EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 52012AE1600

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2009/16/ΕΚ σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος λιμένα» [COM(2012) 129 final — 2012/62 (COD)] και «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις αρμοδιότητες του κράτους σημαίας όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας 2009/13/ΕΚ του Συμβουλίου για την εφαρμογή της συμφωνίας που συνήψαν η Ένωση Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECSA) και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF) σχετικά με τη σύμβαση ναυτικής εργασίας του 2006 και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/63/ΕΚ» [COM(2012) 134 final — 2012/65 (COD)]

OJ C 299, 4.10.2012, p. 153–157 (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)

4.10.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 299/153


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2009/16/ΕΚ σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος λιμένα»

[COM(2012) 129 final — 2012/62 (COD)]

και «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις αρμοδιότητες του κράτους σημαίας όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας 2009/13/ΕΚ του Συμβουλίου για την εφαρμογή της συμφωνίας που συνήψαν η Ένωση Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECSA) και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF) σχετικά με τη σύμβαση ναυτικής εργασίας του 2006 και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/63/ΕΚ»

[COM(2012) 134 final — 2012/65 (COD)]

2012/C 299/28

Εισηγήτρια: η Δρ Άννα ΜΠΡΕΔΗΜΑ

Στις 29 Μαρτίου και στις 11 Απριλίου 2012, και σύμφωνα με το άρθρο 100, παράγραφος 2, της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αντίστοιχα, αποφάσισαν να ζητήσουν γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την

Πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της Οδηγίας 2009/16/ΕΚ σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος λιμένα.

COM(2012) 129 final — 2012/62 (COD)

και την

Πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις αρμοδιότητες του κράτους σημαίας όσον αφορά την εφαρμογή της Οδηγίας 2009/13/ΕΚ του Συμβουλίου για την εφαρμογή της συμφωνίας που συνήψαν η Ένωση Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECSA) και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF) σχετικά με τη σύμβαση ναυτικής εργασίας του 2006 και για την τροποποίηση της Οδηγίας 1999/63/ΕΚ.

COM(2012) 134 final — 2012/65 (COD).

Το ειδικευμένο τμήμα «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές και κοινωνία των πληροφοριών», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 25 Ιουνίου 2012

Κατά την 482η σύνοδο ολομέλειας, της 11ης και 12ης Ιουλίου 2012 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου 2012), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 141 ψήφους υπέρ και 6 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα

1.1

Η Σύμβαση Ναυτικής Εργασίας (ΣΝΕ) του 2006 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) αποτελεί τον πρώτο Κώδικα Ναυτικής Εργασίας ο οποίος χαρακτηρίζεται διεθνώς «Τέταρτος πυλώνας» των κύριων ναυτικών συμβάσεων. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προτάσεις οι οποίες αποσκοπούν στην καθιέρωση των διαδικασιών που απαιτούνται για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής της ΣΝΕ εκ μέρους των κρατών μελών της ΕΕ υπό την ιδιότητά τους τόσο ως κρατών σημαίας όσο και ως κρατών λιμένα.

1.2

Η ΣΝΕ – ο Χάρτης των δικαιωμάτων των ναυτικών – αποσκοπεί στην προάσπιση, σε διεθνή κλίμακα, των δικαιωμάτων των ναυτικών και στην εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού υπέρ των χωρών και των πλοιοκτητών που έχουν αναλάβει τη δέσμευση να προσφέρουν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και διαβίωσης στους ναυτικούς και να τους προστατεύουν από τον αθέμιτο ανταγωνισμό πλοίων με περιορισμένο επίπεδο ασφαλείας.

1.3

Η ΕΟΚΕ απευθύνει εκ νέου έκκληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση να παροτρύνει τα κράτη μέλη να κυρώσουν την ΣΝΕ. Προσυπογράφει την γενική πολιτική ότι οι ρυθμίσεις της ΕΕ που αναφέρονται στις συνθήκες εργασίας πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τις αντίστοιχες διεθνείς ρυθμίσεις, όπως η ΣΝΕ, με την επιφύλαξη αυστηρότερων προτύπων που ενδέχεται να υπάρχουν στην ΕΕ.

1.4

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι επιθεωρήσεις των συνθηκών εργασίας και διαβίωσης των ναυτικών επί των πλοίων απαιτούν επαρκή αριθμό επιθεωρητών υψηλής εξειδίκευσης. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Ναυσιπλοΐας (EMSA) και τα κράτη που έχουν προσυπογράψει το Μνημόνιο συνεννόησης των Παρισίων για τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος του λιμένα (MOU) καλούνται να προωθήσουν την κατάλληλη κατάρτιση των επιθεωρητών, ώστε, όταν τεθεί σε ισχύ η ΣΝΕ, να διαθέτουν τα προσόντα που απαιτούνται για την εκτέλεση των καθηκόντων τους από πλευράς ελέγχου.

