EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 32021R0696

Κανονισμός (ΕΕ) 2021/696 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 28ης Απριλίου 2021 για τη θέσπιση του ενωσιακού διαστημικού προγράμματος και του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το διαστημικό πρόγραμμα, και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 912/2010, (ΕΕ) αριθ. 1285/2013 και (ΕΕ) αριθ. 377/2014 και της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ

PE/21/2021/INIT

OJ L 170, 12.5.2021, p. 69–148 (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, GA, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)

In force

ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/696/oj

12.5.2021   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 170/69


ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2021/696 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 28ης Απριλίου 2021

για τη θέσπιση του ενωσιακού διαστημικού προγράμματος και του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το διαστημικό πρόγραμμα, και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 912/2010, (ΕΕ) αριθ. 1285/2013 και (ΕΕ) αριθ. 377/2014 και της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 189 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Η διαστημική τεχνολογία και τα διαστημικά δεδομένα και υπηρεσίες έχουν γίνει πλέον απαραίτητα στοιχεία στην καθημερινή ζωή των Ευρωπαίων και συμβάλλουν σημαντικά στην προάσπιση πολλών στρατηγικών συμφερόντων. Η διαστημική βιομηχανία της Ένωσης είναι ήδη μία από τις ανταγωνιστικότερες στον κόσμο. Ωστόσο, η εμφάνιση νέων παραγόντων και η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών αλλάζουν ριζικά τα παραδοσιακά βιομηχανικά μοντέλα. Επομένως, προκειμένου η Ένωση να διατηρήσει τη σημαντική ηγετική της θέση στη διεθνή σκηνή με μεγάλη ελευθερία δράσης στον τομέα του διαστήματος, είναι ζωτικής σημασίας να ενθαρρύνει την επιστημονική και τεχνική πρόοδο και να στηρίξει την ανταγωνιστικότητα και την ικανότητα καινοτομίας των βιομηχανιών του διαστημικού τομέα εντός της Ένωσης, και ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), των νεοφυών επιχειρήσεων και των καινοτόμων επιχειρήσεων.

(2)

Οι δυνατότητες που προσφέρει το διάστημα για την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών της θα πρέπει να αξιοποιηθούν, όπως αναφέρεται ειδικότερα στη συνολική στρατηγική για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ιουνίου του 2016, διατηρώντας παράλληλα τον μη στρατιωτικό χαρακτήρα του ενωσιακού διαστημικού προγράμματος («το πρόγραμμα») και τηρώντας τις πιθανές διατάξεις ουδετερότητας ή μη δέσμευσης που ορίζονται στο συνταγματικό δίκαιο των κρατών μελών. Η ανάπτυξη του διαστημικού τομέα έχει συνδεθεί ιστορικά με την ασφάλεια. Σε πολλές περιπτώσεις, ο εξοπλισμός, τα κατασκευαστικά μέρη και τα μέρη που χρησιμοποιούνται στον εν λόγω τομέα, καθώς και τα διαστημικά δεδομένα και υπηρεσίες, είναι διπλής χρήσης. Ωστόσο, η πολιτική ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης καθορίζεται στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, σύμφωνα με τον τίτλο V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ).

(3)

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 η Ένωση αναπτύσσει δικές της πρωτοβουλίες και προγράμματα για το διάστημα —συγκεκριμένα, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υπέρθεσης για τη Γεωστατική Πλοήγηση (EGNOS) και, αργότερα, το Galileo και το Copernicus— που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών της Ένωσης και στις απαιτήσεις των δημόσιων πολιτικών. Πρέπει να διασφαλίζεται η συνέχεια των εν λόγω πρωτοβουλιών και προγραμμάτων και οι προσφερόμενες μέσω αυτών υπηρεσίες πρέπει να βελτιωθούν, ώστε να ανταποκρίνονται στις νέες ανάγκες των χρηστών, να εξακολουθήσουν να βρίσκονται στο προσκήνιο και μετά τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις και τις μεταβολές στον ψηφιακό τομέα και στην τεχνολογία των πληροφοριών και των επικοινωνιών και να είναι σε θέση να υποστηρίξουν τις πολιτικές προτεραιότητες, όπως την κλιματική αλλαγή, καθώς και την παρακολούθηση των μεταβολών στην πολική περιοχή, τις μεταφορές, την ασφάλεια και την άμυνα.

(4)

Απαιτείται να αξιοποιηθούν συνέργειες μεταξύ του τομέα των μεταφορών, του τομέα του διαστήματος και του ψηφιακού τομέα, με σκοπό την προώθηση της ευρύτερης χρήσης νέων τεχνολογιών, όπως κλήση έκτακτης ανάγκης (e-call), ψηφιακός ταχογράφος, διαχείριση και εποπτεία της κυκλοφορίας, αυτόνομη οδήγηση και μη επανδρωμένα οχήματα και αεροσκάφη και την αντιμετώπιση της ανάγκης για ασφαλή και αδιάλειπτη συνδεσιμότητα, αξιόπιστο εντοπισμό θέσης, διατροπικότητα και διαλειτουργικότητα. Η εν λόγω αξιοποίηση των συνεργειών θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των μεταφορικών υπηρεσιών και της βιομηχανίας.

(5)

Προκειμένου να αξιοποιηθούν στον μέγιστο βαθμό τα οφέλη του προγράμματος, σε όλα τα κράτη μέλη και από όλους τους πολίτες τους, είναι επίσης σημαντικό να προωθηθεί η χρήση και η απορρόφηση των δεδομένων, των πληροφοριών και των υπηρεσιών που παρέχονται, καθώς και να υποστηριχθεί η ανάπτυξη κατάντη εφαρμογών με βάση τα εν λόγω δεδομένα, τις πληροφορίες και τις υπηρεσίες. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη, η Επιτροπή και οι αρμόδιοι φορείς θα μπορούσαν ιδίως να διεξάγουν κατά περιόδους ενημερωτικές εκστρατείες σχετικά με τα οφέλη του προγράμματος.

(6)

Για να επιτευχθούν οι στόχοι της ελευθερίας δράσης, της ανεξαρτησίας και της ασφάλειας, είναι ζωτικής σημασίας η Ένωση να διαθέτει αυτόνομη πρόσβαση στο διάστημα και να είναι σε θέση να το χρησιμοποιεί με ασφάλεια. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό η Ένωση να υποστηρίξει μια αυτόνομη, αξιόπιστη και οικονομικά αποδοτική πρόσβαση στο διάστημα, ιδίως όσον αφορά τις υποδομές και τις τεχνολογίες ζωτικής σημασίας, τη δημόσια ασφάλεια και την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών της. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να συγκεντρώσει υπηρεσίες εκτόξευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τόσο για τις δικές της ανάγκες όσο και για τις ανάγκες άλλων οντοτήτων, κατόπιν αιτήματός τους, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών, σύμφωνα με το άρθρο 189 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Για να παραμείνει ανταγωνιστική σε μια ταχέως εξελισσόμενη αγορά, έχει επίσης καθοριστική σημασία για την Ένωση να εξακολουθήσει να έχει πρόσβαση σε σύγχρονες, αποτελεσματικές και ευέλικτες υποδομές εκτόξευσης και να επωφελείται από κατάλληλα συστήματα εκτόξευσης. Ως εκ τούτου, με την επιφύλαξη των μέτρων που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη ή τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ΕΟΔ), το πρόγραμμα θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να στηρίξει προσαρμογές στην επίγεια διαστημική υποδομή, συμπεριλαμβανομένων των νέων εξελίξεων που είναι αναγκαίες για την υλοποίηση του προγράμματος, καθώς και προσαρμογές, συμπεριλαμβανομένης της τεχνολογικής ανάπτυξης, στα συστήματα εκτόξευσης στο διάστημα που είναι αναγκαία για την εκτόξευση δορυφόρων, περιλαμβανομένων εναλλακτικών τεχνολογιών και καινοτόμων συστημάτων, για την υλοποίηση των συνιστωσών του προγράμματος. Οι δραστηριότητες αυτές θα πρέπει να υλοποιούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) (ο «δημοσιονομικός κανονισμός»), ώστε να επιτυγχάνεται καλύτερη σχέση κόστους-αποδοτικότητας όσον αφορά το πρόγραμμα. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει ειδικός προϋπολογισμός, οι δράσεις για την υποστήριξη της πρόσβασης στο διάστημα δεν θα πρέπει να θίγουν την υλοποίηση των συνιστωσών του προγράμματος.

(7)

Η Ένωση, για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της διαστημικής βιομηχανίας της και για να μεγεθύνει την ικανότητα σχεδιασμού, κατασκευής και λειτουργίας των δικών της συστημάτων, θα πρέπει να στηρίξει τη δημιουργία, τη μεγέθυνση και την ανάπτυξη ολόκληρης της διαστημικής βιομηχανίας. Η διαμόρφωση ενός μοντέλου φιλικού για τις επιχειρήσεις και την καινοτομία θα πρέπει να υποστηριχθεί σε ευρωπαϊκό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, με πρωτοβουλίες όπως η δημιουργία διαστημικών κόμβων όπου θα διασταυρώνονται οι τομείς του διαστήματος, των ψηφιακών τεχνολογιών και άλλοι τομείς, καθώς και οι χρήστες. Αυτοί οι διαστημικοί κόμβοι θα πρέπει να επιδιώκουν την προώθηση της επιχειρηματικότητας και των δεξιοτήτων και παράλληλα να αναζητούν συνέργειες με τους κόμβους ψηφιακής καινοτομίας. Η Ένωση θα πρέπει να προωθήσει τη δημιουργία και την επέκταση των διαστημικών επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες στην Ένωση, ώστε να τις βοηθήσει να επιτύχουν, μεταξύ άλλων παρέχοντάς τους στήριξη, προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση με κεφάλαια κινδύνου, δεδομένου ότι, εντός της Ένωσης, δεν υπάρχει επαρκής πρόσβαση σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια για τις νεοφυείς διαστημικές επιχειρήσεις, και τονώνοντας τη ζήτηση, η λεγόμενη προσέγγιση πρώτης σύμβασης.

(8)

Η αλυσίδα αξίας του διαστημικού τομέα χωρίζεται γενικά σε ανάντη, δραστηριότητες και κατάντη δραστηριότητες. Οι ανάντη δραστηριότητες είναι εκείνες που οδηγούν σε ένα λειτουργικό διαστημικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων ανάπτυξης, κατασκευής και εκτόξευσης και των λειτουργιών του εν λόγω συστήματος. Οι κατάντη δραστηριότητες είναι εκείνες που καλύπτουν την παροχή στους χρήστες υπηρεσιών και προϊόντων που σχετίζονται με το διάστημα. Οι ψηφιακές πλατφόρμες αποτελούν επίσης σημαντικό στοιχείο για τη στήριξη της ανάπτυξης του διαστημικού τομέα. Επιτρέπουν την πρόσβαση σε δεδομένα και προϊόντα, καθώς και σε εργαλειοθήκες και σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης και υπολογιστικής.

(9)

Στο πεδίο του διαστήματος, η Ένωση ασκεί τις αρμοδιότητές της σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ. Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει τη συνοχή των δραστηριοτήτων που εκτελούνται στο πλαίσιο του προγράμματος.

(10)

Λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν παράδοση σε δραστήριους βιομηχανικούς κλάδους που σχετίζονται με το διάστημα, πρέπει να αναγνωριστεί η ανάγκη ανάπτυξης και ωρίμανσης στα κράτη μέλη διαστημικών βιομηχανιών με αναδυόμενες ικανότητες, καθώς και η ανάγκη αντιμετώπισης των προκλήσεων για τις παραδοσιακές διαστημικές βιομηχανίες από την εμφάνιση ιδιωτικών παραγόντων στο διάστημα. («Νέο Διάστημα)». Θα πρέπει να προωθηθούν δράσεις για την ανάπτυξη της ικανότητας της διαστημικής βιομηχανίας σε ολόκληρη την Ένωση και τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ παραγόντων της διαστημικής βιομηχανίας που δραστηριοποιούνται σε όλα τα κράτη μέλη.

(11)

Οι δράσεις στο πλαίσιο του προγράμματος θα πρέπει να βασίζονται στις εθνικές και ευρωπαϊκές ικανότητες, , που υπάρχουν κατά τον χρόνο υλοποίησης της δράσης, και να επωφελούνται από αυτές.

(12)

Λόγω της εμβέλειας και των δυνατοτήτων του προγράμματος να συμβάλει στην αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων, οι διαστημικές δραστηριότητες έχουν σημαντική διεθνή διάσταση. Σε στενό συντονισμό με τα κράτη μέλη και με τη συμφωνία τους, οι φορείς του προγράμματος μπορούν να συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες σχετικές με το πρόγραμμα στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας και να συνεργάζονται με σχετικά τομεακά όργανα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Για ζητήματα που σχετίζονται με το πρόγραμμα της Ένωσης, η Επιτροπή μπορεί να συντονίζει, εξ ονόματος της Ένωσης και στον τομέα της αρμοδιότητάς της, τις δραστηριότητες στη διεθνή σκηνή, ιδίως προκειμένου να προασπίζεται τα συμφέροντα της Ένωσης και των κρατών μελών της στα διεθνή φόρουμ, μεταξύ άλλων στον τομέα των συχνοτήτων όσον αφορά το πρόγραμμα, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών στον εν λόγω τομέα. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Ένωση, εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή, να συνεργάζεται στα όργανα του διεθνούς προγράμματος Cospas-Sarsat.

(13)

Η διεθνής συνεργασία είναι υψίστης σημασίας για την προώθηση του ρόλου της Ένωσης ως παγκόσμιου παράγοντα στον διαστημικό τομέα και της τεχνολογίας και της βιομηχανίας της Ένωσης, με συνθήκες που ευνοούν τον θεμιτό ανταγωνισμό σε διεθνές επίπεδο, με συνεκτίμηση της ανάγκης να διασφαλιστεί η αμοιβαιότητα των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των μερών, και να ενθαρρυνθεί η συνεργασία στον τομέα της κατάρτισης. Η διεθνής συνεργασία αποτελεί βασικό στοιχείο της διαστημικής στρατηγικής για την Ευρώπη, όπως προσδιορίζεται από την Επιτροπή στην ανακοίνωσή της της 26ης Οκτωβρίου 2016. Η Επιτροπή θα πρέπει να χρησιμοποιήσει το πρόγραμμα για να συμβάλει και να επωφεληθεί από τις διεθνείς προσπάθειες μέσω πρωτοβουλιών, να προωθήσει την ευρωπαϊκή τεχνολογία και βιομηχανία σε διεθνές επίπεδο, για παράδειγμα διμερείς διάλογοι, εργαστήρια του κλάδου και στήριξη για τη διεθνοποίηση των ΜΜΕ, και να διευκολύνει την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και να προωθήσει τον θεμιτό ανταγωνισμό, αξιοποιώντας επίσης πρωτοβουλίες οικονομικής διπλωματίας. Οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες διαστημικής διπλωματίας θα πρέπει να είναι σε πλήρη συνοχή και συμπληρωματικότητα με τις υφιστάμενες πολιτικές, προτεραιότητες και μέσα της Ένωσης, ενώ η Ένωση έχει να διαδραματίσει βασικό ρόλο μαζί με τα κράτη μέλη, για να παραμείνει στην πρώτη γραμμή της διεθνούς σκηνής.

(14)

Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών, η Επιτροπή θα πρέπει να προωθήσει, μαζί με τον ύπατο εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας («ο ύπατος εκπρόσωπος») και σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, την υπεύθυνη συμπεριφορά στο διάστημα κατά την υλοποίηση του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των διαστημικών υπολειμμάτων. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να διερευνήσει τη δυνατότητα της Ένωσης να αποδεχθεί τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στις σχετικές συνθήκες και συμβάσεις του ΟΗΕ, υποβάλει, εάν είναι αναγκαίο, κατάλληλες προτάσεις.

(15)

Το πρόγραμμα έχει παρόμοιους στόχους με άλλα ενωσιακά προγράμματα, ιδίως με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/695 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) («Ορίζων Ευρώπη»), το πρόγραμμα InvestEU που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/523 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/697 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και τα ταμεία που διέπονται από τον κανονισμό για τον καθορισμό κοινών διατάξεων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, του Ταμείου Συνοχής, του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιεργειών καθώς και χρηματοδοτικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το μέσο για τη διαχείριση των συνόρων και της πολιτικής θεωρήσεων («κανονισμός περί κοινών διατάξεων»). Ως εκ τούτου, θα πρέπει να προβλεφθεί σωρευτική χρηματοδότηση από αυτά τα προγράμματα, υπό τον όρο ότι δεν καλύπτουν τα ίδια στοιχεία κόστους, ιδίως μέσω ρυθμίσεων για συμπληρωματική χρηματοδότηση από ενωσιακά προγράμματα όταν το επιτρέπουν οι διαχειριστικές διαδικασίες, είτε διαδοχικά, με εναλλασσόμενο τρόπο, είτε με τον συνδυασμό πόρων, μεταξύ άλλων και για την κοινή χρηματοδότηση των δράσεων, ώστε να είναι εφικτές, στο μέτρο του δυνατού, οι συμπράξεις καινοτομίας και οι συνδυαστικές πράξεις. Συνεπώς, κατά την υλοποίηση του προγράμματος, η Επιτροπή θα πρέπει να προωθεί συνέργειες με άλλα σχετικά προγράμματα και χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης τα οποία θα επιτρέπουν, κατά περίπτωση, την πρόσβαση σε χρηματοδότηση με κεφάλαια κινδύνου, συμπράξεις καινοτομίας και σωρευτική ή μικτή χρηματοδότηση. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζει συνέργειες και τη συνοχή μεταξύ των λύσεων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο των εν λόγω προγραμμάτων, ιδίως του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», και των λύσεων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του προγράμματος.

(16)

Σύμφωνα με το άρθρο 191 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού, η ίδια δαπάνη δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να χρηματοδοτηθεί δύο φορές από τον ενωσιακό προϋπολογισμό.

(17)

Οι στόχοι πολιτικής του παρόντος προγράμματος θα αντιμετωπιστούν επίσης ως επιλέξιμοι τομείς για χρηματοδοτικές και επενδυτικές πράξεις χάρη στα χρηματοδοτικά μέσα και την εγγύηση από τον προϋπολογισμό του προγράμματος InvestEU, ιδίως στο πλαίσιο των σκελών πολιτικής του για τις βιώσιμες υποδομές και την έρευνα, την καινοτομία και την ψηφιοποίηση. Η χρηματοδοτική στήριξη θα πρέπει να χρησιμοποιείται, κατά τρόπο αναλογικό, για την αντιμετώπιση των αδυναμιών της αγοράς ή των καταστάσεων μη ικανοποιητικής αξιοποίησης των επενδύσεων, οι δε δράσεις δεν θα πρέπει να επικαλύπτουν ή να παραγκωνίζουν την ιδιωτική χρηματοδότηση ούτε να στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό εντός της εσωτερικής αγοράς. Οι δράσεις θα πρέπει να έχουν σαφή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.

(18)

Η συνοχή και οι συνέργειες μεταξύ του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και του προγράμματος θα πρέπει να προάγουν τη διαμόρφωση ενός ανταγωνιστικού και καινοτόμου ευρωπαϊκού διαστημικού τομέα· θα ενισχύσουν την αυτονομία της Ευρώπης όσον αφορά την πρόσβαση και τη χρήση του διαστήματος σε ασφαλές και προστατευμένο περιβάλλον· και θα εδραιώσουν τον ρόλο της Ευρώπης ως παγκόσμιου παράγοντα. Τα δεδομένα και οι υπηρεσίες που θα διατίθενται από το πρόγραμμα στην κοινότητα της έρευνας και της καινοτομίας θα στηρίζουν ρηξικέλευθες λύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη».

(19)

Για τη μεγιστοποίηση της κοινωνικοοικονομικής απόδοσης του προγράμματος, είναι απαραίτητο να διατηρούνται τα πλέον σύγχρονα συστήματα, να αναβαθμίζονται ώστε να ανταποκρίνονται στις εξελισσόμενες ανάγκες των χρηστών και να παράγονται νέες εξελίξεις στον τομέα των κατάντη διαστημικών εφαρμογών. Η Ένωση θα πρέπει να στηρίζει δραστηριότητες που σχετίζονται με την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη ή τα αρχικά στάδια εξέλιξης όσον αφορά τις υποδομές που δημιουργούνται στο πλαίσιο του προγράμματος, καθώς και τις δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης σχετικά με εφαρμογές και υπηρεσίες που βασίζονται στα συστήματα που δημιουργούνται στο πλαίσιο του προγράμματος, τονώνοντας με τον τρόπο αυτόν τις ανάντη και κατάντη οικονομικές δραστηριότητες. Το κατάλληλο μέσο σε επίπεδο Ένωσης για τη χρηματοδότηση αυτών των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας είναι το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη». Ωστόσο, ένα πολύ συγκεκριμένο τμήμα των δραστηριοτήτων ανάπτυξης θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από τον προϋπολογισμό που διατίθεται για τις συνιστώσες Galileo και EGNOS βάσει του παρόντος κανονισμού, ιδίως όταν οι δραστηριότητες αυτές αφορούν θεμελιώδη στοιχεία όπως πλινθιοσύνολα και δέκτες με δυνατότητα επικοινωνίας μέσω Galileo, που θα διευκολύνουν την ανάπτυξη εφαρμογών στους διάφορους τομείς της οικονομίας. Η χρηματοδότηση αυτή δεν θα πρέπει ωστόσο να θέσει σε κίνδυνο την εγκατάσταση ή την εκμετάλλευση των υποδομών που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος.

(20)

Για να εξασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής διαστημικής βιομηχανίας στο μέλλον, το πρόγραμμα θα πρέπει να στηρίξει την ανάπτυξη προηγμένων δεξιοτήτων σε τομείς που σχετίζονται με το διάστημα και δραστηριότητες εκπαίδευσης και κατάρτισης προωθώντας την ισότητα των ευκαιριών, περιλαμβανομένης της ισότητας των φύλων, προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό των πολιτών της Ένωσης σε αυτό το πεδίο.

(21)

Η υποδομή που προορίζεται για το πρόγραμμα ενδέχεται να απαιτεί πρόσθετη έρευνα και ανάπτυξη, πράγμα το οποίο θα μπορούσε να υποστηριχθεί από το «Ορίζων Ευρώπη», προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή με τις δραστηριότητες του ΕΟΔ στον συγκεκριμένο τομέα. Οι συνέργειες με το «Ορίζων Ευρώπη» θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι ανάγκες έρευνας και καινοτομίας του διαστημικού τομέα προσδιορίζονται και λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο της διαδικασίας στρατηγικού σχεδιασμού σε θέματα έρευνας και καινοτομίας. Διαστημικά δεδομένα και υπηρεσίες που διατίθενται δωρεάν από το πρόγραμμα θα χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη ρηξικέλευθων λύσεων μέσω της έρευνας και της καινοτομίας, μεταξύ άλλων εντός του πλαισίου του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», για την υποστήριξη των προτεραιοτήτων πολιτικής της Ένωσης. Η διαδικασία στρατηγικού σχεδιασμού στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» θα προσδιορίσει δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας που θα πρέπει να αξιοποιούν υποδομές που ανήκουν στην Ένωση, όπως το Galileo, το EGNOS και το Copernicus. Οι ερευνητικές υποδομές, ιδίως τα δίκτυα επιτόπιας παρατήρησης, θα αποτελούν νευραλγικά στοιχεία της υποδομής επιτόπιας παρατήρησης που καθιστούν εφικτή την παροχή των υπηρεσιών του Copernicus.

(22)

Είναι σημαντικό η Ένωση να διατηρεί την κυριότητα όλων των υλικών και άυλων περιουσιακών στοιχείων που δημιουργούνται ή αναπτύσσονται μέσω δημόσιων προμηθειών τις οποίες χρηματοδοτεί στο πλαίσιο του προγράμματος. Για να εξασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση με τα θεμελιώδη δικαιώματα που αφορούν την κυριότητα, θα πρέπει να θεσπιστούν οι αναγκαίες ρυθμίσεις με τους υφιστάμενους κυρίους. Η εν λόγω κυριότητα της Ένωσης δεν θα πρέπει να θίγει τη δυνατότητα της Ένωσης, κατ’ εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και εάν κρίνεται σκόπιμο με βάση την κατά περίπτωση εκτίμηση, να καθιστά τα περιουσιακά αυτά στοιχεία διαθέσιμα σε τρίτους ή να τα διαθέτει.

(23)

Για να ενθαρρυνθεί η ευρύτερη δυνατή χρήση των υπηρεσιών που παρέχονται από το πρόγραμμα, θα ήταν χρήσιμο να τονιστεί ότι τα δεδομένα, οι πληροφορίες και οι υπηρεσίες παρέχονται χωρίς εγγύηση, με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων που επιβάλλονται από νομικά δεσμευτικές διατάξεις.

(24)

Η Επιτροπή, κατά την εκτέλεση ορισμένων μη ρυθμιστικού χαρακτήρα καθηκόντων της, θα πρέπει να δύναται να ζητήσει, κατά περίπτωση και στο μέτρο που κρίνεται αναγκαίο, την τεχνική βοήθεια ορισμένων εξωτερικών μερών. Οι άλλες οντότητες που εμπλέκονται στη δημόσια διακυβέρνηση του προγράμματος θα πρέπει επίσης να δύνανται να κάνουν χρήση της ίδιας τεχνικής βοήθειας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που τους ανατίθενται βάσει του παρόντος κανονισμού.

(25)

Ο παρών κανονισμός καθορίζει χρηματοδοτικό κονδύλιο για τη συνολική διάρκεια του προγράμματος, το οποίο αποτελεί ποσό προνομιακής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 18 της διοργανικής συμφωνίας της 16ης Δεκεμβρίου 2020 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση καθώς και τους νέους ιδίους πόρους, συμπεριλαμβανομένου ενός οδικού χάρτη για την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων (6), για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και για το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού..

(26)

Λόγω της σημασίας που έχει η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της Ένωσης για την εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού που εγκρίθηκε βάσει της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (7) και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ, οι δράσεις βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να συμβάλλουν στην ενσωμάτωση δράσεων για το κλίμα και στην επίτευξη του συνολικού στόχου του τουλάχιστον 30 % των δαπανών του ενωσιακού προϋπολογισμού υπέρ στόχων που σχετίζονται με το κλίμα. Οι σχετικές δράσεις θα πρέπει να προσδιοριστούν κατά την προετοιμασία και την υλοποίηση του προγράμματος και να επανεξεταστούν στο πλαίσιο των σχετικών διαδικασιών αξιολόγησης και επανεξέτασης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή θα συνεργαστούν για μια αποτελεσματική, διαφανή και ολοκληρωμένη μεθοδολογία, η οποία θα καθοριστεί από την Επιτροπή, προκειμένου να αξιολογηθούν οι δαπάνες στο πλαίσιο όλων των προγραμμάτων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου υπέρ στόχων για τη βιοποικιλότητα , λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις υφιστάμενες αλληλεπικαλύψεις μεταξύ των στόχων για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα.

(27)

Τα έσοδα που θα προκύπτουν από τις συνιστώσες του προγράμματος θα πρέπει να εισπράττονται από την Ένωση, ώστε να αντισταθμίζονται εν μέρει οι επενδύσεις που έχει ήδη πραγματοποιήσει η Ένωση, τα δε έσοδα αυτά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη της επίτευξης των στόχων του προγράμματος. Για τον ίδιο λόγο, στις συμβάσεις που θα συναφθούν με οντότητες του ιδιωτικού τομέα, θα πρέπει να είναι δυνατόν να προβλέπεται μηχανισμός επιμερισμού των εσόδων.

(28)

Ο δημοσιονομικός κανονισμός εφαρμόζεται στο πρόγραμμα. Ο δημοσιονομικός κανονισμός θεσπίζει κανόνες για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ένωσης, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται κανόνες για τις επιχορηγήσεις, τα βραβεία, τις προμήθειες, την έμμεση διαχείριση, τα χρηματοδοτικά μέσα, τις δημοσιονομικές εγγυήσεις. τη χρηματοδοτική συνδρομή και την αποζημίωση των εξωτερικών εμπειρογνωμόνων.

(29)

Δεδομένου ότι το πρόγραμμα χρηματοδοτείται καταρχήν από την Ένωση, οι συμβάσεις προμηθειών που θα συναφθούν στο πλαίσιο του προγράμματος για δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να συμμορφώνονται με τους ενωσιακούς κανόνες. Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση θα πρέπει επίσης να είναι αρμόδια για τον καθορισμό των επιδιωκόμενων στόχων όσον αφορά τις δημόσιες προμήθειες. Ο δημοσιονομικός κανονισμός προβλέπει πως, βάσει των αποτελεσμάτων μιας εκ των προτέρων αξιολόγησης, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να βασιστεί στα συστήματα και τις διαδικασίες των προσώπων ή οντοτήτων που συμμετέχουν στην εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης. Οι συγκεκριμένες προσαρμογές που απαιτούνται για τα εν λόγω συστήματα και διαδικασίες, καθώς και οι ρυθμίσεις για παράταση ισχύος των υφισταμένων συμβάσεων, θα πρέπει να προσδιορίζονται στην αντίστοιχη χρηματοδοτική συμφωνία-πλαίσιο εταιρικής σχέσης ή συμφωνία συνεισφοράς.

(30)

Το πρόγραμμα βασίζεται σε σύνθετες και συνεχώς εξελισσόμενες τεχνολογίες. Η εξάρτηση από τέτοιου είδους τεχνολογίες δημιουργεί αβεβαιότητα και κινδύνους για τις δημόσιες συμβάσεις που συνάπτονται στο πλαίσιο του προγράμματος, στον βαθμό που αυτές οι συμβάσεις αφορούν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις για εξοπλισμό ή παροχή υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, απαιτούνται ειδικά μέτρα για τις δημόσιες συμβάσεις, επιπλέον των κανόνων που ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό. Επομένως, θα πρέπει να είναι δυνατόν να συναφθεί σύμβαση με τη μορφή σύμβασης με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις, να εισαχθεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τροποποίηση σύμβασης στο πλαίσιο της εκτέλεσής της ή να επιβληθεί ελάχιστος βαθμός υπεργολαβίας, ιδίως για να καταστεί δυνατή η συμμετοχή ΜΜΕ και νεοφυών επιχειρήσεων. Τέλος, λόγω των τεχνολογικών αβεβαιοτήτων που χαρακτηρίζουν τις συνιστώσες του προγράμματος, δεν είναι πάντα δυνατή η ακριβής πρόβλεψη του συμβατικού τιμήματος και, συνεπώς, θα πρέπει να είναι δυνατή η σύναψη συμβάσεων που δεν καθορίζουν σταθερό και οριστικό τίμημα και, παράλληλα, περιλαμβάνουν ρήτρες διασφάλισης των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης.

(31)

Για την προώθηση της δημόσιας ζήτησης και της καινοτομίας στον δημόσιο τομέα, το πρόγραμμα θα πρέπει να προωθήσει τη χρήση δεδομένων, πληροφοριών και υπηρεσιών για την υποστήριξη της ανάπτυξης εξατομικευμένων λύσεων από τη βιομηχανία και τις ΜΜΕ σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο μέσω συμπράξεων καινοτομίας που σχετίζονται με το διάστημα, όπως αναφέρεται στο σημείο 7 του παραρτήματος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, επιτρέποντας την κάλυψη όλων των σταδίων από την ανάπτυξη έως την εγκατάσταση και την προμήθεια εξατομικευμένων διαλειτουργικών διαστημικών λύσεων για τις δημόσιες υπηρεσίες.

(32)

Για να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος, είναι σημαντικό να μπορούν να χρησιμοποιηθούν, κατά περίπτωση, οι ικανότητες που προσφέρονται από οντότητες του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα της Ένωσης οι οποίες δραστηριοποιούνται στον διαστημικό τομέα και επίσης να είναι εφικτή η συνεργασία σε διεθνές επίπεδο με τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα να χρησιμοποιούνται όλα τα σχετικά μέσα και οι μέθοδοι διαχείρισης που θεσπίζονται στη ΣΛΕΕ και στον δημοσιονομικό κανονισμό, καθώς και οι διαδικασίες από κοινού προμηθειών.

(33)

Όσον αφορά ειδικότερα τις επιχορηγήσεις, η πείρα έχει δείξει ότι η απορρόφηση από τους χρήστες και την αγορά καθώς και η γενικότερη προβολή λειτουργούν αποτελεσματικότερα σε αποκεντρωμένη βάση από ό,τι με την προσέγγιση «εκ των άνω προς τα κάτω» από την Επιτροπή. Οι «επιταγές» («voucher»), που αποτελούν μορφή χρηματοδοτικής στήριξης από δικαιούχο επιχορήγησης προς τρίτα μέρη, συγκαταλέγονται μεταξύ των δράσεων με το υψηλότερο ποσοστό επιτυχίας στις νεοεισερχόμενες και τις ΜΜΕ. Ωστόσο, η χρήση τους παρεμποδίστηκε από το ανώτατο όριο χρηματοδοτικής στήριξης που προβλέπεται στον δημοσιονομικό κανονισμό. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να αυξηθεί το εν λόγω ανώτατο όριο για το πρόγραμμα, προκειμένου να ανταποκρίνεται στο αυξανόμενο δυναμικό των εμπορικών εφαρμογών στον διαστημικό τομέα.

(34)

Τα είδη χρηματοδότησης και οι μέθοδοι εκτέλεσης στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να επιλέγονται με βάση τη δυνατότητά τους να συμβάλουν στην επίτευξη των ειδικών στόχων των δράσεων και να αποφέρουν αποτελέσματα, λαμβανομένων υπόψη, ιδίως, του κόστους των ελέγχων, του διοικητικού φόρτου και του αναμενόμενου κινδύνου μη συμμόρφωσης. Συναφώς, θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο χρήσης εφάπαξ ποσών, κατ’ αποκοπή συντελεστών και μοναδιαίων δαπανών, καθώς και χρηματοδότησης που δεν συνδέεται με τις δαπάνες κατά τα αναφερόμενα στο άρθρο 125 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(35)

Σύμφωνα με την απόφαση 2013/755/ΕΕ του Συμβουλίου (8), τα πρόσωπα και οι οντότητες που είναι εγκατεστημένα σε υπερπόντιες χώρες και εδάφη είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση, με την επιφύλαξη των κανόνων και στόχων του προγράμματος και των ενδεχόμενων συμφωνιών που ισχύουν στο κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη η υπερπόντια χώρα ή το υπερπόντιο έδαφος.

(36)

Οι οριζόντιοι δημοσιονομικοί κανόνες που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 322 ΣΛΕΕ έχουν εφαρμογή στον παρόντα κανονισμό. Οι εν λόγω κανόνες θεσπίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό και καθορίζουν ιδίως τη διαδικασία κατάρτισης και εκτέλεσης του προϋπολογισμού μέσω επιχορηγήσεων, προμηθειών, βραβείων και έμμεσης εκτέλεσης, προβλέπουν δε ελέγχους της ευθύνης των οικονομικών φορέων. Οι κανόνες που θεσπίζονται βάσει του άρθρου 322 ΣΛΕΕ περιλαμβάνουν επίσης ένα γενικό καθεστώς αιρεσιμότητας για την προστασία του ενωσιακού προϋπολογισμού.

(37)

Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και τους κανονισμούς (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 (10), (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 (11), και (ΕΕ) 2017/1939 (12) του Συμβουλίου, τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης πρέπει να προστατεύονται μέσω αναλογικών μέτρων, στα οποία περιλαμβάνονται μέτρα σχετικά με την πρόληψη, τον εντοπισμό, τη διόρθωση και τη διερεύνηση παρατυπιών συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων απάτης, την ανάκτηση των απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων και, ενδεχομένως, την επιβολή διοικητικών κυρώσεων. Ειδικότερα, σύμφωνα με τους κανονισμούς (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 και (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) έχει την αρμοδιότητα να διενεργεί διοικητικές έρευνες, μεταξύ των οποίων και επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις, με σκοπό να διαπιστώνεται αν υπάρχει απάτη, διαφθορά ή άλλη παράνομη δραστηριότητα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει την αρμοδιότητα να διερευνά και να ασκεί δίωξη σε υποθέσεις αξιόποινων πράξεων εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, όπως προβλέπεται στην οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13). Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, κάθε πρόσωπο ή οντότητα που είναι αποδέκτης κονδυλίων της Ένωσης οφείλει να συνεργάζεται πλήρως για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, να παρέχει τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση στην Επιτροπή, την OLAF, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και, όσον αφορά εκείνα τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1939, την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και να μεριμνά ώστε τυχόν τρίτοι που συμμετέχουν στην εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης να εκχωρούν ισοδύναμα δικαιώματα.

