EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 32006D0063

2006/63/ΕΚ: Απόφαση της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 2003 , σχετικά με την κρατική ενίσχυση που η Ιταλία, περιφέρεια Piemonte, προτίθεται να χορηγήσει υπέρ της μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην επικράτειά της [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2003) 3520] (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

OJ L 32, 4.2.2006, p. 82–90 (ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, IT, LV, LT, HU, NL, PL, PT, SK, SL, FI, SV)

In force

ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2006/63(1)/oj

4.2.2006   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 32/82


ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 26ης Νοεμβρίου 2003

σχετικά με την κρατική ενίσχυση που η Ιταλία, περιφέρεια Piemonte, προτίθεται να χορηγήσει υπέρ της μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην επικράτειά της

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2003) 3520]

(Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2006/63/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (1),

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα προαναφερθέντα άρθρα,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1)

Με επιστολή στις 16 Δεκεμβρίου 2002, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 18 Δεκεμβρίου 2002 (A/39321), και στις 20 Δεκεμβρίου 2002, που πρωτοκολλήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2002 (A/39483), οι ιταλικές αρχές κοινοποίησαν, σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, ένα καθεστώς ενισχύσεων της περιφέρειας Piemonte που αφορά την επέκταση του δικτύου διανομής για την πώληση φυσικού αερίου για αυτοκίνητα οχήματα.

(2)

Με την επιστολή D/50722 της 3ης Φεβρουαρίου 2003 η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες για το κοινοποιηθέν καθεστώς ενισχύσεων.

(3)

Οι ιταλικές αρχές, στις 25 Μαρτίου 2003, διαβίβασαν συμπληρωματικές πληροφορίες με την επιστολή A/32278 που πρωτοκολλήθηκε στις 28 Μαρτίου 2003.

(4)

Η Επιτροπή, με την επιστολή SG(2003) D/229965 της 28ης Μαΐου 2003, πληροφόρησε την Ιταλία για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ κατά του προταθέντος μέτρου.

(5)

Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων  (2). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας ενός μηνός σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999.

(6)

Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις τρίτων στις 29 Αυγούστου 2003 (Bundesverband der deutschen Gas- und Wasserwirtschaft e. V., BGW, Γερμανία), την 1η Σεπτεμβρίου 2003 (Bundesministerium der Finanzen, Γερμανία) και στις 2 Σεπτεμβρίου 2003 (OMV Erdgas, Αυστρία).

(7)

Η επίσημη απάντηση της Ιταλίας —αφού οι ιταλικές αρχές είχαν ζητήσει, στις 10 Ιουλίου 2003 και στις 5 Αυγούστου 2003, δύο παρατάσεις της προθεσμίας που είχε καθοριστεί για την απάντηση, παρατάσεις που χορηγήθηκαν από την Επιτροπή στις 7 Αυγούστου 2003— υποβλήθηκε με επιστολή της 10ης Οκτωβρίου 2003 (A/37006).

2.   ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ

2.1.   Νομική βάση και αντικείμενο του καθεστώτος

(8)

Η κοινοποιηθείσα ενίσχυση βασίζεται στις διατάξεις των ακολούθων κανονιστικών πράξεων:

Α.

Βασική νομοθεσία

Απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου (DGR) αριθ. 67-7675 της 11ης Νοεμβρίου 2002«Σχέδιο για την ενίσχυση του δικτύου πωλήσεων μεθανίου για αυτοκίνητα οχήματα. Μεταφορά κονδυλίων στους δήμους για τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων που προτίθενται να πραγματοποιήσουν εγκαταστάσεις διανομής μεθανίου για αυτοκίνητα οχήματα. Ορισμός του χρόνου για την υποβολή των φακέλων υποψηφιότητας και των κριτηρίων για την εκτίμησή τους».

Β.

Δευτερεύουσα νομοθεσία

Νόμος αριθ. 426 της 9ης Δεκεμβρίου 1998«Νέες παρεμβάσεις στον περιβαλλοντικό τομέα»,

D.M. (υπουργικό διάταγμα) της 22ας Δεκεμβρίου 2000«Καταγραφή του εθνικού δικτύου αγωγών αερίου σύμφωνα με το άρθρο 9 του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 164 της 23ης Μαΐου 2000»,

D.M. (υπουργικό διάταγμα) αριθ. 256 της 17ης Ιουλίου 1998«Κανονισμός που θεσπίζει τους κανόνες για τις επιδοτήσεις των αυτοκινήτων οχημάτων που τροφοδοτούνται από μεθάνιο ή αέριο εξαερωμένου πετρελαίου (GPL)»,

D.M. (υπουργικό διάταγμα) της 28ης Μαΐου 1999«Χορήγηση δανείων σε τοπικούς οργανισμούς, από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, για τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων στον περιβαλλοντικό τομέα που προβλέπονται από το νόμο αριθ. 426 της 9ης Δεκεμβρίου 1998»,

D.M. (υπουργικό διάταγμα) της 5ης Απριλίου 2001«Άμεσες εισφορές στους πολίτες για την αγορά οχημάτων ηλεκτρικών, μεθανίου και GPL και για την εγκατάσταση εγκαταστάσεων μεθανίου και GPL»,

DGR (διάταγμα του περιφερειακού συμβουλίου) αριθ. 13-7622 «Διάδοση της χρήσης μεθανίου και GPL, καθώς και άλλων καινοτόμων μηχανοκινήσεων χαμηλής περιβαλλοντικής επίδρασης, στους δημόσιους στόλους υπηρεσίας κοινής ωφελείας. Ορισμός των κριτηρίων κατανομής και μεταφοράς των κονδυλίων στις επαρχίες»,

DGR (διάταγμα του περιφερειακού συμβουλίου) αριθ. 62-6806 «Γενικά κριτήρια και λεπτομέρειες της εισφοράς του σχεδίου επενδύσεων στις δημόσιες τοπικές μεταφορές στο Piemonte σύμφωνα με το νόμο 194/98. Απόθεμα 9 009 895,07 ευρώ του κεφαλαίου 25192/2002 υπέρ της Περιφερειακής Διεύθυνσης Μεταφορών».

(9)

Το καθεστώς αφορά την επέκταση του δικτύου των πρατηρίων υγρών καυσίμων για την πώληση φυσικού αερίου (μεθάνιο) για αυτοκίνητα οχήματα. Επί του παρόντος υπάρχουν μόνο δώδεκα εγκαταστάσεις αυτού του είδους στην επικράτεια του Piemonte, έναντι 80 στην Emilia Romagna και 64 στο Veneto. Κρίνεται ότι ο αριθμός αυτός είναι ανεπαρκής για την επίτευξη του στόχου του Κυότο όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών CO2 —όπως θεσπίστηκε από την περιφερειακή και εθνική νομοθεσία— και τη μείωση της περιβαλλοντικής επίπτωσης άλλων επικινδύνων ουσιών που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα μειώνοντας το περιφερειακό επίπεδο των ακολούθων ουσιών που μολύνουν την ατμόσφαιρα: α) το διοξείδιο του αζώτου· β) τα μικροσκοπικά σωματίδια· γ) το βενζόλιο. Αυτές οι ρυπογόνες εκπομπές είναι αποτέλεσμα της κυκλοφοριακής συμφόρησης και της υπερβολικής χρήσης ενός ορισμένου μείγματος παραδοσιακών καυσίμων. Γι’ αυτό τον λόγο η περιφέρεια του Piemonte επικέντρωσε τη δράση της στις δημόσιες και ιδιωτικές μεταφορές τόσο όσον αφορά την κυκλοφορία/δομή του στόλου των αυτοκινήτων οχημάτων όσο και τη διανομή των καυσίμων.