1.5

Υφίστανται, ενδεχομένως, τομείς στους οποίους η τρέχουσα Οδηγία της ΕΕ 2009/16, αφενός, και η ΣΝΕ και οι αντίστοιχες Κατευθυντήριες Γραμμές της ΔΟΕ, αφετέρου, διαφέρουν ως προς το πεδίο εφαρμογής ή τις διαδικασίες. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι οι διαδικασίες ελέγχου και εκτέλεσης που ισχύουν για τα δύο μέσα θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν, μέσω της επέκτασης των εκτελεστικών εξουσιών που έχουν εκχωρηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

1.6

Η συμμόρφωση με τις διαρθρωτικές απαιτήσεις που προβλέπονται για τους χώρους ενδιαίτησης των ναυτικών και η τήρησή τους θα αποτελέσουν, ιδιαίτερα σε ειδικούς τομείς της ναυτικής βιομηχανίας, σημαντική πρόκληση. Οι αξιωματικοί ελέγχου του κράτους λιμένα οφείλουν να αναγνωρίζουν τις προβλέψεις των κρατών σημαίας όσον αφορά τις αντίστοιχες προβλέψεις και κυρώσεις που ισχύουν σε περίπτωση παρέκκλισης ή εξαιρέσεων στον συγκεκριμένο τομέα, όπως αυτές αντανακλώνται στις Δηλώσεις συμμόρφωσης με τις συνθήκες ναυτικής εργασίας.

1.7

Απαιτείται ένας βαθμός ευελιξίας κατά την επιθεώρηση των πλοίων μικρών διαστάσεων που εκτελούν εσωτερικά δρομολόγια – σε αντίθεση με αυτήν των πλοίων μεγάλων διαστάσεων που εκτελούν διεθνή δρομολόγια – καθώς και καθοδήγηση καθ' όλο το φάσμα των προτεινόμενων κατ' εξουσιοδότηση πράξεων που αποβλέπουν στην εκτίμηση των ελλείψεων με σκοπό τη λήψη των απαιτούμενων περαιτέρω μέτρων.

1.8

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι οι διαδικασίες που προτείνονται για τους αξιωματικούς ελέγχου του κράτους λιμένα σχετικά με τη διερεύνηση των καταγγελιών που υποβάλλονται στο πλαίσιο της ΣΝΕ και οι οποίες δεν μπορούν να διευθετηθούν επί του πλοίου, πρέπει να περιλαμβάνουν ένα δεύτερο στάδιο παραπομπής των καταγγελιών στον πλοιοκτήτη, με σκοπό τη λήψη ενδεδειγμένων μέτρων εκ μέρους του. Η πρόβλεψη αυτή είναι σύμφωνη με τις διαδικασίες της ΣΝΕ.

1.9

Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η επιβολή της μελλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ όσον αφορά τα κράτη παροχής εργατικού δυναμικού σε τρίτες χώρες θα είναι συνεπής προς το πνεύμα και τις απαιτήσεις της ΣΝΕ.

1.10

Ο προτεινόμενος ευρύς ορισμός της έννοιας «ναυτικός» επιτρέπει να θεωρούνται ναυτικοί διάφορες κατηγορίες εργαζομένων επί πλοίου. Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει, κατά την εφαρμογή και επιβολή της ΣΝΕ, να αναγνωρίζουν τη σχετική Διευκρίνιση της ΔΟΕ και τις αντίστοιχες Κατευθυντήριες Γραμμές και να μεριμνούν για την τήρηση του δικαιώματος των κρατών σημαίας να λαμβάνουν αποφάσεις ως προς το συγκεκριμένο θέμα.

1.11

Δεδομένου ότι η προτεινόμενη Οδηγία για τις αρμοδιότητες των κρατών σημαίας δεν είναι επαρκώς ακριβής όσον αφορά τη δυνατότητα της Διοίκησης να εκχωρεί την ευθύνη της διενέργειας ελέγχων ή της έκδοσης πιστοποιητικών σε αναγνωρισμένους οργανισμούς, η ΕΟΚΕ συμπεραίνει ότι τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να το πράττουν μέσω των νομοθετικών πράξεων μεταφοράς της Οδηγίας στην εθνική τους νομοθεσία.

2.   Εισαγωγή

2.1

Η Σύμβαση Ναυτικής Εργασίας (ΣΝΕ) του 2006, που η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) υιοθέτησε στις 23 Φεβρουαρίου 2006, αποσκοπεί στην εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τη διεθνή ναυτική βιομηχανία, μέσω της θέσπισης κοινών ελάχιστων προτύπων για όλες τις σημαίες και τους ναυτικούς.

