα μέλος συνάπτει δύο διαφορετικές συμβάσεις για δύο διαφορετικούς μήνες παράδοσης («straddle»), οι συμβάσεις σ' αυτές μπορούν να εκτελεστούν έναντι ενιαίας προμήθειας, υπό τον όρο ότι και οι δύο τερματίζονται ταυτόχρονα.

ΙΙ. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

(15) Ο κανονισμός λειτουργίας της LPFAL που κοινοποιήθηκαν πρέπει να θεωρηθούν σαν συμφωνίες με την έννοια του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΟΚ.

(16) Ο κανονισμός λειτουργίας της LPFAL λαμβάνει υπόψη τα διαβήματα που έγιναν από την Επιτροπή σχετικά με διάφορες άλλες προθεσμιακές αγορές στο Λονδίνο. Η Επιτροπή έχει ήδη χορηγήσει αρνητική πιστοποίηση σχετικά με τα καταστατικά των ενώσεων αυτών με αποφάσεις 85/563/ΕΟΚ (1) (ζάχαρη), 85/564/ΕΟΚ (2) (κακάο), 85/565/ΕΟΚ (3) (καφές), 85/566/ΕΟΚ (4) (καουτσούκ).

(17) Ο κανονισμός λειτουργίας, στη μορφή που είχαν κοινοποιηθεί αρχικά, ανέφεραν τα ελάχιστα καθαρά ποσοστά προμήθειας που θα μπορούσαν να χρεώνονται από ένα μέλος. Το καταστατικό όριζε τα ποσοστά προμήθειας τα οποία διέφεραν ανάλογα με τον πελάτη και με το αν η σύμβαση είχε εκκαθαριστεί μέσω συμψηφιστικού γραφείου ή μέσω τακτικού μέλους. Τα ποσοστά ήταν χαμηλότερα για ένα τακτικό μέλος του οποίου το όνομα γίνεται γνωστό και του οποίου η σύμβαση εκκαθαρίζεται μέσω συμψηφιστικού γραφείου. Τα ποσοστά ήταν υψηλότερα για τα συνεργαζόμενα μέλη και ακόμα υψηλότερα για τα μη μέλη. Στις δύο τελευταίες αυτές περιπτώσεις, τα ποσοστά ήταν υψηλότερα εάν η σύμβαση εκκαθαρίζεται μέσω τακτικού μέλους από ότι εάν είχε εκκαθαριστεί μέσω συμψηφιστικού γραφείου. Όταν οι συμβάσεις άνοιγαν και έκλειναν την ίδια μέρα μέσω του ίδιου χρηματιστή καταβαλλόταν το μισό ποσοστό προμήθειας.

(18) Ο κανονισμός λειτουργίας προέβλεπε ότι η ελάχιστη προμήθεια δεν μπορεί να υπόκειται σε μειώσεις οποιασδήποτε μορφής. Κάθε διακανονισμός ο οποίος συνεπάγεται ή μπορεί να συνεπάγεται, άμεσα ή έμμεσα, μια μείωση από το καθορισμένο ελάχιστο ποσοστό προμήθειας εθεωρείτο παράβαση του κανονισμού λειτουργίας. Η επιτροπή είχε δικαίωμα να εξετάζει τις παραβάσεις τις οποίες υποψιαζόταν και να διαγράφει από την επιτροπή μέλη που διέπρατταν παράβαση.

(19) Η Επιτροπή θεώρησε ότι αυτό το σύστημα ελάχιστων ποσοστών προμήθειας είναι μία μορφή καθορισμού των τιμών που αποτελεί παραβίαση του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ. Ζητήθηκε από την LPFAL να καταργήσει αυτό το σύστημα καθορισμού ελάχιστων Ήδη το σύστημα έχει καταργηθεί και έχουν διαγραφεί από τον κανονισμό λειτουργίας όλες οι αναφορές σ' αυτό. Οι σχετικοί κανόνες προβλέπουν τώρα ότι πρέπει να καταβάλλεται προμήθεια από κάθε μέλος για κάθε σύμβαση που συνάπτεται για λογαριασμό τρίτου (ανεξάρτητα αν αυτός ο τρίτος είναι μέλος ή όχι), αλλά μπορεί να γίνει ελεύθερη διαπραγμάτευση των ποσοστών προμήθειας. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η υποχρέωση αυτή δεν περιορίζει σε σημαντικό βαθμό τον ανταγωνισμό, επειδή επιβάλλει απλώς την καταβολή προμήθειας, χωρίς να αναφέρεται στο ύψος της, καθόσον προκύπτει ότι υπάρχει πλήρης ελευθερία διαπραγμάτευσης του εκάστοτε ύψους της προμήθειας.

(20) Επιπλέον σαν αποτέλεσμα των διαβημάτων της Επιτροπής, έγιναν και άλλες τροποποιήσεις στους κανόνες λειτουργίας όσον αφορά την ιδιότητα του μέλους, έτσι ώστε η ιδιότητα του μέλους να είναι ανοικτή και τα κριτήρια βάση των οποίων εξετάζονται οι αιτήσεις για την απόκτηση της ιδιότητας αυτής είναι αντικειμενικά. Η επιτροπή διαχείρισης υποχρεούται στο εξής να δικαιολογεί τις αποφάσεις της όταν αυτές επηρεάζουν τα δικαιώματα που αντλούν τα μέλη από την ιδιότητά τους αυτή. Προβλέφθηκε επίσης διαδικασία επανεξέτασης, ώστε να προστατεύονται τα δικαιώματα των σημερινών ή των δυνητικών μελών.

(21) Μετά τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17, δεν υποβλήθηκαν παρατηρήσεις.

(22) Το καταστατικό και ο κανονισμό λειτουργίας της LPFAL στην τροποποιημένη μορφή τους, δεν περιέχουν πλέον ρήτρες που να συνιστούν σημαντικούς περιορισμούς του ανταγωνισμού στην κοινή αγορά. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή, βάσει των στοιχείων που διαθέτει, δεν έχει λόγους να ενεργήσει βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 1 και είναι σε θέση να χορηγήσει αρνητική πιστοποίηση, δυνάμει του άρθρου 2 του κανονισμού αριθ. 17,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η Επιτροπή κρίνει ότι δεν υπάρχει λόγος, με βάση τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της, να επέμβει δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 85 παράγραφος 1 τησ συνθήκης ΕΟΚ όσον αφορά το καταστατικό και τον κανονισμό λειτουργίας της ένωσης προθεσμιακής αγοράς πατάτας του Λονδίνου (London Potato Futures Association) όπως κοινοποιήθηκαν στις 16 Σεπτεμβρίου 1980.

Άρθρο 2

Η απόφαση αυτή απευθύνεται στην London Potato Futures Associaton Limited, της οποίας τα κεντρικά γραφεία βρίσκονται στο Baltic Exchange Chambers, 24/28 St Mary Axe, London EC 3A 8EP, Ηνωμένο Βασίλειο.

Βρυξέλλες, 10 Δεκεμβρίου 1986.

Για την Επιτροπή

Peter SUTHERLAND

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 1. 1962, σ. 204/62.

(2) ΕΕ αριθ. C 251 της 8. 10. 1986, σ. 7.

(1) ΕΕ αριθ. L 369 της 31. 12. 1985, σ. 25.

(2) ΕΕ αριθ. L 369 της 31. 12. 1985, σ. 28.

(3) ΕΕ αριθ. L 369 της 31. 12. 1985, σ. 31.

(4) ΕΕ αριθ. L 369 της 31. 12. 1985, σ. 34.