2.2.   Μορφή της ενίσχυσης

(10)

Η προταθείσα ενίσχυση χορηγείται υπό μορφή επιδότησης.

2.3.   Ένταση, δικαιούχοι και επιλέξιμες δαπάνες

(11)

Η ενίσχυση ανέρχεται σε 150 000 ευρώ ανά εγκατάσταση διανομής. Οι επιλέξιμες δαπάνες και οι δικαιούχοι περιγράφονται στο τέταρτο μέρος, «Παρατηρήσεις της Ιταλίας».

2.4.   Προϋπολογισμός και διάρκεια

(12)

Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε περίπου 5 εκατ. ευρώ. Η διάρκεια του καθεστώτος εξαρτάται από την επιχορήγηση του προϋπολογισμού, η οποία προβλέπεται ήδη για τα έτη 2002, 2003 και 2004.

3.   ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

(13)

Η Επιτροπή, στην απόφασή της, της 28ης Μαΐου 2003 (εφεξής «η απόφαση κίνησης της διαδικασίας»), εξέθεσε τις αμφιβολίες που προκάλεσε το κοινοποιηθέν καθεστώς από διάφορες πλευρές.

3.1.   Αμφιβολίες όσον αφορά το ύψος της ενίσχυσης

(14)

Η Επιτροπή παρατήρησε ότι το ύψος της ενίσχυσης υπερβαίνει το ανώτατο όριο των 100 000 ευρώ για περίοδο τριών ετών και για κάθε ατομική επιχείρηση, που καθορίστηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 69/2001 της Επιτροπής της 12ης Ιανουαρίου 2001 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis) (3) και έλαβε υπόψη ότι οι ιταλικές αρχές δεν σκόπευαν να μειώσουν το ύψος της ενίσχυσης, προβλεπόμενο σε 150 000 ευρώ ανά εγκατάσταση διανομής, αφού αυτό το ύψος θα αποτελούσε το ελάχιστο απαραίτητο κίνητρο για την προώθηση επενδύσεων σε νέες εγκαταστάσεις διανομής στην περιοχή.

3.2.   Αμφιβολίες όσον αφορά την απόσταση του δικτύου από τα ενδοκοινοτικά σύνορα και όσον αφορά την πιθανή επίπτωση του μέτρου στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, δεδομένου ότι δεν πρόκειται για μέτρο de minimis

(15)

Η Επιτροπή, στην απόφασή της για κίνηση της διαδικασίας, παρατήρησε ότι εκ πρώτης όψεως υφίσταται μια εν δυνάμει επίπτωση στο εμπόριο, αφού το φυσικό αέριο αποτελεί αντικείμενο διεθνών συναλλαγών και οι εγκαταστάσεις διανομής μπορούν να βρίσκονται κοντά στα σύνορα.

3.3.   Αμφιβολίες όσον αφορά την ιδιοκτησία των εγκαταστάσεων διανομής φυσικού αερίου και την ταυτότητα των δικαιούχων της ενίσχυσης

(16)

Η Επιτροπή, στην απόφασή της για κίνηση της διαδικασίας, αναφέρθηκε σε μία προηγούμενη απόφαση για μία ανάλογη περίπτωση, την απόφαση 1999/705/ΕΚ της 20ής Ιουλίου σχετικά με την κρατική ενίσχυση που χορήγησαν οι Κάτω Χώρες υπέρ 633 ολλανδικών πρατηρίων υγρών καυσίμων ευρισκομένων πλησίον των γερμανικών συνόρων (4). Το Δικαστήριο με απόφασή του στις 13 Ιουνίου 2002 (5) επιβεβαίωσε αυτή την απόφαση.

3.4.   Αμφιβολίες όσον αφορά την επίπτωση του μέτρου στο περιβάλλον

(17)

H Επιτροπή παρατήρησε ότι οι ιταλικές αρχές στην κοινοποίησή τους δεν απέδειξαν σαφώς ότι τα οφέλη για το περιβάλλον που το καθεστώς θα έπρεπε να παράγει θα ήταν πραγματικά.

(18)

Δύο σημεία που αναφέρθηκαν στην απόφαση 1999/705/ΕΚ και στην απόφαση του Δικαστηρίου την προαναφερθείσα στο σημείο 16 είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την παρούσα υπόθεση.

(19)

Η Επιτροπή, στην απόφασή της για κίνηση της διαδικασίας, επέμεινε στον σωστό καθορισμό του «δικαιούχου», που θα μπορούσε να είναι ένα διαφορετικό υποκείμενο και να μην συμπίπτει με «την εγκατάσταση διανομής». Τούτο θα συνέβαινε για παράδειγμα εάν α) ο ίδιος ο ιδιοκτήτης κατείχε ή διαχειριζόταν διάφορες εγκαταστάσεις διανομής ή β) ο ίδιος ο μεταπωλητής υπέβαλλε πάνω από μία αίτηση ενίσχυσης. Εκ των πραγμάτων δεν είναι αδύνατο για μία μεγάλη εταιρεία πετρελαιοειδών να κατέχει τον πραγματικό έλεγχο της διαχείρισης μιας εγκατάστασης διανομής ως αποτέλεσμα μιας σύμβασης αποκλειστικής αγοράς ή ενός άλλου τύπου σύμβασης.

(20)

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή, για να εξακριβώσει ότι δεν υπάρχει ασυμβίβαστη συσσώρευση ενισχύσεων, κατέταξε τους διανομείς σε έξι κατηγορίες, εκ των οποίων οι τρεις κυριότερες είναι:

α)

εκείνη των πωλητών/ιδιοκτητών (dealer-owned/dealer-operated, εφεξής «Do/Do»), στην οποία ο μεταπωλητής είναι ιδιοκτήτης του πρατηρίου που το λειτουργεί με δικό του κίνδυνο και ταυτοχρόνως είναι δεσμευμένος με μία εταιρεία πετρελαιοειδών (προμηθευτής) με μία σύμβαση αποκλειστικής αγοράς·

β)

εκείνη των μεταπωλητών/ενοικιαστών (company-owned/dealer-operated, εφεξής «Co/Do»), στην οποία ο μεταπωλητής είναι ενοικιαστής του πρατηρίου που το λειτουργεί με δικό του κίνδυνο και ταυτοχρόνως είναι δεσμευμένος με τον προμηθευτή με μία σύμβαση αποκλειστικής αγοράς·

γ)

εκείνη των εξαρτημένων μεταπωλητών (company-owned/company-operated, εφεξής «Co/Co»), στην οποία το πρατήριο λειτουργούν υπάλληλοι ή ελεγχόμενοι από την εταιρεία πετρελαιοειδών· αυτοί δεν επωμίζονται τους κινδύνους της διαχείρισης και δεν είναι ελεύθεροι να επιλέξουν τους προμηθευτές τους.