(38)

Τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), οι υπό προσχώρηση χώρες, υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφιοι, καθώς και οι χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας δύνανται να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα, με εξαίρεση τα Galileo, EGNOS, GOVSATCOM και την υποσυνιστώσα SST, σύμφωνα με τις αντίστοιχες συμφωνίες τους. Βάσει συμφωνίας που θα συναφθεί σύμφωνα με το άρθρο 218 ΣΛΕΕ, στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν και άλλες τρίτες χώρες, με εξαίρεση τα Galileo, EGNOS, GOVSATCOM και την υποσυνιστώσα SST. Τα Galileo και EGNOS θα πρέπει να είναι ανοικτά στη συμμετοχή μελών της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του ΕΟΧ, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (14). Βάσει συμφωνίας που θα συναφθεί σύμφωνα με το άρθρο 218 ΣΛΕΕ, στα Galileo και EGNOS μπορούν να συμμετάσχουν και άλλες τρίτες χώρες. Το GOVSATCOM θα πρέπει να είναι ανοικτό σε τρίτη χώρα μόνο βάσει συμφωνίας που θα συναφθεί σύμφωνα με το άρθρο 218 ΣΛΕΕ.

(39)

Στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να περιληφθεί ειδική διάταξη, ώστε να απαιτείται από τις τρίτες χώρες να χορηγούν χ στον αρμόδιο διατάκτη, στην OLAF και στο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο τα αναγκαία δικαιώματα και την πρόσβαση, προκειμένου να ασκούν πλήρως τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.

(40)

Διεθνείς οργανισμοί που δεν έχουν την έδρα τους στην Ένωση και που επιθυμούν να αποκτήσουν πρόσβαση στις υπηρεσίες SST που δεν είναι διαθέσιμες στο κοινό, θα πρέπει να απαιτείται να συνάψουν συμφωνία σύμφωνα με το άρθρο 218 ΣΛΕΕ . Οι διεθνείς οργανισμοί που έχουν την έδρα τους στην Ένωση και είναι δημόσιοι ιδιοκτήτες και φορείς εκμετάλλευσης διαστημικών σκαφών θα πρέπει να θεωρούνται βασικοί χρήστες του SST.

(41)

Ως «διαθέσιμες στο κοινό πληροφορίες για τις υπηρεσίες SST» θα πρέπει να νοείται κάθε πληροφορία στην οποία ο χρήστης εύλογα μπορεί να αποκτήσει νόμιμη πρόσβαση. Οι υπηρεσίες SST που αφορούν την αποφυγή συγκρούσεων, την επανείσοδο και τα θραύσματα βασίζονται σε εξωτερικές δημοσίως προσβάσιμες πληροφορίες SST, οι οποίες καθίστανται διαθέσιμες μετά από αίτημα πρόσβασης. Συνεπώς, οι υπηρεσίες SST που αφορούν την αποφυγή συγκρούσεων, την επανείσοδο και τα θραύσματα θα πρέπει να νοούνται ως υπηρεσίες διαθέσιμες στο κοινό και δεν θα πρέπει να απαιτούν σύναψη συμφωνίας σύμφωνα με το άρθρο 218 ΣΛΕΕ. Η πρόσβαση σε αυτές θα πρέπει να επιτρέπεται κατόπιν αιτήματος του δυνητικού χρήστη.

(42)

Η χρηστή δημόσια διακυβέρνηση του προγράμματος απαιτεί τη σαφή κατανομή των αρμοδιοτήτων και των καθηκόντων μεταξύ των διάφορων εμπλεκόμενων οντοτήτων, ώστε να αποφεύγονται οι περιττές αλληλεπικαλύψεις και να περιορίζονται οι υπερβάσεις του κόστους και οι καθυστερήσεις. Όλοι οι φορείς της διακυβέρνησης θα πρέπει να στηρίζουν, στον τομέα της αρμοδιότητάς τους και σύμφωνα με τις ευθύνες τους, την επίτευξη των στόχων του προγράμματος.

(43)

Τα κράτη μέλη δραστηριοποιούνται εδώ και καιρό στον τομέα του διαστήματος. Διαθέτουν συστήματα, υποδομές, εθνικούς οργανισμούς και φορείς που συνδέονται με το διάστημα. Συνεπώς, η συμβολή τους στο πρόγραμμα μπορεί να είναι σημαντική, ιδίως όσον αφορά την υλοποίησή του. Θα μπορούσαν να συνεργαστούν με την Ένωση για την προώθηση των υπηρεσιών και των εφαρμογών του προγράμματος. Η Επιτροπή μπορεί να είναι σε θέση να κινητοποιεί τα μέσα που διαθέτουν τα κράτη μέλη, να επωφελείται από τη συνδρομή τους και, υπό αμοιβαία συμφωνημένους όρους, να τους αναθέτει μη ρυθμιστικά καθήκοντα κατά την υλοποίηση του προγράμματος. Επιπλέον, τα οικεία κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία των επίγειων σταθμών που είναι εγκατεστημένοι στο έδαφός τους. Επίσης, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους και με τους αρμόδιους διεθνείς φορείς και τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές, προκειμένου να διασφαλίζουν ότι οι απαραίτητες συχνότητες για το πρόγραμμα είναι διαθέσιμες και προστατεύονται στο κατάλληλο επίπεδο, ώστε να καθίσταται εφικτή η πλήρης ανάπτυξη και υλοποίηση εφαρμογών που βασίζονται στις παρεχόμενες υπηρεσίες, σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 243/2012/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15).

(44)

Η Επιτροπή, ως φορέας προώθησης του γενικού συμφέροντος της Ένωσης, είναι υπεύθυνη να υλοποιήσει το πρόγραμμα, να αναλάβει τη συνολική ευθύνη και να προωθήσει τη χρήση του. Για τη βέλτιστη χρήση των πόρων και των ικανοτήτων των διαφόρων συμμετεχόντων, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να αναθέτει ορισμένα καθήκοντα σε άλλες οντότητες σε αιτιολογημένες περιπτώσεις. Δεδομένου ότι η Επιτροπή φέρει τη συνολική ευθύνη του προγράμματος, θα πρέπει να καθορίσει τις βασικές τεχνικές και επιχειρησιακές απαιτήσεις που είναι αναγκαίες για την εξέλιξη των συστημάτων και των υπηρεσιών, αφού διαβουλευθεί με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, χρήστες και άλλα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη. Τέλος, δεδομένου ότι στον τομέα του διαστήματος, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ, η άσκηση αρμοδιότητας από την Ένωση δεν έχει ως αποτέλεσμα να κωλύεται η άσκηση των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει τη συνοχή των δραστηριοτήτων που εκτελούνται στο πλαίσιο του προγράμματος.

(45)

Η αποστολή του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το διαστημικό πρόγραμμα («ο Οργανισμός»), ο οποίος αντικαθιστά και διαδέχεται τον Οργανισμό του ευρωπαϊκού GNSS, που συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 912/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16), είναι να συμβάλλει στο πρόγραμμα, ιδίως όσον αφορά τη διαπίστευση ασφαλείας, καθώς και την ανάπτυξη εφαρμογών για την αγορά και κατάντη εφαρμογών. Ως εκ τούτου, ορισμένα καθήκοντα που συνδέονται με αυτά τα πεδία θα πρέπει να ανατεθούν στον Οργανισμό. Ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια, και δεδομένης της πείρας του στον συγκεκριμένο τομέα, ο Οργανισμός θα πρέπει να αναλάβει τα καθήκοντα διαπίστευσης ασφαλείας για όλες τις δράσεις της Ένωσης στον διαστημικό τομέα. Βασιζόμενος στο θετικό ιστορικό όσον αφορά την προώθηση της αξιοποίησης του Galileo και του EGNOS από τους χρήστες και από την αγορά, ο Οργανισμός θα πρέπει επίσης να επιφορτιστεί με τις δραστηριότητες απορρόφησης από τους χρήστες που αφορούν τις συνιστώσες του προγράμματος εκτός του Galileo και του EGNOS, καθώς και με τις δραστηριότητες ανάπτυξης κατάντη εφαρμογών για όλες τις συνιστώσες του προγράμματος. Αυτό θα επιτρέψει στον Οργανισμό την αξιοποίηση οικονομιών κλίμακας και την παροχή ευκαιρίας για την ανάπτυξη εφαρμογών που βασίζονται σε διάφορες συνιστώσες του προγράμματος (ολοκληρωμένες εφαρμογές). Οι δραστηριότητες αυτές δεν θα πρέπει, ωστόσο, να θίγουν τις δραστηριότητες αξιοποίησης των υπηρεσιών και τις δραστηριότητες απορρόφησης από χρήστες, οι οποίες ανατίθενται από την Επιτροπή σε εντεταλμένες οντότητες του Copernicus. Η ανάθεση της ανάπτυξης κατάντη εφαρμογών στον Οργανισμό δεν θα πρέπει να εμποδίζει άλλες εντεταλμένες οντότητες να αναπτύσσουν κατάντη εφαρμογές. Επιπλέον, ο Οργανισμός θα πρέπει να εκτελεί τα καθήκοντα που αναθέτει σε αυτόν η Επιτροπή μέσω μίας ή περισσότερων συμφωνιών συνεισφοράς στο πλαίσιο χρηματοδοτικής συμφωνίας-πλαισίου εταιρικής σχέσης, που καλύπτουν άλλα συγκεκριμένα καθήκοντα που συνδέονται με το πρόγραμμα. Όταν ανατίθενται καθήκοντα στον Οργανισμό, θα πρέπει να διατίθενται και επαρκείς ανθρώπινοι, διοικητικοί και οικονομικοί πόροι.

(46)

Σε ορισμένες δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, ο Οργανισμός θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αναθέτει συγκεκριμένα καθήκοντα σε κράτη μέλη ή σε ομάδα κρατών μελών. Η ανάθεση αυτή θα πρέπει να περιορίζεται σε δραστηριότητες που ο Οργανισμός δεν είναι σε θέση να εκτελεί ο ίδιος και δεν θα πρέπει να θίγει τη διακυβέρνηση του προγράμματος και την κατανομή καθηκόντων όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό.

(47)

Το Galileo και το EGNOS είναι πολύπλοκα συστήματα που απαιτούν εντατικό συντονισμό. Δεδομένου ότι είναι συνιστώσες του προγράμματος, ο συντονισμός αυτός θα πρέπει να πραγματοποιείται από θεσμικό όργανο ή οργανισμό της Ένωσης . Με βάση την εμπειρογνωμοσύνη που αναπτύχθηκε κατά τα προηγούμενα έτη, ο Οργανισμός είναι ο καταλληλότερος φορέας για τον συντονισμό όλων των επιχειρησιακών καθηκόντων που σχετίζονται με την εκμετάλλευση των εν λόγω συστημάτων, με εξαίρεση τη διεθνή συνεργασία. Συνεπώς, θα πρέπει να ανατεθεί στον Οργανισμό η διαχείριση της εκμετάλλευσης του EGNOS και του Galileo. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο Οργανισμός θα πρέπει να εκτελεί μόνος του όλα τα καθήκοντα που συνδέονται με την εκμετάλλευση των εν λόγω συστημάτων. Θα μπορούσε να βασίζεται στην εμπειρογνωσία άλλων φορέων, ιδίως του ΕΟΔ. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται οι δραστηριότητες σχετικά με την εξέλιξη των συστημάτων, τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη μερών του επίγειου σκέλους και δορυφόρων, που θα πρέπει να ανατεθούν στον ΕΟΔ. Καθήκοντα ανατίθενται σε άλλες οντότητες βάσει της αρμοδιότητάς τους, αποφεύγοντας την αλληλεπικάλυψη των εργασιών.

(48)

Ο ΕΟΔ είναι διεθνής οργανισμός με ευρεία εμπειρογνωσία στον διαστημικό τομέα, ο οποίος συνήψε συμφωνία-πλαίσιο με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα το 2004 («συμφωνία-πλαίσιο του 2004») (17). Συνεπώς, είναι σημαντικός εταίρος για την υλοποίηση του προγράμματος, με τον οποίο είναι σκόπιμο να υπάρξει ωφέλιμη σχέση. Ως προς αυτό, και σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, η Επιτροπή θα πρέπει να συνάψει χρηματοδοτική συμφωνία-πλαίσιο εταιρικής σχέσης με τον ΕΟΔ και τον Οργανισμό, που να διέπει όλες τις χρηματοοικονομικές σχέσεις μεταξύ της Επιτροπής, του Οργανισμού και του ΕΟΔ, να εξασφαλίζει τη συνοχή και τη συμμόρφωσή τους με τη συμφωνία-πλαίσιο του 2004 και ιδίως με τα άρθρα 2 και 5. Ωστόσο, δεδομένου ότι ο ΕΟΔ δεν είναι οργανισμός της Ένωσης και δεν υπόκειται στο ενωσιακό δίκαιο, έχει καίρια σημασία η εν λόγω συμφωνία να προβλέπει τη λήψη από τον ΕΟΔ κατάλληλων μέτρων για τη διασφάλιση της προστασίας των συμφερόντων της Ένωσης και των κρατών μελών της και, όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού, ότι τα καθήκοντα που του ανατίθενται είναι συμβατά με τις αποφάσεις της Επιτροπής. Η συμφωνία θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει όλες τις ρήτρες που είναι αναγκαίες για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης.

(49)

Η λειτουργία του Δορυφορικού Κέντρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (SATCEN) ως ευρωπαϊκής αυτόνομης ικανότητας η οποία παρέχει πρόσβαση σε πληροφορίες και υπηρεσίες που προκύπτουν από την εκμετάλλευση των συναφών διαστημικών περιουσιακών στοιχείων και συναφών δεδομένων είχε ήδη αναγνωριστεί με την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18).

(50)

Για να ενσωματωθεί διαρθρωτικά η εκπροσώπηση των χρηστών στη διακυβέρνηση του GOVSATCOM και για να συγκεντρωθούν οι ανάγκες και οι απαιτήσεις των χρηστών σε διασυνοριακό επίπεδο και μεταξύ πολιτικοστρατιωτικών υπηρεσιών, οι σχετικές ενωσιακές οντότητες που έχουν στενή επαφή με τους χρήστες, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex), ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας, ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου, η Στρατιωτική Δυνατότητα Σχεδίασης και Διεξαγωγής Επιχειρήσεων και η Μη Στρατιωτική Δυνατότητα Σχεδιασμού και Διεξαγωγής Επιχειρήσεων, καθώς και το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών μπορούν να έχουν συντονιστικά καθήκοντα για συγκεκριμένες ομάδες χρηστών. Σε συγκεντρωτικό επίπεδο, ο Οργανισμός θα πρέπει να συντονίζει τις σχετικές με τους χρήστες πτυχές για τις κοινότητες χρηστών του μη στρατιωτικού τομέα και μπορεί να παρακολουθεί την επιχειρησιακή χρήση, τη ζήτηση, τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις, καθώς και τις εξελισσόμενες ανάγκες και απαιτήσεις.

(51)

Λόγω της σημασίας που έχουν οι συναφείς με το διάστημα δραστηριότητες για την ενωσιακή οικονομία και τη ζωή των πολιτών της Ένωσης και λόγω της διπλής χρήσης που έχουν εκ φύσεως τα συστήματα και οι εφαρμογές που βασίζονται σε αυτά τα συστήματα, η επίτευξη και η διατήρηση υψηλού βαθμού ασφαλείας θα πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα του προγράμματος, ιδίως προκειμένου να διαφυλάσσονται τα συμφέροντα της Ένωσης και των κρατών μελών της, μεταξύ άλλων σε σχέση με τις διαβαθμισμένες και άλλες ευαίσθητες μη διαβαθμισμένες πληροφορίες.

(52)

Με την επιφύλαξη των προνομιών των κρατών μελών στον τομέα της εθνικής ασφάλειας, η Επιτροπή και ο ύπατος εκπρόσωπος, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, θα πρέπει να εγγυώνται την ασφάλεια του προγράμματος σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και, κατά περίπτωση, με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/698 του Συμβουλίου (19).

(53)

Δεδομένης της συγκεκριμένης εμπειρογνωσίας που διαθέτει και των τακτικών επαφών της με τις αρχές τρίτων χωρών και τις διοικήσεις διεθνών οργανισμών, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) δύναται να βοηθήσει την Επιτροπή στην εκτέλεση ορισμένων καθηκόντων της που σχετίζονται με την ασφάλεια του προγράμματος στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων, σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου (20).

(54)

Με την επιφύλαξη της αποκλειστικής αρμοδιότητας των κρατών μελών όσον αφορά τη διαφύλαξη της εθνικής ασφάλειας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 ΣΕΕ, καθώς και του δικαιώματος των κρατών μελών να προστατεύουν τα ζωτικά τους συμφέροντα ασφαλείας σύμφωνα με το άρθρο 346 ΣΛΕΕ, θα πρέπει να θεσπιστεί ειδική διακυβέρνηση της ασφάλειας, ώστε να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη υλοποίηση του προγράμματος. Η διακυβέρνηση αυτή θα πρέπει να εδράζεται σε τρεις βασικές αρχές. Πρώτον, είναι επιβεβλημένο η εκτεταμένη, μοναδική πείρα που έχουν τα κράτη μέλη σε θέματα ασφάλειας να λαμβάνεται υπόψη στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. Δεύτερον, για να αποφεύγονται συγκρούσεις συμφερόντων και τυχόν αδυναμίες κατά την εφαρμογή των κανόνων ασφαλείας, οι επιχειρησιακές λειτουργίες θα πρέπει να διαχωρίζονται από τις λειτουργίες της διαπίστευσης ασφαλείας. Τρίτον, η οντότητα που είναι αρμόδια για τη διαχείριση του συνόλου ή μέρους των συνιστωσών του προγράμματος είναι επίσης η πλέον κατάλληλη για τη διαχείριση της ασφάλειας των καθηκόντων που της έχουν ανατεθεί. Η ασφάλεια του προγράμματος θα βασίζεται στην πείρα που αποκτήθηκε κατά τα τελευταία έτη από την εφαρμογή των προγραμμάτων Galileo, EGNOS και Copernicus. Η χρηστή διακυβέρνηση της ασφάλειας απαιτεί επίσης την κατάλληλη κατανομή των ρόλων μεταξύ των διαφόρων παραγόντων. Η Επιτροπή, με την επιφύλαξη των προνομιών των κρατών μελών στον τομέα της εθνικής ασφάλειας, ως υπεύθυνη για το πρόγραμμα, θα πρέπει να καθορίσει τις γενικές απαιτήσεις ασφαλείας που θα εφαρμόζονται για κάθε μία από τις συνιστώσες του προγράμματος.

(55)

Η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο για τις ευρωπαϊκές διαστημικές υποδομές, τόσο στο έδαφος όσο και στο διάστημα, έχει καίρια σημασία για τη διασφάλιση της συνέχειας της λειτουργίας των συστημάτων και της συνέχειας των υπηρεσιών. Η ανάγκη προστασίας των συστημάτων και των υπηρεσιών τους κατά των επιθέσεων στον κυβερνοχώρο, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης νέων τεχνολογιών, θα πρέπει, επομένως, να ληφθεί δεόντως υπόψη κατά τον καθορισμό των απαιτήσεων ασφάλειας.

(56)

Η Επιτροπή θα πρέπει να προσδιορίσει μια δομή παρακολούθησης της ασφάλειας, κατά περίπτωση, μετά την ανάλυση κινδύνου και απειλής. Η εν λόγω δομή παρακολούθησης της ασφάλειας θα πρέπει να είναι ο φορέας που ανταποκρίνεται στις οδηγίες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2021/698. Όσον αφορά το Galileo, ο φορέας αυτός θα πρέπει να είναι το κέντρο παρακολούθησης της ασφάλειας του Galileo. Όσον αφορά την εφαρμογή της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2021/698, ο ρόλος του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας θα πρέπει να περιορίζεται στην παροχή στο Συμβούλιο ή στον ύπατο εκπρόσωπο συμβουλών που αφορούν τη διαπίστευση ασφαλείας του συστήματος.

(57)

Λόγω της μοναδικότητας και της πολυπλοκότητας του προγράμματος, καθώς και της σχέσης του με την ασφάλεια, θα πρέπει να τηρούνται αναγνωρισμένες και καθιερωμένες αρχές για τη διαπίστευση ασφαλείας. Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο, αφενός, οι δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας να εκτελούνται βάσει συλλογικής ευθύνης για την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών της, μέσω προσπαθειών για την επίτευξη συναίνεσης και τη συμμετοχή όλων των παραγόντων που ασχολούνται με το θέμα της ασφάλειας, και, αφετέρου, να εφαρμοστεί διαδικασία διαρκούς παρακολούθησης των κινδύνων. Επιβάλλεται επίσης να ανατίθενται οι τεχνικές δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας σε επαγγελματίες οι οποίοι να διαθέτουν τα απαραίτητα προσόντα για τη διαπίστευση πολύπλοκων συστημάτων και να έχουν εξουσιοδότηση ασφαλείας επαρκούς επιπέδου.

(58)

Οι διαβαθμισμένες πληροφορίες της ΕΕ (ΔΠΕΕ) πρέπει να διεκπεραιώνονται σύμφωνα με τους κανόνες ασφαλείας που καθορίζονται στην απόφαση 2013/488/ΕΕ του Συμβουλίου (21) και στην απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/444 της Επιτροπής (22). Σύμφωνα με την απόφαση 2013/488/ΕΕ, τα κράτη μέλη οφείλουν να τηρούν τις αρχές και τις ελάχιστες προδιαγραφές που καθορίζονται σε αυτήν, προκειμένου να διασφαλίζεται ισοδύναμο επίπεδο προστασίας των ΔΠΕΕ.

(59)

Για να είναι εγγυημένη η ασφαλής ανταλλαγή πληροφοριών, θα πρέπει να συναφθούν κατάλληλες συμφωνίες ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία των ΔΠΕΕ που διαβιβάζονται σε τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς στο πλαίσιο του προγράμματος.

(60)

Ένας σημαντικός στόχος του προγράμματος είναι η εγγύηση της ασφάλειάς του και η ενδυνάμωση της στρατηγικής αυτονομίας σε βασικές τεχνολογίες και αλυσίδες αξίας, με παράλληλη διατήρηση μιας ανοικτής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένου του ελεύθερου και δίκαιου εμπορίου, και με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει το διάστημα για την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών της. Ο εν λόγω στόχος απαιτεί, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, να καθορίζονται οι απαιτούμενοι όροι επιλεξιμότητας και συμμετοχής για την εγγύηση προστασίας της ακεραιότητας, της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των επιχειρησιακών συστημάτων της Ένωσης. Αυτό δεν θα πρέπει να υπονομεύει την αναγκαιότητα της ανταγωνιστικότητας και τη σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας. Κατά την αξιολόγηση νομικών οντοτήτων που τελούν υπό τον έλεγχο τρίτης χώρας ή οντότητας τρίτης χώρας, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις αρχές και τα κριτήρια που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/452 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23).

(61)

Στο πλαίσιο του προγράμματος, υπάρχουν ορισμένες πληροφορίες οι οποίες, αν και δεν είναι διαβαθμισμένες, πρέπει να αντιμετωπίζονται σύμφωνα με ενωσιακές νομικές πράξεις που ήδη ισχύουν ή με εθνικούς νόμους, κανόνες και κανονισμούς, μεταξύ άλλων και μέσω περιορισμών στη διανομή.

(62)

Ένας αυξανόμενος αριθμός νευραλγικών οικονομικών τομέων, ιδίως οι μεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες, η γεωργία και η ενέργεια, χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο τα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης και γεωσκόπησης. Το πρόγραμμα θα πρέπει να αξιοποιεί τις συνέργειες μεταξύ των εν λόγω τομέων, λαμβάνοντας υπόψη τα οφέλη που αποφέρουν οι διαστημικές τεχνολογίες στους τομείς αυτούς, να στηρίζει την ανάπτυξη συμβατού εξοπλισμού και να προωθεί την ανάπτυξη σχετικών προτύπων και πιστοποιήσεων. Αυξάνονται επίσης οι συνέργειες μεταξύ διαστημικών δραστηριοτήτων και δραστηριοτήτων που συνδέονται με την ασφάλεια και την άμυνα της Ένωσης και των κρατών μελών της. Κατά συνέπεια, ο πλήρης έλεγχος της δορυφορικής πλοήγησης θα πρέπει να εγγυάται την τεχνολογική ανεξαρτησία της Ένωσης –και, μακροπρόθεσμα, των κατασκευαστικών στοιχείων του εξοπλισμού της υποδομής– και να διασφαλίζει τη στρατηγική της αυτονομία.

(63)

Το Galileo έχει ως στόχο τη δημιουργία και τη λειτουργία της πρώτης παγκόσμιας υποδομής δορυφορικής πλοήγησης και εντοπισμού θέσης, η οποία θα είναι ειδικά σχεδιασμένη για μη στρατιωτικούς σκοπούς και θα μπορεί να χρησιμοποιείται από διάφορους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Το Galileo λειτουργεί ανεξάρτητα από άλλα υφιστάμενα ή δυνητικά συστήματα και, με τον τρόπο αυτό, συμβάλλει, μεταξύ άλλων, στη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης. Η δεύτερη γενιά του Galileo αναμένεται ότι θα εφαρμοστεί σταδιακά πριν από το 2030, αρχικά με μειωμένη επιχειρησιακή ικανότητα.

(64)

Στόχος του EGNOS είναι να βελτιωθεί η ποιότητα των ανοικτών σημάτων που εκπέμπονται από τα υφιστάμενα παγκόσμια συστήματα δορυφορικής πλοήγησης, ιδίως των σημάτων που εκπέμπονται από το Galileo. Οι υπηρεσίες που παρέχει το EGNOS θα πρέπει να καλύπτουν, κατά προτεραιότητα, τα εδάφη των κρατών μελών που βρίσκονται γεωγραφικώς στην Ευρώπη, στα οποία, για τον εν λόγω σκοπό, περιλαμβάνονται και η Κύπρος, οι νήσοι Αζόρες και Κανάριοι και η Μαδέιρα, το αργότερο μέχρι τα τέλη του 2026. Στον τομέα της αεροπορίας, όλα αυτά τα εδάφη θα πρέπει να επωφελούνται από το EGNOS για υπηρεσίες αεροναυτιλίας για όλα τα επίπεδα επιδόσεων που υποστηρίζονται από το EGNOS. Με την επιφύλαξη της τεχνικής εφικτότητας και, για λόγους ασφάλειας της ζωής, με βάση τις διεθνείς συμφωνίες, η γεωγραφική κάλυψη των υπηρεσιών που παρέχονται από το EGNOS θα μπορούσε να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1139 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (24) και της αναγκαίας παρακολούθησης της ποιότητας της υπηρεσίας Galileo για τους σκοπούς της αεροπορίας, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, ενώ τα σήματα που εκπέμπονται από το Galileo μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά για να διευκολυνθεί ο εντοπισμός της θέσης των αεροσκαφών, σε όλα τα στάδια της πτήσης, μέσω του αναγκαίου συστήματος ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένων περιφερειακών, τοπικών και επί του αεροσκάφους ηλεκτρονικών συστημάτων, μόνο περιφερειακά ή τοπικά συστήματα ενίσχυσης, όπως το EGNOS στην Ευρώπη, μπορούν να αποτελέσουν υπηρεσίες διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας (ATM) και υπηρεσίες αεροναυτιλίας (ANS). Η υπηρεσία ασφάλειας της ζωής του EGNOS θα πρέπει να παρέχεται σύμφωνα με τα ισχύοντα πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας («πρότυπα του ΔΟΠΑ»).

(65)

Είναι επιβεβλημένο να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των Galileo και EGNOS και η συνέχεια, η διαθεσιμότητα, η ακρίβεια, η αξιοπιστία και η ασφάλεια των υπηρεσιών τους. Σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον και στο πλαίσιο μιας ταχέως αναπτυσσόμενης αγοράς, θα πρέπει επίσης να συνεχιστεί η ανάπτυξή τους και να προετοιμαστούν νέες γενιές των εν λόγω συστημάτων, περιλαμβανομένης και της εξέλιξης του σχετικού διαστημικού και επίγειου σκέλους.

(66)

Ο όρος «εμπορική υπηρεσία», που χρησιμοποιείται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1285/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (25), δεν είναι πλέον κατάλληλος δεδομένης της εξέλιξης της εν λόγω υπηρεσίας. Αντ’ αυτού, στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2017/224 της Επιτροπής (26), ορίστηκαν δύο χωριστές υπηρεσίες, δηλαδή η υπηρεσία υψηλής ακρίβειας και η υπηρεσία ταυτοποίησης.

(67)

Για να βελτιστοποιηθεί η χρήση των παρεχόμενων υπηρεσιών, οι υπηρεσίες που παρέχονται από το Galileo και το EGNOS θα πρέπει να είναι συμβατές και διαλειτουργικές μεταξύ τους, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο χρηστών, και, στο μέτρο του δυνατού, με άλλα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης, καθώς και με συμβατικά μέσα ραδιοπλοήγησης, όταν η εν λόγω συμβατότητα και διαλειτουργικότητα ορίζονται σε διεθνή συμφωνία, με την επιφύλαξη του στόχου της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης.

(68)

Δεδομένης της σημασίας που έχει για το Galileo και το EGNOS η επίγεια υποδομή τους, και λόγω του αντικτύπου τής εν λόγω υποδομής στην ασφάλειά τους, ο καθορισμός της θέσης της υποδομής θα πρέπει να πραγματοποιηθεί από την Επιτροπή. Η εγκατάσταση της επίγειας υποδομής των συστημάτων θα πρέπει να εξακολουθήσει να πραγματοποιείται με ανοικτή και διαφανή διαδικασία, στην οποία θα μπορούσε, κατά περίπτωση, να συμμετέχει και ο Οργανισμός, στο πλαίσιο του πεδίου αρμοδιοτήτων του.

(69)

Για να μεγιστοποιηθούν τα κοινωνικοοικονομικά οφέλη του Galileo και του EGNOS, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης, ιδίως σε ευαίσθητους τομείς και στον τομέα της προστασίας και της ασφάλειας, θα πρέπει να προωθηθεί και με κανονιστικά μέσα η χρήση των υπηρεσιών του EGNOS και του Galileo όπου αυτό είναι δικαιολογημένο και επωφελές. Τα μέτρα για την ενθάρρυνση της χρήσης αυτών των υπηρεσιών σε όλα τα κράτη μέλη αποτελούν επίσης σημαντικό μέρος της διαδικασίας.

(70)

Οι συνιστώσες του προγράμματος θα πρέπει να ενθαρρύνουν την εφαρμογή της ψηφιακής τεχνολογίας στα διαστημικά συστήματα, στη διανομή δεδομένων και υπηρεσιών και στην ανάπτυξη των επόμενων σταδίων. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις πρωτοβουλίες και τις δράσεις που προτείνονται από την Επιτροπή στις ανακοινώσεις της, της 14ης Σεπτεμβρίου 2016, με τίτλο «Συνδεσιμότητα για ανταγωνιστική ψηφιακή ενιαία αγορά – Προς μια ευρωπαϊκή κοινωνία των Gigabit» και της 14ης Σεπτεμβρίου 2016 με τίτλο «5G για την Ευρώπη: σχέδιο δράσης».

(71)

Το Copernicus θα πρέπει να εξασφαλίζει αυτόνομη πρόσβαση σε περιβαλλοντικές γνώσεις και βασικές τεχνολογίες γεωσκόπησης και υπηρεσίες γεωπληροφόρησης, υποστηρίζοντας με τον τρόπο αυτό την Ένωση ώστε να επιτύχει ανεξάρτητη λήψη αποφάσεων και δράσεων στους τομείς, μεταξύ άλλων, του περιβάλλοντος, της κλιματικής αλλαγής, της θάλασσας, της ναυτιλίας, της γεωργίας και της ανάπτυξης της υπαίθρου, της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, της πολιτικής προστασίας, της παρακολούθησης της γης και των υποδομών, της ασφάλειας, καθώς και της ψηφιακής οικονομίας.

(72)

Το Copernicus θα πρέπει να αξιοποιήσει, να αναβαθμίσει και να εξασφαλίσει τη συνέχεια των δραστηριοτήτων και των επιτευγμάτων στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 377/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (27) για τη θέσπιση ενωσιακού προγράμματος γεωσκόπησης και παρακολούθησης της Γης (Copernicus), καθώς και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 911/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (28), με τον οποίο θεσπίστηκε το πρόδρομο πρόγραμμα «Παγκόσμια παρακολούθηση του περιβάλλοντος και της ασφάλειας» (GMES) και καθορίστηκαν οι κανόνες για την υλοποίηση των αρχικών επιχειρήσεών του, με βάση τις πρόσφατες τάσεις στην έρευνα, την τεχνολογική πρόοδο και καινοτομία που επηρεάζουν τον τομέα της γεωσκόπησης, καθώς και τις εξελίξεις στην ανάλυση μαζικών δεδομένων και την τεχνητή νοημοσύνη και συναφείς στρατηγικές και πρωτοβουλίες σε ενωσιακό επίπεδο, όπως σκιαγραφήθηκε από την Επιτροπή στη Λευκή Βίβλο της για την τεχνητή νοημοσύνη, της 19ης Φεβρουαρίου 2020, με τίτλο «Η ευρωπαϊκή προσέγγιση της αριστείας και της εμπιστοσύνης» και στην ανακοίνωσή της, της 19ης Φεβρουαρίου 2020, με τίτλο «Ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δεδομένα». Για την ανάπτυξη νέων περιουσιακών στοιχείων, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη, τον ΕΟΔ, την Ευρωπαϊκή Οργάνωση για την Εκμετάλλευση Μετεωρολογικών Δορυφόρων (EUMETSAT) και, κατά περίπτωση, με άλλους φορείς που κατέχουν σημαντικά διαστημικά και επιτόπια περιουσιακά στοιχεία. Στον μέγιστο δυνατό βαθμό, το Copernicus θα πρέπει να αξιοποιεί τις ικανότητες διενέργειας διαστημικών γεωσκοπήσεων των κρατών μελών, του ΕΟΔ, της EUMETSAT, καθώς και άλλων οντοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών πρωτοβουλιών στην Ένωση, συμβάλλοντας και στην ανάπτυξη ενός βιώσιμου εμπορικού διαστημικού τομέα στην Ευρώπη. Όπου είναι εφικτό και σκόπιμο, το Copernicus θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιεί τα διαθέσιμα επιτόπια και βοηθητικά δεδομένα που παρέχονται κυρίως από τα κράτη μέλη σύμφωνα με την οδηγία 2007/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (29). Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, προκειμένου να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική πρόσβαση και χρήση των επιτόπιων συνόλων δεδομένων για το Copernicus.

(73)

Το Copernicus θα πρέπει να υλοποιηθεί σύμφωνα με τους στόχους της οδηγίας 2003/98/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (30), και ιδίως τους στόχους που αφορούν τη διαφάνεια και τη δημιουργία συνθηκών που είναι ευνοϊκές για την ανάπτυξη υπηρεσιών και συμβάλλουν στην οικονομική μεγέθυνση και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ένωση. Τα δεδομένα και οι πληροφορίες του Copernicus θα πρέπει να διατίθενται ελεύθερα και ανοικτά.

(74)

Θα πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως όλες οι δυνατότητες του Copernicus για την κοινωνία και την οικονομία της Ένωσης, πέραν των άμεσων δικαιούχων, με την εντατικοποίηση της λήψης μέτρων απορρόφησης από τους χρήστες, για την οποία απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες προκειμένου τα δεδομένα να μπορούν να χρησιμοποιηθούν και από μη ειδικούς, δίνοντας έτσι ώθηση στην οικονομική μεγέθυνση, την απασχόληση και τη μεταφορά γνώσης.

(75)

Το Copernicus είναι πρόγραμμα που έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τους χρήστες. Ως εκ τούτου, η εξέλιξή του θα πρέπει να βασίζεται στις εξελισσόμενες απαιτήσεις των βασικών χρηστών του Copernicus και να αναγνωρίζεται, παράλληλα, η εμφάνιση νέων κοινοτήτων χρηστών του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα. Το Copernicus θα πρέπει να βασίζεται σε ανάλυση των επιλογών με σκοπό να ικανοποιούνται οι εξελισσόμενες ανάγκες των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την υλοποίηση και την παρακολούθηση των ενωσιακών πολιτικών, πράγμα που απαιτεί τη συνεχή και ουσιαστική συμμετοχή των χρηστών, ιδίως για τον καθορισμό και την επικύρωση των απαιτήσεων.

(76)

Το Copernicus βρίσκεται ήδη σε λειτουργία. Επομένως, είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί η συνέχεια των υποδομών και των υπηρεσιών που έχουν ήδη δημιουργηθεί και, παράλληλα, να εξασφαλιστεί η προσαρμογή στις μεταβολές στις ανάγκες των χρηστών και το περιβάλλον αγοράς, και ιδίως στην εμφάνιση και στις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις για τις οποίες απαιτείται ταχεία αντίδραση. Αυτό καθιστά αναγκαία την εξέλιξη της λειτουργικής δομής του Copernicus, ώστε να αντικατοπτρίζει καλύτερα τη μετάβαση από το πρώτο στάδιο των επιχειρησιακών υπηρεσιών στην παροχή προηγμένων και περισσότερο στοχευμένων υπηρεσιών σε νέες κοινότητες χρηστών, καθώς και την ενίσχυση των κατάντη αγορών προστιθέμενης αξίας. Για τον εν λόγω σκοπό, η περαιτέρω υλοποίησή του θα πρέπει να συντελεστεί με βάση προσέγγιση η οποία να αντικατοπτρίζει την αξιακή αλυσίδα, δηλαδή την απόκτηση δεδομένων, την επεξεργασία δεδομένων και πληροφοριών, τη διανομή και την εκμετάλλευση, τις δραστηριότητες για την απορρόφηση από τους χρήστες και την αγορά και για τη δημιουργία ικανοτήτων, ενώ η διαδικασία στρατηγικού σχεδιασμού στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» θα εντοπίσει δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας που θα πρέπει να κάνουν χρήση του Copernicus.