2.2

Η ΣΝΕ, αποκαλούμενη επίσης «Χάρτης δικαιωμάτων των ναυτικών», σχεδιάστηκε με στόχο να επικυρωθεί, σε παγκόσμια σχεδόν κλίμακα, καθώς, αφενός, συνδυάζει αποφασιστικότητα ως προς τα δικαιώματα και ευελιξία ως προς την τήρηση των απαιτήσεων πιο τεχνικού χαρακτήρα και, αφετέρου, συνεπάγεται οφέλη για τα πλοία των χωρών που την προσυπογράφουν. Αποτελεί τον τέταρτο πυλώνα του διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου για την ποιοτική ναυτιλία και συμπληρώνει τις θεμελιώδεις συμβάσεις του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ), δηλ. τη διεθνή Σύμβαση για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα (Σύμβαση SOLAS 1974), τη διεθνή Σύμβαση για τα πρότυπα εκπαίδευσης, έκδοσης πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών των ναυτικών (Σύμβαση STCW 1978) και τη διεθνή Σύμβαση για τον έλεγχο της θαλάσσιας ρύπανσης (Σύμβαση MARPOL 73/78). Αποσκοπεί στην προάσπιση, σε διεθνή κλίμακα, του συνόλου των δικαιωμάτων των ναυτικών και στην εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού υπέρ των χωρών και των πλοιοκτητών που έχουν αναλάβει τη δέσμευση να προσφέρουν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και διαβίωσης στους ναυτικούς και να τους προστατεύουν από τον αθέμιτο ανταγωνισμό πλοίων με περιορισμένο επίπεδο ασφαλείας.

2.3

Τα ελάχιστα πρότυπα της ΣΝΕ πρέπει να τηρούνται από όλες τις χώρες που την έχουν προσυπογράψει μέσω εθνικών προτύπων ή απαιτήσεων. Για να είναι αποτελεσματικό το προβλεπόμενο σύστημα εφαρμογής και συμμόρφωσης απαιτείται ευρεία διεθνής συνεργασία. Καθώς ορισμένες από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη ΣΝΕ αφορούν τους πλοιοκτήτες και τα κράτη σημαίας, έχει σημασία τα κράτη με ζωτικά θαλάσσια συμφέροντα να επικυρώσουν τη ΣΝΕ.

3.   Κύρια σημεία των Προτάσεων της Επιτροπής

3.1

Οι Προτάσεις υπογραμμίζουν ότι τα κράτη μέλη και η Επιτροπή υποστήριξαν το έργο της ΔΟΕ που αποσκοπούσε στην επικύρωση της ΣΝΕ. Η ισχυρή βούληση της ΕΕ να τεθεί σε εφαρμογή η ΣΝΕ καταδεικνύεται με την Απόφαση 2007/431/ΕΚ (1) με την οποία τα κράτη μέλη εξουσιοδοτούνται να επικυρώσουν τη ΣΝΕ, προς το συμφέρον της Κοινότητας.

3.2

Η Επιτροπή τονίζει τη σημασία της Συμφωνίας που συνήψαν η Ένωση Εφοπλιστικών Ενώσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECSA) και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF) σχετικά με τη Σύμβαση Ναυτικής Εργασίας (ΣΝΕ) του 2006, η οποία επικυρώθηκε με την Οδηγία 2009/13/ΕΚ (2). Η εν λόγω Οδηγία ευθυγράμμισε την ευρωπαϊκή νομοθεσία με τα διεθνή πρότυπα που θέτει η ΣΝΕ.

3.3

Η πρόταση Οδηγίας για την τροποποίηση της Οδηγίας 2009/16/ΕΚ σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος λιμένα (3) και η πρόταση Οδηγίας σχετικά με τις αρμοδιότητες του κράτους σημαίας όσον αφορά την εφαρμογή της Οδηγίας 2009/13/ΕΚ του Συμβουλίου για την εφαρμογή της συμφωνίας που συνήψαν η Ένωση Εφοπλιστικών Ενώσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECSA) και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF) σχετικά με τη σύμβαση ναυτικής εργασίας του 2006 και για την τροποποίηση της Οδηγίας 1999/63/ΕΚ (4) επιδιώκουν την προώθηση της πολιτικής της ΕΕ για τα ναυτικά επαγγέλματα, μέσω της εφαρμογής της ΣΝΕ του 2006. Οι υπό εξέταση πρωτοβουλίες αποβλέπουν στη θέσπιση του απαραίτητου μηχανισμού και διαδικασιών που θα διασφαλίσουν την πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή της ΣΝΕ εκ μέρους των κρατών μελών υπό την ιδιότητα τόσο του κράτους σημαίας όσο και του κράτους λιμένα. Αμφότερες οι οδηγίες θα τεθούν σε εφαρμογή κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της ΣΝΕ του 2006, για τη δε μεταφορά τους στις εθνικές νομοθεσίες προβλέπεται διάστημα 12 μηνών.

