Υπόθεση C‑483/14

KA Finanz AG

κατά

Sparkassen Versicherung AG Vienna Insurance Group

(αίτηση του Oberster Gerichtshof για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)

«Προδικαστική παραπομπή — Σύμβαση της Ρώμης — Εφαρμοστέο δίκαιο — Διασυνοριακή συγχώνευση — Οδηγία 78/855/ΕΟΚ — Οδηγία 2005/56/ΕΚ — Συγχώνευση δι’ απορροφήσεως — Προστασία των πιστωτών — Μεταβίβαση του συνόλου της περιουσίας, ενεργητικού και παθητικού, από την απορροφώμενη στην απορροφώσα εταιρία»

Περίληψη — Απόφαση του Δικαστηρίου (τρίτο τμήμα) της 7ης Απριλίου 2016

1. Προδικαστικά ερωτήματα – Παραδεκτό – Όρια – Υποθετικά ερωτήματα

   (Άρθρο 267 ΣΛΕΕ)

2. Δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις – Σύμβαση για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές – Πεδίο εφαρμογής – Συγχώνευση εταιριών – Δεν εμπίπτει

   (Σύμβαση της Ρώμης της 19ης Ιουνίου 1980, άρθρο 1 §§ 1 και 2, στοιχείο εʹ)

3. Ελευθερία εγκαταστάσεως – Εταιρίες – Οδηγία 2005/56 – διασυνοριακές συγχωνεύσεις κεφαλαιουχικών εταιριών – Εφαρμοστέο δίκαιο, κατόπιν διασυνοριακής συγχωνεύσεως δι’ απορροφήσεως, επί της ερμηνείας, της εκπληρώσεως των υποχρεώσεων, καθώς και των τρόπων λύσεως μιας συμβάσεως δανείου – Εφαρμοστέο δίκαιο επί της συμβάσεως αυτής πριν την εν λόγω συγχώνευση – Διατάξεις οι οποίες διέπουν την προστασία των πιστωτών της απορροφώμενης εταιρίας – Εθνική νομοθεσία της εν λόγω εταιρίας

   (Οδηγία 2005/56 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, αιτιολογική σκέψη 3 και άρθρα 2 § 2, στοιχείο αʹ, 4 και 14 § 2, στοιχείο αʹ)

4. Ελευθερία εγκαταστάσεως – Εταιρίες – Καθεστώς των συγχωνεύσεων των ανωνύμων εταιριών – Οδηγία 78/855 – Συγχώνευση διά απορροφήσεως – Άρθρο 15 – Αξιόγραφα, πλην μετοχών, από τα οποία απορρέουν ειδικά δικαιώματα – Έννοια

   (Οδηγία 78/855 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2009/109, άρθρο 15)

5. Ελευθερία εγκαταστάσεως – Εταιρίες – Καθεστώς των συγχωνεύσεων των ανωνύμων εταιριών – Οδηγία 78/855 – Συγχώνευση διά απορροφήσεως – Άρθρο 15 – Πεδίο εφαρμογής – Απονομή δικαιωμάτων στην εκδότρια αξιογράφων, πλην μετοχών, από τα οποία απορρέουν ειδικά δικαιώματα – Δεν εμπίπτει

   (Οδηγία 78/855 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2009/109, άρθρο 15)

1.  Βλ. το κείμενο της αποφάσεως.

   (βλ. σκέψεις 41-44)

2.  Από το άρθρο 1, παράγραφος 2, στοιχείο εʹ, της Συμβάσεως της Ρώμης, της 19ης Ιουνίου 1980, για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές, καθώς και από την έκθεση σχετικά με τη Σύμβαση αυτή, των Mario Giuliano και Paul Lagarde, προκύπτει ότι η εν λόγω Σύμβαση δεν έχει εφαρμογή στη συγχώνευση εταιριών.

