02008E0944 — EL — 15.04.2025 — 002.001
Το κείμενο αυτό αποτελεί απλώς εργαλείο τεκμηρίωσης και δεν έχει καμία νομική ισχύ. Τα θεσμικά όργανα της Ένωσης δεν φέρουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του. Τα αυθεντικά κείμενα των σχετικών πράξεων, συμπεριλαμβανομένων των προοιμίων τους, είναι εκείνα που δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι διαθέσιμα στο EUR-Lex. Αυτά τα επίσημα κείμενα είναι άμεσα προσβάσιμα μέσω των συνδέσμων που περιέχονται στο παρόν έγγραφο
|
ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ 2008/944/ΚΕΠΠΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 8ης Δεκεμβρίου 2008 (ΕΕ L 335 της 13.12.2008, σ. 99) |
Τροποποιείται από:
|
|
|
Επίσημη Εφημερίδα |
||
|
αριθ. |
σελίδα |
ημερομηνία |
||
|
ΑΠΟΦΑΣΗ (ΚΕΠΠΑ) 2019/1560 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 16ης Σεπτεμβρίου 2019 |
L 239 |
16 |
17.9.2019 |
|
|
ΑΠΟΦΑΣΗ (ΚΕΠΠΑ) 2025/779 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 14ης Απριλίου 2025 |
L 779 |
1 |
15.4.2025 |
|
ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ 2008/944/ΚΕΠΠΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 8ης Δεκεμβρίου 2008
για τον καθορισμό κοινών κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού
Άρθρο 1
Οι αιτήσεις για άδειες εξαγωγής τις οποίες αναφέρει η παράγραφος 1 περιλαμβάνουν:
Η νομοθεσία των κρατών μελών υποδεικνύει σε ποια περίπτωση απαιτείται άδεια εξαγωγής όσον αφορά τις αιτήσεις αυτές.
Άρθρο 2
Κριτήρια
Δεν χορηγείται άδεια εξαγωγής εάν η έγκριση δεν συνάδει με τις διεθνείς υποχρεώσεις και τις δεσμεύσεις των κρατών μελών, μεταξύ των οποίων:
τις υποχρεώσεις των κρατών μελών και τις δεσμεύσεις τους να επιβάλουν τους αποκλεισμούς όπλων των Ηνωμένων Εθνών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Οργανισμού για την ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ευρώπη·
τις υποχρεώσεις των κρατών μελών δυνάμει της Συνθήκης για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων, της σύμβασης για την απαγόρευση των βιολογικών και τοξινικών όπλων και της σύμβασης για τα χημικά όπλα·
τις υποχρεώσεις των κρατών μελών δυνάμει της σύμβασης για ορισμένα συμβατικά όπλα και των σχετικών προσαρτημένων σε αυτή πρωτοκόλλων·
τις υποχρεώσεις των κρατών μελών δυνάμει της Συνθήκης για το εμπόριο όπλων·
τις υποχρεώσεις των κρατών μελών δυνάμει της σύμβασης για την απαγόρευση της χρήσης, της αποθήκευσης, της παραγωγής και της διακίνησης ναρκών κατά προσωπικού και για την καταστροφή τους (σύμβαση της Οτάβας)·
τις δεσμεύσεις των κρατών μελών δυνάμει του προγράμματος δράσης για την πρόληψη, την καταπολέμηση και την εξάλειψη του λαθρεμπορίου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σε όλες του τις μορφές·
τις δεσμεύσεις των κρατών μελών δυνάμει του παγκόσμιου πλαισίου για τη διαχείριση συμβατικών πυρομαχικών καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους·
τις δεσμεύσεις των κρατών μελών στο πλαίσιο της ομάδας της Αυστραλίας, του καθεστώτος ελέγχου της πυραυλικής τεχνολογίας, της επιτροπής Zangger, της ομάδας πυρηνικών προμηθευτών, του διακανονισμού του Wassenaar και του κώδικα συμπεριφοράς της Χάγης κατά της διάδοσης των βαλλιστικών πυραύλων.
Δεύτερο κριτήριο: Σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα τελικού προορισμού καθώς και σεβασμός του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου από τη χώρα τελικού προορισμού.