(21)

Οι ιταλικές αρχές φέρουν την ευθύνη του βάρους της απόδειξης όσον αφορά για το ποιος είναι ο πραγματικός ιδιοκτήτης των εγκαταστάσεων διανομής και για το ποια είναι η φύση της συμβατικής σχέσης που ενώνει τον προμηθευτή με τον διαχειριστή. Γι’ αυτό τον σκοπό απηύθυνε στις ιταλικές αρχές δύο ερωτήσεις, οι οποίες αφορούσαν αντιστοίχως την πρόταση τροποποίησης του καθεστώτος, ώστε αυτό να καταστεί σύμφωνο με όλες τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 69/2001 (6), και το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εγκαταστάσεων διανομής και το μέγεθος των δικαιούχων επιχειρήσεων. Ιδίως, η Επιτροπή ζήτησε να πληροφορηθεί εάν όλα ή μέρος των νέων πρατηρίων θα αποτελούσαν μέρος ενός δικτύου πωλήσεων που ανήκει σε μεγάλες επιχειρήσεις ή διεθνείς εταιρείες πετρελαιοειδών.

(22)

Η Επιτροπή έκρινε ανεπαρκείς τις απαντήσεις των ιταλικών αρχών. Πράγματι, αφενός, αυτές δεν ήταν σε θέση να αποκλείσουν ότι αιτήσεις χορήγησης της εισφοράς θα μπορούσαν να υποβληθούν επανειλημμένα από διάφορες εγκαταστάσεις διανομής που ανήκουν στην ίδια μεγάλη επιχείρηση. Αφετέρου, αυτές δεν παρουσίασαν αποδείξεις για το εάν η συμβατική σχέση (7) ήταν τέτοιας φύσης ώστε να δεσμεύει τον διαχειριστή (το υποκείμενο που λειτουργεί τις εγκαταστάσεις) με τον προμηθευτή χωρίς να του αφήνει κανένα περιθώριο αποφάσεων.

3.5.   Αμφιβολίες όσον αφορά τις επιλέξιμες δαπάνες

(23)

Η Επιτροπή παρατήρησε ότι οι ενισχύσεις στις επενδύσεις δεν συνδέονται σαφώς με καμία επιλέξιμη δαπάνη σύμφωνα με το κοινοτικό πλαίσιο σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος (8), και ιδίως το σημείο 37 αυτού. Από την άλλη πλευρά οι ενισχύσεις στις επενδύσεις που κοινοποιήθηκαν στα πλαίσια του παρόντος καθεστώτος δεν εμπίπτουν σε καμία από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στα σημεία 29 (ενισχύσεις για την υπέρβαση των κοινοτικών κανόνων), 30 (ενεργειακή οικονομία), 31 (συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας) και 32 (ενισχύσεις για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενεργείας) της ρύθμισης για τις περιβαλλοντικές ενισχύσεις (9).

3.6.   Τελικές παρατηρήσεις

(24)

Η Επιτροπή, παρά τις αμφιβολίες της, αναγνώρισε ότι θα μπορούσε να υποτεθεί a priori ότι οι ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού θα ήταν ασφαλώς περιορισμένες.

(25)

Η Επιτροπή παρατήρησε επίσης ότι το καθεστώς δεν ήταν σύμφωνο ούτε με άλλες ρυθμίσεις ή προσανατολισμούς.

4.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ

4.1.   Σχετικά με την επίπτωση του μέτρου στο περιβάλλον

(26)

Οι ιταλικές αρχές, στις παρατηρήσεις τους, εκφράζουν την άποψη ότι για να επιτευχθούν οι στόχοι του Κυότο —οι οποίοι έχουν ενσωματωθεί τόσο στην κοινοτική όσο και στην ιταλική νομοθεσία— είναι αναγκαία η παρέμβαση σε μία από τις πιο ρυπογόνες ανθρώπινες δραστηριότητες, δηλαδή στις οδικές μεταφορές (κινητικότητα). Το CO2, το PM10, PM2,5 και το NO2 είναι τα βασικά ρυπογόνα στοιχεία που παράγονται από αυτή τη δραστηριότητα και το μεθάνιο αποτελεί την καλύτερη εναλλακτική λύση στα παραδοσιακά καύσιμα. Η διάδοσή του θα έπρεπε να έχει επίπτωση στη δημόσια μεταφορά, στους στόλους κοινής ωφελείας, καθώς και στην οδική μεταφορά εμπορευμάτων (μεταφορά με αυτοκίνητα οχήματα).

(27)

Επιπλέον, στο Piemonte η κυκλοφορία των αυτοκινήτων στα αστικά κέντρα άνω των 10 000 κατοίκων υπόκειται σε περιορισμούς. Γι’ αυτό τον λόγο, το αέριο μεθάνιο μπορεί να διεξάγει μια σημαντική λειτουργία στην επίτευξη του στόχου της βιώσιμης κινητικότητας.

(28)

Η αναφερθείσα επίπτωση της αντικατάστασης των αυτοκινήτων που τροφοδοτούνται με παραδοσιακά καύσιμα (λεωφορεία, φορτηγά, φορτηγάκια, κ.λπ.) με οχήματα με μεθάνιο στις ρυπογόνες εκπομπές επιβεβαιώνεται στα στατιστικά στοιχεία που παρέσχον οι περιφερειακές αρχές του Piemonte.

(29)

Η ίδια η Επιτροπή πρότεινε την αντικατάσταση του 20 % της βενζίνης και του πετρελαίου που χρησιμοποιούνται στον τομέα των οδικών μεταφορών με εναλλακτικά καύσιμα, και το φυσικό αέριο καταγράφηκε ως ένα από τα καύσιμα σε θέση να συμβάλουν σημαντικά σ’ αυτόν το στόχο.