(77)

Όσον αφορά την απόκτηση δεδομένων, οι δραστηριότητες στο πλαίσιο του Copernicus θα πρέπει να αποσκοπούν στην ολοκλήρωση και τη διατήρηση των υφιστάμενων διαστημικών υποδομών, στην προετοιμασία της μακροπρόθεσμης αντικατάστασης των δορυφόρων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, καθώς και στη δρομολόγηση νέων αποστολών που θα χρησιμοποιήσουν, ιδίως, νέα συστήματα παρατήρησης, προκειμένου να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της πρόκλησης που συνιστά η παγκόσμια κλιματική αλλαγή, όπως η παρακολούθηση ανθρωπογενών εκπομπών CO2 και άλλων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το εύρος της παγκόσμιας παρακολούθησης που παρέχουν οι δραστηριότητες στο πλαίσιο του Copernicus θα πρέπει να διευρυνθεί, ώστε να καλύπτονται οι πολικές περιοχές, και θα πρέπει να υποστηριχθούν η διασφάλιση της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης, η θεσμοθετημένη παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων για το περιβάλλον, καθώς και οι καινοτόμες περιβαλλοντικές εφαρμογές στη γεωργία, στη διαχείριση των δασικών, υδατικών και θαλάσσιων πόρων και στην πολιτιστική κληρονομιά, όπως για την παρακολούθηση των καλλιεργειών, τη διαχείριση των υδάτων και την ενισχυμένη παρακολούθηση των πυρκαγιών. Με τον τρόπο αυτό, αναμένεται ότι το Copernicus θα αξιοποιήσει και θα επωφεληθεί στο έπακρο από τις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της προηγούμενης περιόδου χρηματοδότησης (2014-2020), περιλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιήθηκαν από κράτη μέλη, από τον ΕΟΔ και από την EUMETSAT, διερευνώντας παράλληλα νέα επιχειρησιακά και επιχειρηματικά μοντέλα, προκειμένου να συμπληρώσει περαιτέρω τις ικανότητές του. Το Copernicus θα μπορούσε επίσης να αξιοποιήσει τις επιτυχημένες εταιρικές σχέσεις με τα κράτη μέλη, ώστε να αναπτυχθεί περαιτέρω η διάσταση της ασφάλειας με κατάλληλους μηχανισμούς διακυβέρνησης, προκειμένου να ανταποκρίνεται στις εξελισσόμενες ανάγκες των χρηστών στον τομέα της ασφάλειας.

(78)

Στο πλαίσιο της επεξεργασίας δεδομένων και πληροφοριών, το Copernicus θα πρέπει να εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και την περαιτέρω ανάπτυξη των υπηρεσιών του Copernicus, παρέχοντας πληροφορίες για την ικανοποίηση των αναγκών του δημόσιου τομέα και των αναγκών που απορρέουν από τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ένωσης, και για τη μεγιστοποίηση των ευκαιριών εμπορικής εκμετάλλευσης. Ειδικότερα, το Copernicus θα πρέπει να παρέχει, σε ευρωπαϊκή, εθνική, τοπική και παγκόσμια κλίμακα, πληροφόρηση σχετικά με τη σύνθεση της ατμόσφαιρας και την ποιότητα του αέρα· πληροφόρηση σχετικά με την κατάσταση και τη δυναμική των ωκεανών· πληροφόρηση προς στήριξη της παρακολούθησης της ξηράς και του πάγου, ώστε να ενισχυθεί η εφαρμογή ενωσιακών, εθνικών και τοπικών πολιτικών· πληροφόρηση προς στήριξη της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και του μετριασμού της· γεωδιαστημική πληροφόρηση προς στήριξη της διαχείρισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, μεταξύ άλλων με δράσεις πρόληψης, με τη διασφάλιση της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης, καθώς και με την πολιτική ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης της εξωτερικής δράσης της Ένωσης. Η Επιτροπή θα πρέπει να καθορίσει κατάλληλες συμβατικές ρυθμίσεις που να ενισχύουν τη βιωσιμότητα της παροχής υπηρεσιών.

(79)

Κατά την εκτέλεση των υπηρεσιών του Copernicus, η Επιτροπή θα πρέπει να στηρίζεται στις αρμόδιες οντότητες, στους σχετικούς ενωσιακούς οργανισμούς, στις ενώσεις ή κοινοπραξίες εθνικών φορέων, ή σε κάθε σχετικό φορέα που είναι δυνητικά επιλέξιμος για τη σύναψη συμφωνίας συνεισφοράς. Κατά την επιλογή αυτών των οντοτήτων, η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει διατάραξη των εργασιών και της παροχής υπηρεσιών και ότι, όσον αφορά ευαίσθητα για την ασφάλεια δεδομένα, οι οικείες οντότητες έχουν την ικανότητα έγκαιρης προειδοποίησης και παρακολούθησης των κρίσεων στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας και, ειδικότερα, της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας. Σύμφωνα με το άρθρο 154 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού, τα πρόσωπα και οι οντότητες που έχουν επιφορτιστεί με την εκτέλεση των κονδυλίων της Ένωσης υποχρεούνται να συμμορφώνονται με την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων έναντι όλων των κρατών μελών. Η συμμόρφωση με την εν λόγω αρχή θα πρέπει να διασφαλίζεται μέσω των σχετικών συμφωνιών συνεισφοράς που αφορούν την παροχή των υπηρεσιών του Copernicus.

(80)

Η εκτέλεση των υπηρεσιών του Copernicus αναμένεται ότι, αφενός, θα διευκολύνει την απορρόφησή τους από το κοινό, αφού οι χρήστες θα είναι σε θέση να προβλέπουν τη διαθεσιμότητα και την εξέλιξη των υπηρεσιών, και, αφετέρου, θα προωθεί τη συνεργασία με τα κράτη μέλη και με τρίτους. Για τον εν λόγω σκοπό, η Επιτροπή και οι εντεταλμένες οντότητές της που παρέχουν υπηρεσίες θα πρέπει να συνεργαστούν στενά με διάφορες βασικές κοινότητες χρηστών του Copernicus σε ολόκληρη την Ευρώπη με σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου υπηρεσιών και πληροφοριών του Copernicus, ώστε να εξασφαλιστεί η κάλυψη των εξελισσόμενων αναγκών του δημόσιου τομέα και της πολιτικής και, έτσι, να μπορεί να μεγιστοποιηθεί η απορρόφηση των δεδομένων γεωσκόπησης. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεργαστούν για να αναπτύξουν την επιτόπια συνιστώσα του Copernicus και για να διευκολύνουν την ενοποίηση των επιτόπιων συνόλων δεδομένων του Copernicus με σύνολα διαστημικών δεδομένων για τις αναβαθμισμένες υπηρεσίες του Copernicus.

(81)

Η πολιτική του Copernicus για δωρεάν, πλήρη και ανοικτά δεδομένα έχει αξιολογηθεί ως ένα από τα πιο επιτυχημένα στοιχεία της υλοποίησης του Copernicus και έχει συμβάλει καθοριστικά στη δημιουργία ισχυρής ζήτησης για τα δεδομένα και τις πληροφορίες του, καθιερώνοντας το Copernicus ως έναν από τους μεγαλύτερους παρόχους δεδομένων γεωσκόπησης παγκοσμίως. Υπάρχει σαφής ανάγκη να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη και ασφαλής συνέχεια της παροχής δωρεάν, πλήρων και ανοικτών δεδομένων, η δε πρόσβαση θα πρέπει να διαφυλαχθεί προκειμένου να υλοποιηθούν οι φιλόδοξοι στόχοι που καθορίζονται στη διαστημική στρατηγική για την Ευρώπη. Τα δεδομένα του Copernicus δημιουργούνται κατά κύριο λόγο προς όφελος των Ευρωπαίων, και καθιστώντας τα εν λόγω δεδομένα διαθέσιμα ελεύθερα, μεγιστοποιούνται οι ευκαιρίες συνεργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο για τις επιχειρήσεις και τους επιστήμονες της Ένωσης και προωθείται ένα αποτελεσματικό ευρωπαϊκό διαστημικό οικοσύστημα. Εάν υπάρχει περιορισμός όσον αφορά την πρόσβαση στα δεδομένα και τις πληροφορίες του Copernicus, θα πρέπει να συνάδει με την πολιτική δεδομένων του Copernicus, όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό και στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό της Επιτροπής (ΕΕ) αριθ. 1159/2013 (31).

(82)

Τα δεδομένα και οι πληροφορίες που παράγονται στο πλαίσιο του Copernicus θα πρέπει να είναι διαθέσιμα σε πλήρη, ανοικτή και δωρεάν βάση, με την επιφύλαξη των κατάλληλων προϋποθέσεων και περιορισμών, προκειμένου να προαχθεί η χρήση και η ανταλλαγή τους, και να ενισχυθούν οι ευρωπαϊκές αγορές γεωσκόπησης, ιδίως ο κατάντη τομέας, και με τον τρόπο αυτό να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ένωση. Στο πλαίσιο αυτής της υπηρεσίας θα πρέπει να συνεχιστεί η παροχή δεδομένων και πληροφοριών με υψηλά επίπεδα συνοχής, συνέχειας, αξιοπιστίας και ποιότητας. Αυτό απαιτεί ευρεία και εύκολη πρόσβαση σε δεδομένα του Copernicus και πληροφορίες του Copernicus, καθώς και επεξεργασία και αξιοποίησή τους, σε διάφορα επίπεδα επικαιρότητας, για το οποίο η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει την ολοκληρωμένη προσέγγιση που ακολουθεί, τόσο σε ενωσιακό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κρατών μελών, ώστε να καταστεί επίσης δυνατή η ενοποίηση με άλλες πηγές δεδομένων και πληροφοριών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει ότι τα δεδομένα του Copernicus και οι πληροφορίες του Copernicus είναι προσβάσιμα και αξιοποιήσιμα κατά τρόπο εύκολο και αποτελεσματικό, ιδίως με την προώθηση των Υπηρεσιών Πρόσβασης σε Δεδομένα και Πληροφορίες [Data and Information Access Services (DIAS)] εντός των κρατών μελών και, όταν είναι δυνατό, την προώθηση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των υφιστάμενων ευρωπαϊκών υποδομών δεδομένων γεωσκόπησης, ώστε να δημιουργήσει συνέργειες με τα περιουσιακά στοιχεία τους, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί και να ενισχυθεί η απορρόφηση από την αγορά των δεδομένων του Copernicus και των πληροφοριών του Copernicus.

(83)

Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργαστεί με τους παρόχους δεδομένων για να συμφωνηθούν οι όροι αδειοδότησης για τα δεδομένα τρίτων, προκειμένου να διευκολύνεται η χρήση τους στο πλαίσιο του Copernicus, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και τα ισχύοντα δικαιώματα των τρίτων. Καθώς ορισμένα δεδομένα και πληροφορίες του Copernicus, συμπεριλαμβανομένων των εικόνων υψηλής ευκρίνειας, μπορεί να έχουν αντίκτυπο στην ασφάλεια της Ένωσης ή των κρατών μελών, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, μπορούν να ληφθούν μέτρα για να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι και οι απειλές κατά της ασφάλειας της Ένωσης ή των κρατών μελών.

(84)

Για να προωθηθεί και να διευκολυνθεί η χρήση των δεδομένων και των τεχνολογιών γεωσκόπησης από τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, τις ΜΜΕ, τους επιστήμονες και τους ερευνητές, θα πρέπει να προωθηθούν, μέσω δραστηριοτήτων απορρόφησης από τους χρήστες, ειδικά δίκτυα διανομής των δεδομένων του Copernicus, συμπεριλαμβανομένων εθνικών και περιφερειακών φορέων, όπως τα κέντρα αναμετάδοσης Copernicus (Copernicus Relays) και οι ακαδημίες Copernicus (Copernicus Academies). Για τον εν λόγω σκοπό, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες προκειμένου να αναπτύξουν στενότερους δεσμούς μεταξύ του Copernicus και των ενωσιακών και εθνικών πολιτικών, ώστε να τονωθεί η ζήτηση για εμπορικές εφαρμογές και υπηρεσίες και να δοθεί η δυνατότητα στις επιχειρήσεις, και ιδίως στις ΜΜΕ και στις νεοφυείς επιχειρήσεις, να αναπτύξουν εφαρμογές βασισμένες σε δεδομένα του Copernicus και πληροφορίες του Copernicus, με στόχο την ανάπτυξη ενός ανταγωνιστικού οικοσυστήματος δεδομένων γεωσκόπησης στην Ευρώπη.

(85)

Σε διεθνές επίπεδο, το Copernicus θα πρέπει να παρέχει ακριβείς και αξιόπιστες πληροφορίες για συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, και προς υποστήριξη της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης και της πολιτικής της για την αναπτυξιακή συνεργασία. Το Copernicus θα πρέπει να θεωρείται η ευρωπαϊκή συμβολή στο παγκόσμιο σύστημα συστημάτων γεωσκόπησης, στην Επιτροπή Δορυφόρων Γεωσκόπησης, στη Διάσκεψη των μερών της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών του 1992 για την κλιματική αλλαγή, στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ και στο πλαίσιο Σεντάι για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών. Η Επιτροπή θα πρέπει να καθιερώνει ή να διατηρεί κατάλληλη συνεργασία με τα σχετικά τομεακά όργανα του ΟΗΕ και του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού.

(86)

Κατά την υλοποίηση του Copernicus, η Επιτροπή θα πρέπει να βασίζεται, κατά περίπτωση, στις ευρωπαϊκές διεθνείς οργανώσεις με τις οποίες έχει ήδη συνάψει εταιρικές σχέσεις, ιδίως τον ΕΟΔ για την ανάπτυξη, τον συντονισμό, την εφαρμογή και την εξέλιξη των διαστημικών συνιστωσών, την πρόσβαση σε δεδομένα τρίτων μερών, όταν είναι σκόπιμο, και, όταν δεν αναλαμβάνεται από άλλους φορείς, την εκτέλεση εξειδικευμένων αποστολών. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή θα πρέπει να βασίζεται στην EUMETSAT για την εκτέλεση εξειδικευμένων αποστολών ή μέρους τέτοιων αποστολών και, όταν είναι σκόπιμο, την πρόσβαση ή τη συνεισφορά δεδομένων αποστολών σύμφωνα με την εμπειρογνωσία και την εντολή της.

(87)

Στον τομέα των υπηρεσιών, η Επιτροπή θα πρέπει να επωφελείται επαρκώς από τις ειδικές ικανότητες που παρέχονται από οργανισμούς της Ένωσης, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, η Frontex, το SATCEN, καθώς και το διακυβερνητικό Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προβλέψεων και τις ευρωπαϊκές επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σε υπηρεσίες παρακολούθησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος μέσω της Mercator Ocean. Όσον αφορά την ασφάλεια, θα επιδιωχθεί σφαιρική προσέγγιση σε ενωσιακό επίπεδο με τον ύπατο εκπρόσωπο. Το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ) της Επιτροπής έχει αναμειχθεί ενεργά από την έναρξη της πρωτοβουλίας GMES και έχει υποστηρίξει τις εξελίξεις για το Galileo και την υποσυνιστώσα SWE. Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 377/2014, το ΚΚΕρ διαχειρίζεται την υπηρεσία διαχείρισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης του Copernicus και την παγκόσμια συνιστώσα της υπηρεσίας παρακολούθησης της ξηράς του Copernicus, συμβάλλει δε στον έλεγχο της ποιότητας και της καταλληλότητας των δεδομένων και των πληροφοριών, καθώς και στη μελλοντική εξέλιξή του. Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει να στηρίζεται στις επιστημονικές και τεχνικές γνωμοδοτήσεις του ΚΚΕρ για την υλοποίηση του προγράμματος.

(88)

Η Ένωση, ανταποκρινόμενη στα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, θέσπισε πλαίσιο για τη στήριξη της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος (SST) με την απόφαση αριθ. 541/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Τα διαστημικά υπολείμματα αποτελούν πλέον σοβαρή απειλή για την ασφάλεια, την προστασία και τη βιωσιμότητα των διαστημικών δραστηριοτήτων. Ως εκ τούτου, η υποσυνιστώσα SST είναι πρωταρχικής σημασίας για να διατηρηθεί η συνέχεια των συνιστωσών του προγράμματος και η συμβολή τους στις ενωσιακές πολιτικές. Η υποσυνιστώσα SST, επιδιώκοντας να αποτρέψει τον πολλαπλασιασμό των διαστημικών υπολειμμάτων, συμβάλλει στην εξασφάλιση της βιώσιμης και εγγυημένης πρόσβασης και χρήσης του διαστήματος, το οποίο αποτελεί παγκόσμιο κοινό στόχο. Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσε να υποστηρίξει την προετοιμασία ευρωπαϊκών έργων «καθαρισμού» της γήινης τροχιάς.

(89)

Οι επιδόσεις και η αυτονομία των ικανοτήτων στο πλαίσιο της υποσυνιστώσας SST θα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω. Για τον εν λόγω σκοπό, η υποσυνιστώσα SST θα πρέπει να οδηγήσει στην κατάρτιση αυτόνομου ευρωπαϊκού καταλόγου διαστημικών αντικειμένων, ο οποίος θα βασίζεται σε δεδομένα από το δίκτυο αισθητήρων SST. Κατά περίπτωση, η Ένωση θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο να διαθέσει ορισμένα από τα δεδομένα της για εμπορικούς, μη εμπορικούς και ερευνητικούς σκοπούς. Η υποσυνιστώσα SST θα πρέπει επίσης να συνεχίσει να υποστηρίζει τη λειτουργία και την παροχή των υπηρεσιών SST. Δεδομένου ότι οι υπηρεσίες SST έχουν γνώμονα τους χρήστες, θα πρέπει να θεσπιστούν κατάλληλοι μηχανισμοί για τη συλλογή των απαιτήσεων των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδέονται με την ασφάλεια και τη διαβίβαση σχετικών πληροφοριών από και προς τους δημόσιους οργανισμούς για τη βελτίωση της απόδοσης του συστήματος, με σεβασμό των εθνικών πολιτικών προστασίας και ασφάλειας.

(90)

Η παροχή υπηρεσιών SST θα πρέπει να βασίζεται στη συνεργασία μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών και να χρησιμοποιεί την υφιστάμενη και τη μελλοντική εθνική εμπειρογνωσία και τα υφιστάμενα και τα μελλοντικά εθνικά περιουσιακά στοιχεία, καθώς και αυτά που αναπτύσσονται από τον ΕΟΔ ή από την Ένωση. Θα πρέπει να είναι δυνατή η παροχή χρηματοδοτικής στήριξης για την ανάπτυξη νέων αισθητήρων SST. Λόγω του ευαίσθητου χαρακτήρα της SST, ο έλεγχος των εθνικών αισθητήρων και οι λειτουργίες, η συντήρηση και η ανανέωσή τους, καθώς και η επεξεργασία των δεδομένων που οδηγεί στην παροχή υπηρεσιών SST θα πρέπει να εξακολουθήσουν να εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων των κρατών μελών που συμμετέχουν στην υποσυνιστώσα SST.

(91)

Τα κράτη μέλη που διατηρούν κυριότητα ή πρόσβαση σε επαρκείς ικανότητες που είναι διαθέσιμες για την υποσυνιστώσα SST θα πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν στην παροχή υπηρεσιών SST. Τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην κοινοπραξία που συστάθηκε με την απόφαση αριθ. 541/2014/ΕΕ, θα πρέπει να θεωρείται ότι έχουν κυριότητα ή πρόσβαση σε επαρκείς ικανότητες που είναι διαθέσιμες για την υποσυνιστώσα SST. Τα κράτη μέλη που επιθυμούν να συμμετέχουν στην παροχή υπηρεσιών SST θα πρέπει να υποβάλουν ενιαία κοινή πρόταση και να αποδείξουν τη συμμόρφωσή τους με περαιτέρω στοιχεία που αφορούν την επιχειρησιακή οργάνωση. Θα πρέπει να θεσπισθούν κατάλληλοι κανόνες για την επιλογή και την οργάνωση των εν λόγω κρατών μελών.

(92)

Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή σχετικά με την έγκριση των λεπτομερών διαδικασιών και των στοιχείων για τον καθορισμό της συμμετοχής των κρατών μελών στην παροχή υπηρεσιών SST. Όταν δεν έχει υποβληθεί κοινή πρόταση που επιθυμούν να συμμετέχουν στην παροχή υπηρεσιών SST ή η όταν Επιτροπή θεωρεί ότι η εν λόγω πρόταση δεν είναι σύμφωνη με τα καθορισθέντα κριτήρια, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ξεκινήσει ένα δεύτερο στάδιο για τον καθορισμό της συμμετοχής των κρατών μελών στην παροχή υπηρεσιών SST. Οι διαδικασίες και τα στοιχεία για το εν λόγω δεύτερο στάδιο θα πρέπει να καθορίζουν τις τροχιές που πρέπει να καλύπτονται και να λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη να μεγιστοποιηθεί η συμμετοχή των κρατών μελών στην παροχή υπηρεσιών SST. Στις περιπτώσεις που οι εν λόγω διαδικασίες και τα στοιχεία προβλέπουν τη δυνατότητα της Επιτροπής να επιλέγει διάφορες προτάσεις για την κάλυψη όλων των τροχιών, θα πρέπει επίσης να παρέχονται κατάλληλοι μηχανισμοί συντονισμού μεταξύ των ομάδων των κρατών μελών και αποτελεσματική λύση για την κάλυψη όλων των υπηρεσιών SST. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (32).

(93)

Μόλις συσταθεί η υποσυνιστώσα SST θα πρέπει, αφενός, να τηρεί τις αρχές της συμπληρωματικότητας των δραστηριοτήτων και της συνέχειας των υπηρεσιών SST υψηλής ποιότητας με γνώμονα τον χρήστη και, αφετέρου, να βασίζεται στη βέλτιστη εμπειρογνωσία. Ως εκ τούτου, η υποσυνιστώσα SST θα πρέπει να αποτρέπει την περιττή επικάλυψη. Τυχόν πλεονάζουσες ικανότητες θα πρέπει να διασφαλίζουν τη συνέχεια, την ποιότητα και την ανθεκτικότητα των υπηρεσιών SST. Οι δραστηριότητες των ομάδων εμπειρογνωμόνων θα πρέπει να συμβάλλουν στην αποτροπή των εν λόγω περιττών αλληλεπικαλύψεων.

(94)

Επιπλέον, η υποσυνιστώσα SST θα πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα τα υφιστάμενα μέτρα μετριασμού, όπως οι σχετικές με τον μετριασμό των διαστημικών υπολειμμάτων κατευθυντήριες γραμμές COPUOS και οι κατευθυντήριες γραμμές για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δραστηριοτήτων στο απώτερο διάστημα, ή άλλες πρωτοβουλίες, να διασφαλίζουν την ασφάλεια, την προστασία και τη βιωσιμότητα των δραστηριοτήτων στο απώτερο διάστημα. Για να περιοριστούν οι κίνδυνοι συγκρούσεων, η υποσυνιστώσα SST θα επιδιώξει επίσης συνέργειες με πρωτοβουλίες για την ενεργό εξάλειψη και εξουδετέρωση των διαστημικών υπολειμμάτων. Η υποσυνιστώσα SST θα πρέπει να συμβάλλει στη διασφάλιση της ειρηνικής χρήσης και εξερεύνησης του απώτερου διαστήματος. Η αύξηση των διαστημικών δραστηριοτήτων μπορεί να έχει επιπτώσεις στις διεθνείς πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στον τομέα της διαχείρισης της διαστημικής κυκλοφορίας. Η Ένωση θα πρέπει να παρακολουθεί τις εξελίξεις αυτές και μπορεί να τις λάβει υπόψη στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

(95)

Οι δραστηριότητες στο πλαίσιο των υποσυνιστωσών SST, SWE και NEO, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη συνεργασία με διεθνείς εταίρους, ιδίως τις Ηνωμένες Πολιτείες, διεθνείς οργανισμούς και άλλα τρίτα μέρη, κυρίως για την αποφυγή συγκρούσεων στο διάστημα, την αποτροπή του πολλαπλασιασμού των διαστημικών υπολειμμάτων και την αύξηση της ετοιμότητας για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες των ακραίων ηλιακών γεγονότων και των γεωπλήσιων αντικειμένων.

(96)

Η επιτροπή ασφαλείας του Συμβουλίου συνέστησε να δημιουργηθεί δομή διαχείρισης κινδύνου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ζητήματα ασφάλειας των δεδομένων λαμβάνονται δεόντως υπόψη κατά την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, και λαμβάνοντας υπόψη τις εργασίες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην υποσυνιστώσα SST θα πρέπει να θεσπίσουν τις κατάλληλες δομές και διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου.

(97)

Ακραία και σοβαρά ηλιακά γεγονότα μπορεί να απειλήσουν την ασφάλεια των πολιτών και να διαταράξουν τη λειτουργία των διαστημικών και των επίγειων υποδομών. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να δημιουργηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος μια υποσυνιστώσα SWE με σκοπό την αξιολόγηση των κινδύνων από τον διαστημικό καιρό και των αντίστοιχων αναγκών των χρηστών, την αύξηση των γνώσεων σχετικά με τους κινδύνους από τον διαστημικό καιρό, την εξασφάλιση της παροχής υπηρεσιών SWE με γνώμονα τον χρήστη και τη βελτίωση των ικανοτήτων των κρατών μελών να παρέχουν υπηρεσίες SWE. Η Επιτροπή θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα στους τομείς στους οποίους θα παρέχονται οι επιχειρησιακές υπηρεσίες SWE, με γνώμονα τις ανάγκες των χρηστών, τους κινδύνους και την τεχνολογική ετοιμότητα. Μακροπρόθεσμα, μπορούν να καλυφθούν οι ανάγκες άλλων τομέων. Η παροχή υπηρεσιών σε ενωσιακό επίπεδο σύμφωνα με τις ανάγκες των χρηστών θα απαιτήσει στοχευμένες, συντονισμένες και συνεχείς δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης, προκειμένου να υποστηριχθεί η εξέλιξη των υπηρεσιών SWE. Η παροχή υπηρεσιών SWE θα πρέπει να βασίζεται στις υφιστάμενες εθνικές και ενωσιακές ικανότητες και να δίνει τη δυνατότητα ευρείας συμμετοχής των κρατών μελών, των ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών και εμπλοκής του ιδιωτικού τομέα.

(98)

Η Λευκή Βίβλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 1ης Μαρτίου 2017,για το μέλλον της Ευρώπης, η Δήλωση της Ρώμης των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των 27 κρατών μελών της ΕΕ, της 25ης Μαρτίου 2017, και διάφορα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπενθυμίζουν ότι η Ένωση μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για την εγγύηση ασφαλούς, προστατευμένης και ανθεκτικής Ευρώπης, η οποία να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει προκλήσεις όπως οι περιφερειακές συγκρούσεις, η τρομοκρατία, οι κυβερνοαπειλές και οι εντεινόμενες μεταναστευτικές πιέσεις. Η ασφαλής και εγγυημένη πρόσβαση στις δορυφορικές επικοινωνίες είναι ένα απαραίτητο εργαλείο για τους παράγοντες ασφαλείας, και η συγκέντρωση και κοινή χρήση αυτού του νευραλγικού πόρου ασφάλειας σε ενωσιακό επίπεδο ενισχύει μια Ένωση που προστατεύει τους πολίτες της.

(99)

Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 19ης και 20ής Δεκεμβρίου 2013, εκφράζεται ικανοποίηση για τις προετοιμασίες στον τομέα των δορυφορικών επικοινωνιών με στόχο την επόμενη γενιά κυβερνητικών δορυφορικών επικοινωνιών (GOVSATCOM) μέσω της στενής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, της Επιτροπής και του ΕΟΔ. Το GOVSATCOM έχει επίσης αναγνωριστεί ως ένα από τα στοιχεία της συνολικής στρατηγικής για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης του Ιουνίου του 2016. Το GOVSATCOM θα πρέπει να συμβάλλει στην αντίδραση της ΕΕ στις υβριδικές απειλές και να παρέχει στήριξη στη στρατηγική της ΕΕ για τη θαλάσσια ασφάλεια και στην πολιτική της ΕΕ για την Αρκτική.

(100)

Το GOVSATCOM είναι ένα πρόγραμμα επικεντρωμένο στον χρήστη, με έντονη διάσταση ασφαλείας. Οι περιπτώσεις χρήσης του GOVSATCOM πρέπει να μπορούν να αναλυθούν από τους σχετικούς παράγοντες με βάση τρεις κύριες κατηγορίες: τη διαχείριση κρίσεων, που μπορεί να περιλαμβάνει στρατιωτικές και μη στρατιωτικές αποστολές και επιχειρήσεις στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας, φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές, ανθρωπιστικές κρίσεις και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στη θάλασσα· την επιτήρηση, που μπορεί να περιλαμβάνει την επιτήρηση των συνόρων, την επιτήρηση προσυνοριακών περιοχών, την επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων, τη θαλάσσια επιτήρηση και την παρακολούθηση του παράνομου εμπορίου· και τις νευραλγικές υποδομές, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν το διπλωματικό δίκτυο, τις επικοινωνίες της αστυνομίας, τις ψηφιακές υποδομές, όπως κέντρα δεδομένων και διακομιστές, τις υποδομές ζωτικής σημασίας, όπως ενέργεια, μεταφορές και υδατοφράγματα και τις διαστημικές υποδομές.

(101)

Η ικανότητα και οι υπηρεσίες του GOVSATCOM θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σε αποστολές και επιχειρήσεις ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια και την προστασία από τους φορείς της Ένωσης και των κρατών μελών. Κατά συνέπεια, απαιτείται κατάλληλο επίπεδο μη εξάρτησης από τρίτα μέρη (τρίτες χώρες και οντότητες από τρίτες χώρες), που να καλύπτει όλα τα στοιχεία GOVSATCOM, όπως οι τεχνολογίες διαστήματος και εδάφους σε επίπεδο συνιστώσας, υποσυστήματος και συστήματος, οι μεταποιητικές βιομηχανίες, οι κύριοι και οι φορείς εκμετάλλευσης διαστημικών συστημάτων και η τοποθεσία των συνιστωσών του επίγειου συστήματος.

(102)

Οι δορυφορικές επικοινωνίες είναι ένας πεπερασμένος πόρος, που περιορίζεται από τις δορυφορικές ικανότητες, τη συχνότητα και τη γεωγραφική κάλυψη. Ως εκ τούτου, το GOVSATCOM, για να είναι οικονομικά αποδοτικό και να αξιοποιεί τις οικονομίες κλίμακας, πρέπει να βελτιστοποιεί την αντιστοίχιση ανάμεσα στη ζήτηση από τους χρήστες του GOVSATCOM και στην προσφορά που παρέχεται στο πλαίσιο συμβάσεων για δορυφορικές ικανότητες και υπηρεσίες του GOVSATCOM. Δεδομένου ότι η ζήτηση και η δυνητική προσφορά μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου, απαιτείται συνεχής παρακολούθηση και ευελιξία με σκοπό την προσαρμογή των υπηρεσιών GOVSATCOM.

(103)

Οι λειτουργικές απαιτήσεις θα πρέπει να βασίζονται στην ανάλυση των περιπτώσεων χρήσης. Το χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών θα πρέπει να αναπτυχθεί με βάση αυτές τις λειτουργικές απαιτήσεις, σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις ασφαλείας. Το χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών θα πρέπει να καθορίσει την εφαρμοστέα βάση για τις υπηρεσίες του GOVSATCOM. Για να διατηρηθεί η καλύτερη δυνατή αντιστοίχιση μεταξύ της ζήτησης και των παρεχόμενων υπηρεσιών, το χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών για τις υπηρεσίες του GOVSATCOM θα πρέπει να μπορεί να επικαιροποιείται σε τακτά διαστήματα.

(104)

Στο πρώτο στάδιο του GOVSATCOM (περίπου έως το 2025), θα χρησιμοποιείται η υφιστάμενη ικανότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να προμηθεύεται ικανότητες GOVSATCOM από κράτη μέλη με εθνικά συστήματα και διαστημικές ικανότητες, καθώς και από παρόχους εμπορικών δορυφορικών επικοινωνιών ή υπηρεσιών, λαμβάνοντας υπόψη τα ζωτικά συμφέροντα ασφάλειας της Ένωσης. Στο εν λόγω πρώτο στάδιο οι υπηρεσίες του GOVSATCOM θα εισαχθούν κλιμακωτά. Εάν, κατά το πρώτο στάδιο, προκύψει έπειτα από λεπτομερή ανάλυση της μελλοντικής προσφοράς και ζήτησης ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν επαρκεί για να καλύψει την εξελισσόμενη ζήτηση, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να αποφασιστεί η μετάβαση σε ένα δεύτερο στάδιο και να αναπτυχθούν πρόσθετες εξειδικευμένες διαστημικές υποδομές ή ικανότητες μέσω μίας ή περισσότερων συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, π.χ. με τους ενωσιακούς φορείς εκμετάλλευσης δορυφόρων.

(105)

Για να βελτιστοποιηθούν οι διαθέσιμοι πόροι δορυφορικής επικοινωνίας, για να διασφαλίζεται η πρόσβαση σε αυτούς σε απρόβλεπτες καταστάσεις, όπως οι φυσικές καταστροφές, και για να εξασφαλίζεται η επιχειρησιακή αποδοτικότητα και ο σύντομος χρόνος εξυπηρέτησης, απαιτείται το αναγκαίο επίγειο σκέλος, όπως κόμβοι του GOVSATCOM και, ενδεχομένως, άλλα επίγεια στοιχεία. Τούτο θα πρέπει να σχεδιαστεί με βάση τις επιχειρησιακές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις ασφαλείας. Για να μετριαστούν οι κίνδυνοι, ένας κόμβος GOVSATCOM μπορεί να αποτελείται από περισσότερες από μία φυσικές τοποθεσίες. Ενδέχεται να χρειαστούν και άλλα στοιχεία του επίγειου σκέλους, όπως σταθμοί αγκυροβόλησης.

(106)

Για τους χρήστες των δορυφορικών επικοινωνιών, ο εξοπλισμός χρήστη αποτελεί τη νευραλγική επιχειρησιακή διεπαφή. Η προσέγγιση όσον αφορά το GOVSATCOM θα πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στους περισσότερους χρήστες να εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούν τον υφιστάμενο εξοπλισμό χρήστη για τις υπηρεσίες του GOVSATCOM.

(107)

Για λόγους επιχειρησιακής αποδοτικότητας, οι χρήστες επισήμαναν ότι είναι σημαντικό να τεθεί ως στόχος η διαλειτουργικότητα του εξοπλισμού χρήστη, και ο εξοπλισμός χρήστη να μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετικά δορυφορικά συστήματα. Ενδέχεται να απαιτηθούν ενέργειες έρευνας και ανάπτυξης στον συγκεκριμένο τομέα.

(108)

Σε επίπεδο υλοποίησης, τα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες θα πρέπει να κατανέμονται μεταξύ εξειδικευμένων οντοτήτων, όπως είναι ο ΕΟΑ, η ΕΥΕΔ, ο ΕΟΔ, ο Οργανισμός και άλλοι οργανισμοί της Ένωσης, με τέτοιον τρόπο ώστε να ευθυγραμμίζονται με τον κύριο ρόλο τους, ιδίως για τις πτυχές που αφορούν τον χρήστη.

(109)

Η αρμόδια αρχή GOVSATCOM έχει σημαντικό ρόλο όσον αφορά την παρακολούθηση του κατά πόσον οι χρήστες και άλλες εθνικές οντότητες που διαδραματίζουν κάποιον ρόλο στο GOVSATCOM συμμορφώνονται με τους κανόνες σχετικά με την κατανομή και την ιεράρχηση, καθώς και με τις διαδικασίες ασφαλείας σύμφωνα με τα οριζόμενα στις απαιτήσεις ασφαλείας. Κράτος μέλος που δεν έχει ορίσει αρμόδια αρχή GOVSATCOM θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να ορίσει σημείο επαφής για τη διαχείριση τυχόν διαπιστωθείσας συμφόρησης που επηρεάζει το GOVSATCOM.

(110)

Τα κράτη μέλη, το Συμβούλιο, η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα πρέπει να δύνανται να καταστούν συμμετέχοντες στο GOVSATCOM, στον βαθμό που επιλέγουν να εξουσιοδοτούν χρήστες του GOVSATCOM ή να παρέχουν ικανότητες, χώρους ή εγκαταστάσεις. Λαμβάνοντας υπόψη ότι εναπόκειται στο κράτος μέλος να αποφασίσει κατά πόσο εξουσιοδοτεί τους χρήστες του GOVSATCOM ή παρέχει ικανότητες, χώρους ή εγκαταστάσεις, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να υποχρεωθούν να γίνουν συμμετέχοντες στο GOVSATCOM ή να φιλοξενήσουν υποδομές του GOVSATCOM. Συνεπώς, η συνιστώσα GOVSATCOM δεν θα θίγει το δικαίωμα των κρατών μελών να μην συμμετέχουν στο GOVSATCOM, μεταξύ άλλων σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο ή τις συνταγματικές τους επιταγές σε σχέση με πολιτικές που αφορούν τη μη ευθυγράμμιση και τη μη συμμετοχή σε στρατιωτικές συμμαχίες.