δεν χορηγούν άδεια εξαγωγής εάν υπάρχει σαφής κίνδυνος η προς εξαγωγή στρατιωτική τεχνολογία ή εξοπλισμός να χρησιμοποιηθεί για τη διάπραξη ή τη διευκόλυνση εσωτερικής καταστολής, σοβαρών πράξεων έμφυλης βίας ή σοβαρών πράξεων βίας κατά γυναικών, παιδιών ή άλλων σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
εξετάζοντας κάθε περίπτωση χωριστά και λαμβάνοντας υπόψη τη φύση της στρατιωτικής τεχνολογίας ή του εξοπλισμού, επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή και επιμέλεια κατά την έκδοση αδειών προς χώρες όπου έχουν διαπιστωθεί από τα αρμόδια όργανα των Ηνωμένων Εθνών, από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από το Συμβούλιο της Ευρώπης σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
δεν χορηγούν άδεια εξαγωγής εάν υπάρχει σαφής κίνδυνος η προς εξαγωγή στρατιωτική τεχνολογία ή εξοπλισμός να χρησιμοποιηθεί για τη διάπραξη ή τη διευκόλυνση σοβαρών παραβιάσεων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, μεταξύ άλλων κατά προστατευόμενων ομάδων δυνάμει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, όπως οι γυναίκες και τα παιδιά.
Τα κράτη μέλη δεν χορηγούν άδεια εξαγωγής στρατιωτικής τεχνολογίας ή εξοπλισμού που προκαλούν ή παρατείνουν ένοπλες συγκρούσεις ή επιτείνουν υφιστάμενες εντάσεις ή ένοπλες συγκρούσεις στη χώρα τελικού προορισμού, με την επιφύλαξη της θεμιτής και νόμιμης ασφάλειας και άμυνας της εν λόγω χώρας.
Τα κράτη μέλη δεν χορηγούν άδεια εξαγωγής εάν υπάρχει σαφής κίνδυνος ο επίδοξος αποδέκτης να χρησιμοποιήσει την προς εξαγωγή στρατιωτική τεχνολογία ή τον εξοπλισμό επιθετικά εναντίον άλλης χώρας ή για να υποστηρίξει διά της βίας εδαφικές διεκδικήσεις. Κατά την εκτίμηση αυτών των κινδύνων, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη τους μεταξύ άλλων:
την ύπαρξη ή την πιθανότητα ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ της αποδέκτριας και άλλης χώρας·
την εδαφική διεκδίκηση, την οποία κατά το παρελθόν ο αποδέκτης επιδίωξε ή απείλησε να επιτύχει με βίαια μέσα·
την πιθανότητα χρησιμοποίησης της στρατιωτικής τεχνολογίας ή του εξοπλισμού εκτός της θεμιτής και νόμιμης εθνικής ασφάλειας και άμυνας της αποδέκτριας χώρας ή της άσκησης του εγγενούς δικαιώματος νόμιμης άμυνας της αποδέκτριας χώρας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών·
την ανάγκη να μην επηρεαστεί δυσμενώς η σταθερότητα στην περιοχή κατά σημαντικό τρόπο.
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη:
τις ενδεχόμενες επιπτώσεις της προς εξαγωγή στρατιωτικής τεχνολογίας ή του εξοπλισμού στα συμφέροντα άμυνας και ασφάλειάς τους καθώς και στα συμφέροντα άμυνας και ασφάλειας άλλων κρατών μελών και των φίλιων και συμμάχων χωρών, με την επιφύλαξη της συνεκτίμησης των κριτηρίων όσον αφορά τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου καθώς και την περιφερειακή ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα·
τον κίνδυνο να χρησιμοποιηθεί η σχετική στρατιωτική τεχνολογία ή ο εξοπλισμός κατά των δυνάμεών τους ή των δυνάμεων άλλων κρατών μελών και των φίλιων και συμμάχων χωρών.
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη, μεταξύ άλλων, το ιστορικό της αγοράστριας ή της αποδέκτριας χώρας όσον αφορά:
την υποστήριξη ή την ενθάρρυνση από τη λόγω χώρα της τρομοκρατίας και του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος·
τη συμμόρφωσή της προς τις διεθνείς της δεσμεύσεις, ιδίως εκείνων που αφορούν τη μη χρήση βίας, και προς το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο·
τη δέσμευσή της υπέρ της μη διάδοσης και υπέρ άλλων τομέων του ελέγχου των εξοπλισμών και του αφοπλισμού, ιδίως την υπογραφή, την επικύρωση και την εφαρμογή συναφών συμβάσεων περί ελέγχου των εξοπλισμών και περί αφοπλισμού που αναφέρονται στα στοιχεία β) έως δ) του πρώτου κριτηρίου.