4.2.   Σχετικά με το ύψος της ενίσχυσης

(30)

Οι ιταλικές αρχές, στις παρατηρήσεις τους, θεωρούν ότι μία εισφορά 150 000 ευρώ για κάθε εγκατάσταση διανομής αποτελεί το ελάχιστο αναγκαίο ποσό για να ενθαρρύνει και να προωθήσει τις επενδύσεις για την υλοποίηση της υποδομής τόσο ως μέρους μιας νέας εγκατάστασης διανομής μεθανίου για αυτοκίνηση όσο και ως ενός νέου σημείου πώλησης (διανεμητής ή αντλία, με σχετική υποδομή) στα πλαίσια μιας ήδη υπάρχουσας εγκατάστασης. Το ύψος των 150 000 ευρώ βασίζεται στην εκτίμηση του ελαχίστου κινήτρου σε έναν τομέα στον οποίο η αποδοτικότητα σε κανονικές συνθήκες της αγοράς θεωρείται ακόμα χαμηλή, εξαιτίας της μακρόχρονης απόσβεσης του κεφαλαίου και των πολύ χαμηλών περιθωρίων κέρδους. Τούτο αποδεικνύεται από το γεγονός ότι τα τελευταία 25 έτη πραγματοποιήθηκαν εγκαταστάσεις μόνον έξι σημείων πώλησης.

(31)

Οι ιταλικές αρχές, προς επίρρωση των επιχειρημάτων τους, παρέσχον στην Επιτροπή εκτιμήσεις του περιθωρίου κέρδους χρήσης του ιδιοκτήτη μιας μέσης εγκατάστασης, βασισμένες στα έξοδα που έχουν υπολογιστεί για μία υποθετική εγκατάσταση διανομής μεθανίου για αυτοκίνηση, συνδεδεμένης με έναν αγωγό μεθανίου με πίεση από 5 έως 12 bar. Το περιθώριο κέρδους χρήσης, μεικτό μαζί με τα σταθερά και τα κυμαινόμενα έξοδα, προκύπτει ίσο με 0,069 ευρώ/m3 πωληθέντος αερίου. Το περιθώριο κέρδους, μετά από αφαίρεση των κυμαινόμενων εξόδων, μειώνεται στο 0,040 ευρώ/m3 (περιθώριο που κατά μέσο όσο εφαρμόζεται από τον διαχειριστή), το οποίο μπορεί να μειωθεί περαιτέρω εξαιτίας των ετησίων σταθερών εξόδων (έξοδα προσωπικού, συντήρησης της εγκατάστασης και διοικητικά), που εκτιμώνται σε 10 000 ευρώ ετησίως.

(32)

Στο παράδειγμα που ανέφεραν οι ιταλικές αρχές μόνο το 2,51 % του ετησίου κύκλου εργασιών του πρατηρίου αφορά το μεθάνιο.

4.3.   Σχετικά με τις δαπάνες επενδύσεων για εγκαταστάσεις διανομής

(33)

Οι ιταλικές αρχές στην απάντησή τους, χορήγησαν έναν λεπτομερή πίνακα των επιλέξιμων δαπανών επενδύσεων. Πρόκειται αποκλειστικά για μηχανήματα και εξοπλισμό που είναι απαραίτητα για τη διανομή του αερίου και για την ασφάλεια της εγκατάστασης, και ιδίως:

θάλαμος μέτρησης,

συμπιεστές,

φιάλες απόσβεσης,

πίνακες ελέγχου και πίνακες ελέγχου του αερίου,

προστατευτικό περίβλημα των συμπιεστών,

εγκαταστάσεις ψύξης,

ηλεκτρικοί θάλαμοι,

διπλοί σταθμικοί διανεμητές,

στέγαστρα των διανεμητών μεθανίου,

άλλος ενδεχόμενος εξοπλισμός για τη διανομή του μεθανίου και την ασφάλεια της εγκατάστασης.

(34)

Το κόστος των ανωτέρω αγαθών, που είναι και τα μόνα επιλέξιμα για επιδότηση, ανέρχεται κατά μέσο όρο, σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, σε περίπου 500 000 ευρώ, εάν αναφέρονται σε συστήματα συμπίεσης κατάλληλα να χρησιμοποιήσουν πιέσεις απορρόφησης του αερίου μεταξύ 5 και 12 bar.

(35)

Άλλες μη επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν: τη σύνδεση με το δίκτυο αερίου, το ηλεκτρικό δίκτυο και άλλες δημόσιες υπηρεσίες (που κατά μέσο όρο ανέρχονται σε περίπου 100 000 ευρώ με πιθανές διακυμάνσεις που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την απόσταση και από τη φύση του εδάφους)· την αγορά γηπέδων· τα οικοδομικά έργα (οδικές συνδέσεις)· τις πρόσθετες δαπάνες (μελέτη σχεδίου, αναγκαίες άδειες και εκχωρήσεις). Αυτές οι δαπάνες βαρύνουν εξ ολοκλήρου τον επενδυτή.

(36)

Αν και δεν είναι αναγκαίο να αναλυθούν περαιτέρω τα ποσά σχετικά με τις δαπάνες επένδυσης που αναφέρθηκαν από τις ιταλικές αρχές, για ένα σημείο πρόσθετης πώλησης για το φυσικό αέριο σε ένα πρατήριο που ήδη υπάρχει, από τη στιγμή που εκδίδεται, σε σχέση με το προταθέν μέτρο, μια απόφαση μη ενίσχυσης, η Επιτροπή θεωρεί αποδεκτό ένα ανώτατο ποσό 300 000 ευρώ για τις δαπάνες εγκατάστασης ενός πρατηρίου παροχής αερίου με βάση τις συνθήκες της αγοράς σε άλλα κράτη μέλη.

4.4.   Σχετικά με την απόσταση του δικτύου από τα ενδοκοινοτικά σύνορα και την πιθανή επίπτωση του μέτρου στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών

(37)

Η Ιταλία, δεδομένης της ιδιαιτερότητας της δομής της εγχώριας προσφοράς και λαμβανομένων υπόψη των στρατηγικών επιλογών που πραγματοποιήθηκαν στο παρελθόν για να διαφοροποιήσουν την προσφορά και να μειώσουν την εξάρτηση από το πετρέλαιο, παρουσιάζει ένα πολύ υψηλό μερίδιο μεθανίου μεταξύ των βασικών καυσίμων για αυτοκίνηση.

(38)

Ο ακόλουθος πίνακας συγκρίνει την κατάσταση στην Ιταλία με εκείνη των άλλων ευρωπαϊκών χωρών (10).

Χώρα

Εγκαταστάσεις GPL

Εγκαταστάσεις μεθανίου

Αυστρία

15

8

Βέλγιο

625

8

Βουλγαρία

36

0

Κροατία

16

1

Δανία

465

1

Φινλανδία

3

5

Γαλλία

1 962

12

Γερμανία

396

356 (51 υπό κατασκευή)

Ελλάδα

35

Δεν υπάρχουν στοιχεία

Ιρλανδία

150

2

Ιταλία

2 126

402

Λουξεμβούργο

12

5

Νορβηγία

31

4

Κάτω Χώρες

2 200

9

Πολωνία

3 300

8

Πορτογαλία

140

5

Ηνωμένο Βασίλειο

1 254

13

Δημοκρατία της Τσεχίας

350

12

Ρωσία

342

208

Σλοβακία

25

4

Σλοβενία

6

Δεν υπάρχουν στοιχεία

Ισπανία

39

10

Σουηδία

11

23

Ελβετία

14

27

Τουρκία

181

3

Ουκρανία

Δεν υπάρχουν στοιχεία

87

Ουγγαρία

40

3

(39)

Ο ακόλουθος πίνακας συγκρίνει την κατάσταση μεταξύ των διαφόρων ιταλικών περιφερειών.