(111)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή όσον αφορά τη θέσπιση των επιχειρησιακών απαιτήσεων για τις υπηρεσίες του GOVSATCOM και για το χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών για τις υπηρεσίες του GOVSATCOM. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

(112)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή όσον αφορά τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων σχετικά με την κατανομή και την ιεράρχηση για τη χρήση συγκεντρωμένων ικανοτήτων δορυφορικής επικοινωνίας του GOVSATCOM. Κατά τον προσδιορισμό των λεπτομερών κανόνων ανταλλαγής και ιεράρχησης, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη τις επιχειρησιακές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις ασφαλείας, καθώς και την ανάλυση των κινδύνων και της αναμενόμενης ζήτησης από τους συμμετέχοντες του GOVSATCOM. Μολονότι οι υπηρεσίες του GOVSATCOM θα πρέπει καταρχήν να παρέχονται δωρεάν στους χρήστες του GOVSATCOM, εάν η εν λόγω ανάλυση καταλήξει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει έλλειψη ικανοτήτων και προκειμένου να αποφευχθεί η στρέβλωση της αγοράς, θα μπορούσε να αναπτυχθεί μια πολιτική τιμολόγησης στο πλαίσιο των εν λόγω λεπτομερών κανόνων ανταλλαγής και ιεράρχησης. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

(113)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή σχετικά με την τοποθεσία της υποδομής του επίγειου σκέλους για το GOVSATCOM. Για την επιλογή των εν λόγω τοποθεσιών, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να λάβει υπόψη τις επιχειρησιακές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις ασφαλείας, καθώς και την υπάρχουσα υποδομή. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

(114)

Με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 912/2010 θεσπίστηκε ενωσιακός οργανισμός, ο επονομαζόμενος Οργανισμός του ευρωπαϊκού GNSS, με σκοπό τη διαχείριση ορισμένων πτυχών των προγραμμάτων δορυφορικής πλοήγησης Galileo και EGNOS. Ο παρών κανονισμός αναθέτει νέα καθήκοντα στον Οργανισμό του ευρωπαϊκού GNSS, ιδίως τη διαπίστευση ασφάλειας, όχι μόνο όσον αφορά το Galileo και το EGNOS, αλλά επίσης όσον αφορά άλλες συνιστώσες του προγράμματος. Κατά συνέπεια, το όνομα, τα καθήκοντα και οι οργανωτικές πτυχές του Οργανισμού του ευρωπαϊκού GNSS θα πρέπει να προσαρμοστούν αναλόγως.

(115)

Σύμφωνα με την απόφαση 2010/803/ΕΕ (33), .η έδρα του Οργανισμού βρίσκεται στην Πράγα. Για την εκτέλεση των καθηκόντων του Οργανισμού, το προσωπικό του Οργανισμού μπορεί να βρίσκεται σε ένα από τα κέντρα εδάφους του Galileo ή του EGNOS που αναφέρονται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2016/413 (34) της Επιτροπής για την εκτέλεση των δραστηριοτήτων του προγράμματος που προβλέπονται στη σχετική συμφωνία. Επιπλέον, για να λειτουργήσει ο Οργανισμός με τον πλέον αποδοτικό και αποτελεσματικό τρόπο, ένας περιορισμένος αριθμός υπαλλήλων θα μπορούσε να τοποθετηθεί σε τοπικά γραφεία σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη. Η εν λόγω τοποθέτηση προσωπικού εκτός έδρας του Οργανισμού ή των επίγειων κέντρων του Galileo και του EGNOS δεν θα πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα τη μεταφορά βασικών δραστηριοτήτων του Οργανισμού στα εν λόγω τοπικά γραφεία.

(116)

Η ονομασία του Οργανισμού του ευρωπαϊκού GNSS, ενόψει του διευρυμένου πεδίου δραστηριοτήτων του, το οποίο δεν θα πρέπει να περιορίζεται πλέον στα προγράμματα Galileo και EGNOS, θα πρέπει να τροποποιηθεί. Ωστόσο, στο πλαίσιο του Οργανισμού θα πρέπει να διασφαλιστεί η συνέχεια των δραστηριοτήτων του Οργανισμού του ευρωπαϊκού GNSS, καθώς και η συνέχεια όσον αφορά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις, το προσωπικό και την εγκυρότητα των ειλημμένων αποφάσεων.

(117)

Δεδομένης της εντολής του Οργανισμού και του ρόλου της Επιτροπής στην υλοποίηση του προγράμματος, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι ορισμένες από τις αποφάσεις που ελήφθησαν από το διοικητικό συμβούλιο δεν θα πρέπει να εκδοθούν χωρίς τη θετική ψήφο των εκπροσώπων της Επιτροπής.

(118)

Με την επιφύλαξη των εξουσιών της Επιτροπής, το διοικητικό συμβούλιο, το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας και ο εκτελεστικός διευθυντής θα πρέπει να ασκούν τα καθήκοντά τους με πλήρη ανεξαρτησία και θα πρέπει να ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον.

(119)

Είναι δυνατόν και, μάλιστα, πολύ πιθανόν, ορισμένες συνιστώσες του προγράμματος να βασίζονται στη χρήση ευαίσθητων ή συναφών με την ασφάλεια εθνικών υποδομών. Στις εν λόγω περιπτώσεις, για λόγους εθνικής ασφάλειας, θα είναι αναγκαίο να οριστεί ότι στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου και του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας θα συμμετέχουν οι εκπρόσωποι των κρατών μελών και οι εκπρόσωποι της Επιτροπής, με βάση την ανάγκη γνώσης. Στο διοικητικό συμβούλιο, συμμετέχουν στην ψηφοφορία μόνο οι εκπρόσωποι των κρατών μελών τα οποία διαθέτουν τέτοιου είδους υποδομές και ένας εκπρόσωπος της Επιτροπής. Ο εσωτερικός κανονισμός του διοικητικού συμβουλίου και του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας πρέπει να ορίζει τις περιπτώσεις στις οποίες εφαρμόζεται η εν λόγω διαδικασία.

(120)

Σύμφωνα με τις παραγράφους 22 και 23 της διοργανικής συμφωνίας, της 13ης Απριλίου 2016, για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (35), το πρόγραμμα θα πρέπει να αξιολογείται με βάση πληροφορίες που συλλέγονται σύμφωνα με ειδικές απαιτήσεις παρακολούθησης, με ταυτόχρονη αποφυγή του διοικητικού φόρτου, ιδίως για τα κράτη μέλη, και της υπερβολικής ρύθμισης. Κατά περίπτωση, οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν μετρήσιμους δείκτες ως βάση για την αξιολόγηση των επιπτώσεων του προγράμματος στην πράξη.

(121)

Η χρήση υπηρεσιών που βασίζονται στο Copernicus και το Galileo προβλέπεται ότι θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή οικονομία εν γένει. Ωστόσο, επί του παρόντος, οι ad hoc μετρήσεις και μελέτες περιπτώσεων φαίνεται να κυριαρχούν. Η Επιτροπή(Eurostat) θα πρέπει να καθορίσει σχετικές στατιστικές μετρήσεις και δείκτες που θα αποτελέσουν τη βάση για την παρακολούθηση του αντικτύπου των διαστημικών δραστηριοτήτων της Ένωσης με συστηματικό και έγκυρο τρόπο.

(122)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα πρέπει να ενημερώνονται αμέσως για τα προγράμματα εργασίας.

(123)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες σχετικά με την ανακατανομή κονδυλίων μεταξύ των κατηγοριών δαπανών του προϋπολογισμού του προγράμματος, την έκδοση αποφάσεων συνεισφοράς που αφορούν τις συμφωνίες συνεισφοράς, τον καθορισμό των αναγκαίων τεχνικών και λειτουργικών απαιτήσεων για την εφαρμογή και την εξέλιξη των συνιστωσών του προγράμματος και των υπηρεσιών που παρέχουν, τη λήψη απόφασης σχετικά με τη χρηματοδοτική συμφωνία-πλαίσιο εταιρικής σχέσης, την έγκριση των μέτρων που απαιτούνται για την ομαλή λειτουργία του Galileo και του EGNOS και την υιοθέτησή τους από την αγορά, τη θέσπιση λεπτομερών διατάξεων όσον αφορά την πρόσβαση στις υπηρεσίες SST και τις σχετικές διαδικασίες, τη θέσπιση του πολυετούς σχεδίου και των βασικών δεικτών επιδόσεων για την ανάπτυξη ενωσιακών υπηρεσιών SST, την έγκριση λεπτομερών κανόνων σχετικά με τη λειτουργία του οργανωτικού πλαισίου της συμμετοχής των κρατών μελών στην υποσυνιστώσα SST, την επιλογή υπηρεσιών SWE και τη θέσπιση των προγραμμάτων εργασίας. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011. Η Επιτροπή θα πρέπει να επικουρείται από την επιτροπή του προγράμματος που θα συνεδριάζει σε ειδική σύνθεση.

(124)

Επειδή οι συνιστώσες του προγράμματος έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα τον χρήστη, απαιτούν τη συνεχή και ουσιαστική συμμετοχή των χρηστών για την εφαρμογή και την ανάπτυξή τους, ιδίως όσον αφορά τον καθορισμό και την επικύρωση των απαιτήσεων παροχής υπηρεσιών. Για να αναβαθμιστεί η αξία για τους χρήστες, η συμβολή τους θα πρέπει να επιδιώκεται συστηματικά μέσω τακτικών διαβουλεύσεων με τελικούς χρήστες από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα των κρατών μελών και, κατά περίπτωση, με διεθνείς οργανισμούς. Προς τον σκοπό αυτό θα πρέπει να συγκροτηθεί ομάδα εργασίας («φόρουμ χρηστών») που θα επικουρεί την επιτροπή του προγράμματος με τον προσδιορισμό των αναγκών των χρηστών και την εξακρίβωση της συμμόρφωσης των υπηρεσιών, καθώς και τον εντοπισμό κενών στις προσφερόμενες υπηρεσίες. Ο εσωτερικός κανονισμός της επιτροπής του προγράμματος θα πρέπει να καθορίζει την οργάνωση του φόρουμ χρηστών, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε συνιστώσας του προγράμματος και κάθε υπηρεσίας εντός των συνιστωσών. Όποτε είναι δυνατόν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεισφέρουν στο φόρουμ χρηστών με συστηματική και συντονισμένη διαβούλευση με τους χρήστες σε εθνικό επίπεδο.

(125)

Δεδομένου ότι η χρηστή δημόσια διακυβέρνηση απαιτεί ενιαία διαχείριση του προγράμματος, ταχύτερη λήψη αποφάσεων και ισότιμη πρόσβαση στις πληροφορίες, οι εκπρόσωποι των οντοτήτων στις οποίες έχουν ανατεθεί καθήκοντα σχετικά με το εν λόγω πρόγραμμα θα μπορούσαν να συμμετέχουν ως παρατηρητές στις εργασίες της επιτροπής του προγράμματος που συστήνεται κατ’ εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011. Για τους ίδιους λόγους, οι εκπρόσωποι τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών που έχουν συνάψει διεθνή συμφωνία με την Ένωση, όσον αφορά το πρόγραμμα, τις συνιστώσες ή τις υποσυνιστώσες του, θα μπορούσαν να συμμετέχουν στις εργασίες της επιτροπής του προγράμματος με την επιφύλαξη των περιορισμών ασφαλείας και σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στους όρους της εν λόγω συμφωνίας. Οι εκπρόσωποι των οντοτήτων στις οποίες έχουν ανατεθεί καθήκοντα σχετικά με το πρόγραμμα, καθώς και οι εκπρόσωποι τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών δεν θα πρέπει να έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις ψηφοφορίες της επιτροπής του προγράμματος. Οι όροι συμμετοχής των παρατηρητών και των ad hoc συμμετεχόντων θα πρέπει να καθορίζονται στον εσωτερικό κανονισμό της επιτροπής του προγράμματος.

(126)

Προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εκτίμηση της προόδου του προγράμματος ως προς την επίτευξη των στόχων του, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τη συμπλήρωση των διατάξεων για τα δεδομένα και τις πληροφορίες του Copernicus που παρέχονται στους χρήστες του Copernicus ως προς τις προδιαγραφές, τους όρους και τις διαδικασίες για την πρόσβαση και τη χρήση των εν λόγω δεδομένων πληροφοριών, όσον αφορά την τροποποίηση του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού σε σχέση με τους δείκτες όπου κριθεί απαραίτητο και όσον αφορά τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με διατάξεις για τον καθορισμό πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι οποίες να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία, της 13ης Απριλίου 2016, για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου. Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(127)

Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού δεν μπορεί να επιτευχθεί ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη, μπορεί όμως, λόγω του μεγέθους και των επιπτώσεων της δράσης, που υπερβαίνουν τις οικονομικές και τεχνικές ικανότητες κάθε επιμέρους κράτους μέλους, να επιτευχθεί καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που ορίζεται στο άρθρο 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του στόχου αυτού.

(128)

Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής των απαιτήσεων ασφαλείας του προγράμματος, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να ασκούν μέγιστο έλεγχο στις απαιτήσεις ασφαλείας του προγράμματος. Κατά την έκδοση εκτελεστικών πράξεων στον τομέα της ασφάλειας του προγράμματος, η Επιτροπή θα πρέπει να επικουρείται από την επιτροπή του προγράμματος που συνέρχεται σε ειδική σύνθεση ασφαλείας. Λαμβάνοντας υπόψη τον ευαίσθητο χαρακτήρα των θεμάτων ασφάλειας, ο πρόεδρος της επιτροπής του προγράμματος θα πρέπει να καταβάλλει προσπάθειες για να εξεύρει λύσεις που έχουν την ευρύτερη δυνατή υποστήριξη εντός της επιτροπής. Η Επιτροπή δεν θα πρέπει να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό των γενικών απαιτήσεων ασφαλείας του προγράμματος σε περιπτώσεις όπου η επιτροπή του προγράμματος δεν εκδίδει γνώμη.

(129)

Το πρόγραμμα θα πρέπει να θεσπιστεί για περίοδο επτά ετών ώστε η διάρκειά του να αντιστοιχεί στη διάρκεια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 ως 2027 που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 (36) (το «ΠΔΠ 2021-2027»). Ο οργανισμός, ο οποίος εκτελεί τα δικά του καθήκοντα, δεν θα πρέπει να υπόκειται στον εν λόγω χρονικό περιορισμό.

(130)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια στην παροχή στήριξης στον σχετικό τομέα πολιτικής και να καταστεί δυνατή η έναρξη υλοποίησης του προγράμματος από την αρχή του ΠΔΠ 2021-2027, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί επειγόντως σε ισχύ και να εφαρμοστεί αναδρομικά από 1ης Ιανουαρίου 2021.

(131)

Οι κανονισμοί (ΕΕ) αριθ. 912/2010, (ΕΕ) αριθ. 1285/2013 και (ΕΕ) αριθ. 377/2014 καθώς και η απόφαση αριθ. 541/2014/ΕΕ θα πρέπει, συνεπώς, να καταργηθούν,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΤΙΤΛΟΣ I

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Αντικείμενο

Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το ενωσιακό διαστημικό πρόγραμμα («το πρόγραμμα») για τη διάρκεια του ΠΔΠ 2021-2027. Καθορίζει τους στόχους του προγράμματος, τον προϋπολογισμό του για την περίοδο 2021-2027, τις μορφές ενωσιακής χρηματοδότησης και τους κανόνες για την παροχή της εν λόγω χρηματοδότησης, καθώς και τους κανόνες για την υλοποίηση του προγράμματος.

Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται, αφενός, ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το διαστημικό πρόγραμμα («ο Οργανισμός»), ο οποίος αντικαθιστά και διαδέχεται τον Οργανισμό του ευρωπαϊκού GNSS, που συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 912/2010, και, αφετέρου, καθορίζονται οι κανόνες λειτουργίας του Οργανισμού.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

1)

«διαστημικό σκάφος»: αντικείμενο σε τροχιά που έχει σχεδιαστεί για την εκτέλεση συγκεκριμένης λειτουργίας ή αποστολής, όπως επικοινωνίες, πλοήγηση ή γεωσκόπηση, συμπεριλαμβανομένων των δορυφόρων, των ανώτερων ορόφων των πυραύλων και των οχημάτων επανεισόδου στην ατμόσφαιρα· τα διαστημικά σκάφη που δεν μπορούν να εκπληρώσουν πλέον την καθορισμένη αποστολή τους θεωρούνται μη λειτουργικά· τα διαστημικά σκάφη σε εφεδρεία ή σε λειτουργία αναμονής εν όψει πιθανής επανενεργοποίησης θεωρούνται λειτουργικά·

2)

«διαστημικό αντικείμενο»: κάθε τεχνητό αντικείμενο που υπάρχει στο απώτερο διάστημα·

3)

«γεωπλήσια αντικείμενα»:» ή «ΝΕΟ»: φυσικά αντικείμενα στο ηλιακό σύστημα τα οποία προσεγγίζουν τη Γη·

4)

«διαστημικά υπολείμματα»: όλα τα διαστημικά αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων των διαστημικών σκαφών ή θραυσμάτων και στοιχείων διαστημικών σκαφών, που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη ή σε επανείσοδο στην ατμόσφαιρα, που είναι μη λειτουργικά ή που δεν εξυπηρετούν πλέον έναν συγκεκριμένο σκοπό, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων πυραύλων ή τεχνητών δορυφόρων, ή ανενεργών τεχνητών δορυφόρων·

5)

«ηλιακά γεγονότα» ή «SWE»: φυσικές διακυμάνσεις του διαστημικού περιβάλλοντος στον Ήλιο και γύρω από τη Γη, συμπεριλαμβανομένων των ηλιακών εκλάμψεων, των ηλιακών ενεργειακών σωματιδίων, των διακυμάνσεων του ηλιακού ανέμου, των στεμματικών εκπομπών μάζας, των γεωμαγνητικών καταιγίδων και δυναμικών, των καταιγίδων ακτινοβολίας και των ιονοσφαιρικών διαταραχών που ενδέχεται να επηρεάσουν τη Γη και τις διαστημικές υποδομές·

6)

«επίγνωση της κατάστασης του διαστήματος» ή «SSA»: ολιστική προσέγγιση, που περιλαμβάνει ολοκληρωμένη γνώση και κατανόηση όσον αφορά τους βασικότερους κινδύνους του διαστήματος, στους οποίους περιλαμβάνονται οι συγκρούσεις μεταξύ διαστημικών αντικειμένων, θραυσμάτων και αντικειμένων που επανεισέρχονται στην ατμόσφαιρα, τα συμβάντα διαστημικού καιρού και τα γεωπλήσια αντικείμενα·

7)

«Σύστημα επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος» ή «SST»: ένα δίκτυο επίγειων και διαστημικών αισθητήρων που είναι σε θέση να επιτηρούν και να παρακολουθούν διαστημικά αντικείμενα και οι οποίοι έχουν ικανότητες επεξεργασίας·

8)

«αισθητήρας SST»: συσκευή ή συνδυασμός συσκευών, όπως επίγεια ή διαστημικά ραντάρ, λέιζερ και τηλεσκόπια, που είναι σε θέση να πραγματοποιούν επιτήρηση ή παρακολούθηση του διαστήματος και μπορούν να μετρήσουν φυσικές παραμέτρους διαστημικών αντικειμένων, όπως το μέγεθος, τη θέση και την ταχύτητα·

9)

«δεδομένα SST»: φυσικές παράμετροι των διαστημικών αντικειμένων, περιλαμβανομένων των διαστημικών υπολειμμάτων, οι οποίες λαμβάνονται μέσω αισθητήρων SST ή παραμέτρων τροχιάς διαστημικών αντικειμένων που προκύπτουν από παρατηρήσεις των αισθητήρων SST στο πλαίσιο της υποσυνιστώσας SST·

10)

«πληροφορίες SST»: δεδομένα SST που έχουν υποστεί επεξεργασία και γίνονται εύκολα κατανοητά από τον παραλήπτη·

11)

«ζεύξη επιστροφής»: λειτουργική ικανότητα της υπηρεσίας υποστήριξης έρευνας και διάσωσης (SAR) του Galileo· η υπηρεσία SAR του Galileo θα συμβάλλει στην υπηρεσία παγκόσμιας παρακολούθησης των αεροσκαφών, όπως ορίζεται από τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ)·

12)

«Sentinel του Copernicus»: οι ειδικοί δορυφόροι του Copernicus, τα διαστημικά σκάφη ή τα ωφέλιμα φορτία διαστημικών σκαφών για τη διαστημική γεωσκόπηση·

13)

«δεδομένα του Copernicus»: τα δεδομένα που παρέχονται από τους δορυφόρους Sentinel, του Copernicus συμπεριλαμβανομένων των μεταδεδομένων τους·

14)

«δεδομένα και πληροφορίες του Copernicus που προέρχονται από τρίτους»: τα διαστημικά δεδομένα και πληροφορίες που έχουν αδειοδοτηθεί ή διατίθενται προς χρήση στο πλαίσιο του Copernicus και τα οποία προέρχονται από άλλες πηγές, πλην των δορυφόρων Sentinel του Copernicus·

15)

«επιτόπια δεδομένα του Copernicus»: τα δεδομένα παρατήρησης από επίγειους, επιπλέοντες ή αερομεταφερόμενους αισθητήρες, καθώς και τα δεδομένα αναφοράς και βοηθητικά δεδομένα που παρέχονται με άδεια ή προσφέρονται προς χρήση στο Copernicus·

16)

«πληροφορίες του Copernicus»: οι πληροφορίες που παράγονται από τις υπηρεσίες του Copernicus έπειτα από επεξεργασία ή μοντελοποίηση, συμπεριλαμβανομένων των μεταδεδομένων τους·

17)

«συμμετέχοντα κράτη του Copernicus»: τρίτες χώρες οι οποίες συνεισφέρουν οικονομικά και συμμετέχουν στο Copernicus βάσει διεθνούς συμφωνίας που έχει συναφθεί με την Ένωση.

18)

««βασικοί χρήστες του Copernicus»: τα θεσμικά όργανα και οι οργανισμοί της Ένωσης, καθώς και οι ευρωπαϊκοί, εθνικοί ή περιφερειακοί δημόσιοι φορείς στην Ένωση ή σε συμμετέχοντα κράτη του Copernicus, στους οποίους έχει ανατεθεί αποστολή δημόσιας υπηρεσίας για τον καθορισμό, την εφαρμογή, την επιβολή ή την παρακολούθηση μη στρατιωτικών δημόσιων πολιτικών, όπως πολιτικών που αφορούν το περιβάλλον, την πολιτική προστασία, την προστασία, περιλαμβανομένης της προστασίας των υποδομών, και τις πολιτικές ασφάλειας, και οι οποίοι επωφελούνται από τα δεδομένα και τις πληροφορίες του Copernicus έχουν δε, επιπλέον, αναλάβει να καθορίζουν την εξέλιξή του Copernicus·

19)

«άλλοι χρήστες του Copernicus»: ερευνητικοί και εκπαιδευτικοί οργανισμοί, εμπορικοί και ιδιωτικοί φορείς, φιλανθρωπικές οργανώσεις, μη κυβερνητικές οργανώσεις, καθώς και διεθνείς οργανισμοί, οι οποίοι επωφελούνται από τα δεδομένα και τις πληροφορίες του Copernicus·

20)

«χρήστες του Copernicus»: οι βασικοί χρήστες του Copernicus και άλλοι χρήστες του Copernicus·

21)

«υπηρεσίες Copernicus»: οι προστιθέμενης αξίας υπηρεσίες γενικού και κοινού ενδιαφέροντος για την Ένωση και τα κράτη μέλη, οι οποίες χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα και μετατρέπουν γεωσκοπικά δεδομένα, επιτόπια δεδομένα του Copernicus και άλλα βοηθητικά δεδομένα σε επεξεργασμένες, συγκεντρωτικές και ερμηνευμένες πληροφορίες που είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των χρηστών του Copernicus·

22)

«χρήστης του GOVSATCOM»: δημόσια αρχή, φορέας επιφορτισμένος με την άσκηση των καθηκόντων δημόσιας αρχής, διεθνής οργανισμός, ή φυσικό ή νομικό πρόσωπο, δεόντως εξουσιοδοτημένο, στο οποίο έχουν ανατεθεί καθήκοντα σχετικά με την εποπτεία και τη διαχείριση κρίσιμων για την ασφάλεια αποστολών, επιχειρήσεων και υποδομών·

23)

«κόμβος του GOVSATCOM»: επιχειρησιακό κέντρο που έχει ως κύρια λειτουργία να συνδέει με ασφαλή τρόπο τους χρήστες του GOVSATCOM με τους παρόχους ικανότητας και υπηρεσιών του GOVSATCOM, και, συνεπώς, να βελτιστοποιεί την προσφορά και τη ζήτηση ανά πάσα στιγμή·

24)

«περίπτωση χρήσης του GOVSATCOM»: επιχειρησιακό σενάριο σε συγκεκριμένο περιβάλλον στο οποίο ζητούνται υπηρεσίες του GOVSATCOM·

25)

«διαβαθμισμένες πληροφορίες της ΕΕ» ή «ΔΠΕΕ»: κάθε πληροφορία ή υλικό που έχει χαρακτηρισθεί με διαβάθμιση ασφαλείας ΕΕ και του οποίου η άνευ αδείας κοινολόγηση μπορεί να βλάψει ποικιλοτρόπως τα συμφέροντα της Ένωσης ή ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών·

26)

«ευαίσθητες μη διαβαθμισμένες πληροφορίες»: μη διαβαθμισμένες πληροφορίες κατά την έννοια του άρθρου 9 της απόφασης (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/443 (37) της Επιτροπής βάσει του οποίου δημιουργείται υποχρέωση προστασίας των ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών που ισχύει αποκλειστικά στην Επιτροπή και στους οργανισμούς και τα όργανα της Ένωσης που υποχρεούνται εκ του νόμου να εφαρμόζουν τους κανόνες ασφαλείας της Επιτροπής·

27)

«συνδυαστική πράξη»: ενέργειες που στηρίζονται από τον ενωσιακό προϋπολογισμό, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο συνδυαστικών μηχανισμών σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 6 του δημοσιονομικού κανονισμού, και συνδυάζουν μη επιστρεπτέες μορφές στήριξης ή χρηματοδοτικά μέσα ή δημοσιονομικές εγγυήσεις από τον ενωσιακό προϋπολογισμό με επιστρεπτέες μορφές στήριξης από ιδρύματα αναπτυξιακής ή άλλης δημόσιας χρηματοδότησης, καθώς και από εμπορικά χρηματοδοτικά ιδρύματα και επενδυτές·

28)

«νομική οντότητα»: φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο που έχει συσταθεί και αναγνωρίζεται ως τέτοιο με βάση το ενωσιακό δίκαιο, το εθνικό δίκαιο, ή το διεθνές δίκαιο και έχει νομική προσωπικότητα και δικαιοπρακτική ικανότητα για ίδιο λογαριασμό, ασκεί δικαιώματα και υπόκειται σε υποχρεώσεις, ή οντότητα που δεν έχει νομική προσωπικότητα όπως αναφέρεται στο άρθρο 197 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του δημοσιονομικού κανονισμού·

29)

«οντότητα-καταπιστευματοδόχος»: νομική οντότητα που είναι ανεξάρτητη από την Επιτροπή ή τρίτο μέρος και λαμβάνει δεδομένα από την Επιτροπή ή το τρίτο μέρος με σκοπό την ασφαλή αποθήκευση και μεταχείριση των εν λόγω δεδομένων·

Άρθρο 3

Συνιστώσες του προγράμματος

1.   Το πρόγραμμα αποτελείται από τις ακόλουθες συνιστώσες:

α)

«Galileo», ένα αυτόνομο παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα πλοήγησης (GNSS) για μη στρατιωτικούς σκοπούς υπό μη στρατιωτικό έλεγχο, που αποτελείται από μια συστοιχία δορυφόρων και κέντρων και ένα παγκόσμιο δίκτυο επίγειων σταθμών, και προσφέρει υπηρεσίες εντοπισμού θέσης, πλοήγησης και χρονομέτρησης, ενώ παράλληλα ενσωματώνει τις ανάγκες και τις απαιτήσεις ασφάλειας·

β)

«Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υπέρθεσης για τη Γεωστατική Πλοήγηση» («EGNOS»), ένα περιφερειακό σύστημα δορυφορικής πλοήγησης για μη στρατιωτικούς σκοπούς υπό μη στρατιωτικό έλεγχο, που αποτελείται από κέντρα και σταθμούς στο έδαφος, καθώς και από διάφορους πομποδέκτες εγκατεστημένους σε γεωσύγχρονους δορυφόρους, και που ενισχύει και διορθώνει τα ανοικτά σήματα που εκπέμπονται από το Galileo και άλλα GNSS, μεταξύ άλλων, για τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας, τις υπηρεσίες αεροναυτιλίας, και για άλλα συστήματα μεταφορών·

γ)

«Copernicus», ένα λειτουργικό αυτόνομο μη στρατιωτικό σύστημα γεωσκόπησης, με επίκεντρο τον χρήστη, υπό μη στρατιωτικό έλεγχο, που επωφελείται από τις υπάρχουσες εθνικές και ευρωπαϊκές ικανότητες, παρέχει δεδομένα και υπηρεσίες γεωπληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένων δορυφόρων, επίγειων υποδομών, εγκαταστάσεων επεξεργασίας δεδομένων και πληροφοριών, και υποδομών διανομής, στη βάση μιας πολιτικής για δωρεάν πλήρη και ανοικτά δεδομένα, και το οποίο, κατά περίπτωση, ενσωματώνει τις ανάγκες και τις απαιτήσεις ασφάλειας·

δ)

«Επίγνωση της κατάστασης του διαστήματος» ή «SSA», που περιλαμβάνει τις ακόλουθες υποσυνιστώσες:

i)

«υποσυνιστώσα SST», ένα σύστημα επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος, που αποσκοπεί στη βελτίωση, τη λειτουργία και την παροχή δεδομένων, πληροφοριών και υπηρεσιών επιτήρησης και παρακολούθησης διαστημικών αντικειμένων σε τροχιά γύρω από τη Γη·

ii)

«υποσυνιστώσα SWE», παράμετροι παρατήρησης που σχετίζονται με ηλιακά γεγονότα)·

iii)

«υποσυνιστώσα NEO», παρακολούθηση του κινδύνου προσέγγισης της Γης από γεωπλήσια αντικείμενα·

ε)

«GOVSATCOM», μια υπηρεσία δορυφορικών επικοινωνιών υπό κυβερνητικό και μη στρατιωτικό έλεγχο που επιτρέπει την παροχή ικανοτήτων και υπηρεσιών δορυφορικών επικοινωνιών σε αρχές της Ένωσης και των κρατών μελών οι οποίες διαχειρίζονται κρίσιμες για την ασφάλεια αποστολές και υποδομές.

2.   Το πρόγραμμα περιλαμβάνει πρόσθετα μέτρα για την εξασφάλιση αποδοτικής και αυτόνομης πρόσβασης στο διάστημα για το πρόγραμμα και για την προαγωγή ενός καινοτόμου και ανταγωνιστικού ευρωπαϊκού διαστημικού τομέα, ανάντη και κατάντη, την ενίσχυση του διαστημικού οικοσυστήματος της Ένωσης και την ενίσχυση της Ένωσης ως παγκόσμιου παράγοντα.

Άρθρο 4

Στόχοι

1.   Το πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους γενικούς στόχους:

α)

να παρέχει ή να συμβάλλει στην παροχή υψηλής ποιότητας, επικαιροποιημένων και, κατά περίπτωση, ασφαλών δεδομένων, πληροφοριών και υπηρεσιών σχετικών με το διάστημα, χωρίς διακοπή και, όπου είναι δυνατόν, σε παγκόσμιο επίπεδο, προκειμένου να καλύπτει υφιστάμενες και μελλοντικές ανάγκες και να υποστηρίζει τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης και τη σχετική τεκμηριωμένη και ανεξάρτητη λήψη αποφάσεων, μεταξύ άλλων, για την κλιματική αλλαγή, τις μεταφορές και την ασφάλεια·

β)

να μεγιστοποιεί τα κοινωνικοοικονομικά οφέλη, ιδίως με την προώθηση της ανάπτυξης καινοτόμων και ανταγωνιστικών ευρωπαϊκών ανάντη και κατάντη τομέων, που θα περιλαμβάνουν τις ΜΜΕ και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, επιτρέποντας έτσι την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ένωση, και με την προώθηση της ευρύτερης δυνατής απορρόφησης και χρήσης των δεδομένων, των πληροφοριών και των υπηρεσιών που παρέχονται από τις συνιστώσες του προγράμματος, τόσο εντός όσο και εκτός της Ένωσης, εξασφαλίζοντας παράλληλα συνέργειες και συμπληρωματικότητα με τις δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης της Ένωσης που διεξάγονται στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/695

γ)

να ενισχύει την προστασία και την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών της και να ενισχύει την αυτονομία της Ένωσης, ιδίως όσον αφορά την τεχνολογία·

δ)

να προωθεί τον ρόλο της Ένωσης ως παγκόσμιου παράγοντα στον διαστημικό τομέα, να ενθαρρύνει τη διεθνή συνεργασία, να ενισχύει την ευρωπαϊκή διαστημική διπλωματία, μεταξύ άλλων προωθώντας τις αρχές της αμοιβαιότητας και του θεμιτού ανταγωνισμού και να ενισχύει τον ρόλο της στην αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων, στην υποστήριξη παγκόσμιων πρωτοβουλιών, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη, και να προωθεί την αντίληψη του διαστήματος ως κοινής κληρονομιάς της ανθρωπότητας·

ε)

να ενισχύει την ασφάλεια, την προστασία και τη βιωσιμότητα όλων των δραστηριοτήτων στο απώτερο διάστημα που αφορούν τα διαστημικά αντικείμενα και τον πολλαπλασιασμό των υπολειμμάτων, καθώς και το διαστημικό περιβάλλον, με την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης και της εφαρμογής τεχνολογιών για τη διάθεση διαστημικών σκαφών στο τέλος της επιχειρησιακής ζωής τους και για τη διάθεση διαστημικών υπολειμμάτων.

2.   Το πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους:

α)

για το Galileo και το EGNOS: να παρέχουν σε μακροπρόθεσμη βάση προηγμένες και ασφαλείς υπηρεσίες εντοπισμού θέσης, πλοήγησης και χρονισμού, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη συνέχεια και την ανθεκτικότητα των υπηρεσιών·

β)

για το Copernicus: να παρέχει ακριβή και αξιόπιστα δεδομένα, πληροφορίες γεωσκόπησης και υπηρεσίες που ενσωματώνουν άλλες πηγές δεδομένων, σε μακροπρόθεσμη και διατηρήσιμη βάση, και να υποστηρίζει τη διαμόρφωση, την εφαρμογή και την παρακολούθηση των πολιτικών της Ένωσης και των κρατών μελών της και των ενεργειών που βασίζονται σε ανάγκες των χρηστών·

γ)

για το SSA: να ενισχύσει τις ικανότητες όσον αφορά την παρακολούθηση, τον εντοπισμό και την αναγνώριση διαστημικών αντικειμένων και διαστημικών υπολειμμάτων, με σκοπό την περαιτέρω βελτίωση της απόδοσης και της αυτονομίας των ικανοτήτων στο πλαίσιο της υποσυνιστώσας SST σε ενωσιακό επίπεδο , να προσφέρει υπηρεσίες SWE και να πραγματοποιήσει τη χαρτογράφηση και δικτύωση των ικανοτήτων των κρατών μελών στο πλαίσιο της υποσυνιστώσας NEO·

δ)

για το GOVSATCOM: να διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη διαθεσιμότητα αξιόπιστων, ασφαλών και οικονομικά αποδοτικών υπηρεσιών δορυφορικών επικοινωνιών για τους χρήστες του GOVSATCOM·

ε)

να υποστηρίξει την αυτόνομη, ασφαλή και οικονομικά αποδοτική ικανότητα πρόσβασης στο διάστημα, λαμβάνοντας υπόψη τα ζωτικά συμφέροντα ασφαλείας της Ένωσης·

στ)

να προωθήσει την ανάπτυξη μιας ισχυρής ενωσιακής οικονομίας στον τομέα του διαστήματος, υποστηρίζοντας το διαστημικό οικοσύστημα και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα, τις δεξιότητες και τη δημιουργία ικανοτήτων σε όλα τα κράτη μέλη και σε όλες τις περιφέρειες της Ένωσης, με ιδιαίτερη έμφαση στις ΜΜΕ και τις νεοφυείς επιχειρήσεις ή τα φυσικά και νομικά πρόσωπα από την Ένωση που δραστηριοποιούνται ή επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στον τομέα αυτό.