Κατά την αξιολόγηση της επίδρασης στην αποδέκτρια χώρα της προς εξαγωγή στρατιωτικής τεχνολογίας ή εξοπλισμού και του κινδύνου να εκτραπεί αυτή η τεχνολογία ή ο εξοπλισμός προς ανεπιθύμητο τελικό χρήστη ή ανεπιθύμητη τελική χρήση, εξετάζονται τα ακόλουθα:
τα συμφέροντα νόμιμης άμυνας και εσωτερικής ασφάλειας της αποδέκτριας χώρας, συμπεριλαμβανομένης τυχόν συμμετοχής σε δραστηριότητα των Ηνωμένων Εθνών ή σε άλλη ειρηνευτική δραστηριότητα·
η τεχνική ικανότητα της αποδέκτριας χώρας να χρησιμοποιήσει και να προστατεύσει αυτή την τεχνολογία ή τον εξοπλισμό·
η ικανότητα της αποδέκτριας χώρας να επιβάλει αποτελεσματικούς ελέγχους των εξαγωγών, μεταξύ άλλων όταν η προς εξαγωγή στρατιωτική τεχνολογία ή ο εξοπλισμός περιλαμβάνει ή αποτελείται από αγαθά που πρόκειται να ενσωματωθούν σε προϊόντα τα οποία η αποδέκτρια χώρα προορίζει για μεταγενέστερη εξαγωγή·
ο κίνδυνος επανεξαγωγής αυτής της τεχνολογίας ή του εξοπλισμού σε ανεπιθύμητους προορισμούς και το ιστορικό της αποδέκτριας χώρας όσον αφορά την τήρηση των διατάξεων περί επανεξαγωγής ή περί συγκατάθεσης πριν από την επανεξαγωγή, που το κράτος μέλος εξαγωγής θεωρεί σκόπιμο να επιβάλει·
ο κίνδυνος εκτροπής αυτής της τεχνολογίας ή του εξοπλισμού προς τρομοκρατικές οργανώσεις ή μεμονωμένους τρομοκράτες·
ο κίνδυνος ανάδρομης τεχνικής έρευνας ή ακούσιας μεταφοράς τεχνολογίας·
ο κίνδυνος χρήσης της εν λόγω τεχνολογίας ή του εξοπλισμού για την καταστρατήγηση περιοριστικών μέτρων που έχουν επιβάλει τα Ηνωμένα Έθνη ή η Ευρωπαϊκή Ένωση·
ο κίνδυνος επιδείνωσης των συγκρούσεων, της βίας και των παράνομων δραστηριοτήτων λόγω της συγκεκριμένης φύσης της τεχνολογίας και του εξοπλισμού που πρόκειται να εξαχθούν, ιδίως όσον αφορά τον κίνδυνο εκτροπής φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού.
Τα κράτη μέλη συνεκτιμούν, υπό το φως των πληροφοριών που παρέχονται από σχετικές πηγές όπως οι εκθέσεις του προγράμματος ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, της Παγκόσμιας Τράπεζας, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, κατά πόσο η προτεινόμενη εξαγωγή πρόκειται να παρεμποδίσει σε σημαντικό βαθμό τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας τελικού προορισμού. Στη συνάρτηση αυτή, εξετάζουν τα σχετικά επίπεδα των στρατιωτικών και των κοινωνικών δαπανών της εν λόγω χώρας, λαμβάνοντας επίσης υπόψη οποιαδήποτε ενωσιακή ή διμερή βοήθεια.
Άρθρο 3
Η παρούσα κοινή θέση δεν θίγει το δικαίωμα των κρατών μελών να εφαρμόζουν πιο περιοριστικές εθνικές πολιτικές.
Άρθρο 4
Άρθρο 5
Οι άδειες εξαγωγής χορηγούνται μόνο με βάση την εκ των προτέρων αξιόπιστη γνώση της τελικής χρήσης στη χώρα του τελικού προορισμού. Προς τούτο απαιτείται εν γένει ενδελεχής εξέταση του πιστοποιητικού του τελικού χρήστη ή των σχετικών εγγράφων τεκμηρίωσης ή/και κάποιας μορφής επίσημης άδειας από τη χώρα του τελικού προορισμού. Τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν άλλα εργαλεία παρακολούθησης των τελικών χρηστών, μεταξύ άλλων απαιτώντας από τους τελικούς χρήστες να συμφωνούν ως προς ειδικούς μηχανισμούς επαλήθευσης. Κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων για άδειες εξαγωγής στρατιωτικής τεχνολογίας ή εξοπλισμού με σκοπό την παραγωγή σε τρίτες χώρες, τα κράτη μέλη λαμβάνουν ειδικότερα υπόψη την πιθανή χρησιμοποίηση του τελικού προϊόντος στη χώρα παραγωγής και τον κίνδυνο πιθανής εκτροπής του τελικού προϊόντος ή εξαγωγής του σε ανεπιθύμητο τελικό χρήστη.