Περιφέρεια

Εγκαταστάσεις μεθανίου

Valle d’Aosta

0

Piemonte

12 (11)

Liguria

7

Lombardia

29

Veneto

68

Friuli-Venezia Giulia

4

Trentino-Alto Adige

3

Emilia-Romagna

81

Marche

44

Abruzzo

12

Molise

3

Toscana

51

Umbria

16

Lazio

13

Puglia

20

Campania

19

Basilicata

3

Calabria

1

Sicilia

6

Sardegna

0

«Λευκές αντλίες» (ανεξάρτητες εγκαταστάσεις που δεν αναφέρονται σε περιφερειακό επίπεδο): όλοι οι τύποι καυσίμων

[976]

Σύνολο Ιταλίας

392

(40)

Μεταξύ των 1 974 (12) εγκαταστάσεων διανομής καυσίμων για αυτοκίνηση που υπάρχουν στο Piemonte (το 1980 υπήρχαν 3 753), οι εγκαταστάσεις που είναι εξουσιοδοτημένες και για την παροχή μεθανίου είναι 14, εκ των οποίων λειτουργούσες 12· απ’ αυτές τις τελευταίες οι έξι κατασκευάστηκαν τα τελευταία 25 έτη. Οι επαρχίες του Τορίνο και Alessandria παρουσιάζουν το πιο υψηλό ποσοστό (καθεμία από έξι εγκαταστάσεις), ακολουθούμενες από το Cuneo και τη Novara, πόλεις στις οποίες υπάρχει αντιστοίχως μία μόνο εγκατάσταση. Το Asti, Biella, Verbania και Vercelli δεν έχουν καμία εγκατάσταση.

(41)

Το προβλεπόμενο ποσό ενίσχυσης θα επιτρέψει την υλοποίηση μόνο 33 εγκαταστάσεων. Όσον αφορά τη ζήτηση, στο Piemonte κυκλοφορούν 5 500 οχήματα με μεθάνιο (που αντιστοιχούν στο 0,16 % του συνόλου των αυτοκινήτων). Σε πανιταλική κλίμακα τα οχήματα με μεθάνιο είναι περίπου 330 000, ίσο με το 0,80 % του συνόλου των αυτοκινήτων.

(42)

Όσον αφορά την εγγύτητα των εγκαταστάσεων στα σύνορα με τη Γαλλία και την πιθανή επίπτωση στις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, οι ιταλικές αρχές παρουσίασαν τα κατωτέρω επιχειρήματα:

Η αυτονομία των οχημάτων με μεθάνιο είναι της τάξης των 300 km· συνεπώς, η τροφοδοσία με μεθάνιο πρέπει απαραιτήτως να γίνει στα σημεία πώλησης που είναι προσβάσιμα κατά τη διάρκεια του ωραρίου λειτουργίας (η ισχύουσα ιταλική νομοθεσία αποκλείει τη δυνατότητα self service).

Η γεωγραφική κατανομή των αγωγών μεθανίου επηρεάζει κατά πολύ την τοποθεσία των εγκαταστάσεων που, για να είναι αποδοτικές οικονομικά, πρέπει να είναι τοποθετημένες σε μικρή απόσταση από τον πλησιέστερο αγωγό μεθανίου. Ο χάρτης που χορήγησαν οι περιφερειακές αρχές δείχνει τη διαδρομή των δύο πλησιέστερων αγωγών μεθανίου στα σύνορα μεταξύ Ιταλίας και Γαλλίας: 1) ο αγωγός μεθανίου «Val di Susa» συνδέει το Salbertrand με την Bardonecchia, μέσω της Oulx· 2) ο αγωγός μεθανίου «Val Chisone» ακολουθεί την ευθυγράμμιση της κοιλάδας μεταξύ Roure και Cesana Torinese, στα μισά του δρόμου μεταξύ Sestrière και Clavière, στα γαλλικά σύνορα. Οι δύο αγωγοί μεθανίου συνδέονται μεταξύ τους μέσω Sauze d’Oulx.

Οι περιφερειακές αρχές του Piemonte υποστηρίζουν ότι τα πρατήρια αερίου μεθανίου στην Ιταλία δεν είναι κατά κανένα τρόπο σε ανταγωνισμό με τις υπάρχουσες ή τις μελλοντικές γαλλικές εγκαταστάσεις και ότι δεν νοθεύουν ή απειλούν με νόθευση τον ανταγωνισμό έτσι ώστε να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Απεναντίας, η προβλεπόμενη αύξηση των αυτοκινήτων μεθανίου στο Piemonte θα μπορούσε –χάρη στην αύξηση του ρεύματος της διασυνοριακής κυκλοφορίας– να προκαλέσει αύξηση των πωλήσεων μεθανίου και στα μη ιταλικά πρατήρια που βρίσκονται στη Γαλλία ή σε άλλα κράτη μέλη.

(43)

Καταλήγοντας, η κατάσταση που περιγράφεται ανωτέρω αποκλείει οποιαδήποτε αρνητική επίπτωση σε διασυνοριακό επίπεδο των διανομέων μεθανίου του Piemonte και υποθέτει προς το παρόν απλά μια τοπική ή περιφερειακή επίδραση του μέτρου, και μια θετική εν δυνάμει επίδραση για το μέλλον.

4.5.   Σχετικά με την ιδιοκτησία των εγκαταστάσεων διανομής μεθανίου και την ταυτότητα των δικαιούχων της ενίσχυσης (φύση της σύμβασης μεταξύ προμηθευτή και διαχειριστή)

(44)

Ο τομέας της προσφοράς καυσίμων (διανομή) απελευθερώθηκε το 1998 (13).

(45)

Δικαιούνται εξουσιοδότησης όλοι οι φορείς που πληρούν τα υποκειμενικά και αντικειμενικά κριτήρια (ασφάλεια, ελάχιστα πρότυπα υπηρεσίας, προστασία του περιβάλλοντος κ.λπ.). Η εξουσιοδότηση χορηγείται από την αρμόδια δημοτική αρχή. Το μέτρο δεν κάνει διάκριση σε συνάρτηση των διαστάσεων ή της παρουσίας στην αγορά των επενδυτών και προορίζεται τόσο στις μεγάλες επιχειρήσεις πετρελαιοειδών όσο και στους ανεξάρτητους διανομείς, ήδη παρόντες στην αγορά ή επιθυμούντες να εισέλθουν. Τα περιορισμένα όρια του προϋπολογισμού επιτρέπουν την υλοποίηση μόνο 33 εγκαταστάσεων· οι δικαιούχοι θα επιλεγούν βάσει μιας ανοιχτής διαδικασίας (προκήρυξη διαγωνισμού).