3.4

Η πρόταση Οδηγίας για την τροποποίηση της Οδηγίας 2009/16/ΕΚ σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος λιμένα:

περιλαμβάνει, μεταξύ των εγγράφων που πρέπει να ελέγχονται από τους επιθεωρητές, το πιστοποιητικό ναυτικής εργασίας και τη δήλωση συμμόρφωσης με τις συνθήκες ναυτικής εργασίας·

διευρύνει το πεδίο εφαρμογής των επιθεωρήσεων σε νέα στοιχεία (π.χ. στην ύπαρξη επαρκούς σύμβασης εργασίας υπογεγραμμένης και από τα δύο μέρη για κάθε ναυτικό η οποία συνοδεύεται από τις απαιτούμενες ρήτρες)·

επεκτείνει το πεδίο που καλύπτουν οι έρευνες σε περίπτωση καταγγελίας και προβλέπει επαρκείς διαδικασίες· και

εισάγει τους νέους κανόνες για την έκδοση πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικών πράξεων, που προβλέπονται από τη Συνθήκη της Λισαβόνας.

3.5

Η πρόταση Οδηγίας σχετικά με τις αρμοδιότητες του κράτους σημαίας:

καθορίζει την υποχρέωση του κράτους σημαίας να συγκροτεί μηχανισμούς επιθεώρησης και να εξασφαλίζει την συμμόρφωση των πλοίων του με την Οδηγία 2009/13/ΕΚ·

ορίζει τα επαγγελματικά προσόντα και την ανεξαρτησία του προσωπικού που ευθύνεται για τον έλεγχο της ορθής εφαρμογής των θεμάτων που καλύπτονται από την Οδηγία 2009/13/ΕΚ· και

καθορίζει τις αρχές και τη διαδικασία που πρέπει να εφαρμόζονται από το προσωπικό των κρατών σημαίας που έχει την αρμοδιότητα της διεκπεραίωσης καταγγελιών επί πλοίων που φέρουν τη σημαία χωρών της ΕΕ.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

4.1

Η ΕΟΚΕ προσυπογράφει τη γενική πολιτική ότι οι ρυθμίσεις της ΕΕ που αναφέρονται στις συνθήκες εργασίας πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τις αντίστοιχες διεθνείς ρυθμίσεις, όπως η ΣΝΕ και η Σύμβαση STCW, με την επιφύλαξη αυστηρότερων προτύπων που ενδέχεται να υπάρχουν στην ΕΕ.

4.2

Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι η ΣΝΕ του 2006 δεν είναι ακόμα δεσμευτική σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και η εφαρμογή της επαφίεται στα επιμέρους κράτη, τα οποία την εφαρμόζουν μέσω της εθνικής τους νομοθεσίας. Οι Κατευθυντήριες Γραμμές της ΔΟΕ για τις επιθεωρήσεις ελέγχου του κράτους σημαίας και του κράτους λιμένα υπογραμμίζουν ότι, σε όλες τις περιπτώσεις, την αυθεντική πιστοποίηση των απαιτήσεων στο κράτος σημαίας θα πρέπει να συνιστούν οι αντίστοιχες εθνικές νομοθετικές πράξεις ή νομοθετικές ρυθμίσεις ή οι συμβάσεις συλλογικής διαπραγμάτευσης ή τα τυχόν άλλα μέτρα μέσω των οποίων εφαρμόζεται η ΣΝΕ στο κράτος σημαίας. Επιπλέον, οι εν λόγω Κατευθυντήριες Γραμμές προβλέπουν τη δυνατότητα ευελιξίας κατά την εφαρμογή της ΣΝΕ, συγκεκριμένα μέσω της αναγνώρισης στα κράτη σημαίας εθνικής ουσιαστικής ισοδυναμίας και ευχέρειας στο πλαίσιο των συγκεκριμένων μέτρων εφαρμογής τους. Συνεπώς, είναι αναγκαία η υιοθέτηση ενιαίας ερμηνείας και επιβολής της ΣΝΕ τόσο εκ μέρους των κρατών μελών της ΕΕ, όσο και εκ μέρους χωρών που δεν είναι μέλη της.

4.3

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η υιοθέτηση της Οδηγίας 2009/13/ΕΚ για την εφαρμογή της Συμφωνίας που συνήψαν η Ένωση Εφοπλιστικών Ενώσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECSA) και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF) σχετικά με τη σύμβαση ναυτικής εργασίας του 2006, αποτελεί εξαιρετικό επίτευγμα τομεακού κοινωνικού διαλόγου και η εφαρμογή της αναμένεται να φέρει απτά αποτελέσματα. Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η κατάργηση των αιτίων καταπόνησης των ναυτικών, μέσω του ελέγχου των ωρών εργασίας και ανάπαυσης.