Άρθρο 5

Πρόσβαση στο διάστημα

1.   Το πρόγραμμα στηρίζει την προμήθεια και την ομαδοποίηση των υπηρεσιών εκτόξευσης για τις ανάγκες του προγράμματος και, μετά από αίτημά τους, την ομαδοποίηση των υπηρεσιών για τα κράτη μέλη και τους διεθνείς οργανισμούς.

2.   Σε συνέργεια με άλλα προγράμματα και μηχανισμούς χρηματοδότησης της Ένωσης, και με την επιφύλαξη των δραστηριοτήτων του ΕΟΔ στον τομέα της πρόσβασης στο διάστημα, το πρόγραμμα μπορεί να στηρίζει:

α)

προσαρμογές, συμπεριλαμβανομένης της τεχνολογικής ανάπτυξης, σε συστήματα εκτόξευσης στο διάστημα που είναι αναγκαία για την εκτόξευση δορυφόρων, περιλαμβανομένων εναλλακτικών τεχνολογιών και καινοτόμων συστημάτων για την πρόσβαση στο διάστημα, για την υλοποίηση των συνιστωσών του προγράμματος·

β)

προσαρμογές στις επίγειες διαστημικές υποδομές, περιλαμβανομένων των νέων εξελίξεων οι οποίες είναι απαραίτητες για την εφαρμογή του προγράμματος.

Άρθρο 6

Δράσεις για τη στήριξη της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας του διαστημικού τομέα της Ένωσης

1.   Το πρόγραμμα προάγει τη δημιουργία ικανοτήτων σε ολόκληρη την Ένωση στηρίζοντας

α)

δραστηριότητες καινοτομίας για τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαστημικών τεχνολογιών, υποδομών ή υπηρεσιών και μέτρα για τη διευκόλυνση της υιοθέτησης καινοτόμων λύσεων που προκύπτουν από δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας και τη στήριξη της ανάπτυξης του κατάντη τομέα, ιδίως μέσω συνεργειών με άλλα προγράμματα και χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος InvestEU·

β)

δραστηριότητες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της δημόσιας ζήτησης και της καινοτομίας του δημόσιου τομέα, προκειμένου να αξιοποιηθεί το πλήρες δυναμικό των δημόσιων υπηρεσιών για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις·

γ)

την επιχειρηματικότητα, από πρώιμο στάδιο μέχρι την κλιμάκωση, σύμφωνα με το άρθρο 21, με την αξιοποίηση και άλλων διατάξεων πρόσβασης σε χρηματοδότηση, όπως αναφέρεται στο άρθρο 18 και στο κεφάλαιο Ι του τίτλου ΙΙΙ, και με τη χρήση μιας προσέγγισης πρώτης σύμβασης·

δ)

τη δημιουργία ενός φιλικού προς τις επιχειρήσεις διαστημικού οικοσυστήματος, μέσω της συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων, με τη μορφή ενός δικτύου διαστημικών κόμβων το οποίο:

i)

συγκεντρώνει, σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, παράγοντες από τον διαστημικό, τον ψηφιακό και άλλους τομείς, καθώς και χρήστες, και

ii)

έχει ως στόχο να προσφέρει υποστήριξη, εγκαταστάσεις και υπηρεσίες σε πολίτες και επιχειρήσεις για την προαγωγή της επιχειρηματικότητας και των δεξιοτήτων και να ενισχύσει τις συνέργειες με τον κατάντη τομέα και τη συνεργασία με τους κόμβους ψηφιακής καινοτομίας που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος Ψηφιακή Ευρώπη που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/694 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (38)·

ε)

την παροχή δραστηριοτήτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, ιδίως για επαγγελματίες, επιχειρηματίες, πτυχιούχους και σπουδαστές, ιδίως μέσω συνεργειών με πρωτοβουλίες σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, για την ανάπτυξη προηγμένων δεξιοτήτων·

στ)

την πρόσβαση σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας και δοκιμών για επαγγελματίες του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, σπουδαστές και επιχειρηματίες·

ζ)

δραστηριότητες πιστοποίησης και τυποποίησης·

η)

την ενίσχυση των ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού σε ολόκληρη την Ένωση μέσω ευρείας συμμετοχής των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ και των νεοφυών επιχειρήσεων, σε όλες τις συνιστώσες του προγράμματος, ιδίως μέσω του άρθρου 14, και μέτρων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους σε παγκόσμιο επίπεδο.

2.   Κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, υποστηρίζεται η ανάγκη ανάπτυξης ικανοτήτων σε κράτη μέλη με αναδυόμενη διαστημική βιομηχανία, προκειμένου να παρέχονται σε όλα τα κράτη μέλη ίσες ευκαιρίες συμμετοχής στο πρόγραμμα.

Άρθρο 7

Συμμετοχή στο πρόγραμμα τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών

1.   Τα Galileo, EGNOS και Copernicus, καθώς και οι υποσυνιστώσες SWE και NEO, με εξαίρεση την υποσυνιστώσα SST, είναι ανοικτά στη συμμετοχή των μελών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

Το Copernicus και οι υποσυνιστώσες SWE και NEO, με εξαίρεση την υποσυνιστώσα SST, είναι ανοικτά στη συμμετοχή των ακόλουθων τρίτων χωρών:

α)

υπό προσχώρηση χώρες, υποψήφιες χώρες και δυνάμει ες χώρεςυποψήφιοι, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις συμμετοχής των εν λόγω χωρών στα ενωσιακά προγράμματα που καθορίζονται στις αντίστοιχες συμφωνίες-πλαίσια και τις αποφάσεις του Συμβουλίου Σύνδεσης, ή σε παρεμφερείς συμφωνίες, και σύμφωνα με τους ειδικούς όρους που καθορίζονται στις συμφωνίες μεταξύ της Ένωσης και των εν λόγω χωρών·

β)

χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις συμμετοχής τους στα προγράμματα της Ένωσης που καθορίζονται στις αντίστοιχες συμφωνίες-πλαίσια και τις αποφάσεις του Συμβουλίου Σύνδεσης, ή σε παρεμφερείς συμφωνίες, και σύμφωνα με τους ειδικούς όρους που καθορίζονται στις συμφωνίες μεταξύ της Ένωσης και των εν λόγω χωρών·

2.   Σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται σε ειδική συμφωνία που συνάπτεται σύμφωνα με το άρθρο 218 ΣΛΕΕ η οποία καλύπτει τη συμμετοχή τρίτης χώρας ή διεθνούς οργανισμού σε οποιοδήποτε ενωσιακό πρόγραμμα:

α)

το Galileo και το EGNOS είναι ανοικτά στη συμμετοχή των τρίτων χωρών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο στοιχεία α) και β)·

β)

το GOVSATCOM είναι ανοικτό στη συμμετοχή των μελών της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του ΕΟΧ, καθώς και των τρίτων χωρών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο στοιχεία α) και β)· και

γ)

τα Galileo, EGNOS, Copernicus, GOVSATCOM, καθώς και οι υποσυνιστώσες SWE και NEO, με εξαίρεση την υποσυνιστώσα SST, είναι ανοικτά στη συμμετοχή τρίτων χωρών, διαφορετικών από αυτές που καλύπτονται από την παράγραφο 1 καθώς και διεθνών οργανισμών.

Η ειδική συμφωνία που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου:

α)

διασφαλίζει δίκαιη ισορροπία όσον αφορά τις συνεισφορές και τα οφέλη της τρίτης χώρας ή του διεθνούς οργανισμού που συμμετέχει στα προγράμματα της Ένωσης·

β)

καθορίζει τους όρους συμμετοχής στα προγράμματα, καθώς και τον υπολογισμό των χρηματοδοτικών συνεισφορών σε μεμονωμένα προγράμματα και το διοικητικό κόστος τους·

γ)

δεν παρέχει στην τρίτη χώρα ή τον διεθνή οργανισμό εξουσία λήψης αποφάσεων σχετικά με το ενωσιακό πρόγραμμα·

δ)

εγγυάται τα δικαιώματα της Ένωσης για τη διασφάλιση χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και την προστασία των οικονομικών της συμφερόντων.

Οι συνεισφορές που αναφέρονται στο δεύτερο εδάφιο στοιχείο β) της παρούσας παραγράφου συνιστούν έσοδα για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού.

3.   Η συμμετοχή στις συνιστώσες ή υποσυνιστώσες του προγράμματος, με εξαίρεση την υποσυνιστώσα SST, είναι ανοικτή στις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς βάσει του παρόντος άρθρου, υπό την προϋπόθεση ότι διαφυλάσσονται τα ουσιώδη συμφέροντα ασφαλείας της Ένωσης και των κρατών μελών της, μεταξύ άλλων και όσον αφορά την προστασία διαβαθμισμένων πληροφοριών βάσει του άρθρου 43.

Άρθρο 8

Πρόσβαση τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών στις υπηρεσίες SST, τις υπηρεσίες του GOVSATCOM και την κυβερνητική υπηρεσία του Galileo

1.   Τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμοί μπορούν να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες του GOVSATCOM εφόσον:

α)

συνάπτουν συμφωνία, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 218 ΣΛΕΕ, η οποία καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις πρόσβασης στις υπηρεσίες του GOVSATCOM, και

β)

συμμορφώνονται με το άρθρο 43 του παρόντος κανονισμού.

2.   Οι τρίτες χώρες και οι διεθνείς οργανισμοί που δεν έχουν την έδρα τους στην Ένωση μπορούν να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες SST που αναφέρονται στο άρθρο 55 παράγραφος 1 στοιχείο δ) εφόσον:

α)

συνάπτουν συμφωνία, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 218 ΣΛΕΕ, η οποία καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις πρόσβασης στις εν λόγω υπηρεσίες SST, και

β)

συμμορφώνονται με το άρθρο 43 του παρόντος κανονισμού.

3.   Δεν απαιτείται συμφωνία που συνάπτεται βάσει του άρθρου 218 ΣΛΕΕ για τις υπηρεσίες SST που είναι διαθέσιμες στο κοινό, όπως αναφέρονται στο άρθρο 55 παράγραφος 1 στοιχεία α), β) και γ). Η πρόσβαση σε αυτές τις υπηρεσίες επιτρέπεται κατόπιν αιτήματος των δυνητικών χρηστών σύμφωνα με το άρθρο 56.

4.   Η πρόσβαση τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών στην κυβερνητική υπηρεσία (PRS) που παρέχει το Galileo διέπεται από το άρθρο 3 παράγραφος 5 της απόφασης αριθ. 1104/2011/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (39).

Άρθρο 9

Κυριότητα και χρήση των περιουσιακών στοιχείων

1.   Με την εξαίρεση των οριζομένων στην παράγραφο 2, η Ένωση έχει την κυριότητα όλων των υλικών και άυλων περιουσιακών στοιχείων που δημιουργούνται ή αναπτύσσονται στο πλαίσιο των συνιστωσών του προγράμματος. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι σχετικές συμβάσεις, συμφωνίες και λοιπές ρυθμίσεις σχετικά με τις δραστηριότητες που μπορούν να έχουν ως συνέπεια τη δημιουργία ή την ανάπτυξη των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων, περιλαμβάνουν διατάξεις που εξασφαλίζουν την κυριότητα της Ένωσης στα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία.

2.   Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται στα υλικά και τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που δημιουργούνται ή αναπτύσσονται στο πλαίσιο των συνιστωσών του προγράμματος, όταν οι δραστηριότητες που ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ή την ανάπτυξη τέτοιου είδους περιουσιακών στοιχείων:

α)

πραγματοποιούνται δυνάμει επιχορηγήσεων ή βραβείων που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από την Ένωση·

β)

δεν χρηματοδοτούνται πλήρως από την Ένωση· ή

γ)

συνδέονται με την ανάπτυξη, κατασκευή ή χρήση δεκτών PRS που ενσωματώνουν ΔΠΕΕ ή κατασκευαστικών μερών των εν λόγω δεκτών.

3.   Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι συμβάσεις, συμφωνίες και οι άλλες ρυθμίσεις που σχετίζονται με τις δραστηριότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου περιλαμβάνουν διατάξεις που καθορίζουν το κατάλληλο καθεστώς κυριότητας των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων και, όσον αφορά την παράγραφο 2 στοιχείο γ) του παρόντος άρθρου, ότι η Ένωση μπορεί να χρησιμοποιεί τους δέκτες PRS σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1104/2011/ΕΕ.

4.   Η Επιτροπή επιδιώκει τη σύναψη συμβάσεων, συμφωνιών ή άλλων ρυθμίσεων με τρίτα μέρη όσον αφορά:

α)

ήδη υφιστάμενα δικαιώματα κυριότητας για υλικά και άυλα περιουσιακά στοιχεία που δημιουργούνται ή αναπτύσσονται στο πλαίσιο των συνιστωσών του προγράμματος·

β)

την απόκτηση των δικαιωμάτων κυριότητας ή χορήγησης άδειας για άλλα υλικά και άυλα περιουσιακά στοιχεία που είναι αναγκαία για την υλοποίηση του προγράμματος.

5.   Η Επιτροπή διασφαλίζει, μέσω κατάλληλου πλαισίου, τη βέλτιστη χρήση των υλικών και άυλων περιουσιακών στοιχείων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 υπό την κυριότητα της Ένωσης.

6.   Όταν τα περιουσιακά στοιχεία που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 συνίστανται σε δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, η Επιτροπή διαχειρίζεται τα δικαιώματα αυτά όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά, λαμβάνοντας υπόψη:

α)

την ανάγκη προστασίας και ανάδειξης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων·

β)

τα νόμιμα συμφέροντα όλων των ενδιαφερόμενων μερών·

γ)

την ανάγκη για αρμονική ανάπτυξη των αγορών και νέων τεχνολογιών· και

δ)

την ανάγκη για τη συνέχεια των υπηρεσιών που παρέχονται από τις συνιστώσες του προγράμματος.

Η Επιτροπή διασφαλίζει ιδίως ότι οι σχετικές συμβάσεις, συμφωνίες και άλλες ρυθμίσεις περιλαμβάνουν τη δυνατότητα μεταβίβασης των εν λόγω δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας σε τρίτους ή τη χορήγηση αδειών τρίτων για τα δικαιώματα αυτά, μεταξύ των άλλων και στον δημιουργό της διανοητικής ιδιοκτησίας, και ότι ο Οργανισμός μπορεί να απολαύει ελεύθερα των εν λόγω δικαιωμάτων όταν αυτό είναι απαραίτητο για την άσκηση των καθηκόντων του δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

Η χρηματοδοτική συμφωνία-πλαίσιο εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στο άρθρο 28 παράγραφος 4 ή οι συμφωνίες συνεισφοράς που αναφέρονται στο άρθρο 32 παράγραφος 1 περιέχουν σχετικές διατάξεις που επιτρέπουν τη χρήση των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου από τον ΕΟΔ και τις άλλες εντεταλμένες οντότητες, όπου είναι αναγκαίο για την εκτέλεση των καθηκόντων τους δυνάμει του παρόντος κανονισμού, και τους όρους για τη χρήση αυτή.

Άρθρο 10

Εγγύηση

1.   Με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων που επιβάλλονται από νομικά δεσμευτικές διατάξεις, οι υπηρεσίες, τα δεδομένα και οι πληροφορίες που παρέχονται από τις συνιστώσες του προγράμματος παρέχονται χωρίς καμία ρητή ή σιωπηρή εγγύηση ως προς την ποιότητα, την ακρίβεια, τη διαθεσιμότητα, την αξιοπιστία, την ταχύτητα και την καταλληλότητά τους για οποιονδήποτε σκοπό.

2.   Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι χρήστες των εν λόγω υπηρεσιών, δεδομένων και πληροφοριών ενημερώνονται δεόντως σχετικά με την παράγραφο 1.

ΤΙΤΛΟΣ II

ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Άρθρο 11

Προϋπολογισμός

1.   Το χρηματοδοτικό κονδύλιο για την υλοποίηση του προγράμματος για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2021 έως 31 Δεκεμβρίου 2027 και για την κάλυψη έναντι των συναφών κινδύνων, ανέρχεται σε 14,880 δισεκατομμύρια EUR σε τρέχουσες τιμές.

Η κατανομή του ποσού που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο επιμερίζεται στις κάτωθι κατηγορίες δαπανών:

α)

για το Galileo και το EGNOS: 9,017 δισεκατομμύρια EUR·

β)

για το Copernicus: 5,421 δισεκατομμύρια EUR·

γ)

για τα SSA και GOVSATCOM: 0,442 δισεκατομμύρια EUR.

2.   Η Επιτροπή δύναται να ανακατανέμει κονδύλια μεταξύ των κατηγοριών δαπανών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου με ανώτατο όριο το 7,5 % της κατηγορίας δαπανών που λαμβάνει τα κονδύλια ή της κατηγορίας που παρέχει τα κονδύλια. Η Επιτροπή δύναται, μέσω εκτελεστικών πράξεων, να ανακατανέμει κονδύλια μεταξύ των κατηγοριών δαπανών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, όταν η εν λόγω ανακατανομή υπερβαίνει σωρευτικό ποσό άνω του 7,5 % του ποσού που κατανέμεται στην κατηγορία δαπανών που λαμβάνει τα κονδύλια ή στην κατηγορία που παρέχει τα κονδύλια. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3.

3.   Πρόσθετα μέτρα, όπως προβλέπονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2, δηλαδή δραστηριότητες στις οποίες αναφέρονται τα άρθρα 5 και 6, χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο των συνιστωσών του προγράμματος.

4.   Οι πιστώσεις του ενωσιακού προϋπολογισμού που διατίθενται για το πρόγραμμα καλύπτουν όλες τις δραστηριότητες που απαιτούνται για την εκπλήρωση των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4. Οι δαπάνες αυτές μπορούν να καλύπτουν:

α)

μελέτες και συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, ιδίως όσον αφορά τη συμμόρφωση με το κόστος και τους χρονικούς περιορισμούς του·

β)

δραστηριότητες πληροφόρησης και επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης της εταιρικής επικοινωνίας, για τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης, εφόσον συνδέονται άμεσα με τους στόχους του παρόντος κανονισμού, με στόχο, ιδίως, τη δημιουργία συνεργειών με άλλες πολιτικές της Ένωσης·

γ)

τα δίκτυα της τεχνολογίας πληροφοριών, η λειτουργία των οποίων είναι η επεξεργασία ή η ανταλλαγή πληροφοριών, και τα μέτρα διοικητικής διαχείρισης, μεταξύ άλλων στον τομέα της ασφάλειας, που υλοποιούνται από την Επιτροπή·

δ)

τεχνική και διοικητική βοήθεια για την υλοποίηση του προγράμματος, όπως π.χ. για δραστηριότητες προετοιμασίας, παρακολούθησης, ελέγχου, λογιστικού ελέγχου και αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένων των εταιρικών συστημάτων τεχνολογίας πληροφοριών.

5.   Δράσεις που λαμβάνουν σωρευτική χρηματοδότηση από διάφορα προγράμματα της Ένωσης ελέγχονται λογιστικά μόνο μία φορά, καλύπτοντας όλα τα εμπλεκόμενα προγράμματα και τους αντίστοιχους εφαρμοστέους κανόνες τους.

6.   Οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις που αφορούν το πρόγραμμα και που καλύπτουν δραστηριότητες οι οποίες εκτείνονται σε περισσότερα του ενός οικονομικά έτη μπορούν να κατανέμονται σε περισσότερα οικονομικά έτη σε ετήσιες δόσεις.

7.   Οι πόροι που διατίθενται στα κράτη μέλη στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης μπορούν, κατόπιν αιτήματος του οικείου κράτους μέλους, να μεταφερθούν στο πρόγραμμα υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 26 του κανονισμού περί κοινών διατάξεων. Η Επιτροπή εκτελεί τους εν λόγω πόρους άμεσα, σύμφωνα με το άρθρο 62 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού, ή έμμεσα, σύμφωνα με το στοιχείο γ) του εν λόγω εδαφίου. Οι εν λόγω πόροι χρησιμοποιούνται προς όφελος του οικείου κράτους μέλους.

Άρθρο 12

Έσοδα για ειδικό προορισμό

1.   Τα έσοδα που παράγονται από τις συνιστώσες του προγράμματος καταβάλλονται στον ενωσιακό προϋπολογισμό και χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση της συνιστώσας από την οποία προήλθαν τα έσοδα.

2.   Τα κράτη μέλη μπορούν να παρέχουν πρόσθετη χρηματοδοτική συνεισφορά σε μια συνιστώσα του προγράμματος για την κάλυψη πρόσθετων στοιχείων, υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω πρόσθετα στοιχεία δεν δημιουργούν καμία οικονομική ή τεχνική επιβάρυνση ή καθυστέρηση της οικείας συνιστώσας. Η Επιτροπή, με εκτελεστικές πράξεις, αποφασίζει κατά πόσον πληρούνται οι εν λόγω προϋποθέσεις. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3.

3.   Η πρόσθετη χρηματοδοτική συνεισφορά στην οποία αναφέρεται το παρόν άρθρο αντιμετωπίζεται ως εξωτερικό έσοδο για ειδικό προορισμό, σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 13

Εκτέλεση και μορφές της ενωσιακής χρηματοδότησης

1.   Το πρόγραμμα υλοποιείται υπό άμεση διαχείριση, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, ή υπό έμμεση διαχείριση με φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 62 πρώτο εδάφιο στοιχείο γ) του δημοσιονομικού κανονισμού.

2.   Το πρόγραμμα μπορεί να παρέχει χρηματοδότηση σε οποιαδήποτε από τις μορφές που καθορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό, ιδίως επιχορηγήσεις, βραβεία και προμήθειες. Μπορεί επίσης να παρέχει χρηματοδότηση με τη μορφή χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο συνδυαστικών πράξεων.

3.   Όταν ο προϋπολογισμός του Copernicus εκτελείται υπό έμμεση διαχείριση οι κανόνες προμηθειών των φορέων στους οποίους έχουν ανατεθεί καθήκοντα εκτέλεσης του προϋπολογισμού μπορούν να εφαρμόζονται στην προβλεπόμενη από τα άρθρα 62 και 154 του δημοσιονομικού κανονισμού έκταση. Οι ειδικές προσαρμογές που είναι αναγκαίες για τους εν λόγω κανόνες προμηθειών καθορίζονται στις σχετικές συμφωνίες συνεισφοράς.

ΤΙΤΛΟΣ III

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

Προμήθειες

Άρθρο 14

Αρχές που διέπουν τις προμήθειες

1.   Στις διαδικασίες προμηθειών για τον σκοπό του προγράμματος, η αναθέτουσα αρχή ενεργεί σύμφωνα με τις ακόλουθες αρχές:

α)

προωθεί σε όλα τα κράτη μέλη, σε ολόκληρη την Ένωση και σε όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού, την ευρύτερη και πιο ανοικτή δυνατή συμμετοχή των οικονομικών φορέων, ιδίως των νεοφυών επιχειρήσεων, των νεοεισερχόμενων, και των ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης υπεργολαβίας από τους προσφέροντες·

β)

εξασφαλίζει ουσιαστικό ανταγωνισμό και, όπου είναι δυνατό, αποφεύγει την υπέρμετρη εξάρτηση από έναν και μόνο πάροχο, ιδίως για τον κρίσιμο εξοπλισμό και υπηρεσίες, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τους στόχους της τεχνολογικής ανεξαρτησίας και της συνέχειας των υπηρεσιών·

γ)

κατά παρέκκλιση από το άρθρο 167 του δημοσιονομικού κανονισμού, χρησιμοποιεί, όπου κρίνεται σκόπιμο, πολλαπλές πηγές εφοδιασμού, προκειμένου να διασφαλίζεται καλύτερος γενικός έλεγχος όλων των συνιστωσών του προγράμματος, του κόστους και του χρονοδιαγράμματός τους·

δ)

εφαρμόζει τις αρχές της ανοικτής πρόσβασης και του θεμιτού ανταγωνισμού σε ολόκληρη τη βιομηχανική αλυσίδα εφοδιασμού, μέσω της υποβολής προσφορών βάσει διαφανών και επικαιροποιημένων πληροφοριών, της σαφούς κοινοποίησης πληροφοριών για τους εφαρμοστέους κανόνες και διαδικασίες προμηθειών, τα κριτήρια επιλογής και ανάθεσης και τυχόν άλλων σχετικών πληροφοριών που επιτρέπουν την ισότιμη συμμετοχή όλων των δυνητικών προσφερόντων, περιλαμβανομένων των ΜΜΕ και των νεοφυών επιχειρήσεων·

ε)

προωθεί την αυτονομία της Ένωσης, ιδίως στο τεχνολογικό επίπεδο·

στ)

συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις ασφάλειας των συνιστωσών του προγράμματος και συμβάλλει στην προστασία των ζωτικών συμφερόντων ασφάλειας της Ένωσης και των κρατών μελών της·

ζ)

προωθεί τη συνέχεια και την αξιοπιστία των υπηρεσιών·

η)

πληροί τα κατάλληλα κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.

2.   Το συμβούλιο ανάθεσης συμβάσεων, στο πλαίσιο της Επιτροπής, εξετάζει ενδελεχώς τη διαδικασία προμηθειών σχετικά με όλες τις συνιστώσες του προγράμματος και παρακολουθεί τη συμβατική εκτέλεση του ενωσιακού προϋπολογισμού που έχει ανατεθεί στις εντεταλμένες οντότητες. Κατά περίπτωση, καλείται εκπρόσωπος κάθε εντεταλμένης οντότητας.

Άρθρο 15

Συμβάσεις με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις

1.   Όσον αφορά τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τη λειτουργία και τις υποδομές, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να συνάψει σύμβαση με τη μορφή σύμβασης με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις, σύμφωνα με το παρόν άρθρο.

2.   Στα έγγραφα της προμήθειας για σύμβαση με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις αναφέρονται τα ειδικά στοιχεία των συμβάσεων με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις. Ορίζονται, ιδίως, το αντικείμενο της σύμβασης, το τίμημα ή οι όροι καθορισμού του και οι όροι παροχής των εργασιών, του εφοδιασμού και των υπηρεσιών σε κάθε δόση.

3.   Η σύμβαση με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις περιλαμβάνει:

α)

μία σταθερή δόση που καταλήγει σε σταθερή ανάληψη υποχρέωσης όσον αφορά την διεκπεραίωση των εργασιών, του εφοδιασμού ή των υπηρεσιών που προβλέπονται στην σύμβαση για την παρούσα δόση· και

β)

μία ή περισσότερες υπό δημοσιονομικούς και εκτελεστικούς όρους δόσεις.

4.   Οι υποχρεώσεις της σταθερής δόσης και οι υποχρεώσεις κάθε υπό όρους καταβαλλόμενης δόσης αποτελούν ένα συνεκτικό σύνολο, λαμβανομένων υπόψη των υποχρεώσεων των προηγούμενων ή επόμενων δόσεων.

5.   Για την εκτέλεση κάθε υπό όρους καταβαλλόμενης δόσης προαπαιτείται απόφαση της αναθέτουσας αρχής, η οποία κοινοποιείται στον ανάδοχο με τη σύμβαση.

Άρθρο 16

Συμβάσεις απόδοσης του κόστους

1.   Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να επιλέξει σύμβαση ολικής ή μερικής απόδοσης του κόστους, υπό τους όρους που προβλέπονται στην παράγραφο 3.

2.   Το τίμημα που πρέπει να καταβληθεί για σύμβαση απόδοσης του κόστους συνίσταται στην απόδοση:

α)

όλων των άμεσων δαπανών που πραγματοποίησε ο ανάδοχος κατά την εκτέλεση της σύμβασης, όπως το κόστος του εργατικού δυναμικού, των υλικών, των αναλωσίμων, και της χρήσης του εξοπλισμού και των αναγκαίων υποδομών για την εκτέλεση της σύμβασης·

β)

των έμμεσων δαπανών·

γ)

ενός καθορισμένου κέρδους· και

δ)

μιας κατάλληλης αμοιβής κινήτρου με βάση την επίτευξη των στόχων όσον αφορά την εκτέλεση και το χρονοδιάγραμμα.

3.   Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να επιλέξει σύμβαση μερικής ή ολικής απόδοσης του κόστους σε περιπτώσεις που είναι δύσκολη ή δεν είναι σκόπιμη η παροχή σταθερού τιμήματος με ακρίβεια, λόγω των εγγενών αβεβαιοτήτων στην εκτέλεση της σύμβασης, επειδή:

α)

η σύμβαση έχει πολύ περίπλοκα στοιχεία ή στοιχεία που απαιτούν τη χρήση νέας τεχνολογίας και περιλαμβάνει, ως εκ τούτου, σημαντικό αριθμό τεχνικών κινδύνων, ή

β)

οι δραστηριότητες που αποτελούν αντικείμενο της σύμβασης πρέπει, για επιχειρησιακούς λόγους, να ξεκινήσουν χωρίς καθυστέρηση, ακόμη και αν δεν είναι ακόμη δυνατόν να καθοριστεί ένα ακριβές σταθερό τίμημα συνολικά, επειδή υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι ή επειδή η εκτέλεση της σύμβασης εξαρτάται εν μέρει από την εκτέλεση άλλων συμβάσεων.

4.   Οι συμβάσεις απόδοσης του κόστους προβλέπουν ανώτατο τίμημα. Το ανώτατο τίμημα σύμβασης ολικής ή μερικής απόδοσης του κόστους είναι το ανώτατο καταβλητέο. Το τίμημα είναι δυνατόν να τροποποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 172 του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 17

Υπεργολαβία

1.   Η αναθέτουσα αρχή, προκειμένου να ενθαρρύνει τις νεοεισερχόμενες επιχειρήσεις, τις ΜΜΕ και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, καθώς και τη διασυνοριακή συμμετοχή τους, και προκειμένου να παρέχει την ευρύτερη δυνατή γεωγραφική κάλυψη, προστατεύοντας παράλληλα την αυτονομία της Ένωσης, ζητεί από τον προσφέροντα να αναθέσει σε υπεργολάβους ένα μέρος της σύμβασης με ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών στα κατάλληλα επίπεδα υπεργολαβίας σε εταιρείες άλλες από εκείνες που ανήκουν στον όμιλο του προσφέροντος.

2.   Ο προσφέρων αιτιολογεί τυχόν παρέκκλιση από αίτηση που υποβλήθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 1.

3.   Για συμβάσεις άνω των 10 εκατομμυρίων EUR, η αναθέτουσα αρχή επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι τουλάχιστον το 30 % της αξίας της σύμβασης ανατίθεται υπεργολαβικά, με διαγωνισμό σε διάφορα επίπεδα, σε εταιρείες εκτός του ομίλου του κύριου προσφέροντος, ιδίως προκειμένου να καταστεί δυνατή η διασυνοριακή συμμετοχή ΜΜΕ. Η Επιτροπή ενημερώνει την επιτροπή του προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 για την εκπλήρωση του εν λόγω στόχου, όσον αφορά τις συμβάσεις που υπογράφονται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

Επιχορηγήσεις, βραβεία και συνδυαστικές πράξεις

Άρθρο 18

Επιχορηγήσεις και βραβεία

1.   Η Ένωση μπορεί να καλύπτει έως και το 100 % των επιλέξιμων δαπανών, με την επιφύλαξη της αρχής της συγχρηματοδότησης.

2.   Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 181 παράγραφος 6 του δημοσιονομικού κανονισμού, όταν εφαρμόζονται κατ’ αποκοπή συντελεστές, ο αρμόδιος διατάκτης μπορεί να επιτρέπει ή να επιβάλλει τη χρηματοδότηση των έμμεσων δαπανών του δικαιούχου με μέγιστο όριο το 25 % επί του συνόλου των επιλέξιμων άμεσων δαπανών της δράσης.

3.   Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, οι έμμεσες δαπάνες μπορούν να δηλώνονται με μορφή κατ’ αποκοπή ποσού ή μοναδιαίας δαπάνης στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο πρόγραμμα εργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 100.

4.   Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 204 του δημοσιονομικού κανονισμού, το μέγιστο ποσό χρηματοδοτικής στήριξης που μπορεί να καταβληθεί σε τρίτο δεν υπερβαίνει τις 200 000 EUR.

Άρθρο 19

Κοινές προσκλήσεις για τις επιχορηγήσεις

1.   Η Επιτροπή ή μια εντεταλμένη οντότητα στο πλαίσιο του προγράμματος μπορεί να εκδώσει κοινή πρόσκληση υποβολής προτάσεων με οντότητες, φορείς ή πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 62 πρώτο εδάφιο στοιχείο γ) του δημοσιονομικού κανονισμού.

2.   Σε περίπτωση κοινής πρόσκλησης που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου:

α)

ισχύουν οι κανόνες που αναφέρονται στον τίτλο VIII του δημοσιονομικού κανονισμού·

β)

οι διαδικασίες αξιολόγησης περιλαμβάνουν μια ισόρροπη ομάδα εμπειρογνωμόνων οι οποίοι ορίζονται από κάθε συμβαλλόμενο μέρος· και

γ)

οι επιτροπές αξιολόγησης συμμορφώνονται προς το άρθρο 150 του δημοσιονομικού κανονισμού.

3.   Η συμφωνία επιχορήγησης προσδιορίζει τη ρύθμιση που εφαρμόζεται στα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας.

Άρθρο 20

Επιχορηγήσεις για προ-εμπορικές δημόσιες συμβάσεις και προμήθεια καινοτόμων λύσεων

1.   Οι δράσεις μπορούν να περιλαμβάνουν ή να έχουν ως πρωταρχικό στόχο προ-εμπορικές δημόσιες συμβάσεις ή προμήθεια καινοτόμων λύσεων που εκτελούνται από τους δικαιούχους οι οποίοι είναι αναθέτουσες αρχές ή οντότητες, όπως ορίζονται στις οδηγίες 2014/24/ΕΕ (40), 2014/25/ΕΕ (41) και 2009/81/ΕΚ (42) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

2.   Οι διαδικασίες προμηθειών για καινοτόμες λύσεις:

α)

συμμορφώνονται με τις αρχές της διαφάνειας, της μη διακριτικής μεταχείρισης, της ίσης μεταχείρισης, της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της αναλογικότητας, καθώς και με τους κανόνες ανταγωνισμού·

β)

στην περίπτωση προ-εμπορικών δημόσιων συμβάσεων, δύνανται να προβλέπουν ειδικούς όρους, όπως ο περιορισμός του τόπου εκτέλεσης των δραστηριοτήτων που αφορά η σύμβαση στο έδαφος των κρατών μελών και των τρίτων χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα·

γ)

είναι δυνατό να επιτρέπουν την ανάθεση πολλαπλών συμβάσεων με την ίδια διαδικασία («πολλαπλές πηγές»)· και

δ)

προβλέπουν την ανάθεση των συμβάσεων στον/στους προσφέροντα/-ες με την καλύτερη σχέση ποιότητας/τιμής, διασφαλίζοντας παράλληλα την απουσία σύγκρουσης συμφερόντων.

3.   Ο ανάδοχος που παράγει αποτελέσματα σε προ-εμπορική δημόσια σύμβαση είναι κύριος τουλάχιστον των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που συνδέονται με τα αποτελέσματα. Οι αναθέτουσες αρχές απολαύουν τουλάχιστον δικαιωμάτων πρόσβασης, χωρίς υποχρέωση καταβολής δικαιωμάτων χρήσης, στα αποτελέσματα για ίδια χρήση, καθώς και του δικαιώματος να χορηγούν, ή να απαιτούν από τον ανάδοχο να χορηγεί, μη αποκλειστικές άδειες σε τρίτους με σκοπό την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων για την αναθέτουσα αρχή υπό θεμιτές και λογικές προϋποθέσεις, χωρίς δικαίωμα περαιτέρω χορήγησης αδειών. Εάν ένας ανάδοχος δεν αξιοποιήσει εμπορικά τα αποτελέσματα μέσα σε δεδομένο χρονικό διάστημα μετά την προ-εμπορική δημόσια σύμβαση, όπως ορίζεται στη σύμβαση, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να απαιτούν να μεταβιβάσει την κυριότητα των αποτελεσμάτων στις αναθέτουσες αρχές.

Άρθρο 21

Συνδυαστικές πράξεις

Οι συνδυαστικές πράξεις που αποφασίζονται στο πλαίσιο του προγράμματος εκτελούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/523 και τον τίτλο Χ του δημοσιονομικού κανονισμού.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

Άλλες χρηματοδοτικές διατάξεις

Άρθρο 22

Σωρευτική και εναλλακτική χρηματοδότηση

1.   Δράση που έχει λάβει συνεισφορά δυνάμει του προγράμματος μπορεί επίσης να λάβει συνεισφορά από άλλο ενωσιακό πρόγραμμα, υπό την προϋπόθεση ότι οι συνεισφορές δεν καλύπτουν τις ίδιες δαπάνες. Οι κανόνες του σχετικού ενωσιακού προγράμματος εφαρμόζονται στην αντίστοιχη συνεισφορά του στη δράση. Η σωρευτική χρηματοδότηση δεν υπερβαίνει το σύνολο των επιλέξιμων δαπανών της δράσης. Η στήριξη από διαφορετικά προγράμματα της Ένωσης μπορεί να υπολογίζεται σε κατ’ αναλογία βάση, σύμφωνα με τα έγγραφα στα οποία καθορίζονται οι προϋποθέσεις για τη στήριξη.