(46)

Ο κάτοχος μπορεί να αποφασίσει να λειτουργήσει απευθείας τις δικές του εγκαταστάσεις ή να τις παραχωρήσει σε τρίτους (διαχειριστές) με βάση μια σύμβαση δωρεάν εκχώρησης για χρήση με διάρκεια όχι μικρότερη των έξι ετών (ανανεώσιμη) ή μια σύμβαση προμήθειας καυσίμων (14).

(47)

Οι κάτοχοι εξουσιοδότησης μπορεί να είναι είτε επιχειρήσεις πετρελαιοειδών με δικό τους σήμα (ERG, Tamoil) ή ανεξάρτητα υποκείμενα (επονομαζόμενοι «δικτυακοί»). Σύμφωνα με τα στοιχεία που χορήγησαν οι ιταλικές αρχές, οι επιχειρήσεις πετρελαιοειδών με δικό τους σήμα κατέχουν περίπου το 65 % των εγκαταστάσεων που υπάρχουν στο Piemonte, ενώ τα ανεξάρτητα υποκείμενα κατέχουν το υπόλοιπο 35 %.

(48)

Όταν ο κάτοχος εξουσιοδότησης είναι μια εταιρεία πετρελαιοειδών, το πρότυπο που υπερισχύει —τόσο στην περιφέρεια Piemonte όσο και σε εθνική κλίμακα— είναι εκείνο των εγκαταστάσεων διανομής ιδιοκτησίας της εταιρείας πετρελαιοειδών, αλλά διαχειριζόμενες από έναν τρίτο (Co/Do), περίπτωση στην οποία ο μεταπωλητής ενοικιάζει το πρατήριο, το οποίο λειτουργεί με δικό του κίνδυνο και είναι δεσμευμένος με τον προμηθευτή-αδειούχο με μια σύμβαση αποκλειστικής αγοράς (παροχή) ή με μια σύμβαση δωρεάν εκχώρησης για χρήση (πετρελαϊκό χρησιδάνειο) (15). Σ’ αυτή την περίπτωση, η εγκατάσταση διανομής φέρει το σήμα της ιδιοκτήτριας της εγκατάστασης εταιρείας πετρελαιοειδών, η οποία πραγματοποιεί όλες τις απαραίτητες επενδύσεις για τη μετατροπή και τον εκσυγχρονισμό της εγκατάστασης. Ο διαχειριστής αγοράζει τα καύσιμα από την εταιρεία πετρελαιοειδών πληρώνοντας το εμπόρευμα με καθυστέρηση ίση με τρεις ή τέσσερις ημέρες. Ο διαχειριστής που κατέστη αποκλειστικός κάτοχος των καυσίμων (μεθάνιο/GPL), τα μεταπωλεί σε ελεύθερα καθορισμένη τιμή, όμως η εταιρεία μπορεί να συστήσει μια τιμή πώλησης στο κοινό ή/και να ορίσει μια ανώτατη συνιστώμενη τιμή.

(49)

Στο Piemonte, μόνο σε δέκα περιπτώσεις υιοθετήθηκε το πρότυπο Co/Co, στο οποίο η εταιρεία πετρελαιοειδών, ιδιοκτήτρια του πρατηρίου, καλύπτει άμεσα και τη διαχείριση. Κανένα από αυτά τα πρατήρια δεν πωλεί μεθάνιο.

(50)

Οι συμβάσεις/συμφωνίες μεταξύ των εταιρειών πετρελαιοειδών (ιδιοκτήτης κάτοχος εξουσιοδότησης) και της ένωσης των διαχειριστών κοινοποιήθηκαν και εγκρίθηκαν από την Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato (αρμόδια αρχή για τον ανταγωνισμό και την αγορά).

(51)

Για το υπόλοιπο 35 % των εγκαταστάσεων, στις οποίες οι μεταπωλητές είναι και ιδιοκτήτες (Do/Do), ο διαχειριστής (δικτυακός) συνομολογεί μια σύμβαση με μια εταιρεία πετρελαιοειδών που προβλέπει τη χρήση του σήματος και την αγορά των καυσίμων κατ’ αποκλειστικότητα (16).

5.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

(52)

Όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη που υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 (17), συμφωνούν με τη θέση της περιφέρειας Piemonte σε ό,τι αφορά την ανάγκη να προωθηθεί η χρήση του μεθανίου στον τομέα των μεταφορών με περιβαλλοντικούς στόχους.

(53)

Η OMV Erdgas υπογραμμίζει τα θετικά αποτελέσματα στο περιβάλλον που η προτεινόμενη πρωτοβουλία θα έπρεπε να συνεπάγεται και τη σημασία της προώθησης της χρήσης του μεθανίου ως στόχου περιβαλλοντικής πολιτικής. Η χρήση του μεθανίου ως καυσίμου για την αυτοκίνηση συνεπάγεται μια σημαντική προσπάθεια μετατροπής εκ μέρους των μεγάλων αυτοκινητοβιομηχανιών στην Ευρώπη (Fiat, Opel, Volvo, Renault, VW, Ford και Mercedes) και επίσης επηρεάζει σε βάθος τον τομέα των εμπορικών αυτοκινήτων οχημάτων. Ωστόσο, η αγορά του μεθανίου δεν έχει ακόμα φθάσει σε έναν προχωρημένο βαθμό ωριμότητας και χρήζει περαιτέρω επενδύσεων. Το πρώτο βήμα σ’ αυτή την κατεύθυνση συνίσταται στην ανάπτυξη μιας κατάλληλης υποδομής πρατηρίων που, δεδομένου του περιορισμένου αριθμού των οχημάτων που κυκλοφορούν στην Ευρώπη και τροφοδοτούνται με μεθάνιο, δεν είναι ακόμα αποδοτική. Η πρόταση οδηγίας που παρουσίασε η Επιτροπή στις 7 Νοεμβρίου 2001 καθόρισε ως στόχο, για το 2020, τη χρήση του μεθανίου για αυτοκίνηση ίση με το 10 % της αγοράς των καυσίμων (18). Κατά συνέπεια, είναι αναγκαίο και δικαιολογημένο να χορηγηθεί στήριξη στην υλοποίηση της υποδομής για το αέριο μεθάνιο. Η OMV Erdgas υπογραμμίζει επιπλέον τη σημαντική διαφορά του προτεινομένου από το Piemonte καθεστώτος σε σχέση με το ολλανδικό σχέδιο, το οποίο προβλέπει τη χορήγηση ενισχύσεων στα ολλανδικά πρατήρια που ευρίσκονται στα σύνορα με τη Γερμανία για να αντισταθμίσει τη διαφορά εισφοράς που εφαρμόζεται στις συνοριακές περιοχές και επιτρέπει μ’ αυτό τον τρόπο στους ολλανδούς διανομείς να ανταγωνιστούν τα γερμανικά πρατήρια, που βρίσκονται πέραν των συνόρων, με ίσους όρους. Τούτο δεν συμβαίνει στην περίπτωση του Piemonte.