4.4

Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στις Γνωμοδοτήσεις της με τα εξής θέματα:

«Τρίτη δέσμη μέτρων για την ασφάλεια στη θάλασσα»  (5), στην οποία υποστήριζε τις προσπάθειες εξεύρεσης του βέλτιστου δυνατού τρόπου μεταφοράς της ΣΝΕ στην νομοθεσία της ΕΕ, καλώντας την Επιτροπή να ενθαρρύνει δυναμικά τις προσπάθειες κύρωσης της ΣΝΕ και παροτρύνοντας, αφενός, τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και, αφετέρου, τις τρίτες χώρες με τις οποίες έχουν συναφθεί συμφωνίες οικονομικής συνεργασίας να την επικυρώσουν·

«Στρατηγικοί στόχοι και συστάσεις πολιτικής της ΕΕ για τις θαλάσσιες μεταφορές μέχρι το 2018»  (6), με την οποία καλούσε «τα κράτη μέλη να κυρώσουν τη Σύμβαση Ναυτικής Εργασίας της ΔΟΕ του 2006, η οποία θα δημιουργήσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού όσον αφορά τις συνθήκες στα πλοία και θα συμβάλει στην προσέλκυση νέων σε ναυτικές σταδιοδρομίες»·

«Ενίσχυση των προτύπων ναυτικής εργασίας»  (7), με την οποία καλούσε τα κράτη μέλη της ΕΕ να κυρώσουν την ΣΝΕ το ταχύτερο, συνιστώντας την ανάπτυξη επιχειρησιακών κατευθυντήριων γραμμών για τον έλεγχο από το κράτος σημαίας και το κράτος λιμένα.

4.5

Η ΕΟΚΕ επιθυμεί επίσης να τονίσει ιδιαίτερα τη γνωμοδότησή της με θέμα «Λευκή βίβλος – Χάρτης πορείας για έναν Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Μεταφορών – Για ένα ανταγωνιστικό και ενεργειακά αποδοτικό σύστημα μεταφορών» (8), στην οποία επαναλάμβανε «την έκκλησή της προς τα κράτη μέλη να κυρώσουν τη Σύμβαση Ναυτικής Εργασίας της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) για την εξασφάλιση διεθνώς ίσων όρων, με την επιφύλαξη αυστηρότερων προτύπων που ενδέχεται να υπάρχουν στην ΕΕ. Η νομοθεσία της ΕΕ πρέπει να εναρμονίζεται πλήρως με διεθνείς κανόνες όπως η Σύμβαση Ναυτικής Εργασίας της ΔΟΕ και η διεθνής Σύμβαση για τα πρότυπα εκπαίδευσης, έκδοσης πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών ναυτικών (STCW) του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ)».

4.6

Οι υπό εξέταση προτάσεις ανταποκρίνονται στις προσδοκίες των ενδιαφερόμενων μερών όσον αφορά την ενίσχυση της ασφάλειας στη θάλασσα, τη βελτίωση της ποιότητας της ναυτιλίας και την καθιέρωση δικαιότερων όρων ανταγωνισμού, αφενός, μεταξύ των επιχειρήσεων της ΕΕ και τρίτων χωρών και, αφετέρου, μεταξύ των σημαιών της ΕΕ. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της αρχής της εφαρμογής της ΣΝΕ μέσω της ενίσχυσης της νομοθεσίας της ΕΕ. Η δράση της ΕΕ θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της Ομάδας για την απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα στη ναυτιλία, που συγκρότησε ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Siim Kallas, η οποία, τον Ιούνιο του 2011, συνέστησε τη θέση σε εφαρμογή της ΣΝΕ.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις

Τροποποιήσεις στην Οδηγία 2009/16/ΕΚ σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος λιμένα

5.1

Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι το πεδίο των κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιοτήτων και των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που εκχωρούνται στην Επιτροπή θα πρέπει, αφενός, να επεκταθεί προκειμένου να θεσπιστούν αναλυτικοί εναρμονισμένοι τρόποι εφαρμογής των διαδικασιών ελέγχου των κρατών λιμένα για την επιθεώρηση πλοίων στο πλαίσιο της ΣΝΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις αντίστοιχες κατευθυντήριες γραμμές της ΔΟΕ, και, αφετέρου, να προσαρμοστεί στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας 2009/16 και στις διαδικασίες που αυτή προβλέπει.