   (βλ. σκέψεις 50-52)

3.  Το δίκαιο της Ένωσης έχει την έννοια ότι, αφενός, το δίκαιο που έχει εφαρμογή, κατόπιν διασυνοριακής συγχωνεύσεως δι’ απορροφήσεως, επί της ερμηνείας, της εκπληρώσεως των υποχρεώσεων, καθώς και των τρόπων λύσεως μιας συμβάσεως δανείου, όπως είναι μια σύμβαση δανείου μειωμένης εξασφαλίσεως, συναφθείσας από την απορροφώμενη εταιρία, είναι το δίκαιο που είχε εφαρμογή επί της συμβάσεως αυτής πριν την εν λόγω συγχώνευση και, αφετέρου, οι διατάξεις που διέπουν την προστασία των πιστωτών της απορροφώμενης εταιρίας είναι οι διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας στην οποία υπέκειτο η εταιρία αυτή .

   Πράγματι, πρώτον, όσον αφορά το αποτέλεσμα μιας συγχωνεύσεως δι’ απορροφήσεως, υπό την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2005/56, για τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις κεφαλαιουχικών εταιριών, από το άρθρο 14, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας αυτής προκύπτει ότι η διασυνοριακή συγχώνευση συνεπάγεται, από την ημερομηνία κατά την οποία παράγει αποτελέσματα, τη μεταβίβαση του συνόλου του ενεργητικού και του παθητικού της απορροφώμενης εταιρίας προς την απορροφώσα εταιρία. Συνεπώς, η συγχώνευση δι’ απορροφήσεως έχει ως αποτέλεσμα ότι η απορροφώσα εταιρία αποκτά την απορροφώμενη εταιρία στο σύνολό της, χωρίς την απόσβεση των υποχρεώσεων που θα είχε προκαλέσει μια εκκαθάριση και συνεπάγεται, χωρίς ανανέωση των συμβάσεων, την υποκατάσταση της απορροφώμενης από την απορροφώσα εταιρία ως συμβαλλόμενο στις συμβάσεις που συνήψε η απορροφώμενη εταιρία. Συνεπώς το δίκαιο που είχε εφαρμογή στις συμβάσεις αυτές πριν τη συγχώνευση εξακολουθεί να έχει εφαρμογή και μετά τη συγχώνευση αυτή.

   Δεύτερον, όσον αφορά την προστασία των συμφερόντων των πιστωτών στο πλαίσιο διασυνοριακής συγχωνεύσεως, από την αιτιολογική σκέψη 3 και από το άρθρο 4 της οδηγίας 2005/56 προκύπτει ότι εταιρία που μετέχει σε διασυνοριακή συγχώνευση εξακολουθεί να υπόκειται, όσον αφορά ιδίως την προστασία των πιστωτών της, στις διατάξεις και στις διατυπώσεις της εθνικής νομοθεσίας που θα είχε εφαρμογή στο πλαίσιο εγχώριας συγχωνεύσεως. Εντεύθεν συνάγεται ότι, σε περίπτωση συνάψεως συμβάσεως δανείου μειωμένης εξασφαλίσεως, οι διατάξεις που διέπουν την προστασία των πιστωτών της απορροφώμενης εταιρίας, ενεργούντων υπό την ιδιότητα των ομολογιούχων στο πλαίσιο ενός τέτοιου δανείου, είναι οι διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας στην οποία υπέκειτο η εταιρία αυτή πριν τη συγχώνευση.