(54)

Και η Ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας υπογραμμίζει, στις παρατηρήσεις της, την ουσιαστική διαφορά μεταξύ της ολλανδικής και της ιταλικής περίπτωσης. Κατ’ αρχάς, είναι εμφανές ότι ο κανόνας de minimis δεν μπορεί να εφαρμοστεί στο μέτρο που υιοθέτησε η περιφέρεια Piemonte και οποιαδήποτε συζήτηση επί αυτού του θέματος θα ήταν άνευ περιεχομένου. Από την άλλη πλευρά, η γερμανική κυβέρνηση θεωρεί ότι το παρόν μέτρο εμπίπτει στην κοινοτική ρύθμιση των κρατικών ενισχύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος και πρέπει να εκτιμηθεί υπό το πρίσμα αυτής, λόγω του δεδηλωμένου στόχου της (στόχος που πρέπει να διαχωρίζεται από το αποτέλεσμα). Τα άλλα επιχειρήματα που επικαλείται η γερμανική κυβέρνηση δεν διαφοροποιούνται από εκείνα της OMV Erdgas (19).

(55)

Η BGW (Bundesverband der deutschen Gas- und Wasserwirtschaft — Ομοσπονδιακή Ένωση της Βιομηχανίας Υδάτων και Αερίου), επικροτεί την πρωτοβουλία της περιφέρειας Piemonte και αναφέρει ανάλογες εξελίξεις και δράσεις που ξεκίνησαν στη Γερμανία με στόχο την υλοποίηση μιας αγοράς μεθανίου για αυτοκίνηση. Το κύριο επιχείρημα είναι ότι οι εγκαταστάσεις διανομής αερίου μεθανίου στην Ιταλία δεν είναι κατ’ ουδένα τρόπο σε ανταγωνισμό με τους γερμανούς διανομείς και δεν υπάρχει καμία ένδειξη νόθευσης ή απειλής με νόθευση του ανταγωνισμού που βλάπτει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Απεναντίας, η προβλεπόμενη αύξηση του αριθμού αυτοκινήτων οχημάτων που τροφοδοτούνται με μεθάνιο στο Piemonte θα μπορούσε —χάρη σε μια αύξηση της ροής των διασυνοριακών μεταφορών— να καταλήξει σε μια αύξηση των πωλήσεων μεθανίου και στα γερμανικά πρατήρια, γεγονός που καθαυτό αποτελεί θετική εξέλιξη. Πρέπει να σημειωθεί ότι η ίδια επιχειρηματολογία χρησιμοποιήθηκε από τις περιφερειακές αρχές του Piemonte αναφορικά με τη Γαλλία.

6.   ΕΚΤΙΜΗΣΗ

6.1.   Νομιμότητα της ενίσχυσης

(56)

Οι ιταλικές αρχές, με την κοινοποίηση της ενίσχυσης στην Επιτροπή πριν από την υλοποίησή της, τήρησαν την υποχρέωση που τους επιβάλλει το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης.

6.2.   Αξιολόγηση της ύπαρξης ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1

(57)

Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές».

(58)

Το μέτρο του Piemonte αποτελεί ένα πλεονέκτημα που χορηγήθηκε με δημόσιους πόρους (εισφορές 150 000 ευρώ από τον προϋπολογισμό της περιφέρειας Piemonte) υπέρ ορισμένων επιχειρήσεων (οι κάτοχοι εξουσιοδότησης, οι ιδιοκτήτες των πρατηρίων). Συνεπώς, το μέτρο έχει επιλεκτικό σκοπό. Ωστόσο, με βάση τις αποδείξεις που χορήγησαν οι ιταλικές αρχές αφότου η Επιτροπή είχε αποφασίσει να κινήσει την τυπική διαδικασία έρευνας, αποδείχθηκε ανύπαρκτο το αποτέλεσμα στις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης.

(59)

Ωστόσο, πρέπει να παρατηρηθεί ότι το μέτρο θα μπορούσε να επηρεάσει τις συναλλαγές εάν υπήρχε ανταγωνισμός μεταξύ των ιταλών διανομέων που λαμβάνουν την ενίσχυση από την περιφέρεια Piemonte και των διανομέων μεθανίου ενός άλλου κράτους μέλους. Σ’ αυτό το πλαίσιο, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το μοναδικό κράτος μέλος με το οποίο η περιφέρεια Piemonte έχει κοινά σύνορα είναι η Γαλλία. Τα σύνορα καθορίζονται, κατά το μεγαλύτερο μέρος, από όρη που ένα αυτοκίνητο μπορεί να τα διατρέξει μόνο μέσω των διαβάσεων των Άλπεων ή από σήραγγες αυτοκινητοδρόμων με καταβολή διοδίων. Επιπλέον, οι διανομείς πρέπει να είναι συνδεδεμένοι με τους αγωγούς αερίου που ευρίσκονται εντός των συνόρων της περιφέρειας· όπως αναφέρθηκε ήδη, οι πλησιέστεροι δύο αγωγοί αερίου στα σύνορα μεταξύ του Piemonte και της Γαλλίας διασχίζουν τις Άλπεις στην Bardonecchia και Cesana Torinese, τοποθεσίες που είναι προσβάσιμες από τη Γαλλία μέσω, αντιστοίχως, της σήραγγας με καταβολή διοδίων του Frejus και της αλπικής διάβασης του Montgenèvre. Αντιθέτως με ό,τι συνέβαινε στην υπόθεση που αποτέλεσε αντικείμενο της απόφασης 1999/705/ΕΚ, δεν είναι λογικό για έναν αυτοκινητιστή να διαβεί τα σύνορα με σκοπό την αγορά μεθανίου σε χαμηλότερη τιμή, αφού η αυτονομία ενός κινητήρα που τροφοδοτείται με μεθάνιο είναι κατώτερη ενός αυτοκινήτου οχήματος που τροφοδοτείται με βενζίνη (300 km έναντι τουλάχιστον 600 km) και η παροχή μεθανίου μπορεί να γίνει μόνο κατά τη διάρκεια του ωραρίου λειτουργίας των πρατηρίων.