5.2

Με τη γνωμοδότησή της σχετικά με την τρίτη δέσμη μέτρων για την ασφάλεια στη θάλασσα (9), η ΕΟΚΕ εξέφραζε «την ικανοποίησή της διότι η Οδηγία εισάγει την επιθεώρηση των συνθηκών εργασίας επί των πλοίων, διότι ο ανθρώπινος παράγοντας διαδραματίζει συχνά σημαντικό ρόλο στα ναυτικά ατυχήματα. Η επιθεώρηση τόσο των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας των ναυτικών επί του πλοίου όσο και των επαγγελματικών προσόντων τους, απαιτεί την ενίσχυση του αριθμού των επιθεωρητών με συγκεκριμένες ειδικότητες». Συνεπώς, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί η κατάλληλη κατάρτιση των επιθεωρητών πριν την έναρξη ισχύος της ΣΝΕ, ώστε να είναι εγκαίρως σε θέση να πραγματοποιούν τους προβλεπόμενους από αυτήν ελέγχους. Η ΕΟΚΕ καλεί τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Ναυσιπλοΐας (EMSA) και τα κράτη που έχουν προσυπογράψει το Μνημόνιο Συνεννόησης των Παρισίων για τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος του λιμένα (MOU) να προωθήσουν δυναμικά το ζήτημα της κατάρτισης των επιθεωρητών για τους σκοπούς της ΣΝΕ.

5.3

Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι σύμφωνα με το Άρθρο 13, σημείο 1 και παράγραφος γ), της Οδηγίας 2009/16/ΕΚ σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος λιμένα, «για κάθε αρχική επιθεώρηση πλοίου, η αρμόδια αρχή διασφαλίζει ότι ο επιθεωρητής, τουλάχιστον […] βεβαιώνεται για τη γενική κατάσταση του πλοίου, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών υγιεινής του πλοίου, του μηχανοστασίου και των χώρων ενδιαίτησης». Ωστόσο, σύμφωνα με τις Κατευθυντήριες Γραμμές της ΔΟΕ που απευθύνονται στους επιθεωρητές του κράτους λιμένα οι οποίοι διενεργούν ελέγχους με βάση την ΣΝΕ του 2006, η αρχική, και συχνά η μόνη, επιθεώρηση που πραγματοποιείται αφορά, κυρίως, τον έλεγχο του πιστοποιητικού ναυτικής εργασίας και τη δήλωση συμμόρφωσης με τις συνθήκες ναυτικής εργασίας του πλοίου. Τα έγγραφα αυτά συνιστούν, εκ πρώτης όψεως, απόδειξη ότι οι απαιτήσεις της Σύμβασης που συνδέονται με τις συνθήκες εργασίας και διαβίωσης των ναυτικών τηρούνται, στο βαθμό που αυτό βεβαιώνεται. Ενδέχεται ωστόσο να υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να γίνει πιο λεπτομερής επιθεώρηση, προκειμένου να εξακριβωθούν οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης επί του πλοίου. Υφίστανται, ενδεχομένως, περισσότεροι τομείς στους οποίους η τρέχουσα Οδηγία της ΕΕ 2009/16, αφενός, και η ΣΝΕ και οι αντίστοιχες Κατευθυντήριες Γραμμές της ΔΟΕ, αφετέρου, διαφέρουν ως προς το πεδίο εφαρμογής ή τις διαδικασίες. Κατά συνέπεια, οι διαδικασίες ελέγχου και εκτέλεσης που ισχύουν για τα δύο μέσα θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν, μέσω της επέκτασης των εκτελεστικών εξουσιών που έχουν εκχωρηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να θεσπιστούν οι κατάλληλοι, εναρμονισμένοι τρόποι εφαρμογής.

5.4

Η συμμόρφωση με τις διαρθρωτικές απαιτήσεις που προβλέπονται για τους χώρους ενδιαίτησης των ναυτικών και η τήρησή τους θα αποτελέσουν, ιδιαίτερα σε ειδικούς τομείς της ναυτικής βιομηχανίας, όπως είναι τα μεγάλα εμπορικά σκάφη αναψυχής ή τα σκάφη μικρών διαστάσεων, σημαντική πρόκληση. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η ΣΝΕ επιτρέπει στα κράτη σημαίας, στις περιπτώσεις όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο, να εισάγουν και να επιτρέπουν παρεκκλίσεις, εξαιρέσεις ή άλλες μορφές ελαστικής εφαρμογής των όρων της ΣΝΕ, μέσω νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων ή άλλων μέτρων που κατ' ουσία συνιστούν νομοθετικές διατάξεις, ύστερα από διαβούλευση με τις ενδιαφερόμενες οργανώσεις πλοιοκτητών και ναυτικών. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι αξιωματικοί ελέγχου του κράτους λιμένα οφείλουν να αποδέχονται, στις κρίσεις τους όσον αφορά τις σχετικές αποφάσεις των κρατών σημαίας, όπως αυτές αντανακλώνται στις Δηλώσεις συμμόρφωσης με τις συνθήκες ναυτικής εργασίας.

