Accept Refuse

EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 52004AE0307

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το αρσενικό, το κάδμιο, τον υδράργυρο, το νικέλιο και τους πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες στον ατμοσφαιρικό αέρα» [COM(2003) 423 τελικό -2003/0164 COD]

OJ C 110, 30.4.2004, p. 16–17 (ES, DA, DE, EL, EN, FR, IT, NL, PT, FI, SV)

30.4.2004   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 110/16


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το αρσενικό, το κάδμιο, τον υδράργυρο, το νικέλιο και τους πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες στον ατμοσφαιρικό αέρα»

[COM(2003) 423 τελικό -2003/0164 COD]

(2004/C 110/04)

Στις 29 Αυγούστου 2003, και σύμφωνα με τα άρθρα 95 και 251 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το ειδικευμένο τμήμα «Γεωργία, ανάπτυξη της υπαίθρου και περιβάλλον», στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 5 Φεβρουαρίου 2004. Εισηγητής: ο κ. McDonogh.

Κατά την 406η σύνοδο ολομέλειας της 25ης και 26ης Φεβρουαρίου 2004 (συνεδρίαση της 25ης Φεβρουαρίου 2004), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 101 ψήφους υπέρ και 2 αποχές.

1.   Εισαγωγή

1.1

Η οδηγία 96/62/ΕΚ του Συμβουλίου της 27ης Σεπτεμβρίου 1996 για την εκτίμηση και τη διαχείριση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα (οδηγία πλαίσιο για την ποιότητα του αέρα) απετέλεσε το πλαίσιο για τη μελλοντική κοινοτική νομοθεσία σχετικά με την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα.

1.2

Το Παράρτημα 1 της Οδηγίας 96/62/EΚ περιλαμβάνει διατάξεις όσον αφορά την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και την περιεκτικότητα σε αρσενικό, κάδμιο, υδράργυρο, νικέλιο και πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ) με τη θέσπιση κριτηρίων και τεχνικών για την εκτίμηση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και για τη θέσπιση διατάξεων όσον αφορά την πληροφόρηση της Επιτροπής και του κοινού.

1.3

Η πρόταση της Επιτροπής αποτελεί συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που προβλέπει η οδηγία 96/62/ΕΚ για την εισαγωγή νομοθεσίας για τα βαρέα μέταλλα που αναφέρονται στο Παράρτημα και τα οποία αναγνωρίζονται ως γνωστές ή εικαζόμενες καρκινογόνες ουσίες για τον άνθρωπο για τις οποίες δεν είναι δυνατό να προσδιορισθεί ανώτατο όριο που να αποκλείει αρνητικές επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία.

2.   Κύρια σημεία της πρότασης

2.1

Η πρόταση της Επιτροπής αναγνωρίζει ότι δεν υπάρχουν αποτελεσματικά ως προς το κόστος μέτρα προκειμένου να επιτευχθούν παντού τα επίπεδα συγκέντρωσης που δεν θα προκαλούσαν ζημιογόνες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Κατά συνέπεια, δεν ακολουθεί αυστηρά την οδηγία 96/62/EΚ που προβλέπει τη θέσπιση δεσμευτικών οριακών τιμών.

2.2

Η πρόταση προβλέπει υποχρεωτική παρακολούθηση στις περιπτώσεις όπου η συγκέντρωση υπερβαίνει τα ακόλουθα όρια εκτίμησης:

6 ng αρσενικού /m3,

5 ng κάδμιου /m3,

20 ng νικέλιου /m3,

1 ng βενζο(α) πυρένιου (BaP) /m3.

Οι συγκεντρώσεις που είναι χαμηλότερες από τα επίπεδα αυτά περιορίζουν τις βλαβερές συνέπειες στην υγεία του ανθρώπου. Συνεπώς, απαιτείται μόνον ενδεικτική παρακολούθηση της συγκέντρωσης αυτών των βαρέων μετάλλων σε περιορισμένο αριθμό τοποθεσιών όταν δεν σημειώνεται υπέρβαση των ανωτέρω ορίων εκτίμησης.