(60)

Επίσης, πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι συναλλαγές θα μπορούσαν να επηρεαστούν από το μέτρο εάν η ίδια επιχείρηση μπορούσε να λάβει περισσότερες ενισχύσεις για την κατασκευή αντιστοίχων εγκαταστάσεων διανομής μεθανίου. Γι’ αυτό τον σκοπό σημειώνεται ότι, για δημοσιονομικούς λόγους, προβλέπεται η κατασκευή μόνο 33 νέων εγκαταστάσεων διανομής. Οι ενισχύσεις θα χορηγηθούν κατόπιν προκήρυξης δημοσίου διαγωνισμού. Στην ουσία, μόνο τα υπάρχοντα πρατήρια θα λάβουν τις εισφορές, αφού ένα πρατήριο δεν θα μπορεί ποτέ να είναι κερδοφόρο εάν περιορίζεται στην πώληση μόνο μεθανίου. Από τα 1 974 πρατήρια που υπάρχουν στην περιφέρεια Piemonte μόνο 10 λειτουργούν άμεσα από την ιδιοκτήτρια εταιρεία (CoCo), δηλαδή από την ίδια την εταιρεία πετρελαιοειδών. Οι υπόλοιπες 1 964 εγκαταστάσεις διανομής είναι διαχειριζόμενες από μεταπωλητές που είναι ιδιοκτήτες Do/Do (για το 35 % περίπου), ενώ το 65 % περίπου είναι ιδιοκτησίας της εταιρείας πετρελαιοειδών, αλλά διαχειριζόμενες από έναν τρίτο (Co/Do). Στην παρούσα υπόθεση δεν υπάρχει ένας μηχανισμός ίδιος με τη ρήτρα σχετικά με το σύστημα διαχείρισης των τιμών (SGP) με βάση την οποία, στα πρότυπα Do/Do και Co/Do, η ενίσχυση προορίζεται για αντιστάθμιση της εταιρείας πετρελαιοειδών, όπως συνέβαινε στην υπόθεση αντικείμενο της απόφασης 1999/705/ΕΚ (20). Συνεπώς, η ίδια εταιρεία μπορεί να λάβει περισσότερες ενισχύσεις μόνο στο πρότυπο Co/Co. Υποθέτοντας ότι οι 33 εισφορές θα κατανεμηθούν κατ’ αναλογία με τα μερίδια των υφισταμένων μορφών των εγκαταστάσεων Co/Co, Do/Do και Co/Do, δεν είναι δυνατόν μία εταιρεία πετρελαιοειδών να λάβει περισσότερες ενισχύσεις. Επιπλέον, πρέπει να αναφερθεί ότι σήμερα κανένα από τα 14 πρατήρια που πωλούν μεθάνιο δεν είναι της μορφής Co/Co. Ακόμη, οι ιταλικές αρχές δεσμεύτηκαν να μη χορηγήσουν καμία ενίσχυση αυτής της μορφής στα πρατήρια. Κατά συνέπεια, με βάση αυτές τις παρατηρήσεις, είναι αδιανόητο μία εταιρεία πετρελαιοειδών να μπορεί να λάβει διάφορες ενισχύσεις, καθώς αυτό μπορεί να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

6.3.   Συμπέρασμα

(61)

Η Επιτροπή, υπό το πρίσμα των ανωτέρω, θεωρεί ότι το καθεστώς ενισχύσεων που κοινοποιήθηκε από την περιφέρεια Piemonte για την επέκταση του δικτύου διανομής για την πώληση φυσικού αερίου για αυτοκίνηση, δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η ενίσχυση που η Ιταλία, περιφέρεια Piemonte, προτίθεται να χορηγήσει με σκοπό τη μείωση των εκπομπών αερίων υπευθύνων για το φαινόμενο θερμοκηπίου, με την απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου (DGR) αριθ. 67-7675 της 11ης Νοεμβρίου 2002, δεν συνιστά κρατική ενίσχυση.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, 26 Νοεμβρίου 2003.

Για την Επιτροπή

Mario MONTI

Μέλος της Επιτροπής


(1)  ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.

(2)  ΕΕ C 183 της 2.8.2003, σ. 5.

(3)  ΕΕ L 10 της 13.1.2001, σ. 30.

(4)  ΕΕ L 280 της 30.10.1999, σ. 87.

(5)  Υπόθεση C-382/99, Κάτω Χώρες κατά της Επιτροπής (Συλλογή 2002, σ. I-5163).

(6)  Βλέπε υποσημείωση 3.

(7)  Για παράδειγμα μια σύμβαση αποκλειστικής αγοράς ή άλλης δεσμευτικής συμφωνίας — και ενδεχομένως ειδικές ρήτρες αποκλειστικότητας που συνδέουν τον προμηθευτή και την εγκατάσταση διανομής.

(8)  ΕΕ C 37 της 3.2.2001, σ. 3.

(9)  Στα σημεία από το 68 έως το 71 του κοινοτικού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος (ΕΕ C 37 της 3.2.2001, σ. 3) γίνεται αναφορά στην υποχρέωση που περιέχεται στο πρωτόκολλο του Κυότο, που υπεγράφη από τα κράτη μέλη και από την Κοινότητα, να περιοριστούν ή να μειωθούν οι εκπομπές αερίου υπεύθυνες για το φαινόμενο θερμοκηπίου, αλλά δηλώνει ότι είναι «ακόμη πρόωρο να καθοριστούν οι όροι έγκρισης των ενισχύσεων [που θα χορηγήσουν ενδεχομένως τα κράτη μέλη]».

(10)  Assogasliquidi Consorzio ECOGAS.

(11)  O αριθμός για το Piemonte αυξάνεται σε 14 εάν ληφθούν υπόψη οι δύο «λευκές αντλίες».

(12)  Κατάσταση ενημερωμένη μέχρι τον Ιούνιο 2003.

(13)  Σύμφωνα με το νομοθετικό διάταγμα αριθ. 32/1998.

(14)  Που ονομάζονται αντιστοίχως contratto di comodato (σύμβαση χρησιδανείου) και contratto di somministrazione (σύμβαση παροχής).

(15)  Με αναφορά στη συζήτηση για το ολλανδικό προηγούμενο, βλέπε σημεία 17 έως 22.

(16)  Με την ονομασία «σύμβαση συμβεβλημένων πρατηρίων»· αυτές οι συμβάσεις έχουν κυμαινόμενη διάρκεια, συχνά ετήσια, και οπωσδήποτε κάτω της πενταετίας.

(17)  Βλέπε υποσημείωση 1.

(18)  Η Επιτροπή εξέτασε ενδελεχώς αυτές τις παρατηρήσεις υπό το πρίσμα του συμπεράσματος της εκτίμησης του εν λόγω μέτρου ως μη ενίσχυσης, παρόλο που δεν τις συμμερίζεται κατ’ ανάγκη πλήρως.

(19)  Η γερμανική κυβέρνηση αναφέρει άλλα έγγραφα ή προγράμματα της Επιτροπής προς επίρρωση της θέσης της: η Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής «Ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού»· η οδηγία 1999/30/ΕΚ (σχετικά με τις οριακές τιμές της ποιότητας στον αέρα του περιβάλλοντος για τα σωματίδια διαφόρων ουσιών)· η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής «Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών μέχρι το 2010»· τα κοινοτικά προγράμματα Ε & Α Civitas I και Civitas II (καθαρές αστικές μεταφορές)· η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με «τα εναλλακτικά καύσιμα για τις οδικές μεταφορές και δέσμη μέτρων για την προώθηση της χρήσης των βιοκαυσίμων» [COM(2001) 547 τελικό].

(20)  Βλέπε ιδίως το σημείο 85 της απόφασης.


Top