   (βλ. σκέψεις 57-61, διατακτ. 1)

4.  Ως αξιόγραφα, πλην μετοχών, από τα οποία απορρέουν ειδικά δικαιώματα, υπό την έννοια του άρθρου 15 της τρίτης οδηγίας 78/855, βασιζόμενης στο άρθρο 54, παράγραφος 3, στοιχείο ζʹ, της Συνθήκης και σχετικά με τις συγχωνεύσεις των ανωνύμων εταιριών, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2009/19, νοούνται, μεταξύ άλλων αξιογράφων, τα ανταλλάξιμα έναντι μετοχών ομόλογα, τα ομόλογα που παρέχουν προτιμησιακά δικαιώματα εγγραφής στο εταιρικό κεφάλαιο, τα ομόλογα που παρέχουν δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη καθώς και τα δικαιώματα εγγραφής. Συνεπώς, τέτοιου είδους τίτλοι είναι αυτοί οι οποίοι παρέχουν στους κομιστές τους ευρύτερα δικαιώματα από την απλή εξόφληση των απαιτήσεων και των συμφωνηθέντων τόκων. Τούτο ισχύει ιδίως ως προς τους τίτλους που παρέχουν στους κομιστές τους το δικαίωμα να τους ανταλλάξουν με μετοχές ή το δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη της εκδότριας εταιρίας.

   Καθόσον τίτλοι τους οποίους εκδίδει απορροφώμενη εταιρία, πριν τη συγχώνευση, στο πλαίσιο της συνάψεως δανείου μειωμένης εξασφαλίσεως, δεν παρέχουν στους κομιστές τους ευρύτερα δικαιώματα από την απλή εξόφληση των απαιτήσεων και των συμφωνηθέντων τόκων, δεν εμπίπτουν, κατ’ αρχήν, στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 15 της οδηγίας 78/855, πράγμα το οποίο εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να ελέγξει.

   (βλ. σκέψεις 65-67)

5.  Το άρθρο 15 της τρίτης οδηγίας 78/855, βασιζομένης στο άρθρο 54, παράγραφος 3, στοιχείο ζʹ, της Συνθήκης και σχετικά με τις συγχωνεύσεις των ανωνύμων εταιριών, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2009/109, έχει την έννοια ότι παρέχει δικαιώματα στους κομιστές αξιογράφων, πλην μετοχών, από τα οποία απορρέουν ειδικά δικαιώματα, αλλά όχι στην εκδότρια των τίτλων αυτών εταιρία.

   Πράγματι, η διάταξη αυτή προβλέπει ότι οι δικαιούχοι άλλων αξιογράφων, πλην μετοχών, από τα οποία απορρέουν ειδικά δικαιώματα, πρέπει να απολαύουν, εντός της απορροφώσας εταιρίας, δικαιωμάτων τουλάχιστον ισοδυνάμων με αυτά των οποίων απέλαυαν στην απορροφώμενη εταιρία, εκτός εάν η συνέλευση των κομιστών των τίτλων αυτών, εφόσον το εθνικό δίκαιο προβλέπει τέτοια συνέλευση, έχει εγκρίνει την τροποποίηση των δικαιωμάτων αυτών ή κάθε κομιστής των εν λόγω τίτλων ενέκρινε την τροποποίηση του δικαιώματός του ή οι κομιστές αυτοί έχουν δικαίωμα εξαγοράς των αξιογράφων τους εκ μέρους της απορροφώσας εταιρίας. Συνεπώς, η διάταξη αυτή σκοπεί στην προστασία των συμφερόντων των κομιστών αξιογράφων, πλην μετοχών, από τα οποία απορρέουν ειδικά δικαιώματα και απονέμει δικαιώματα στους κατόχους των ίδιων αυτών τίτλων, αλλά όχι στην εκδότριά τους. Υπό τις συνθήκες αυτές, εθνική κανονιστική ρύθμιση η οποία παρέχει στην εκδότρια των τίτλων αυτών το δικαίωμα να λύσει μονομερώς την έννομη σχέση που τη συνδέει με τους κομιστές των τίτλων αυτών και να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις τους είναι ξένη προς το γράμμα και τον σκοπό του άρθρου 15 της οδηγίας 78/855 και, συνεπώς, δεν συνιστά μεταφορά της οδηγίας αυτής στο εσωτερικό δίκαιο.

   (βλ. σκέψεις 68-71, διατακτ. 2)