2.3

Όσον αφορά τον υδράργυρο, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα στοιχεία για πλήρη έκθεση πρέπει να αναθεωρηθούν σε εύλογο χρόνο και ότι η αναθεώρηση αυτή θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση πηγής-δέκτη και στον μετασχηματισμό του υδράργυρου στο περιβάλλον.

2.4

Τα κράτη μέλη οφείλουν να ενημερώνουν την Επιτροπή και το κοινό σχετικά με κάθε υπέρβαση της τιμής στόχου, τους λόγους της υπέρβασης και τα μέτρα που ενδεχομένως ελήφθησαν.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

3.1

Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι εφόσον δεν είναι γνωστό το ανώτατο όριο για την εκτίμηση των αρνητικών επιδράσεων στην ανθρώπινη υγεία, ο καθορισμός στόχων είναι ιδιαιτέρως δυσχερής. Οι επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον από αυτούς τους ρύπους οφείλονται στις συγκεντρώσεις στον ατμοσφαιρικό αέρα, στην κατάπτωση στο έδαφος και στο υδάτινο περιβάλλον· η κατάπτωση στο έδαφος μπορεί τόσο να επηρεάσει την ποιότητα και τη γονιμότητά του όσο και να μολύνει τη βλάστηση. Συνεπώς η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση της Επιτροπής.

3.2

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι πρόκειται για «φιλόδοξη και πρακτική» πρόταση. Κατά συνέπεια, θεωρεί ουσιαστικό ότι οι στόχοι πρέπει να αναθεωρηθούν σε εύλογο χρονικό διάστημα δεδομένου ότι υφίστανται πολλά ερωτήματα σχετικά με τη διάρκεια ζωής και τη συμπεριφορά των βαρέων μετάλλων και ενώσεων έμμονων οργανικών ρύπων (ΡΟΡ) που δεν είναι ακόμη επαρκώς κατανοητά, ιδίως όσον αφορά τον υδράργυρο.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

4.1

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να αναγνωρισθεί ότι οι συγκεντρώσεις στον ατμοσφαιρικό αέρα που αναφέρονται στην πρόταση είναι ελάχιστες οριακές τιμές στην ΕΕ των 15 και διαφέρουν τόσο γεωγραφικά όσο και εποχιακά για ορισμένους ρύπους. Για παράδειγμα, το βενζο(α) πυρένιο, η βαρύτερη ένωση PAH παρουσιάζει σημαντικά υψηλότερη συγκέντρωση το χειμώνα λόγω της αυξημένης κατανάλωσης καυσίμων θέρμανσης. Έτσι μπορεί να σημειώνεται υπέρβαση της τιμής στόχου για μεγάλο μέρος του έτους ενώ η μέση ετήσια τιμή να βρίσκεται εντός των ορίων.

4.1.1

Είναι επίσης πιθανόν ότι οι προτεινόμενες οριακές τιμές εκτίμησης για τα μέταλλα [και η τιμή στόχος για το βενζο(α) πυρένιο] δεν θα τηρούνται στο περίγυρο ορισμένων βιομηχανικών εγκαταστάσεων και σε αγροτικές τοποθεσίες κατά τους χειμερινούς μήνες όταν η ζήτηση για θέρμανση εσωτερικών χώρων είναι πολύ υψηλή. Κατά συνέπεια, θα υπάρχουν ομάδες πληθυσμού στην ΕΕ που θα είναι συνεχώς εκτεθειμένες στην ατμοσφαιρική ρύπανση σε επίπεδα υψηλότερα των επιδιωκόμενων ορίων. Κατά συνέπεια, οι προτάσεις αυτές δεν παρέχουν κατάλληλη προστασία (ιδίως βραχυπρόθεσμα) για ορισμένες μερίδες του πληθυσμού.

4.2

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι εφόσον τα στοιχεία για τις εκπομπές που παρουσιάζονται στην πρόταση οδηγίας έχουν ως έτος αναφοράς το 1990, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει την ανάγκη ενσωμάτωσης πιο πρόσφατων στοιχείων τα οποία θα παρουσιάζουν τις τάσεις της τελευταίας δεκαετίας. Με τον τρόπο αυτό θα εντοπισθούν και ενδεχόμενες μειώσεις σε σημαντικές ομάδες ρύπων.