Άρθρο 6
Με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΕ) 2021/821 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 1 ), τα κριτήρια του άρθρου 2 της παρούσας κοινής θέσης και η διαδικασία διαβούλευσης που προβλέπεται στο άρθρο 4 της παρούσας κοινής θέσης, πρέπει επίσης να εφαρμόζονται στα κράτη μέλη όσον αφορά τα αγαθά και τις τεχνολογίες διπλής χρήσης όπως προσδιορίζονται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2021/821, όταν υπάρχουν βάσιμες υπόνοιες ότι ο τελικός χρήστης αυτών των αγαθών και τεχνολογιών θα είναι οι ένοπλες δυνάμεις ή οι δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας ή παρόμοιες οντότητες στην ενδιαφερόμενη χώρα. Στην παρούσα κοινή θέση, οι αναφορές στη στρατιωτική τεχνολογία ή τον εξοπλισμό θεωρείται ότι περιλαμβάνουν και τα αγαθά και τις τεχνολογίες διπλής χρήσης.
Άρθρο 7
Άρθρο 8
Άρθρο 9
Τα κράτη μέλη, εφόσον χρειάζεται, εκτιμούν από κοινού, μέσω του πλαισίου της ΚΕΠΠΑ, την κατάσταση των ενδεχόμενων ή υφιστάμενων αποδεκτών των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού από κράτη μέλη, υπό το φως των αρχών και κριτηρίων της παρούσας κοινής θέσης.
Άρθρο 10
Αν και τα κράτη μέλη δύνανται, ενδεχομένως, να λαμβάνουν επίσης υπόψη τους την επίπτωση των σχεδιαζόμενων εξαγωγών στα οικονομικά, κοινωνικά, εμπορικά και βιομηχανικά συμφέροντά τους, οι παράγοντες αυτοί δεν πρέπει να επηρεάζουν την εφαρμογή των ανωτέρω κριτηρίων.
Άρθρο 11
Τα κράτη μέλη καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να παροτρύνουν και άλλα κράτη που εξάγουν στρατιωτική τεχνολογία ή εξοπλισμό να εφαρμόζουν τα κριτήρια της παρούσας κοινής θέσης. Ανταλλάσσουν δε τακτικά εμπειρίες με τις τρίτες χώρες που εφαρμόζουν αυτά τα κριτήρια, όσον αφορά τις πολιτικές ελέγχου των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού και την εφαρμογή των κριτηρίων.
Άρθρο 12
Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η εθνική τους νομοθεσία τούς επιτρέπει να ελέγχουν τις εξαγωγές της τεχνολογίας και των εξοπλισμών που περιλαμβάνει ο Κοινός Στρατιωτικός Κατάλογος της ΕΕ. Ο Κοινός Στρατιωτικός Κατάλογος της ΕΕ αποτελεί το σημείο αναφοράς για τους εθνικούς καταλόγους στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού των κρατών μελών, αλλά δεν τους υποκαθιστά άμεσα.
Άρθρο 13
Οι οδηγίες χρήσης για την παρούσα κοινή θέση, οι οποίες επανεξετάζονται τακτικά, χρησιμεύουν ως κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της παρούσας κοινής θέσης.
Άρθρο 14
Η παρούσα κοινή θέση τίθεται σε ισχύ από την ημερομηνία υιοθέτησής της.
Άρθρο 15
Η παρούσα κοινή θέση επανεξετάζεται έως τις 15 Απριλίου 2030.
Άρθρο 16
Η παρούσα κοινή θέση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
( 1 ) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/821 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2021, για τη θέσπιση ενωσιακού συστήματος ελέγχου των εξαγωγών, της μεσιτείας, της τεχνικής βοήθειας, της διαμετακόμισης και της μεταφοράς ειδών διπλής χρήσης (ΕΕ L 206 της 11.6.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/821/oj).·