5.5

Η ΣΝΕ αναγνωρίζει ότι τα κράτη μέλη της ΔΟΕ χρειάζεται να διαθέτουν έναν βαθμό ευελιξίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν ορισμένες ιδιάζουσες εθνικές συνθήκες, κυρίως όσον αφορά τα πλοία μικρών διαστάσεων και τα πλοία που δεν εκτελούν διεθνή δρομολόγια ή άλλους ειδικούς τύπους σκαφών. Κατά συνέπεια, οι τακτικές επιθεωρήσεις που θα ισχύουν για τα μικρά πλοία που εκτελούν εσωτερικά δρομολόγια δεν θα πρέπει να είναι οι ίδιες με αυτές που θα ισχύουν για τα μεγάλα πλοία που εκτελούν διεθνή δρομολόγια. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ προμαντεύει ότι ο έλεγχος εκ μέρους του κράτους του λιμένα θα προσκρούσει σε σημαντικά επιχειρησιακά προβλήματα τα οποία θα συνδέονται με την απαίτηση πιο λεπτομερών επιθεωρήσεων και με το έργο της εκτίμησης των ελλείψεων με σκοπό τη λήψη των απαιτούμενων περαιτέρω μέτρων. Φρονεί ότι τα ζητήματα αυτά θα πρέπει να εξεταστούν με προσοχή και να ρυθμιστούν με τον κατάλληλο τρόπο, μέσω των προτεινόμενων πράξεων κατ' εξουσιοδότηση, αφού πρώτα ληφθεί υπόψη η ισχύουσα για την τήρηση της ΣΝΕ εθνική νομοθεσία.

5.6

Το προτεινόμενο νέο Άρθρο 18α «Καταγγελίες σχετιζόμενες με τη σύμβαση για τη ναυτική εργασία» ορίζει, στην 1η παράγραφο, ότι όταν μία καταγγελία δεν έχει διευθετηθεί επί του πλοίου, ο αξιωματικός ελέγχου του κράτους λιμένα οφείλει να παραπέμπει το ζήτημα στο κράτος σημαίας για τη λήψη ενδεδειγμένων μέτρων αντιμετώπισης. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι οι σχετικές διαδικασίες πρέπει να περιλαμβάνουν ένα δεύτερο στάδιο παραπομπής των καταγγελιών στον πλοιοκτήτη, με σκοπό τη λήψη των κατάλληλων μέτρων εκ μέρους του. Η πρόβλεψη αυτή είναι σύμφωνη με τις διαδικασίες της ΣΝΕ.

Τροποποιήσεις στη νέα Οδηγία για την τήρηση των υποχρεώσεων του κράτους σημαίας

5.7

Η διαδικασία κύρωσης/εφαρμογής της ΣΝΕ του 2006 βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο ή έχει ήδη ολοκληρωθεί σε αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ. Η τήρηση των απαιτήσεών της όσον αφορά τη ναυτολόγηση, την εύρεση εργασίας και την κοινωνική προστασία των ναυτικών που είναι υπήκοοι ή κάτοικοι κράτους προέλευσης εργατικού δυναμικού, ή είναι μόνιμα εγκατεστημένοι σε ένα τέτοιο κράτος, θα δημιουργήσει σημαντικά επιχειρησιακά προβλήματα. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ζήτημα αυτό επειγόντως και να διασφαλίσει ότι η επιβολή της μελλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ όσον αφορά τα κράτη παροχής εργατικού δυναμικού σε τρίτες χώρες θα είναι συνεπής προς το πνεύμα και τις απαιτήσεις της ΣΝΕ.

5.8

Τα κράτη σημαίας ενθαρρύνουν τους πλοιοκτήτες να θεσπίζουν μέτρα που διασφαλίζουν την συμμόρφωση με την ΣΝΕ. Το Άρθρο ΙΙ της ΣΝΕ ορίζει ως «ναυτικό»«κάθε άτομο το οποίο απασχολείται ή έχει προσληφθεί ή εργάζεται με οποιαδήποτε ιδιότητα σε πλοίο στο οποίο εφαρμόζεται η παρούσα σύμβαση». Με βάση τον ευρύ αυτόν ορισμό, το προσωπικό ναυλωτών – όπως γεωλόγοι και δύτες που επιβαίνουν σε σκάφη της υπεράκτιας εξορυκτικής βιομηχανίας – ή το προσωπικό που δεν έχει προσληφθεί απευθείας από τους πλοιοκτήτες ή οι ιδιωτικές ομάδες ένοπλων φρουρών που έχουν προσληφθεί στο πλαίσιο συμβατικής συμφωνίας για την αποτροπή πειρατικών επιθέσεων, θα θεωρούνται ναυτικοί. Η ΔΟΕ αναγνώρισε ότι ενδέχεται να προκύψουν περιπτώσεις κατά τις οποίες τα κράτη μέλη θα έχουν αμφιβολίες ως προς το κατά πόσον ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων επί πλοίων για περιορισμένο χρονικό διάστημα θεωρούνται ή όχι ναυτικοί για τους σκοπούς της ΣΝΕ και προέβη ως εκ τούτου σε σχετική διευκρίνιση μέσω του 7ου Ψηφίσματος της 94ης (Ναυτιλιακής) Συνόδου της Διεθνούς Διάσκεψης Εργασίας της ΔΟΕ. Εν πάση περιπτώσει, και σύμφωνα με το Άρθρο ΙΙ, παράγραφος 3, σε περίπτωση αμφιβολίας ως προς το κατά πόσον ορισμένες κατηγορίες ατόμων πρέπει να θεωρούνται ναυτικοί για τους σκοπούς της ΣΝΕ, αρμόδια να αποφασίσει είναι η αντίστοιχη αρχή του εκάστοτε κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση ότι θα ζητήσει τη γνώμη των ενδιαφερόμενων οργανώσεων πλοιοκτητών και ναυτικών. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναγνωρίζουν τα ψηφίσματα της ΔΟΕ και τις αντίστοιχες Κατευθυντήριες Γραμμές κατά την εφαρμογή και επιβολή της ΣΝΕ και ότι η αρχή αυτή θα πρέπει να τηρείται απαρεγκλίτως.