4.3

Το βενζο(α) πυρένιο έχει επιλεγεί ως δείκτης για τον κίνδυνο καρκινογένεσης αν και είναι μία μόνον από τις 16 ενώσεις πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (ΠΑΥ) που μετρώνται κατά προτεραιότητα. Ο κατάλογος UN/ECE (Oικονομική Eπιτροπή για την Eυρώπη του ΟΗΕ) περιλαμβάνει για παράδειγμα τρεις ακόμη δείκτες. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι για να διασφαλισθεί ότι η 4η θυγατρική οδηγία είναι συμβατή (και συγκρίσιμη) με άλλες διεθνείς συμφωνίες (όπως το Πρωτόκολλο UN/ECE για τους έμμονους οργανικούς ρύπους –ΡΟΡ) θα πρέπει τούτη να συμπεριλάβει και άλλες ενώσεις πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (ΠΑΥ).

4.4

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι πηγές διάχυσης όπως η οικιακή θέρμανση (κυρίως για τις ενώσεις ΠΑΥ), είναι δυσχερέστερο να ελεγχθούν και συνεπάγονται μεγαλύτερο κόστος. Άλλα μέτρα που επιδιώκουν τον έλεγχο των κινητών εκπομπών (π.χ. βελτίωση της ποιότητας των καυσίμων για τη μείωση των εκπομπών σωματιδίων) θα συμβάλλουν επίσης και στη μείωση της συγκέντρωσης στον ατμοσφαιρικό αέρα. Φαίνεται ότι η βελτίωση των οικιακών θερμαστρών και καυστήρων για τον έλεγχο των εκπομπών βενζο(α) πυρένιου θα μειώσει την έκθεση, ιδίως στις αγροτικές περιοχές. Εκ των υστέρων αναβάθμιση σε ήδη υπάρχουσες θερμάστρες ενδέχεται να είναι εξαιρετικά ακριβή αλλά θα πρέπει να θεσπιστούν προδιαγραφές για νέες θερμάστρες, καυστήρες και συσκευές θέρμανσης, προκειμένου στο μέλλον να μειωθούν οι εκπομπές.

4.5

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι σαφώς απαιτείται περαιτέρω αξιολόγηση των δυνατών πηγών ρύπανσης στις δέκα υπό ένταξη χώρες και ότι οι εκπομπές από τις χώρες αυτές ενδέχεται να επηρεάσουν την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα σε όλη την Ευρώπη. Κατά συνέπεια, θα πρέπει οι υπό ένταξη χώρες να ενθαρρυνθούν και όπου χρειάζεται να βοηθηθούν, προκειμένου να συμμορφωθούν εγκαίρως με την οδηγία ώστε να ελαχιστοποιηθεί η διασυνοριακή ρύπανση.

4.6

Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι οι υπολογισμοί κόστους-οφέλους δείχνουν ότι η αναβάθμιση καίριων εξοπλισμών απαιτεί σημαντικές επενδύσεις. Οι επενδύσεις αυτές θα έχουν ενδεχομένως σημαντικές συνέπειες στην απώλεια ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή οφείλει να διασφαλίσει ότι κατά την εφαρμογή της οδηγίας, θα πρέπει να εξευρεθεί η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των οικονομικών επιπτώσεων και του θετικού οφέλους για την υγεία, ακόμη και εάν χρειαστεί να ληφθούν επίπονα μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, τη μείωση της έκθεσης και την βελτίωση της ανθρώπινης υγείας.

4.7

Η ΕΟΚΕ επίσης πιστεύει ότι σημαντικό στοιχείο της προτεινόμενης 4ης θυγατρικής οδηγίας είναι η ρύθμιση σχετικά με την ενημέρωση του κοινού για τα τοπικά ζητήματα ποιότητας του αέρα όσον αφορά την περιεκτικότητά του στους εν λόγω ρύπους. Ωστόσο είναι επιτακτικό να δοθούν στο κοινό τα κατάλληλα μέσα κατανόησης και ερμηνείας των στοιχείων αυτών.

Βρυξέλλες, 25 Φεβρουαρίου 2004

Ο Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Roger BRIESCH


Top