5.9

Όσον αφορά το Άρθρο 4 «Προσωπικό αρμόδιο για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης», η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι οι Κατευθυντήριες Γραμμές της ΔΟΕ που ισχύουν για τους αξιωματικούς ελέγχου του κράτους λιμένα οι οποίοι διενεργούν επιθεωρήσεις δυνάμει της ΣΝΕ του 2006, έχουν καταρτιστεί προκειμένου οι διοικήσεις των κρατών λιμένα να επικουρούνται στην αποτελεσματική εκτέλεση των προβλεπόμενων από την ΣΝΕ καθηκόντων τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι επιθεωρήσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται από ήδη κατάλληλα ειδικευμένο προσωπικό, σύμφωνα με τις υφιστάμενες διεθνείς ρυθμίσεις που διέπουν τους ελέγχους από το κράτος λιμένα και οι οποίες έχουν θεσπιστεί σύμφωνα με τις συμβάσεις της ΔΟΕ, βάσει περιφερειακών μνημονίων συνεννόησης για τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος λιμένα. Αυτό, π.χ., συμβαίνει στην περίπτωση των χωρών της ΕΕ που εφαρμόζουν το μνημόνιο συνεννόησης των Παρισίων και την Οδηγία 2009/16/ΕΚ.

5.10

Μία σημαντική πτυχή της εφαρμογής της ΣΝΕ θα είναι η έκδοση, εκ μέρους των διοικήσεων των κρατών σημαίας, πιστοποιητικών ναυτικής εργασίας και Δηλώσεων συμμόρφωσης με τις συνθήκες ναυτικής εργασίας. Σύμφωνα με τον Κανονισμό 5.1.1 της ΣΝΕ, τα κράτη μέλη δύνανται να εξουσιοδοτούν οργανισμούς, όπως νηογνώμονες να εκτελούν επιθεωρήσεις ή να εκδίδουν πιστοποιητικά ή να εκτελούν αμφότερα τα εν λόγω καθήκοντα. Η αρχή αυτή αναγνωρίζεται από το ενωσιακό δίκαιο, συγκεκριμένα εν μέρει από την Οδηγία 2009/15/ΕΚ «σχετικά με κοινούς κανόνες και πρότυπα για τους οργανισμούς επιθεώρησης και ελέγχου πλοίων και για τις συναφείς δραστηριότητες των ναυτικών αρχών» και εν μέρει από την Οδηγία 2009/21/ΕΚ «για την τήρηση των υποχρεώσεων του κράτους σημαίας». Δεδομένου ότι η προτεινόμενη Οδηγία δεν είναι επαρκώς ακριβής όσον αφορά τη δυνατότητα της Διοίκησης να εκχωρεί την ευθύνη της διενέργειας των ελέγχων ή της έκδοσης πιστοποιητικών σε αναγνωρισμένους οργανισμούς, η ΕΟΚΕ συμπεραίνει ότι τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να το πράττουν μέσω των νομοθετικών πράξεων μεταφοράς της οδηγίας στην εθνική τους νομοθεσία.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2012.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Staffan NILSSON


(1)  ΕΕ L 161, 22.6.2007, σ. 63-64.

(2)  ΕΕ L 124, 20.5.2009, σ. 30-50.

(3)  COM(2012) 129 final.

(4)  COM(2012) 134 final.

(5)  ΕΕ C 318, 23.12.2006, σ. 195-201.

(6)  ΕΕ C 255, 22.9.2010, σ. 103-109.

(7)  ΕΕ C 97, 28.4.2007, σ. 33-34.

(8)  ΕΕ C 24, 28.1.2012, σ. 146-153.

(9)  ΕΕ C 318, 23.12.2006, σ. 195-201.


Top