2.   Δράσεις στις οποίες έχει απονεμηθεί σήμανση σφραγίδας αριστείας στο πλαίσιο του προγράμματος μπορούν να λάβουν στήριξη από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης ή από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, σύμφωνα με 73 παράγραφος 4 του κανονισμού περί κοινών διατάξεων εάν πληρούν τις ακόλουθες σωρευτικές προϋποθέσεις:

α)

έχουν αξιολογηθεί σε πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος·

β)

πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας της εν λόγω πρόσκλησης υποβολής προτάσεων·

γ)

δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο της εν λόγω πρόσκλησης υποβολής προτάσεων λόγω δημοσιονομικών περιορισμών·

Άρθρο 23

Ομαδοποιημένες προμήθειες

1.   Επιπλέον των διατάξεων του άρθρου 165 του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή ή ο Οργανισμός μπορούν να διενεργούν διαδικασίες από κοινού προμηθειών με τον ΕΟΔ ή άλλους διεθνείς οργανισμούς που συμμετέχουν στην υλοποίηση των συνιστωσών του προγράμματος.

2.   Οι κανόνες που ισχύουν για τις προμήθειες και προβλέπονται στο άρθρο 165 του δημοσιονομικού κανονισμού εφαρμόζονται κατ’ αναλογία υπό την προϋπόθεση ότι, σε κάθε περίπτωση, εφαρμόζονται οι διαδικαστικές διατάξεις που ισχύουν για τα ενωσιακά θεσμικά όργανα.

Άρθρο 24

Προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και συμμετοχής για τη διαφύλαξη της ασφάλειας, της ακεραιότητας και της ανθεκτικότητας των επιχειρησιακών συστημάτων της Ένωσης

1.   Η Επιτροπή εφαρμόζει τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και συμμετοχής που ορίζονται στην παράγραφο 2 για τις προμήθειες, τις επιχορηγήσεις ή τα βραβεία βάσει του παρόντος τίτλου, εάν κρίνει ότι αυτό είναι αναγκαίο και ενδεδειγμένο για τη διαφύλαξη της ασφάλειας, της ακεραιότητας και της ανθεκτικότητας των επιχειρησιακών συστημάτων της Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη τον στόχο της προώθησης της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης, ιδίως όσον αφορά την τεχνολογία σε όλες τις βασικές τεχνολογίες και αλυσίδες αξίας, διατηρώντας παράλληλα μια ανοικτή οικονομία.

Πριν την εφαρμογή των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας και συμμετοχής, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου, η Επιτροπή ενημερώνει την επιτροπή του προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 στοιχείο ε) και λαμβάνει ιδιαιτέρως υπόψη τις απόψεις των κρατών μελών σχετικά με το πεδίο εφαρμογής και την αιτιολόγηση των εν λόγω προϋποθέσεων επιλεξιμότητας και συμμετοχής.

2.   Οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και συμμετοχής είναι οι ακόλουθες:

α)

η επιλέξιμη νομική οντότητα είναι εγκατεστημένη σε κράτος μέλος, και οι δομές της εκτελεστικής της διοίκησης είναι εγκατεστημένες στο εν λόγω κράτος μέλος,

β)

η επιλέξιμη νομική οντότητα δεσμεύεται να εκτελεί όλες τις σχετικές δραστηριότητες σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, και

γ)

η επιλέξιμη νομική οντότητα δεν υπόκειται στον έλεγχο τρίτης χώρας ή οντότητας τρίτης χώρας.

Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ως «έλεγχος» νοείται η δυνατότητα άσκησης αποφασιστικής επιρροής σε μια νομική οντότητα, άμεσα ή έμμεσα, μέσω μίας ή περισσότερων ενδιάμεσων νομικών οντοτήτων.

Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ως «δομή εκτελεστικής διοίκησης» νοείται το όργανο μιας νομικής οντότητας που έχει διοριστεί σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και το οποίο, κατά περίπτωση, υποβάλλει εκθέσεις στον γενικό διευθυντή ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο με ανάλογη εξουσία λήψης αποφάσεων, είναι εξουσιοδοτημένο να διαμορφώνει τη στρατηγική, τους στόχους και τη γενική διεύθυνση της νομικής οντότητας, επιβλέπει δε και παρακολουθεί τη λήψη αποφάσεων σε επίπεδο διαχείρισης·

3.   Η Επιτροπή μπορεί να παρεκκλίνει από τις προϋποθέσεις της παραγράφου 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) ή β) για συγκεκριμένη νομική οντότητα κατόπιν αξιολόγησης με βάση τα ακόλουθα σωρευτικά κριτήρια:

α)

δεν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμα υποκατάστατα συγκεκριμένων τεχνολογιών, αγαθών ή υπηρεσιών που απαιτούνται για τις δραστηριότητες της παραγράφου 1 στα κράτη μέλη,

β)

η νομική οντότητα είναι εγκατεστημένη σε χώρα που είναι μέλος του ΕΟΧ ή της ΕΖΕΣ και η οποία έχει συνάψει διεθνή συμφωνία με την Ένωση όπως αναφέρεται στο άρθρο 7 και οι δομές της εκτελεστικής της διοίκησης είναι επίσης εγκατεστημένες στην εν λόγω χώρα, οι δε δραστηριότητες που συνδέονται με την προμήθεια, την επιχορήγηση ή το βραβείο εκτελούνται στην εν λόγω χώρα ή σε μία ή περισσότερες τέτοιες χώρες, και

γ)

εφαρμόζονται επαρκή μέτρα για τη διασφάλιση της προστασίας των ΔΠΕΕ σύμφωνα με το άρθρο 43 και της ακεραιότητας, της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των συνιστωσών του προγράμματος, της λειτουργίας τους και των υπηρεσιών τους.

Κατά παρέκκλιση από το πρώτο εδάφιο στοιχείο β) της παρούσας παραγράφου, η Επιτροπή δύναται να παρεκκλίνει από τις προϋποθέσεις της παραγράφου 2 πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και β) για μια νομική οντότητα εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα που δεν είναι μέλος του ΕΟΧ ή της ΕΖΕΣ εφόσον δεν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμα υποκατάστατα στις χώρες που είναι μέλη του ΕΟΧ ή της ΕΖΕΣ και πληρούνται τα κριτήρια του πρώτου εδαφίου στοιχεία α) και γ).

4.   Η Επιτροπή δύναται να παρεκκλίνει από την προϋπόθεση της παραγράφου 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο γ), εάν η νομική οντότητα που είναι εγκατεστημένη σε κράτος μέλος παρέχει τις ακόλουθες εγγυήσεις:

α)

ο έλεγχος της νομικής οντότητας δεν ασκείται κατά τρόπο που να περιορίζει ή εμποδίζει την ικανότητά της:

i)

να διενεργεί την προμήθεια, την επιχορήγηση ή το βραβείο· και

ii)

να παράγει αποτελέσματα, ιδίως μέσω των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων·

β)

η ελέγχουσα τρίτη χώρα ή οντότητα τρίτης χώρας δεσμεύεται να μην ασκεί δικαιώματα ελέγχου ή να μην επιβάλλει υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων στη νομική οντότητα σε σχέση με την προμήθεια, την επιχορήγηση ή το βραβείο· και

γ)

η νομική οντότητα πληροί το άρθρο 34 παράγραφος 7.

5.   Οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένη η νομική οντότητα αξιολογούν κατά πόσον η νομική οντότητα πληροί τα κριτήρια που ορίζονται στην παράγραφο 3 στοιχείο γ) και τις εγγυήσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 4. Η Επιτροπή συμμορφώνεται με την εν λόγω αξιολόγηση.

6.   Η Επιτροπή παρέχει τα ακόλουθα στην επιτροπή του προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 στοιχείο ε):

α)

το πεδίο εφαρμογής των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας και συμμετοχής που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου·

β)

λεπτομέρειες και αιτιολογήσεις σχετικά με τις παρεκκλίσεις του παρόντος άρθρου· και

γ)

την αξιολόγηση που αποτέλεσε τη βάση για την παρέκκλιση, με την επιφύλαξη των παραγράφων 3 και 4 του παρόντος άρθρου, χωρίς γνωστοποίηση εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών.

7.   Οι προϋποθέσεις της παραγράφου 2, τα κριτήρια της παραγράφου 3 και οι εγγυήσεις της παραγράφου 4 περιλαμβάνονται στα έγγραφα της προμήθειας, της επιχορήγησης ή του βραβείου, κατά περίπτωση και, στην περίπτωση προμήθειας, εφαρμόζονται σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής της προκύπτουσας σύμβασης.

8   Το παρόν άρθρο δεν θίγει την απόφαση αριθ. 1104/2011/ΕΕ και την κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση της Επιτροπής της 15ης Σεπτεμβρίου 2015 (43), τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/452, την απόφαση 2013/488/ΕΕ και την απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/444, εφαρμόζεται δε με επιφύλαξη του ελέγχου ασφαλείας που διενεργούν τα κράτη μέλη όσον αφορά νομικές οντότητες που συμμετέχουν σε δραστηριότητες που απαιτούν πρόσβαση σε ΔΠΕΕ βάσει των εφαρμοστέων εθνικών νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων.

Εάν διαβαθμιστούν οι συμβάσεις που απορρέουν από την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και συμμετοχής που εφαρμόζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με την παράγραφο 1 δεν πρέπει να θίγουν την αρμοδιότητα των εθνικών αρχών ασφαλείας.

Το παρόν άρθρο δεν παρεμβαίνει, τροποποιεί ή έρχεται σε αντίθεση με οποιαδήποτε υφιστάμενη διαδικασία εξουσιοδότησης ασφαλείας φορέα και εξουσιοδότησης ασφαλείας προσωπικού εντός κράτους μέλους.

Άρθρο 25

Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης

Σε περίπτωση συμμετοχής τρίτης χώρας στο πρόγραμμα μέσω απόφασης που έχει εγκριθεί δυνάμει διεθνούς συμφωνίας ή βάσει οποιασδήποτε άλλης νομικής πράξης, η τρίτη χώρα παρέχει τα αναγκαία δικαιώματα και την πρόσβαση που απαιτείται στον αρμόδιο διατάκτη, στην OLAF και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ώστε να ασκούν πλήρως τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους. Στην περίπτωση της OLAF, στα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνεται το δικαίωμα διενέργειας ερευνών, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και εξακριβώσεων, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013.

ΤΙΤΛΟΣ IV

ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Άρθρο 26

Αρχές διακυβέρνησης

Η διακυβέρνηση του προγράμματος στηρίζεται στις ακόλουθες αρχές:

α)

αυστηρή κατανομή καθηκόντων και ευθυνών μεταξύ των οντοτήτων που συμμετέχουν στην υλοποίηση κάθε συνιστώσας και μέτρου του προγράμματος, ιδίως μεταξύ των κρατών μελών, της Επιτροπής, του Οργανισμού, του ΕΟΔ και της EUMETSAT, με βάση τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους και αποφεύγοντας ταυτόχρονα τις αλληλεπικαλύψεις δραστηριοτήτων και αρμοδιοτήτων·

β)

καταλληλότητα της δομής διακυβέρνησης για τις ειδικές ανάγκες κάθε συνιστώσας και μέτρου του προγράμματος, ανάλογα με την περίπτωση·

γ)

αυστηρός έλεγχος του προγράμματος, μεταξύ άλλων με την αυστηρή τήρηση των δαπανών, του χρονοδιαγράμματος και των επιδόσεων από όλες τις οντότητες, στο πλαίσιο των αντίστοιχων ρόλων και καθηκόντων τους σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό·

δ)

διαφανής και οικονομικά αποδοτική διαχείριση·

ε)

συνέχεια της υπηρεσίας και αναγκαία συνέχεια της υποδομής, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας από σημαντικές απειλές·

στ)

συστηματική και διαρθρωμένη συνεκτίμηση των αναγκών των χρηστών των δεδομένων, των πληροφοριών και των υπηρεσιών που παρέχονται από τις συνιστώσες του προγράμματος, καθώς και των σχετικών επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων·

ζ)

συνεχείς προσπάθειες για τον έλεγχο και τη μείωση των κινδύνων.

Άρθρο 27

Ο ρόλος των κρατών μελών

1.   Τα κράτη μέλη μπορούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο πρόγραμμα συνεισφέρουν τις τεχνικές τους ικανότητες, την τεχνογνωσία και βοήθεια, ιδίως στον τομέα της ασφάλειας και της προστασίας ή, όταν είναι σκόπιμο και εφικτό, θέτοντας στη διάθεση της Ένωσης τα δεδομένα, τις πληροφορίες, τις υπηρεσίες και τις υποδομές που έχουν στην κατοχή τους ή που βρίσκονται στο έδαφός τους, μεταξύ άλλων εξασφαλίζοντας την αποδοτική και απρόσκοπτη πρόσβαση και χρήση των επιτόπιων δεδομένων του Copernicus και συνεργαζόμενα με την Επιτροπή για να βελτιωθεί η διαθεσιμότητα των επιτόπιων δεδομένων του Copernicus που απαιτούνται από το πρόγραμμα, λαμβάνοντας υπόψη τις όποιες ισχύουσες άδειες και υποχρεώσεις.

2.   Η Επιτροπή μπορεί να αναθέτει, μέσω συμφωνιών συνεισφοράς, συγκεκριμένα καθήκοντα σε οργανισμούς των κρατών μελών, εφόσον οι εν λόγω οργανισμοί έχουν οριστεί από το οικείο κράτος μέλος. Η Επιτροπή εκδίδει τις αποφάσεις συνεισφοράς που αφορούν τις συμφωνίες συνεισφοράς μέσω εκτελεστικών πράξεων. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 2.

3.   Σε ορισμένες δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, για τα καθήκοντα που αναφέρονται στο άρθρο 29, ο Οργανισμός μπορεί να αναθέτει, μέσω συμφωνιών συνεισφοράς, συγκεκριμένα καθήκοντα σε οργανισμούς των κρατών μελών, εφόσον οι εν λόγω οργανισμοί έχουν οριστεί από το οικείο κράτος μέλος.

4.   Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία του προγράμματος, μεταξύ άλλων με την παροχή βοήθειας για την προστασία, στο κατάλληλο επίπεδο, των συχνοτήτων του ραδιοφάσματος που απαιτούνται για το πρόγραμμα.

5.   Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή μπορούν να συνεργάζονται για τη διεύρυνση της απορρόφησης των δεδομένων, των πληροφοριών και των υπηρεσιών που παρέχονται από τις συνιστώσες του προγράμματος.

6.   Όταν είναι εφικτό, η συνεισφορά των κρατών μελών στο φόρουμ χρηστών που αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 6 βασίζεται σε συστηματική και συντονισμένη διαβούλευση με κοινότητες τελικών χρηστών σε εθνικό επίπεδο, ιδίως όσον αφορά τα Galileo, EGNOS και Copernicus.

7.   Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή συνεργάζονται για να αναπτύξουν την επιτόπια συνιστώσα του Copernicus και τις υπηρεσίες βαθμονόμησης εδάφους που είναι αναγκαίες για την αξιοποίηση των διαστημικών συστημάτων και για να διευκολύνουν την πλήρη απορρόφηση των επιτόπιων συνόλων δεδομένων και δεδομένων αναφοράς του Copernicus, με την αξιοποίηση των υπαρχουσών ικανοτήτων.

8.   Στον τομέα της ασφάλειας, τα κράτη μέλη ασκούν τα καθήκοντα που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 6.

Άρθρο 28

Ο ρόλος της Επιτροπής

1.   Η Επιτροπή φέρει τη γενική ευθύνη για την υλοποίηση του προγράμματος, μεταξύ άλλων στον τομέα της ασφάλειας, χωρίς να θίγονται οι προνομίες των κρατών μελών στο πεδίο της εθνικής ασφάλειας. Η Επιτροπή, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, προσδιορίζει τις προτεραιότητες και τη μακροπρόθεσμη εξέλιξη του προγράμματος, σύμφωνα με τις ανάγκες των χρηστών, και εποπτεύει την υλοποίησή του, χωρίς να επηρεάζονται άλλες πολιτικές της Ένωσης.

2.   Η Επιτροπή διαχειρίζεται οποιαδήποτε συνιστώσα ή υποσυνιστώσα του προγράμματος που δεν έχει ανατεθεί σε άλλη οντότητα, ιδίως το GOVSATCOM, την υποσυνιστώσα NEO, την υποσυνιστώσα SWE και τις δραστηριότητες που αναφέρονται στο άρθρο 55 παράγραφος 1 στοιχείο δ).

3.   Η Επιτροπή εξασφαλίζει σαφή κατανομή των καθηκόντων και των ευθυνών μεταξύ των διάφορων οντοτήτων που εμπλέκονται στο πρόγραμμα και συντονίζει τις δραστηριότητες των οντοτήτων αυτών. Η Επιτροπή εξασφαλίζει επίσης ότι όλες οι εντεταλμένες οντότητες που συμμετέχουν στην εφαρμογή του προγράμματος προστατεύουν το συμφέρον της Ένωσης, εγγυώνται τη χρηστή διαχείριση των κονδυλίων της Ένωσης και συμμορφώνονται με τον δημοσιονομικό κανονισμό και τον παρόντα κανονισμό.

4.   Η Επιτροπή συνάπτει με τον Οργανισμό και, λαμβάνοντας υπόψη τη συμφωνία-πλαίσιο του 2004, με τον ΕΟΔ, χρηματοδοτική συμφωνία-πλαίσιο εταιρικής σχέσης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 130 του δημοσιονομικού κανονισμού.

5.   Όπου είναι αναγκαίο για την εύρυθμη λειτουργία του προγράμματος και την ομαλή παροχή των υπηρεσιών που παρέχονται από τις συνιστώσες του προγράμματος, η Επιτροπή, μέσω εκτελεστικών πράξεων, καθορίζει τις αναγκαίες τεχνικές και λειτουργικές απαιτήσεις για την εφαρμογή και την εξέλιξη των εν λόγω συνιστωσών και των υπηρεσιών που παρέχουν, αφού ζητήσει τη γνώμη των χρηστών, μεταξύ άλλων μέσω του φόρουμ χρηστών που αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 6, και άλλων οικείων ενδιαφερόμενων μερών. Κατά τον καθορισμό αυτών των τεχνικών και λειτουργικών απαιτήσεων, η Επιτροπή αποφεύγει τη μείωση του γενικού επιπέδου ασφαλείας και ικανοποιεί υποχρεωτικά τις απαιτήσεις οπισθόδρομης συμβατότητας.

Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3.

6.   Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι η απορρόφηση και χρήση των δεδομένων και των υπηρεσιών που παρέχονται από τις συνιστώσες του προγράμματος προωθείται και μεγιστοποιείται στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, χωρίς να θίγονται τα καθήκοντα του Οργανισμού ή άλλων εντεταλμένων οντοτήτων, μεταξύ άλλων υποστηρίζοντας την κατάλληλη ανάπτυξη των εν λόγω υπηρεσιών και φιλικών προς τον χρήστη διεπαφών και προάγοντας ένα σταθερό μακροπρόθεσμο περιβάλλον. Αναπτύσσει τις κατάλληλες συνέργειες μεταξύ των εφαρμογών των διάφορων συνιστωσών του προγράμματος. Εξασφαλίζει συμπληρωματικότητα, συνεκτικότητα, συνέργειες και συνδέσμους μεταξύ του προγράμματος και άλλων ενωσιακών δράσεων και προγραμμάτων.

7.   Κατά περίπτωση, η Επιτροπή εξασφαλίζει τη συνεκτικότητα των δραστηριοτήτων που διεξάγονται στο πλαίσιο του προγράμματος με τις δραστηριότητες που διεξάγονται στον τομέα του διαστήματος σε ενωσιακό, εθνικό ή διεθνές επίπεδο. Ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και, όταν αυτό είναι σχετικό με το πρόγραμμα, διευκολύνει τη σύγκλιση των τεχνολογικών τους ικανοτήτων και εξελίξεων στον διαστημικό τομέα. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή συνεργάζεται, κατά περίπτωση και στο αντίστοιχο πεδίο αρμοδιοτήτων τους, με τον Οργανισμό και τον ΕΟΔ.

8.   Η Επιτροπή ενημερώνει την επιτροπή του προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 107 σχετικά με τα ενδιάμεσα και τα τελικά αποτελέσματα της αξιολόγησης τυχόν διαδικασιών προμηθειών και τυχόν συμβάσεων, περιλαμβανομένων των υπεργολαβιών, με οντότητες του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

Άρθρο 29

Ο ρόλος του Οργανισμού

1.   Ο Οργανισμός έχει τα ακόλουθα οικεία καθήκοντα:

α)

να εξασφαλίζει, μέσω του οικείου συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας, τη διαπίστευση ασφαλείας όλων των συνιστωσών του προγράμματος σύμφωνα με το κεφάλαιο ΙΙ του τίτλου V·

β)

να εκτελεί τα καθήκοντα που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφοι 3 και 5·

γ)

να αναλαμβάνει δραστηριότητες επικοινωνίας, ανάπτυξης της αγοράς και προβολής όσον αφορά τις υπηρεσίες που προσφέρουν το Galileo και το EGNOS, και ιδίως δραστηριότητες που σχετίζονται με την απορρόφηση από την αγορά και τον συντονισμό των αναγκών των χρηστών·

δ)

να αναλαμβάνει δραστηριότητες επικοινωνίας, ανάπτυξης της αγοράς και προώθησης όσον αφορά δεδομένα, πληροφορίες και υπηρεσίες που παρέχονται από το Copernicus, με την επιφύλαξη των δραστηριοτήτων που εκτελούνται από άλλες εντεταλμένες οντότητες και από την Επιτροπή·

ε)

να παρέχει εμπειρογνωμοσύνη στην Επιτροπή, μεταξύ άλλων για την προετοιμασία των προτεραιοτήτων της κατάντη σχετικής με το διάστημα έρευνας.

2.   Η Επιτροπή αναθέτει τα ακόλουθα καθήκοντα στον Οργανισμό:

α)

τη διαχείριση της εκμετάλλευσης του EGNOS και του Galileo όπως ορίζεται στο άρθρο 44·

β)

τον γενικό συντονισμό των πτυχών του GOVSATCOM που αφορούν τον χρήστη σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τους οικείους οργανισμούς της Ένωσης, την ΕΥΕΔ και άλλες οντότητες για τον σκοπό των αποστολών και επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων·

γ)

την υλοποίηση δραστηριοτήτων που αφορούν την ανάπτυξη κατάντη εφαρμογών βάσει των συνιστωσών του προγράμματος καθώς και θεμελιωδών στοιχείων και ολοκληρωμένων εφαρμογών που βασίζονται στα δεδομένα και τις υπηρεσίες που παρέχονται από τα Galileo, EGNOS και Copernicus, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων όπου η χρηματοδότηση έχει διατεθεί για τέτοιες δραστηριότητες στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» ή, όπου είναι αναγκαίο, για την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β)·

δ)

την ανάληψη δραστηριοτήτων οι οποίες σχετίζονται με την απορρόφηση από τους χρήστες δεδομένων, πληροφοριών και υπηρεσιών που προσφέρονται από τις συνιστώσες του προγράμματος, εκτός των Galileo και EGNOS, χωρίς να θίγονται οι δραστηριότητες και υπηρεσίες του Copernicus που έχουν ανατεθεί σε άλλες οντότητες·

ε)

ειδικές δράσεις που αναφέρονται στο άρθρο 6.

3.   Η Επιτροπή μπορεί, στη βάση των αξιολογήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 102 παράγραφος 5, να αναθέτει άλλα καθήκοντα στον Οργανισμό, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αλληλεπικαλύπτονται με δραστηριότητες που εκτελούνται από άλλες εντεταλμένες οντότητες στο πλαίσιο του προγράμματος και ότι έχουν ως στόχο τη βελτίωση της αποδοτικότητας της υλοποίησης των δραστηριοτήτων του προγράμματος.

4.   Όταν ανατίθενται δραστηριότητες στον Οργανισμό, εξασφαλίζονται οι κατάλληλοι χρηματοδοτικοί, ανθρώπινοι και διοικητικοί πόροι για την υλοποίησή τους.

5.   Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 62 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού και με την επιφύλαξη της αξιολόγησης της Επιτροπής σχετικά με την προστασία των συμφερόντων της Ένωσης, ο Οργανισμός μπορεί να αναθέτει, μέσω συμφωνιών συνεισφοράς, συγκεκριμένες δραστηριότητες σε άλλες οντότητες, σε τομείς των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, υπό τους όρους της έμμεσης διαχείρισης που αφορούν την Επιτροπή.

Άρθρο 30

Ο ρόλος του ΕΟΔ

1.   Υπό την προϋπόθεση ότι προστατεύονται τα συμφέροντα της Ένωσης, ο ΕΟΔ επιφορτίζεται με τα ακόλουθα καθήκοντα:

α)

όσον αφορά το Copernicus:

i)

συντονισμός της διαστημικής συνιστώσας και της εφαρμογής για τη διαστημική συνιστώσα του Copernicus και της εξέλιξής της·

ii)

σχεδιασμός, ανάπτυξη και κατασκευή των διαστημικών υποδομών του Copernicus, περιλαμβανομένων των λειτουργιών των εν λόγω υποδομών και σχετικές προμήθειες, εκτός εάν οι εν λόγω λειτουργίες διεξάγονται από άλλες οντότητες· και

iii)

κατά περίπτωση, παροχή πρόσβασης σε δεδομένα τρίτων·

β)

όσον αφορά το Galileo και το EGNOS: εξέλιξη συστημάτων, καθώς και σχεδιασμός και ανάπτυξη των μερών του επίγειου σκέλους και των δορυφόρων, περιλαμβανομένης της δοκιμής και της επικύρωσης·

γ)

όσον αφορά όλες τις συνιστώσες του προγράμματος: δραστηριότητες ανάντη έρευνας και ανάπτυξης στους τομείς εμπειρογνωσίας του ΕΟΔ.

2.   Με βάση αξιολόγηση της Επιτροπής, ο ΕΟΔ μπορεί να επιφορτισθεί με άλλα καθήκοντα, βάσει των αναγκών του προγράμματος, υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω καθήκοντα δεν επικαλύπτουν τις δραστηριότητες που εκτελούνται από άλλη εντεταλμένη οντότητα στο πλαίσιο του προγράμματος και ότι αποσκοπούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της υλοποίησης των δραστηριοτήτων του προγράμματος.

3.   Με την επιφύλαξη της χρηματοδοτικής συμφωνίας-πλαισίου εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στο άρθρο 31, η Επιτροπή ή ο Οργανισμός μπορούν να ζητήσουν από τον ΕΟΔ να παράσχει τεχνική εμπειρογνωμοσύνη και τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των καθηκόντων που τους ανατίθενται με τον παρόντα κανονισμό, υπό αμοιβαία συμφωνημένους όρους.

Άρθρο 31

Η χρηματοδοτική συμφωνία-πλαίσιο εταιρικής σχέσης

1.   Η χρηματοδοτική συμφωνία-πλαίσιο εταιρικής σχέσης που αναφέρεται στο άρθρο 28 παράγραφος 4:

α)

καθορίζει με σαφήνεια τους ρόλους, τις αρμοδιότητες και τις υποχρεώσεις της Επιτροπής, του Οργανισμού και του ΕΟΔ όσον αφορά κάθε συνιστώσα του προγράμματος, καθώς και τους αναγκαίους μηχανισμούς συντονισμού και ελέγχου·

β)

επιβάλλει στον ΕΟΔ να εφαρμόζει τους κανόνες ασφαλείας της Ένωσης που ορίζονται στις συμφωνίες ασφάλειας οι οποίες έχουν συναφθεί μεταξύ της Ένωσης, των θεσμικών της οργάνων και των οργανισμών της, αφενός, και του ΕΟΔ, αφετέρου, ιδίως όσον αφορά την επεξεργασία διαβαθμισμένων πληροφοριών·

γ)

ορίζει τους όρους της διαχείρισης των κονδυλίων που παρέχονται στον ΕΟΔ, ιδίως όσον αφορά τις δημόσιες προμήθειες, περιλαμβανομένης της εφαρμογής των κανόνων της Ένωσης περί προμηθειών, όταν πραγματοποιούνται προμήθειες εξ ονόματος και για λογαριασμό της Ένωσης, καθώς και της εφαρμογής των κανόνων της εντεταλμένης οντότητας σύμφωνα με το άρθρο 154 του δημοσιονομικού κανονισμού, τις διαδικασίες διαχείρισης, τα αναμενόμενα αποτελέσματα που μετρούνται με δείκτες επιδόσεων, τα εφαρμοστέα μέτρα στην περίπτωση ελλιπούς ή δόλιας εκτέλεσης των συμβάσεων όσον αφορά το κόστος, το χρονοδιάγραμμα και τα αποτελέσματα, καθώς και την επικοινωνιακή στρατηγική και τους κανόνες όσον αφορά την κυριότητα όλων των υλικών και άυλων περιουσιακών στοιχείων· συμμορφώνονται με τους τίτλους III και V του παρόντος κανονισμού και με τον δημοσιονομικό κανονισμό·

δ)

απαιτεί, κάθε φορά που συστήνεται επιτροπή αξιολόγησης των προσφορών από τον Οργανισμό ή τον ΕΟΔ για σύναψη σύμβασης προμηθειών που εκτελούνται στο πλαίσιο χρηματοδοτικής συμφωνίας-πλαισίου εταιρικής σχέσης, να συμμετέχουν εμπειρογνώμονες της Επιτροπής και, κατά περίπτωση, της άλλης εντεταλμένης οντότητας, ως μέλη στις συνεδριάσεις της επιτροπής αξιολόγησης των προσφορών. Η εν λόγω συμμετοχή δεν θίγει την τεχνική ανεξαρτησία της επιτροπής αξιολόγησης των προσφορών·

ε)

θεσπίζει τα μέτρα παρακολούθησης και ελέγχου, που περιλαμβάνουν, ιδίως:

i)

σύστημα πρόβλεψης του κόστους·

ii)

τη συστηματική παροχή πληροφοριών στην Επιτροπή ή, κατά περίπτωση, στον Οργανισμό, για το κόστος και το χρονοδιάγραμμα· και

iii)

σε περίπτωση απόκλισης μεταξύ των προγραμματισμένων κονδυλίων, εκτέλεσης και χρονοδιαγράμματος, διορθωτικές δράσεις που εγγυώνται την εκτέλεση των καθηκόντων εντός των ορίων των κονδυλίων που έχουν διατεθεί·

στ)

καθιερώνει τις αρχές για τις αμοιβές του ΕΟΔ, για κάθε συνιστώσα του προγράμματος, οι οποίες είναι ανάλογες προς τις συνθήκες υπό τις οποίες υλοποιούνται οι δράσεις, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις καταστάσεις κρίσης και αστάθειας, και οι οποίες, κατά περίπτωση, βασίζονται στις επιδόσεις· οι αμοιβές καλύπτουν μόνο γενικά έξοδα τα οποία δεν συνδέονται με τις δραστηριότητες που έχουν ανατεθεί στον ΕΟΔ από την Ένωση·

ζ)

προβλέπει ότι ο ΕΟΔ λαμβάνει κατάλληλα μέτρα για τη διασφάλιση της προστασίας των συμφερόντων της Ένωσης και για τη συμμόρφωση προς τις αποφάσεις που λαμβάνει η Επιτροπή για κάθε συνιστώσα του προγράμματος κατ’ εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.

2.   Η Επιτροπή, μέσω εκτελεστικών πράξεων, αποφασίζει σχετικά με τη χρηματοδοτική συμφωνία-πλαίσιο εταιρικής σχέσης. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώνονται πλήρως για τη χρηματοδοτική συμφωνία-πλαίσιο εταιρικής σχέσης αρκετά έγκαιρα πριν τη σύναψή της, καθώς και για την εκτέλεσή της.

3.   Δυνάμει της χρηματοδοτικής συμφωνίας-πλαισίου εταιρικής σχέσης που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, τα καθήκοντα του άρθρου 29 παράγραφοι 2 και 3 ανατίθενται στον Οργανισμό και τα καθήκοντα του άρθρου 30 παράγραφος 1 ανατίθενται στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, μέσω συμφωνιών συνεισφοράς. Η Επιτροπή, μέσω εκτελεστικών πράξεων, εκδίδει την απόφαση συνεισφοράς για τις συμφωνία συνεισφοράς. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώνονται πλήρως για τις συμφωνίες συνεισφοράς αρκετά έγκαιρα πριν τη σύναψή τους, καθώς και για την εκτέλεσή τους.

Άρθρο 32

Ο ρόλος της EUMETSAT και άλλων οντοτήτων

1.   Η Επιτροπή μπορεί να αναθέτει, εν μέρει ή εξ ολοκλήρου, μέσω συμφωνιών συνεισφοράς, την εκτέλεση των ακόλουθων καθηκόντων σε οντότητες διαφορετικές από εκείνες που αναφέρονται στα άρθρα 29 και 30:

α)

την αναβάθμιση, την προετοιμασία των επιχειρήσεων και τη λειτουργία της διαστημικής υποδομής του Copernicus ή μερών αυτής και, κατά περίπτωση, τη διαχείριση της πρόσβασης στα δεδομένα συνεισφέρουσας αποστολής, η οποία μπορεί να ανατεθεί στην EUMETSAT·

β)

την υλοποίηση των υπηρεσιών Copernicus ή μερών τους σε συναφείς υπηρεσίες, φορείς ή οργανισμούς, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος η Frontex, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, το SATCEN και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προβλέψεων · τα καθήκοντα που ανατίθενται στις εν λόγω υπηρεσίες, φορείς ή οργανισμούς εκτελούνται σε χώρους που βρίσκονται στην Ένωση· μια υπηρεσία ή ένας φορέας ή οργανισμός, που βρίσκεται ήδη σε διαδικασία μετεγκατάστασης των καθηκόντων που του έχουν ανατεθεί στην Ένωση, δύναται να συνεχίσει να εκτελεί τα εν λόγω καθήκοντα σε τόπο εκτός της Ένωσης για περιορισμένο χρονικό διάστημα, το οποίο λήγει το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2023.

2.   Τα κριτήρια για την επιλογή των εν λόγω εντεταλμένων οντοτήτων αντανακλούν, ιδίως, την ικανότητά τους να εξασφαλίζουν τη συνέχεια και, κατά περίπτωση, την ασφάλεια των λειτουργιών με μηδενική διατάραξη των δραστηριοτήτων του προγράμματος.

3.   Όταν είναι δυνατό, οι όροι των συμφωνιών συνεισφοράς που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου συνάδουν με τους όρους της χρηματοδοτικής συμφωνίας-πλαισίου εταιρικής σχέσης που αναφέρονται στο άρθρο 31 παράγραφος 1.

4.   Για την απόφαση συνεισφοράς που αφορά τη συμφωνία συνεισφοράς η οποία αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, ζητείται η γνώμη της επιτροπής του προγράμματος, σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 2. Η επιτροπή του προγράμματος ενημερώνεται εκ των προτέρων για τις συμφωνίες συνεισφοράς που θα συναφθούν μεταξύ της Ένωσης, εκπροσωπούμενης από την Επιτροπή, και των οντοτήτων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου.

ΤΙΤΛΟΣ V

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

Ασφάλεια του προγράμματος

Άρθρο 33

Αρχές της ασφάλειας

Η ασφάλεια του προγράμματος βασίζεται στις ακόλουθες αρχές:

α)

λαμβάνει υπόψη την εμπειρία των κρατών μελών στον τομέα της ασφάλειας και αντλεί έμπνευση από τις βέλτιστες πρακτικές τους·

β)

χρησιμοποιεί τους κανόνες ασφαλείας του Συμβουλίου και της Επιτροπής, που προβλέπουν, μεταξύ άλλων, διαχωρισμό μεταξύ επιχειρησιακών λειτουργιών και λειτουργιών που αφορούν τη διαπίστευση.

Άρθρο 34

Διακυβέρνηση της ασφάλειας

1.   Η Επιτροπή, στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της, και με την υποστήριξη του Οργανισμού, διασφαλίζει υψηλό επίπεδο ασφαλείας όσον αφορά, ιδίως:

α)

την προστασία των υποδομών, τόσο των επίγειων όσο και των διαστημικών, και την παροχή υπηρεσιών, ιδίως έναντι επιθέσεων στις υλικές υποδομές ή επιθέσεων στον κυβερνοχώρο, περιλαμβανομένης της παρεμβολής με ροές δεδομένων·

β)

τον έλεγχο και τη διαχείριση των μεταφορών τεχνολογίας·

γ)

την ανάπτυξη και διατήρηση εντός της Ένωσης των ικανοτήτων και της τεχνογνωσίας που αποκτώνται·

δ)

την προστασία των ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών και των διαβαθμισμένων πληροφοριών.

2.   Για τον σκοπό της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι εκτελείται ανάλυση κινδύνων και απειλών για κάθε συνιστώσα του προγράμματος. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η Επιτροπή αποφασίζει, το αργότερο μέχρι το τέλος του 2023, μέσω εκτελεστικών πράξεων, για κάθε συνιστώσα του προγράμματος, τις γενικές απαιτήσεις ασφάλειας. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο των εν λόγω απαιτήσεων στην εύρυθμη λειτουργία της εν λόγω συνιστώσας, ιδίως όσον αφορά το κόστος, τη διαχείριση των κινδύνων και το χρονοδιάγραμμα, και μεριμνά ώστε να μην υποβαθμίζεται το γενικό επίπεδο ασφαλείας και να μην υπονομεύεται η λειτουργία του υφιστάμενου εξοπλισμού που βασίζεται στην εν λόγω συνιστώσα, λαμβάνει δε υπόψη τους κινδύνους για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3.

Μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή κοινοποιεί ενδεικτικό κατάλογο των εκτελεστικών πράξεων που πρέπει να υποβληθούν στην επιτροπή του προγράμματος και να συζητηθούν από την εν λόγω επιτροπή σε σύνθεση ασφαλείας. Ο εν λόγω κατάλογος συνοδεύεται από ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την υποβολή των εν λόγω εκτελεστικών πράξεων.

3.   Η οντότητα που ευθύνεται για τη διαχείριση μιας συνιστώσας του προγράμματος είναι υπεύθυνη για τη λειτουργική ασφάλεια της εν λόγω συνιστώσας και, για τον σκοπό αυτόν, διενεργεί ανάλυση κινδύνων και απειλών, καθώς και όλες τις αναγκαίες δραστηριότητες για τη διασφάλιση και την παρακολούθηση της ασφάλειας της εν λόγω συνιστώσας, ιδίως με τον καθορισμό των τεχνικών προδιαγραφών και επιχειρησιακών διαδικασιών, και παρακολουθεί τη συμμόρφωσή τους με τις γενικές απαιτήσεις ασφάλειας που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου. Σύμφωνα με το άρθρο 29, για τα Galileo και EGNOS, η εν λόγω οντότητα είναι ο Οργανισμός.

4   Βάσει της ανάλυσης κινδύνων και απειλών, η Επιτροπή προσδιορίζει, κατά περίπτωση, μια δομή παρακολούθησης της ασφάλειας και τήρησης των οδηγιών που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2021/698. Η δομή αυτή λειτουργεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις ασφάλειας που αναφέρονται στην παράγραφο 2. Όσον αφορά το Galileo, η εν λόγω δομή είναι το κέντρο παρακολούθησης της ασφάλειας του Galileo.

5.   Ο Οργανισμός:

α)

διασφαλίζει τη διαπίστευση ασφαλείας όλων των συνιστωσών του προγράμματος, σύμφωνα με το κεφάλαιο ΙΙ του παρόντος τίτλου και με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών·

β)

διασφαλίζει τη λειτουργία του κέντρου παρακολούθησης της ασφάλειας του Galileo, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου και τις οδηγίες που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2021/698·

γ)

εκτελεί τα καθήκοντα που του έχουν ανατεθεί σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1104/2011/ΕΕ·

δ)

παρέχει στην Επιτροπή την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη του, καθώς και κάθε αναγκαία πληροφορία για την εκτέλεση των καθηκόντων της δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

6.   Προκειμένου να εξασφαλίζουν την προστασία των επίγειων υποδομών που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος και βρίσκονται στο έδαφός τους, τα κράτη μέλη:

α)

λαμβάνουν μέτρα που είναι τουλάχιστον ισοδύναμα με εκείνα που είναι αναγκαία για:

i)

την προστασία των ευρωπαϊκών υποδομών ζωτικής σημασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2008/114/ΕΚ του Συμβουλίου (44) και

ii)

την προστασία των δικών τους εθνικών υποδομών ζωτικής σημασίας·

β)

εκτελούν τα καθήκοντα διαπίστευσης ασφαλείας που αναφέρονται στο άρθρο 42 του παρόντος κανονισμού.

7.   Οι οντότητες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων μέτρων υπό το πρίσμα των ζητημάτων που προσδιορίζονται στην ανάλυση κινδύνου, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια του προγράμματος.

Άρθρο 35

Ασφάλεια των συστημάτων και υπηρεσιών που αναπτύσσονται

Σε όλες τις περιπτώσεις όπου η λειτουργία των συστημάτων μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια της Ένωσης ή των κρατών μελών της, εφαρμόζονται οι διαδικασίες που προβλέπονται στην απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/698.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

Διαπίστευση ασφαλείας

Άρθρο 36

Αρχή διαπίστευσης ασφαλείας

Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας, που συγκροτήθηκε στο πλαίσιο του Οργανισμού, είναι η αρχή διαπίστευσης ασφαλείας για όλες τις συνιστώσες του προγράμματος.

Άρθρο 37

Γενικές αρχές της διαπίστευσης ασφαλείας

Οι δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας για όλες τις συνιστώσες του προγράμματος πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις ακόλουθες αρχές:

α)

οι δραστηριότητες και οι αποφάσεις για τη διαπίστευση ασφαλείας εκτελούνται σε κλίμα συλλογικής ευθύνης για την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών·

β)

καταβάλλονται προσπάθειες ώστε οι αποφάσεις εντός του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας να λαμβάνονται με συναίνεση·

γ)

οι δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας διεξάγονται με την εφαρμογή μιας προσέγγισης εκτίμησης και διαχείρισης κινδύνων, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων ως προς την ασφάλεια της οικείας συνιστώσας καθώς και του αντικτύπου των μέτρων μετριασμού των κινδύνων στο κόστος ή το χρονοδιάγραμμα, με γνώμονα τον στόχο της μη υποβάθμισης του γενικού επιπέδου ασφαλείας της εν λόγω συνιστώσας·

δ)

οι αποφάσεις για τη διαπίστευση ασφαλείας του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας καταρτίζονται και λαμβάνονται από επαγγελματίες με τα κατάλληλα προσόντα στον τομέα της διαπίστευσης περίπλοκων συστημάτων και με το κατάλληλο επίπεδο εξουσιοδότησης ασφαλείας, οι οποίοι ενεργούν αντικειμενικά·

ε)

καταβάλλονται προσπάθειες ώστε να ζητείται η γνώμη όλων των εμπλεκόμενων μερών με συμφέροντα σε ζητήματα ασφάλειας για την οικεία συνιστώσα·

στ)

οι δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας διεξάγονται από όλα τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη της οικείας συνιστώσας σύμφωνα με τη στρατηγική διαπίστευσης ασφαλείας, με την επιφύλαξη του ρόλου της Επιτροπής·

ζ)

οι αποφάσεις για τη διαπίστευση ασφαλείας του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας ακολουθούν τη διαδικασία που ορίζει η αντίστοιχη στρατηγική διαπίστευσης ασφαλείας του εν λόγω συμβουλίου και βασίζονται σε τοπικές αποφάσεις για τη διαπίστευση ασφαλείας που έχουν λάβει οι αντίστοιχες αρχές διαπίστευσης εθνικής ασφάλειας των κρατών μελών·

η)

πάγια, διαφανής και πλήρως κατανοητή διαδικασία παρακολούθησης διασφαλίζει ότι οι κίνδυνοι ασφαλείας για την οικεία συνιστώσα είναι γνωστοί, ότι ορίζονται μέτρα ασφαλείας για τη μείωση των εν λόγω κινδύνων σε αποδεκτά επίπεδα ενόψει των αναγκών ασφαλείας της Ένωσης και των κρατών μελών της και για την εύρυθμη λειτουργία της συνιστώσας και ότι τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται σύμφωνα με την έννοια της άμυνας σε βάθος. Η αποτελεσματικότητα των εν λόγω μέτρων τελεί υπό συνεχή αξιολόγηση. Η διαδικασία που αφορά την εκτίμηση και τη διαχείριση των κινδύνων ασφαλείας διεξάγεται ως επαναληπτική διαδικασία, από κοινού από τα ενδιαφερόμενα μέρη της οικείας συνιστώσας·

θ)

το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας λαμβάνει αποφάσεις για τη διαπίστευση ασφαλείας απολύτως ανεξάρτητα, και όσον αφορά την Επιτροπή και τους άλλους φορείς που είναι υπεύθυνοι για την υλοποίηση της οικείας συνιστώσας και την παροχή συναφών υπηρεσιών, και όσον αφορά τον εκτελεστικό διευθυντή και το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού·

ι)

οι δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας διεξάγονται λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης για επαρκή συντονισμό μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή των κανόνων ασφαλείας·

ια)

η διαπίστευση ασφαλείας του EGNOS που πραγματοποιείται από το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας δεν θίγει τις δραστηριότητες διαπίστευσης που εκτελούνται, για την αεροπορία, από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας.

Άρθρο 38

Καθήκοντα του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας

1.   Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας επιτελεί τα καθήκοντά του με την επιφύλαξη των ευθυνών της Επιτροπής ή εκείνων που ανατίθενται σε άλλους φορείς του Οργανισμού, ιδίως για θέματα που αφορούν την ασφάλεια, και με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών όσον αφορά τη διαπίστευση ασφαλείας.

2.   Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας έχει τα ακόλουθα καθήκοντα:

α)

χαράσσει και εγκρίνει στρατηγική διαπίστευσης ασφαλείας η οποία καθορίζει:

i)

το πεδίο εφαρμογής των δραστηριοτήτων που είναι απαραίτητες για την εκτέλεση και τη διατήρηση της διαπίστευσης των συνιστωσών του προγράμματος ή μερών των εν λόγω συνιστωσών και τυχόν διασυνδέσεων μεταξύ αυτών και άλλων συστημάτων ή συνιστωσών·

ii)

τη διαδικασία διαπίστευσης ασφαλείας για τις συνιστώσες του προγράμματος ή μερών των εν λόγω συνιστωσών, με βαθμό λεπτομέρειας ανάλογο προς το απαιτούμενο επίπεδο εμπιστοσύνης, και στην οποία αναφέρονται ρητώς οι προϋποθέσεις διαπίστευσης·

iii)

τον ρόλο των αρμόδιων φορέων που ενέχονται στη διαδικασία διαπίστευσης·

iv)

χρονοδιάγραμμα διαπίστευσης που συνάδει με τις φάσεις των συνιστωσών του προγράμματος, ιδίως σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη υποδομών, την παροχή και την εξέλιξη υπηρεσιών·

v)

τις αρχές της διαπίστευσης ασφαλείας για δίκτυα που συνδέονται με τα συστήματα που έχουν συσταθεί στο πλαίσιο των συνιστωσών του προγράμματος ή για μέρη των εν λόγω συνιστωσών, και για εξοπλισμό που συνδέεται με τα συστήματα που δημιουργούνται από τις συνιστώσες αυτές, η οποία εκτελείται από τις εθνικές οντότητες των κρατών μελών που είναι αρμόδιες σε θέματα ασφάλειας·

β)

λαμβάνει αποφάσεις για τη διαπίστευση ασφαλείας, ιδίως όσον αφορά την έγκριση της εκτόξευσης δορυφόρων, την εξουσιοδότηση να θέτει σε λειτουργία τα συστήματα που συγκροτούνται στο πλαίσιο των συνιστωσών του προγράμματος ή τα στοιχεία των εν λόγω συνιστωσών στις διάφορες συνθέσεις τους και για τις διάφορες υπηρεσίες που παρέχουν, συμπεριλαμβανομένης και της εκπομπής σήματος στο διάστημα, καθώς και την εξουσιοδότηση να θέτει σε λειτουργία τους επίγειους σταθμούς.

γ)

λαμβάνει αποφάσεις που αφορούν τα δίκτυα και τον εξοπλισμό που συνδέονται με την υπηρεσία PRS που αναφέρεται στο άρθρο 45 ή με οποιαδήποτε άλλη ασφαλή υπηρεσία που απορρέει από τις συνιστώσες του προγράμματος, λαμβάνει αποφάσεις μόνο όσον αφορά την εξουσιοδότηση φορέων να αναπτύσσουν ή να κατασκευάζουν ευαίσθητες τεχνολογίες PRS, δέκτες PRS ή μονάδες ασφαλείας PRS, ή οποιαδήποτε άλλη τεχνολογία ή εξοπλισμό που πρέπει να ελεγχθεί με βάση τις γενικές απαιτήσεις ασφαλείας που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 2, λαμβάνοντας υπόψη τη γνωμοδότηση των εθνικών οντοτήτων που είναι αρμόδιες σε θέματα ασφαλείας και τους συνολικούς κινδύνους ασφαλείας·

δ)

εξετάζει και, με εξαίρεση τα έγγραφα που εναπόκειται στην Επιτροπή να εκδίδει δυνάμει του άρθρου 34 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού και του άρθρου 8 της απόφασης αριθ. 1104/2011/ΕΕ, εγκρίνει όλα τα έγγραφα που αφορούν τη διαπίστευση ασφαλείας·

ε)

παρέχει γνωμοδότηση, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, στην Επιτροπή για την εκπόνηση σχεδίων κειμένων πράξεων που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού και στο άρθρο 8 της απόφασης αριθ. 1104/2011/ΕΕ, μεταξύ άλλων για τη θέσπιση λειτουργικών διαδικασιών ασφαλείας, καθώς και δήλωση με την τελική του θέση·

στ)

εξετάζει και εγκρίνει την εκτίμηση κινδύνων ασφαλείας που καταρτίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία παρακολούθησης που αναφέρεται στο άρθρο 37 στοιχείο η) του παρόντος κανονισμού, λαμβάνοντας υπόψη τη συμμόρφωση με τα έγγραφα που αναφέρονται στο στοιχείο γ) της παρούσας παραγράφου, καθώς και εκείνα που καταρτίζονται σύμφωνα με το άρθρο 34 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού και το άρθρο 8 της απόφασης αριθ. 1104/2011/ΕΕ· και συνεργάζεται με την Επιτροπή για τον καθορισμό των μέτρων μετριασμού των κινδύνων·

ζ)

ελέγχει την εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας αναφορικά με τη διαπίστευση ασφαλείας των συνιστωσών του προγράμματος μέσω της ανάληψης ή ανάθεσης αξιολογήσεων ασφαλείας, επιθεωρήσεων, λογιστικών ελέγχων ή επανεξετάσεων, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού·

η)

επικυρώνει την επιλογή εγκεκριμένων προϊόντων και μέτρων που προστατεύουν από την ηλεκτρονική λαθρακρόαση (TEMPEST) και εγκεκριμένων κρυπτογραφικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται για την παροχή ασφαλείας για τις συνιστώσες του προγράμματος·

θ)

εγκρίνει ή, κατά περίπτωση, συμμετέχει στην από κοινού έγκριση, μαζί με τις οικείες οντότητες που είναι αρμόδιες για θέματα ασφαλείας, της διασύνδεσης μεταξύ των συστημάτων που δημιουργούνται στο πλαίσιο των συνιστωσών του προγράμματος ή των μερών των εν λόγω συνιστωσών και άλλων συστημάτων·

ι)

συμφωνεί με το οικείο κράτος μέλος για το υπόδειγμα του ελέγχου της πρόσβασης που αναφέρεται στο άρθρο 42 παράγραφος 4·

ια)

καταρτίζει εκθέσεις κινδύνου και ενημερώνει την Επιτροπή, το διοικητικό συμβούλιο και τον εκτελεστικό διευθυντή σχετικά με την εκτίμηση κινδύνων που έχει πραγματοποιήσει και τους συμβουλεύει σχετικά με τις επιλογές διαχείρισης του υπολειπόμενου κινδύνου για συγκεκριμένη απόφαση για τη διαπίστευση ασφαλείας·

ιβ)

συντρέχει, σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τον ύπατο εκπρόσωπο στην εφαρμογή της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2021/698 κατόπιν συγκεκριμένου αιτήματος από το Συμβούλιο ή τον ύπατο εκπρόσωπο·

ιγ)

διεξάγει διαβουλεύσεις που είναι απαραίτητες για την επιτέλεση των καθηκόντων του·

ιδ)

εκδίδει και δημοσιεύει τον εσωτερικό κανονισμό του.

3.   Με την επιφύλαξη των εξουσιών και των ευθυνών των κρατών μελών, συγκροτείται ειδική βοηθητική υπηρεσία που εκπροσωπεί τα κράτη μέλη υπό την εποπτεία του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας, για να επιτελεί, ιδίως, τα ακόλουθα καθήκοντα:

α)

τη διαχείριση των κλειδών πτήσης του προγράμματος·

β)

την επαλήθευση, παρακολούθηση και αξιολόγηση της θέσπισης και της επιβολής διαδικασιών λογιστικής, ασφαλούς χειρισμού, αποθήκευσης, διανομής και διάθεσης κλειδών PRS του Galileo.

Άρθρο 39

Σύνθεση του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας

1.   Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας απαρτίζεται από έναν εκπρόσωπο από κάθε κράτος μέλος, έναν εκπρόσωπο της Επιτροπής και έναν εκπρόσωπο του ύπατου εκπροσώπου. Η διάρκεια της θητείας των μελών του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας είναι τετραετής, με δυνατότητα ανανέωσης.

2.   Η συμμετοχή σε συνεδριάσεις του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας λαμβάνει χώρα στη βάση της ανάγκης γνώσης. Κατά περίπτωση, εκπρόσωποι του ΕΟΔ και εκπρόσωποι του Οργανισμού που δεν εμπλέκονται στη διαπίστευση ασφάλειας μπορούν να καλούνται να παραστούν στις συνεδριάσεις του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας ως παρατηρητές. Εκτάκτως, ενδέχεται επίσης να κληθούν να παραστούν στις συνεδριάσεις του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας εκπρόσωποι οργανισμών της Ένωσης, τρίτων χωρών ή διεθνών οργανισμών ως παρατηρητές για θέματα που αφορούν άμεσα τις εν λόγω τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς, ιδίως θέματα που αφορούν τις υποδομές που τους ανήκουν ή είναι εγκατεστημένες στο έδαφός τους. Οι ρυθμίσεις για την εν λόγω συμμετοχή εκπροσώπων τρίτων χωρών ή διεθνών οργανισμών και οι όροι συμμετοχής τους καθορίζονται στις συναφείς συμφωνίες και τηρούν τον εσωτερικό κανονισμό του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας.

Άρθρο 40

Κανόνες ψηφοφορίας του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας

Αν είναι αδύνατον να επιτευχθεί συναίνεση σύμφωνα με τις γενικές αρχές του άρθρου 37 στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού, το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας λαμβάνει αποφάσεις βάσει ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία, σύμφωνα με το άρθρο 16 ΣΕΕ. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής και ο εκπρόσωπος του ύπατου εκπροσώπου δεν ψηφίζουν. Ο πρόεδρος του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας υπογράφει, εξ ονόματος του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας, τις αποφάσεις που εγκρίνει το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας.

Άρθρο 41

Επικοινωνία και αντίκτυπος των αποφάσεων του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας

1.   Οι αποφάσεις του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας κοινοποιούνται στην Επιτροπή.

2.   Η Επιτροπή τηρεί συνεχώς ενήμερο το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας σχετικά με τον αντίκτυπο των προβλεπόμενων αποφάσεων του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας στην ορθή εκτέλεση των συνιστωσών του προγράμματος και την εφαρμογή των σχεδίων διαχείρισης του υπολειπόμενου κινδύνου. Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας λαμβάνει υπό σημείωση τις εν λόγω πληροφορίες που λαμβάνει από την Επιτροπή.

3.   Η Επιτροπή ενημερώνει, χωρίς καθυστέρηση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τον αντίκτυπο της έγκρισης των αποφάσεων διαπίστευσης ασφαλείας στην ορθή εκτέλεση των συνιστωσών του προγράμματος. Αν η Επιτροπή θεωρεί ότι απόφαση του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην άρτια εκτέλεση αυτών των συνιστωσών, για παράδειγμα όσον αφορά το κόστος, το χρονοδιάγραμμα ή τις επιδόσεις, ενημερώνει πάραυτα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

4.   Το διοικητικό συμβούλιο ενημερώνεται τακτικά για την εξέλιξη των εργασιών του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας.

5.   Το χρονοδιάγραμμα των εργασιών του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας δεν εμποδίζει το χρονοδιάγραμμα των δραστηριοτήτων που προβλέπονται στο πρόγραμμα εργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 100.

Άρθρο 42

Ο ρόλος των κρατών μελών στη διαπίστευση ασφαλείας

1.   Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στο συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας κάθε πληροφορία που θεωρούν συναφή για τον σκοπό της διαπίστευσης ασφάλειας.

2.   Σε συμφωνία με και υπό την εποπτεία των εθνικών οντοτήτων που είναι αρμόδιες για θέματα ασφαλείας, τα κράτη μέλη επιτρέπουν σε δεόντως εξουσιοδοτημένα πρόσωπα, που έχουν οριστεί από το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας, να έχουν πρόσβαση σε οποιεσδήποτε πληροφορίες και σε οποιουσδήποτε χώρους και τοποθεσίες που συνδέονται με την ασφάλεια των συστημάτων που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία τους, σύμφωνα με τις εθνικές νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις τους, μεταξύ άλλων για σκοπούς επιθεωρήσεων ασφαλείας, λογιστικών ελέγχων και δοκιμών, όπως έχει αποφασίσει το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας, καθώς και διαδικασιών παρακολούθησης των κινδύνων ασφαλείας που αναφέρονται στο άρθρο 37 στοιχείο η). Η εν λόγω πρόσβαση παρέχεται χωρίς διακρίσεις λόγω της ιθαγένειας εις βάρος πολιτών των κρατών μελών.

3.   Οι λογιστικοί έλεγχοι και δοκιμές που αναφέρονται στην παράγραφο 2 εκτελούνται σύμφωνα με τις ακόλουθες αρχές:

α)

δίδεται έμφαση στη σημασία της ασφάλειας και της αποτελεσματικής διαχείρισης των κινδύνων εντός των οντοτήτων που επιθεωρούνται·

β)

συνιστώνται αντίμετρα για τον περιορισμό των συγκεκριμένων επιπτώσεων λόγω απώλειας εμπιστευτικότητας, ακεραιότητας ή διαθεσιμότητας των διαβαθμισμένων πληροφοριών.

4.   Κάθε κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για τον σχεδιασμό υποδείγματος για τον έλεγχο της πρόσβασης, το οποίο περιγράφει ή παραθέτει τους/τις προς διαπίστευση χώρους/τοποθεσίες. Το υπόδειγμα για τον έλεγχο της πρόσβασης συμφωνείται εκ των προτέρων μεταξύ των κρατών μελών και του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας, διασφαλίζοντας κατά τον τρόπο αυτό το ίδιο επίπεδο ελέγχου πρόσβασης σε όλα τα κράτη μέλη·

5.   Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα, σε τοπικό επίπεδο, για τη διαπίστευση ασφαλείας των τοποθεσιών που βρίσκονται στο έδαφός τους και αποτελούν μέρος του χώρου διαπίστευσης ασφαλείας των συνιστωσών του προγράμματος και υποβάλλουν, προς τον σκοπό αυτό, έκθεση προς το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

Προστασία διαβαθμισμένων πληροφοριών

Άρθρο 43

Προστασία διαβαθμισμένων πληροφοριών

1.   Η ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών που σχετίζονται με το πρόγραμμα εξαρτάται από την ύπαρξη διεθνούς συμφωνίας μεταξύ της Ένωσης και τρίτης χώρας ή διεθνούς οργανισμού σχετικά με την ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών ή, κατά περίπτωση, από διακανονισμό μεταξύ του αρμόδιου οργάνου ή οργανισμού της Ένωσης και των αρμόδιων αρχών τρίτης χώρας ή του διεθνούς οργανισμού σχετικά με την ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών, και από τους όρους που καθορίζονται εκεί.

2.   Φυσικά πρόσωπα που διαμένουν σε τρίτες χώρες και νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα σε τρίτες χώρες δύνανται να χειρίζονται ΔΠΕΕ όσον αφορά το πρόγραμμα μόνο εφόσον τα πρόσωπα υπόκεινται, στις εν λόγω τρίτες χώρες, σε κανονισμούς ασφαλείας που εξασφαλίζουν βαθμό προστασίας τουλάχιστον ισοδύναμο προς εκείνον που παρέχουν οι κανόνες ασφάλειας της Επιτροπής, όπως καθορίζονται στην απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/444 και οι κανόνες ασφάλειας του Συμβουλίου, όπως καθορίζονται στα παραρτήματα της απόφασης 2013/488/ΕΕ. Η ισοδυναμία των κανονισμών ασφαλείας που εφαρμόζονται σε τρίτη χώρα ή διεθνή οργανισμό καθορίζεται σε συμφωνία ασφαλείας πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, θεμάτων βιομηχανικής ασφάλειας, που συνάπτεται μεταξύ της Ένωσης και της εν λόγω τρίτης χώρας ή διεθνούς οργανισμού σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 218 ΣΛΕΕ και λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 13 της απόφασης 2013/488/ΕΕ.

3.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 13 της απόφασης 2013/488/ΕΕ και των κανόνων που διέπουν τον τομέα της βιομηχανικής ασφάλειας ως έχουν στην απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/444, σε φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο, τρίτη χώρα ή διεθνή οργανισμό, είναι δυνατόν να επιτραπεί πρόσβαση σε ΔΠΕΕ εφόσον κριθεί κατά περίπτωση απαραίτητο, ανάλογα με τη φύση και το περιεχόμενο των πληροφοριών, την ανάγκη γνώσης του αποδέκτη και τον βαθμό ωφέλειας για την Ένωση.

ΤΙΤΛΟΣ VI

GALILEO ΚΑΙ EGNOS

Άρθρο 44

Επιλέξιμες δράσεις

Η εκμετάλλευση των Galileo και EGNOS καλύπτει τις ακόλουθες επιλέξιμες δράσεις:

α)

τη διαχείριση, τη λειτουργία, τη συντήρηση, τη συνεχή βελτίωση, την εξέλιξη και την προστασία της διαστημικής υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των αναβαθμίσεων και της διαχείρισης της παλαίωσης·

β)

τη διαχείριση, τη λειτουργία, τη συντήρηση, τη συνεχή βελτίωση, την εξέλιξη και την προστασία της επίγειας υποδομής, ιδίως των επίγειων κέντρων και σταθμών που αναφέρονται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2016/413 ή στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2017/1406 της Επιτροπής (45), των δικτύων, συμπεριλαμβανομένων των αναβαθμίσεων και της διαχείρισης της παλαίωσης·

γ)

την ανάπτυξη μελλοντικών γενεών των συστημάτων και την εξέλιξη των υπηρεσιών που παρέχονται από τα Galileo και EGNOS, μεταξύ άλλων λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των σχετικών ενδιαφερόμενων φορέων· τούτο δεν θίγει μελλοντικές αποφάσεις σχετικά με τις δημοσιονομικές προοπτικές της Ένωσης·

δ)

την υποστήριξη για την ανάπτυξη κατάντη εφαρμογών των Galileo και EGNOS και την προώθηση και ανάπτυξη θεμελιωδών τεχνολογικών στοιχείων, όπως πλινθιοσύνολα και δέκτες με δυνατότητα επικοινωνίας μέσω του Galileo·

ε)

την υποστήριξη δραστηριοτήτων πιστοποίησης και τυποποίησης που σχετίζονται με το Galileo και το EGNOS, ιδίως στον τομέα των μεταφορών·

στ)

τη συνεχή παροχή των υπηρεσιών που παρέχουν τα Galileo και EGNOS και, συμπληρωματικά προς τις πρωτοβουλίες των κρατών μελών και του ιδιωτικού τομέα, την ανάπτυξη της αγοράς των υπηρεσιών αυτών, ιδίως προκειμένου να μεγιστοποιηθούν τα κοινωνικοοικονομικά οφέλη που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β)·

ζ)

συνεργασία με άλλα περιφερειακά ή παγκόσμια συστήματα δορυφορικής πλοήγησης, μεταξύ άλλων για να γίνει δυνατή η συμβατότητα και η διαλειτουργικότητα·

η)

στοιχεία για την παρακολούθηση της αξιοπιστίας των συστημάτων και της εκμετάλλευσής τους, καθώς και της απόδοσης των υπηρεσιών·

θ)

δραστηριότητες που σχετίζονται με την παροχή υπηρεσιών και τον συντονισμό της επέκτασης της κάλυψής τους.

Άρθρο 45

Υπηρεσίες που παρέχονται από το Galileo

1.   Οι υπηρεσίες που παρέχονται από το Galileo περιλαμβάνουν:

α)

μια ανοικτή υπηρεσία Galileo (GOS), που παρέχεται δωρεάν για τους χρήστες και η οποία παρέχει πληροφορίες εντοπισμού θέσης και συγχρονισμού που προορίζονται κυρίως για εφαρμογές δορυφορικής πλοήγησης μεγάλου όγκου για χρήση από τους καταναλωτές·

β)

μια υπηρεσία υψηλής ακρίβειας (HAS), η οποία είναι δωρεάν για τους χρήστες και παρέχει, μέσω πρόσθετων δεδομένων που διαδίδονται σε συμπληρωματική ζώνη συχνοτήτων, υψηλής ακρίβειας πληροφορίες εντοπισμού θέσης και συγχρονισμού που προορίζονται κυρίως για εφαρμογές δορυφορικής πλοήγησης για επαγγελματική ή εμπορική χρήση·

γ)

μια υπηρεσία ταυτοποίησης του σήματος (SAS), που βασίζεται σε κρυπτογραφημένους κωδικούς που εμπεριέχονται στα σήματα, η οποία προορίζεται κυρίως για εφαρμογές δορυφορικής πλοήγησης για επαγγελματική ή εμπορική χρήση·

δ)

μια κυβερνητική υπηρεσία (PRS), η οποία είναι προσβάσιμη μόνο σε χρήστες εξουσιοδοτημένους από την κυβέρνηση για ευαίσθητες εφαρμογές που απαιτούν υψηλό επίπεδο συνέχειας της υπηρεσίας, μεταξύ άλλων στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, που χρησιμοποιούν ισχυρά, κρυπτογραφημένα σήματα· παρέχεται δωρεάν για τα κράτη μέλη, το Συμβούλιο, την Επιτροπή, την ΕΥΕΔ και, κατά περίπτωση, τους δεόντως εξουσιοδοτημένους οργανισμούς της Ένωσης· το ζήτημα της χρέωσης των άλλων συμμετεχόντων στην PRS που αναφέρονται στο άρθρο 2 της απόφασης αριθ. 1104/2011/ΕΕ αξιολογείται κατά περίπτωση και καθορίζονται κατάλληλες διατάξεις στις συμφωνίες που συνάπτονται δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 5 της εν λόγω απόφασης· η πρόσβαση στην PRS ρυθμίζεται σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1104/2011/ΕΕ·

ε)

μια υπηρεσία έκτακτης ανάγκης (ES), η οποία παρέχεται δωρεάν στους χρήστες και μεταδίδει, εκπέμποντας σήματα, προειδοποιήσεις σχετικά με φυσικές καταστροφές ή άλλες έκτακτες καταστάσεις σε συγκεκριμένες περιοχές· παρέχεται σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές πολιτικής προστασίας των κρατών μελών, κατά περίπτωση·

στ)

μια υπηρεσία χρονισμού (TS), η οποία είναι δωρεάν για τους χρήστες και παρέχει ακριβείς και αξιόπιστους χρόνους αναφοράς καθώς και υπολογισμό της συντονισμένης παγκόσμιας ώρας, διευκολύνοντας την ανάπτυξη εφαρμογών χρονισμού βάσει του Galileo και τη χρήση σε ζωτικής σημασίας εφαρμογές.

2.   Το Galileo συμβάλλει επίσης:

α)

στην υπηρεσία υποστήριξης έρευνας και διάσωσης (SAR) του συστήματος COSPAS-SARSAT μέσω του εντοπισμού σημάτων κινδύνου που εκπέμπονται από ραδιοφάρους και της αναμετάδοσης μηνυμάτων προς αυτούς μέσω «ζεύξης επιστροφής»·

β)

σε υπηρεσίες παρακολούθησης της ακεραιότητας που τυποποιούνται σε ενωσιακό ή διεθνές επίπεδο για χρήση από υπηρεσίες ασφάλειας της ζωής, βάσει των σημάτων ανοικτής υπηρεσίας του Galileo και σε συνδυασμό με το EGNOS και άλλα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης·

γ)

σε πληροφορίες διαστημικού καιρού μέσω του κέντρου υπηρεσιών GNSS όπως αναφέρεται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2016/413 και σε υπηρεσίες έγκαιρης προειδοποίησης μέσω της επίγειας υποδομής του Galileo, που προορίζονται κυρίως για τη μείωση των σχετικών με το διάστημα δυνητικών κινδύνων για τους χρήστες των υπηρεσιών που παρέχονται από το Galileo και άλλα GNSS.

Άρθρο 46

Υπηρεσίες που παρέχονται από το EGNOS

1.   Οι υπηρεσίες που παρέχονται από το EGNOS περιλαμβάνουν:

α)

μια ανοικτή υπηρεσία EGNOS (EOS), που παρέχεται χωρίς άμεση επιβάρυνση του χρήστη και η οποία παρέχει πληροφορίες εντοπισμού θέσης και συγχρονισμού που προορίζονται κυρίως για εφαρμογές δορυφορικής πλοήγησης μεγάλου όγκου για χρήση από τους καταναλωτές·

β)

μια υπηρεσία πρόσβασης σε δεδομένα του EGNOS (EDAS), η οποία παρέχεται χωρίς άμεση επιβάρυνση του χρήστη και παρέχει πληροφορίες εντοπισμού θέσης και συγχρονισμού που προορίζονται κυρίως για εφαρμογές δορυφορικής πλοήγησης για επαγγελματική ή εμπορική χρήση, προσφέροντας βελτιωμένες επιδόσεις και δεδομένα ανώτερης προστιθέμενης αξίας σε σχέση με εκείνα που λαμβάνονται μέσω της EOS·

γ)

μια υπηρεσία ασφάλειας της ζωής (SoL), που παρέχεται χωρίς άμεσες επιβαρύνσεις χρήσης και παρέχει πληροφορίες εντοπισμού θέσης και χρονοσυγχρονισμού με υψηλό επίπεδο συνέχειας, διαθεσιμότητας και ακρίβειας, συμπεριλαμβανομένου μηνύματος περί ακεραιότητας το οποίο προειδοποιεί τους χρήστες σε περίπτωση δυσλειτουργίας ή σημάτων εκτός των επιτρεπόμενων ορίων που εκπέμπονται από το Galileo και άλλα GNSS, τα οποία το EGNOS ενισχύει στην περιοχή κάλυψης· η εν λόγω υπηρεσία προορίζεται κυρίως για χρήστες για τους οποίους η ασφάλεια είναι ζωτικής σημασίας, ιδίως στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας για τις υπηρεσίες αεροναυτιλίας σύμφωνα με τα πρότυπα του ΔΟΠΑ ή σε άλλους τομείς των μεταφορών.

2.   Οι υπηρεσίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 παρέχονται κατά προτεραιότητα στο έδαφος των κρατών μελών που βρίσκεται γεωγραφικώς στην Ευρώπη, όπου, για τον εν λόγω σκοπό, περιλαμβάνονται και η Κύπρος, οι νήσοι Αζόρες και Κανάριοι και η Μαδέιρα, το αργότερο στα τέλη του 2026.

3.   Η γεωγραφική κάλυψη του EGNOS μπορεί να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές του κόσμου, ιδίως στα εδάφη υποψήφιων χωρών, τρίτων χωρών συνδεδεμένων με τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό και τρίτων χωρών της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας, με την επιφύλαξη της τεχνικής σκοπιμότητας και σύμφωνα με τις απαιτήσεις ασφάλειας που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 2 και, για την υπηρεσία SoL, με βάση διεθνείς συμφωνίες.

4.   Το κόστος της επέκτασης της γεωγραφικής κάλυψης του EGNOS δυνάμει της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου, συμπεριλαμβανομένου του συναφούς κόστους λειτουργίας ειδικά για τις περιοχές αυτές, δεν καλύπτεται από τον προϋπολογισμό που αναφέρεται στο άρθρο 11. Η Επιτροπή εξετάζει άλλα προγράμματα ή μέσα για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων αυτών. Η επέκταση αυτή δεν καθυστερεί την παροχή των υπηρεσιών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου στο σύνολο του εδάφους των κρατών μελών που βρίσκεται γεωγραφικώς στην Ευρώπη.

Άρθρο 47

Μέτρα εφαρμογής για το Galileo και το EGNOS

Εφόσον απαιτείται για την εύρυθμη λειτουργία των Galileo και EGNOS και την αξιοποίησή τους από την αγορά, η Επιτροπή θεσπίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, κατά περίπτωση, τα αναγκαία μέτρα για:

α)

τη διαχείριση και μείωση των εγγενών κινδύνων στη λειτουργία των Galileo και EGNOS, ιδίως για τη διασφάλιση της συνέχειας της υπηρεσίας·

β)

τον προσδιορισμό των καθοριστικών σταδίων λήψης αποφάσεων για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της εκτέλεσης των Galileo και EGNOS·

γ)

τον προσδιορισμό της θέσης των κέντρων που ανήκουν στην επίγεια υποδομή των Galileo και EGNOS σύμφωνα με τις απαιτήσεις ασφάλειας, κατόπιν ανοικτής και διαφανούς διαδικασίας, και την εξασφάλιση της λειτουργίας τους·

δ)

καθορίζει τις τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές για τις υπηρεσίες που αναφέρονται στο άρθρο 45 παράγραφος 1 στοιχεία γ), ε) και στ) και παράγραφος 2 στοιχείο γ).

Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3.

Άρθρο 48

Συμβατότητα, διαλειτουργικότητα και τυποποίηση

1.   Τα Galileo και EGNOS, καθώς και οι υπηρεσίες που παρέχουν, είναι συμβατά και διαλειτουργικά από τεχνική άποψη, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο χρηστών.

2.   Τα Galileo και EGNOS, καθώς και οι υπηρεσίες που παρέχουν, είναι συμβατά και διαλειτουργικά με άλλα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης καθώς και με συμβατικά μέσα ραδιοπλοήγησης, εφόσον οι αναγκαίες απαιτήσεις και προϋποθέσεις συμβατότητας και διαλειτουργικότητας καθορίζονται σε διεθνείς συμφωνίες.

ΤΙΤΛΟΣ VII

COPERNICUS

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

Γενικές διατάξεις

Άρθρο 49

Πεδίο εφαρμογής του Copernicus

1.   Το Copernicus εκτελείται με βάση προηγούμενες επενδύσεις, μεταξύ άλλων από ενδιαφερόμενους φορείς όπως ο ΕΟΔ και η EUMETSAT και, όπου ενδείκνυται και είναι αποδοτικό από την άποψη του κόστους, με βάση τις εθνικές ή περιφερειακές ικανότητες των κρατών μελών και λαμβανομένων υπόψη των ικανοτήτων των εμπορικών προμηθευτών συγκρίσιμων δεδομένων και πληροφοριών και της ανάγκης για προαγωγή του ανταγωνισμού και της ανάπτυξης της αγοράς, μεγιστοποιώντας ταυτόχρονα τις ευκαιρίες για τους Ευρωπαίους χρήστες.

2.   Το Copernicus παρέχει δεδομένα και πληροφορίες, στη βάση των αναγκών των χρηστών του Copernicus και βάσει μιας πολιτικής για δωρεάν πλήρη και ανοικτά δεδομένα.

3.   Το Copernicus υποστηρίζει τη διαμόρφωση, την εφαρμογή και την παρακολούθηση των πολιτικών της Ένωσης και των κρατών μελών της, ιδίως στους τομείς του περιβάλλοντος, της κλιματικής αλλαγής, της θάλασσας, της ναυτιλίας, της ατμόσφαιρας, της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης, της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, της πολιτικής προστασίας, της παρακολούθησης των υποδομών, της ασφάλειας και της προστασίας, καθώς και της ψηφιακής οικονομίας, με στόχο την περαιτέρω μείωση του διοικητικού φόρτου.

4.   Το Copernicus απαρτίζεται από τα ακόλουθα στοιχεία:

α)

την απόκτηση δεδομένων, η οποία περιλαμβάνει:

i)

την ανάπτυξη και τη λειτουργία των δορυφόρων Sentinel του Copernicus·

ii)

την πρόσβαση σε προερχόμενα από το διάστημα δεδομένα γεωσκόπησης από τρίτους·

iii)

την πρόσβαση σε επιτόπια και άλλα βοηθητικά δεδομένα·

β)

επεξεργασία δεδομένων και πληροφοριών μέσω των υπηρεσιών Copernicus, που περιλαμβάνει δραστηριότητες για την παραγωγή πληροφοριών προστιθέμενης αξίας για την υποστήριξη της περιβαλλοντικής παρακολούθησης, την υποβολή εκθέσεων και την εξασφάλιση της συμμόρφωσης, την πολιτική προστασία και την ασφάλεια των πολιτών·

γ)

πρόσβαση σε δεδομένα και διανομή δεδομένων, που περιλαμβάνει τις υποδομές και τις υπηρεσίες για τη διασφάλιση της ανακάλυψης, της επισκόπησης, της πρόσβασης, της διανομής και της εκμετάλλευσης και της μακροπρόθεσμης διατήρησης των δεδομένων και των πληροφοριών του Copernicus, με τρόπο φιλικό προς τον χρήστη·

δ)

απορρόφηση από τους χρήστες, ανάπτυξη της αγοράς και ανάπτυξη ικανοτήτων σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 6, που περιλαμβάνει συναφείς δραστηριότητες, πόρους και υπηρεσίες για την προαγωγή του Copernicus, των δεδομένων του Copernicus και των υπηρεσιών του Copernicus, καθώς και των σχετικών κατάντη εφαρμογών και της ανάπτυξής τους σε όλα τα επίπεδα με σκοπό τη μεγιστοποίηση των κοινωνικοοικονομικών οφελών που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1, και τη συλλογή και ανάλυση των αναγκών των χρηστών του Copernicus.

5.   Το Copernicus προάγει τον διεθνή συντονισμό των συστημάτων παρατήρησης και τις συναφείς ανταλλαγές δεδομένων, ούτως ώστε να ενισχύει την παγκόσμια διάσταση και συμπληρωματικότητά του, λαμβάνοντας υπόψη τις διεθνείς συμφωνίες και συντονιστικές διαδικασίες.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

Επιλέξιμες δράσεις

Άρθρο 50

Επιλέξιμες δράσεις για απόκτηση δεδομένων

Οι επιλέξιμες δράσεις στο πλαίσιο του Copernicus καλύπτουν:

α)

δράσεις για την παροχή βελτιωμένης συνέχειας υφιστάμενων αποστολών Sentinel του Copernicus και την ανάπτυξη, εκτόξευση, συντήρηση και λειτουργία περαιτέρω δορυφόρων Sentinel του Copernicus που διευρύνουν το πεδίο παρατήρησης, δίνοντας προτεραιότητα ιδίως σε ικανότητες παρατήρησης για την παρακολούθηση ανθρωπογενών εκπομπών CO2 και άλλων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, επιτρέποντας την παρακολούθηση των πολικών περιοχών και καθιστώντας δυνατές καινοτόμες περιβαλλοντικές εφαρμογές στους τομείς της γεωργίας, της δασοκομίας, της διαχείρισης των υδάτων και των θαλάσσιων πόρων, καθώς και της πολιτιστικής κληρονομιάς·

β)

δράσεις για την παροχή πρόσβασης σε δεδομένα και πληροφορίες του Copernicus που προέρχονται από τρίτους και είναι αναγκαία για την παραγωγή των υπηρεσιών Copernicus ή για χρήση από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης, τους οργανισμούς, τις αποκεντρωμένες υπηρεσίες και, όπου ενδείκνυται και είναι αποδοτικό από την άποψη του κόστους, τους εθνικούς ή περιφερειακούς δημόσιους φορείς·

γ)

δράσεις για την παροχή και τον συντονισμό της πρόσβασης σε επιτόπια και άλλα βοηθητικά δεδομένα του Copernicus που είναι αναγκαία για την παραγωγή, τη βαθμονόμηση και την επικύρωση των δεδομένων του Copernicus και των πληροφοριών του Copernicus, περιλαμβανομένης, όπου ενδείκνυται και είναι αποδοτικό από την άποψη του κόστους, της χρήσης εθνικών ικανοτήτων, αποφεύγοντας τις αλληλεπικαλύψεις.

Άρθρο 51

Επιλέξιμες δράσεις για τις υπηρεσίες του Copernicus

1.   Οι επιλέξιμες δράσεις στο πλαίσιο των υπηρεσιών του Copernicus περιλαμβάνουν:

α)

υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και εξασφάλισης της συμμόρφωσης, που καλύπτουν:

i)

την παρακολούθηση της ατμόσφαιρας σε παγκόσμιο επίπεδο, με σκοπό την παροχή πληροφοριών για την ποιότητα του αέρα, με ιδιαίτερη έμφαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και τη χημική σύνθεση της ατμόσφαιρας·

ii)

την παρακολούθηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, με σκοπό την παροχή πληροφοριών για την κατάσταση και τη δυναμική των ωκεάνιων, θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων, των πόρων τους και της χρήσης τους·

iii)

την παρακολούθηση της ξηράς και της γεωργίας, με σκοπό την παροχή πληροφοριών για την κάλυψη του εδάφους, τις χρήσεις της γης και την αλλαγή της χρήσης της γης, τους τόπους πολιτιστικής κληρονομιάς, τις επίγειες μετακινήσεις, τις αστικές ζώνες, την ποσότητα και την ποιότητα των εσωτερικών υδάτων, τα δάση, τη γεωργία και άλλους φυσικούς πόρους, τη βιοποικιλότητα και την κρυόσφαιρα·

iv)

την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής, με σκοπό την παροχή πληροφοριών για τις ανθρωπογενείς εκπομπές CO2 και άλλες εκπομπές και απορροφήσεις αερίων του θερμοκηπίου, τις ουσιώδεις κλιματικές μεταβλητές, τις κλιματικές επαναναλύσεις, τις εποχικές προβλέψεις, τις κλιματικές προβλέψεις και την απόδοση, πληροφορίες για τις αλλαγές που αφορούν τις πολικές περιοχές και την Αρκτική, καθώς και τους δείκτες σε συναφείς χρονικές και χωρικές κλίμακες·

β)

υπηρεσίες διαχείρισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, με σκοπό την παροχή πληροφοριών για τη στήριξη των δημόσιων αρχών και τον συντονισμό με τις αρχές αυτές που ασχολούνται με την πολιτική προστασία, η οποία στηρίζει την πολιτική προστασία και τις επιχειρήσεις αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών (βελτιώνοντας τις δραστηριότητες έγκαιρης προειδοποίησης και τις ικανότητες αντιμετώπισης κρίσεων) και τις δράσεις πρόληψης και ετοιμότητας (αναλύσεις κινδύνων και αποκατάστασης) σε σχέση με διάφορα είδη καταστροφών·

γ)

την υπηρεσία ασφαλείας για τη στήριξη της επιτήρησης εντός της Ένωσης και στα εξωτερικά της σύνορα, της θαλάσσιας επιτήρησης, της εξωτερικής δράσης της Ένωσης για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα της ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ένωση, και των αντίστοιχων στόχων και δράσεων της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας.

2.   Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη κατά περίπτωση από εξωτερική ανεξάρτητη εμπειρογνωμοσύνη, διασφαλίζει την καταλληλότητα των υπηρεσιών του Copernicus με:

α)

την επικύρωση της τεχνικής δυνατότητας και της καταλληλότητας για τους σκοπούς των απαιτήσεων που εκφράζονται από τις κοινότητες χρηστών·

β)

την αξιολόγηση των μέσων και των λύσεων που προτείνονται ή εκτελούνται για την ικανοποίηση των απαιτήσεων των κοινοτήτων χρηστών και των στόχων του προγράμματος.

Άρθρο 52

Επιλέξιμες δράσεις για πρόσβαση σε δεδομένα και πληροφορίες και διανομή

1.   Το Copernicus περιλαμβάνει δράσεις για την παροχή ενισχυμένης πρόσβασης σε όλα τα δεδομένα του Copernicus και τις πληροφορίες του Copernicus και, κατά περίπτωση, την παροχή πρόσθετων υποδομών και υπηρεσιών για την προαγωγή της διανομής, της πρόσβασης και της χρήσης των εν λόγω δεδομένων και πληροφοριών.

2.   Όταν τα δεδομένα ή οι πληροφορίες του Copernicus θεωρούνται ευαίσθητα από άποψη ασφάλειας κατά την έννοια των άρθρων 12 έως 16 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1159/2013, η Επιτροπή δύναται να αναθέσει την προμήθεια, την εποπτεία της απόκτησης, την πρόσβαση και τη διανομή των εν λόγω δεδομένων και πληροφοριών σε μία ή περισσότερες καταπιστευματικές οντότητες. Οι εν λόγω οντότητες καταρτίζουν και τηρούν μητρώο διαπιστευμένων χρηστών και χορηγούν πρόσβαση σε δεδομένα περιορισμένης πρόσβασης μέσω χωριστής ροής εργασιών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

Πολιτική δεδομένων του Copernicus

Άρθρο 53

Πολιτική δεδομένων του Copernicus και πληροφοριών του Copernicus

1.   Τα δεδομένα του Copernicus και οι πληροφορίες του Copernicus παρέχονται στους χρήστες του Copernicus στο πλαίσιο της ακόλουθης πολιτικής για δωρεάν, πλήρη και ανοικτά δεδομένα:

α)

οι χρήστες του Copernicus μπορούν, δωρεάν και σε παγκόσμια βάση, να αναπαράγουν, να διανέμουν, να παρουσιάζουν στο κοινό, να προσαρμόζουν και να τροποποιούν όλα τα δεδομένα του Copernicus και τις πληροφορίες του Copernicus, και να τα συνδυάζουν με άλλα δεδομένα και πληροφορίες·

β)

η πολιτική για δωρεάν, πλήρη και ανοικτά δεδομένα περιλαμβάνει τους ακόλουθους περιορισμούς:

i)

προκαθορίζονται οι μορφότυποι, ο επίκαιρος χαρακτήρας και τα χαρακτηριστικά διάδοσης των δεδομένων του Copernicus και των πληροφοριών του Copernicus·

ii)

τηρούνται, κατά περίπτωση, οι όροι χορήγησης άδειας για τα δεδομένα και πληροφορίες του Copernicus που προέρχονται από τρίτους και χρησιμοποιούνται στην παραγωγή πληροφοριών του Copernicus·

iii)

τους περιορισμούς ασφαλείας που απορρέουν από τις γενικές απαιτήσεις ασφάλειας που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 2·

iv)

διασφαλίζεται η προστασία από τον κίνδυνο διατάραξης του συστήματος που παράγει ή διαθέτει δεδομένα και πληροφορίες του Copernicus, και των ίδιων των δεδομένων·

v)

διασφαλίζεται η προστασία της αξιόπιστης πρόσβασης στα δεδομένα και τις πληροφορίες του Copernicus για τους Ευρωπαίους χρήστες.

2.   Η Επιτροπή εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 105 για τη συμπλήρωση των ειδικών διατάξεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου ως προς τις προδιαγραφές, τους όρους και τις διαδικασίες για την πρόσβαση και τη χρήση των δεδομένων και των πληροφοριών του Copernicus.

3.   Όπου το απαιτούν λόγοι επείγουσας ανάγκης, στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που θεσπίζονται δυνάμει του παρόντος άρθρου, εφαρμόζεται η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 106.

4.   Η Επιτροπή εκδίδει άδειες και ανακοινώσεις για την πρόσβαση και τη χρήση δεδομένων και πληροφοριών του Copernicus, συμπεριλαμβανομένων ρητρών κατανομής, σύμφωνα με την πολιτική δεδομένων του Copernicus, όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό και τις εφαρμοστέες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που θεσπίζονται βάσει της παραγράφου 2.

ΤΙΤΛΟΣ VIII

ΑΛΛΕΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

SSA

Τμήμα 1

Υποσυνιστώσα SST

Άρθρο 54

Πεδίο εφαρμογής του SST

1.   Η υποσυνιστώσα SST στηρίζει τις εξής δραστηριότητες:

α)

τη συγκρότηση, ανάπτυξη και λειτουργία ενός δικτύου επίγειων και διαστημικών αισθητήρων SST των κρατών μελών, περιλαμβανομένων αισθητήρων που αναπτύσσονται μέσω του ΕΟΔ ή από τον ιδιωτικό τομέα της Ένωσης, και ενωσιακών αισθητήρων που λειτουργούν σε εθνικό επίπεδο, για την εξέταση και την παρακολούθηση διαστημικών αντικειμένων και τη δημιουργία ευρωπαϊκού καταλόγου διαστημικών αντικειμένων·

β)

την επεξεργασία και την ανάλυση δεδομένων SST σε εθνικό επίπεδο, ώστε να παρέχονται οι πληροφορίες και υπηρεσίες SST που αναφέρονται στο άρθρο 55 παράγραφος 1·

γ)

την παροχή υπηρεσιών SST που αναφέρονται στο άρθρο 55 παράγραφος 1 στους χρήστες του SST που αναφέρονται στο άρθρο 56·

δ)

την παρακολούθηση και αναζήτηση συνεργειών με πρωτοβουλίες για την προώθηση και την ανάπτυξη τεχνολογιών για τη διάθεση διαστημικών σκαφών στο τέλος της επιχειρησιακής ζωής και τεχνολογικών συστημάτων για την πρόληψη και εξάλειψη των διαστημικών υπολειμμάτων, καθώς και με τις διεθνείς πρωτοβουλίες στον τομέα της διαχείρισης της διαστημικής κυκλοφορίας.

2.   Η υποσυνιστώσα SST θα παρέχει επίσης την τεχνική και διοικητική στήριξη για να εξασφαλιστεί η μετάβαση μεταξύ του προγράμματος και του πλαισίου στήριξης SST που συστάθηκε με την απόφαση αριθ. 541/2014/ΕΕ.

Άρθρο 55

Υπηρεσίες SST

1.   Οι υπηρεσίες SST περιλαμβάνουν:

α)

την εκτίμηση κινδύνου σύγκρουσης μεταξύ διαστημικών σκαφών ή μεταξύ διαστημικών σκαφών και διαστημικών υπολειμμάτων και την πιθανή έκδοση προειδοποιήσεων αποφυγής σύγκρουσης κατά το στάδιο εκτόξευσης, κατά το αρχικό στάδιο θέσης σε τροχιά, κατά το στάδιο ανύψωσης της τροχιάς, κατά τις λειτουργίες σε τροχιά και κατά το στάδιο θέσης εκτός λειτουργίας των αποστολών διαστημικών σκαφών·

β)

τον εντοπισμό και χαρακτηρισμό θραυσμάτων, αποκολλήσεων ή συγκρούσεων σε τροχιά·

γ)

την εκτίμηση κινδύνων σχετικά με την ανεξέλεγκτη επανείσοδο διαστημικών αντικειμένων και διαστημικών υπολειμμάτων στην ατμόσφαιρα της Γης και την παραγωγή των σχετικών πληροφοριών, περιλαμβανομένης της εκτίμησης του χρονικού πλαισίου και της πιθανής θέσης ενδεχόμενης σύγκρουσης·

δ)

την ανάπτυξη δραστηριοτήτων για την προετοιμασία:

i)

της μείωσης των διαστημικών υπολειμμάτων, προκειμένου να μειωθεί η παραγωγή τους, και

ii)

της επίλυσης του προβλήματος των διαστημικών υπολειμμάτων με τη διαχείριση των υφιστάμενων διαστημικών υπολειμμάτων.

2.   Οι υπηρεσίες SST παρέχονται δωρεάν και είναι διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή χωρίς διακοπή και προσαρμόζονται στις ανάγκες των χρηστών του SST που αναφέρονται στο άρθρο 56.

3.   Τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην υποσυνιστώσα SST, η Επιτροπή και, κατά περίπτωση, το γραφείο υποστήριξης του SST που αναφέρεται στο άρθρο 59 παράγραφος 1, δεν φέρουν ευθύνη για:

α)

ζημίες που προκαλούνται από τη μη παροχή υπηρεσιών SST ή από τη διακοπή της·

β)

καθυστερήσεις στην παροχή υπηρεσιών SST·

γ)

ανακριβείς πληροφορίες που παρέχονται μέσω των υπηρεσιών SST·

δ)

ενέργειες που πραγματοποιούνται ως ανταπόκριση στην παροχή υπηρεσιών SST.

Άρθρο 56

Χρήστες του SST

1.   Στους ενωσιακούς χρήστες του SST περιλαμβάνονται:

α)

οι βασικοί χρήστες του SST: τα κράτη μέλη, η ΕΥΕΔ, η Επιτροπή, το Συμβούλιο, ο Οργανισμός, καθώς και οι δημόσιοι και ιδιωτικοί ιδιοκτήτες και φορείς εκμετάλλευσης διαστημικών σκαφών που είναι εγκατεστημένοι στην Ένωση·

β)

οι μη βασικοί χρήστες του SST: άλλες δημόσιες και ιδιωτικές οντότητες που είναι εγκατεστημένοι στην Ένωση.

Οι βασικοί χρήστες του SST έχουν πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες SST που αναφέρονται στο άρθρο 55 παράγραφος 1.

Οι μη βασικοί χρήστες του SST μπορούν να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες SST που αναφέρονται στο άρθρο 55 παράγραφος 1 στοιχεία β), γ) και δ).

2.   Οι διεθνείς χρήστες του SST περιλαμβάνουν τρίτες χώρες, διεθνείς οργανισμούς που δεν έχουν την έδρα τους στην Ένωση, καθώς και ιδιωτικές οντότητες μη εγκατεστημένες στην Ένωση. Έχουν πρόσβαση στις αναφερόμενες το άρθρο 55 παράγραφος 1 στοιχείο δ) υπηρεσίες SST υπό τους ακόλουθους όρους:

α)

οι τρίτες χώρες και οι διεθνείς οργανισμοί που δεν έχουν την έδρα τους στην Ένωση μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες SST δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 2·

β)

οι ιδιωτικές οντότητες που δεν είναι εγκατεστημένες στην Ένωση μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες SST που υπόκεινται σε διεθνή συμφωνία, η οποία έχει συναφθεί από την Ένωση σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2, με την τρίτη χώρα στην οποία είναι εγκατεστημένες, με την οποία τους παρέχεται η δυνατότητα πρόσβασης.

Δεν απαιτείται διεθνής συμφωνία για πρόσβαση σε δημόσια διαθέσιμες υπηρεσίες SST που αναφέρονται στο άρθρο 55 παράγραφος 1 στοιχεία α), β) και γ).

3.   Η Επιτροπή μπορεί να θεσπίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, λεπτομερείς διατάξεις σχετικά με την πρόσβαση σε υπηρεσίες SST και τις σχετικές διαδικασίες. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3.

Άρθρο 57

Συμμετοχή κρατών μελών στην υποσυνιστώσα SST

1.   Τα κράτη μέλη που επιθυμούν να συμμετέχουν στην παροχή υπηρεσιών SST που αναφέρονται στο άρθρο 55 παράγραφος 1 και καλύπτουν όλες τις τροχιές υποβάλλουν ενιαία κοινή πρόταση στην Επιτροπή αποδεικνύοντας τη συμμόρφωσή τους προς τα εξής κριτήρια:

α)

κατοχή ή πρόσβαση σε επαρκείς αισθητήρες SST οι οποίοι είναι διαθέσιμοι για την υποσυνιστώσα SST και σε ανθρώπινους πόρους για τη λειτουργία τους, ή σε επαρκείς ικανότητες επιχειρησιακής ανάλυσης και επεξεργασίας δεδομένων που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για το SST και διατίθενται για την υποσυνιστώσα SST·

β)

διενέργεια και επικύρωση αρχικής εκτίμησης κινδύνων ασφαλείας για κάθε περιουσιακό στοιχείο SST από το οικείο κράτος μέλος·

γ)

σχέδιο δράσης που λαμβάνει υπόψη το σχέδιο συντονισμού που θεσπίζεται δυνάμει του άρθρου 6 της απόφασης 541/2014/ΕΕ, για την εκτέλεση των δραστηριοτήτων που ορίζονται στο άρθρο 54 του παρόντος κανονισμού·

δ)

την κατανομή των διαφόρων δραστηριοτήτων μεταξύ των ομάδων εμπειρογνωμόνων, όπως ορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 58 του παρόντος κανονισμού·

ε)

τους κανόνες σχετικά με την ανταλλαγή των δεδομένων που είναι αναγκαία για την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4 του παρόντος κανονισμού.

Όσον αφορά τα κριτήρια που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και β), κάθε κράτος μέλος που επιθυμεί να συμμετέχει στην παροχή υπηρεσιών SST αποδεικνύει τη συμμόρφωση με αυτά τα κριτήρια χωριστά.

Όσον αφορά τα κριτήρια που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία γ), δ) και ε), όλα τα κράτη μέλη που επιθυμούν να συμμετάσχουν στην παροχή υπηρεσιών SST αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με αυτά τα κριτήρια συλλογικά.

2.   Τα κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και β) του παρόντος άρθρου θεωρείται ότι πληρούνται από τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην υποσυνιστώσα SST και των οποίων οι ορισθείσες εθνικές οντότητες είναι μέλη της κοινοπραξίας που έχει συσταθεί σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 3 της απόφασης 541/2014/ΕΕ από τις 12 Μαΐου 2021.

3.   Σε περίπτωση που δεν έχει υποβληθεί κοινή πρόταση σύμφωνα με την παράγραφο 1 ή εφόσον η Επιτροπή θεωρεί ότι μια κοινή πρόταση που έχει υποβληθεί δεν πληροί τα κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 1, τουλάχιστον πέντε κράτη μέλη υποβάλλουν νέα κοινή πρόταση στην Επιτροπή, αποδεικνύοντας τη συμμόρφωσή τους με τα κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 1.

4.   Η Επιτροπή μπορεί να θεσπίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, τις λεπτομερείς διατάξεις σχετικά με τις διαδικασίες και τα στοιχεία που αναφέρονται στις παραγράφους 1 έως 3 του παρόντος άρθρου. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3.

Άρθρο 58

Οργανωτικό πλαίσιο της συμμετοχής κρατών μελών στην υποσυνιστώσα SST

1.   Κάθε κράτος μέλος που έχει υποβάλει κοινή πρόταση η οποία κρίθηκε συμβατή από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 57 παράγραφος 1 ή που έχει επιλεγεί από την Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 57 παράγραφος 3, ορίζει εθνική συνιστώσα οντότητα που είναι εγκατεστημένη στο έδαφός του και η οποία θα το εκπροσωπεί. Η οριζόμενη εθνική συνιστώσα οντότητα είναι δημόσια αρχή ή φορέας κράτους μέλους που έχει επιφορτιστεί με την άσκηση της εν λόγω δημόσιας εξουσίας.

2.   Οι εθνικές συνιστώσες οντότητες που ορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου συνάπτουν συμφωνία με την οποία δημιουργείται εταιρική σχέση SST («συμφωνία εταιρικής σχέσης SST») και καθορίζονται οι κανόνες και οι μηχανισμοί της μεταξύ τους συνεργασίας κατά την εκτέλεση των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 54. Συγκεκριμένα, η συμφωνία εταιρικής σχέσης SST περιλαμβάνει τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 57 παράγραφος 1 στοιχεία γ), δ) και ε) και τη δημιουργία δομής διαχείρισης κινδύνου, προκειμένου να διασφαλίζεται η εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με τη χρήση και την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων και πληροφοριών SST.

3.   Οι εθνικές συνιστώσες οντότητες αναπτύσσουν ενωσιακές υπηρεσίες SST υψηλής ποιότητας, σύμφωνα με πολυετές σχέδιο, τους σχετικούς βασικούς δείκτες επιδόσεων και τις απαιτήσεις χρηστών, με βάση τις δραστηριότητες των ομάδων εμπειρογνωμόνων που αναφέρονται στην παράγραφο 6 του παρόντος άρθρου. Η Επιτροπή μπορεί να θεσπίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, το πολυετές σχέδιο και τους βασικούς δείκτες επιδόσεων. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3.

4.   Οι εθνικές συνιστώσες οντότητες δικτυώνουν υφιστάμενους και πιθανούς μελλοντικούς αισθητήρες για τη λειτουργία τους με συντονισμένο και βελτιστοποιημένο τρόπο, με σκοπό την κατάρτιση και την τήρηση επικαιροποιημένου κοινού ευρωπαϊκού καταλόγου, χωρίς να θίγονται τα προνόμια των κρατών μελών στο πεδίο της εθνικής ασφάλειας.

5.   Τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην υποσυνιστώσα SST διενεργούν διαπίστευση ασφαλείας βάσει των γενικών απαιτήσεων ασφάλειας που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 2.

6.   Ορίζονται ομάδες εμπειρογνωμόνων από τα συμμετέχοντα στην υποσυνιστώσα SST κράτη μέλη ως υπεύθυνες για συγκεκριμένα ζητήματα που σχετίζονται με τις διάφορες δραστηριότητες SST. Οι ομάδες εμπειρογνωμόνων είναι μόνιμες, και την ευθύνη για τη διαχείριση και τη στελέχωσή τους φέρουν οι εθνικές συνιστώσες οντότητες των κρατών μελών που τις ορίζουν και μπορούν να περιλαμβάνουν εμπειρογνώμονες από κάθε εθνική συνιστώσα οντότητα.

7.   Οι εθνικές συνιστώσες οντότητες και οι ομάδες εμπειρογνωμόνων εξασφαλίζουν την προστασία των δεδομένων SST, των πληροφοριών SST και των υπηρεσιών SST.

8.   Η Επιτροπή εγκρίνει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τη λειτουργία του οργανωτικού πλαισίου της συμμετοχής των κρατών μελών στην υποσυνιστώσα SST. Οι εν λόγω κανόνες καλύπτουν επίσης τη συμπερίληψη σε μεταγενέστερο στάδιο ενός κράτους μέλους στην εταιρική σχέση SST, όταν καθίσταται μέλος της συμφωνίας εταιρικής σχέσης SST που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3.

Άρθρο 59

Γραφείο υποστήριξης SST

1.   Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τη σύσταση των εθνικών συνιστωσών οντοτήτων, επιλέγει το γραφείο υποστήριξης SST, με βάση τη βέλτιστη εμπειρογνωμοσύνη σε ζητήματα ασφαλείας και στην παροχή υπηρεσιών. Το γραφείο υποστήριξης SST:

α)

παρέχει τις αναγκαίες ασφαλείς διεπαφές για τη συγκέντρωση, την αποθήκευση και τη διάθεση των πληροφοριών SST στους χρήστες του SST που αναφέρονται στο άρθρο 56, διασφαλίζοντας την κατάλληλη διαχείριση και την ιχνηλασιμότητά τους·

β)

υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με τις επιδόσεις των υπηρεσιών SST στην εταιρική σχέση SST που αναφέρεται στο άρθρο 58 παράγραφος 2 και στην Επιτροπή·

γ)

συγκεντρώνει τις αναγκαίες παρατηρήσεις προς την εταιρική σχέση SST που αναφέρεται στο άρθρο 58 παράγραφος 2 για να διασφαλιστεί η απαιτούμενη ευθυγράμμιση των υπηρεσιών με τις προσδοκίες των χρηστών του SST·

δ)

στηρίζει, προωθεί και ενθαρρύνει τη χρήση των υπηρεσιών SST.

2.   Οι εθνικές συνιστώσες οντότητες συνάπτουν τις αναγκαίες εκτελεστικές ρυθμίσεις με το γραφείο υποστήριξης SST.

Τμήμα 2

Υποσυνιστώσες SWE και NEO

Άρθρο 60

Δραστηριότητες SWE

1.   Οι υποσυνιστώσες SWE μπορούν να στηρίζουν τις ακόλουθες δραστηριότητες:

α)

την αξιολόγηση και τον προσδιορισμό των αναγκών των χρηστών στους τομείς που προσδιορίζονται στην παράγραφο 2 στοιχείο β), με σκοπό τον καθορισμό των υπηρεσιών SWE που θα παρέχονται·

β)

την παροχή υπηρεσιών SWE στους χρήστες υπηρεσιών SWE, σύμφωνα με τις εντοπιζόμενες ανάγκες των χρηστών και τις τεχνικές απαιτήσεις.

2.   Οι υπηρεσίες SWE είναι διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή χωρίς διακοπή. Η Επιτροπή επιλέγει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, τις εν λόγω υπηρεσίες, σύμφωνα με τους ακόλουθους κανόνες:

α)

η Επιτροπή ιεραρχεί τις υπηρεσίες SWE που θα παρέχονται σε ενωσιακό επίπεδο σύμφωνα με τις ανάγκες των χρηστών SWE, την τεχνολογική ετοιμότητα των υπηρεσιών και το αποτέλεσμα εκτίμησης κινδύνων·

β)

οι υπηρεσίες SWE μπορούν να συμβάλλουν σε δραστηριότητες πολιτικής προστασίας και στην προστασία ευρέος φάσματος τομέων, όπως διάστημα, μεταφορές, GNSS, δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και επικοινωνίες.

Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 2.

3.   Η επιλογή δημόσιων ή ιδιωτικών οντοτήτων για την παροχή υπηρεσιών SWE γίνεται με πρόσκληση για υποβολή προσφορών.

Άρθρο 61

Δραστηριότητες NEO

1.   Οι υποσυνιστώσες NEO μπορούν να στηρίξουν τις εξής δραστηριότητες:

α)

τη χαρτογράφηση των ικανοτήτων των κρατών μελών για εντοπισμό και παρακολούθηση γεωπλήσιων αντικειμένων·

β)

την προώθηση της δικτύωσης των εγκαταστάσεων και των ερευνητικών κέντρων των κρατών μελών·

γ)

την ανάπτυξη της υπηρεσίας που αναφέρεται στην παράγραφο 2.

δ)

την ανάπτυξη μιας τακτικής υπηρεσίας ταχείας αντίδρασης που να μπορεί να χαρακτηρίζει τα νεοανακαλυφθέντα γεωπλήσια αντικείμενα.

ε)

τη δημιουργία ευρωπαϊκού καταλόγου γεωπλήσιων αντικειμένων.

2.   Η Επιτροπή, στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της, μπορεί να ορίζει διαδικασίες ώστε να συντονίζει, με τη συμμετοχή των κατάλληλων φορέων του ΟΗΕ, τις ενέργειες της Ένωσης και των εθνικών δημόσιων αρχών που ασχολούνται με την πολιτική προστασία σε περίπτωση που διαπιστώνεται ότι ένα γεωπλήσιο αντικείμενο πλησιάζει στη Γη.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

GOVSATCOM

Άρθρο 62

Πεδίο εφαρμογής του GOVSATCOM

Στο πλαίσιο της συνιστώσας GOVSATCOM, συνδυάζονται ικανότητες και υπηρεσίες δορυφορικής επικοινωνίας σε μια κοινή ενωσιακή «δεξαμενή» ικανοτήτων και υπηρεσιών δορυφορικών επικοινωνιών με κατάλληλες απαιτήσεις ασφαλείας. Η συνιστώσα αυτή περιλαμβάνει:

α)

την ανάπτυξη, την κατασκευή και τις λειτουργίες του επίγειου σκέλους της υποδομής που αναφέρεται στο άρθρο 67 και των πιθανών διαστημικών υποδομών που αναφέρονται στο άρθρο 102 παράγραφος 2·

β)

την προμήθεια κρατικών και εμπορικών ικανοτήτων δορυφορικής επικοινωνίας, υπηρεσιών και εξοπλισμού χρήστη που είναι απαραίτητα για την παροχή υπηρεσιών του GOVSATCOM·

γ)

τα αναγκαία μέτρα για περαιτέρω διαλειτουργικότητα και τυποποίηση του εξοπλισμού χρήστη του GOVSATCOM.

Άρθρο 63

Ικανότητες και υπηρεσίες του GOVSATCOM

1.   Η παροχή ικανοτήτων και υπηρεσιών του GOVSATCOM διασφαλίζεται όπως ορίζεται στο χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών που αναφέρεται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου και, σύμφωνα με τις λειτουργικές απαιτήσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, τις ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας του GOVSATCOM που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 2και εντός των ορίων των κανόνων ανταλλαγής και ιεράρχησης που αναφέρονται στο άρθρο 66.

Η πρόσβαση στις ικανότητες και στις υπηρεσίες του GOVSATCOM είναι δωρεάν για τους θεσμικούς και κυβερνητικούς χρήστες του GOVSATCOM, εκτός εάν η Επιτροπή ορίσει την εφαρμογή μιας πολιτικής τιμολογήσεων σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 2.

2.   Η Επιτροπή θεσπίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, τις λειτουργικές απαιτήσεις για τις υπηρεσίες του GOVSATCOM, με τη μορφή τεχνικών προδιαγραφών για περιπτώσεις χρήσης του GOVSATCOM που σχετίζονται ιδίως με τη διαχείριση κρίσεων, την επιτήρηση και τη διαχείριση βασικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων διπλωματικών δικτύων επικοινωνίας. Οι εν λόγω λειτουργικές απαιτήσεις βασίζονται στη λεπτομερή ανάλυση των απαιτήσεων των χρηστών του GOVSATCOM, και λαμβάνουν υπόψη τις απαιτήσεις που απορρέουν από τον υφιστάμενο εξοπλισμό χρήστη και τα δίκτυα. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3.

3.   Η Επιτροπή εγκρίνει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, το χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών για τις υπηρεσίες του GOVSATCOM, υπό τη μορφή καταλόγου κατηγοριών των ικανοτήτων και υπηρεσιών δορυφορικών επικοινωνιών και των χαρακτηριστικών τους, συμπεριλαμβανομένων της γεωγραφικής κάλυψης, της συχνότητας, του εύρους ζώνης, του εξοπλισμού χρήστη, καθώς και των χαρακτηριστικών ασφαλείας. Το χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών λαμβάνει υπόψη τις υπάρχουσες εμπορικά διαθέσιμες υπηρεσίες προκειμένου να μην στρεβλώνεται ο ανταγωνισμός στην εσωτερική αγορά. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις επικαιροποιούνται σε τακτική βάση και βασίζονται στις λειτουργικές απαιτήσεις και απαιτήσεις ασφάλειας που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου και δίνουν προτεραιότητα στις υπηρεσίες που παρέχονται στους χρήστες αναλόγως της σχετικότητας και της κρισιμότητάς τους. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3.

4.   Οι χρήστες του GOVSATCOM έχουν πρόσβαση σε ικανότητες και υπηρεσίες του GOVSATCOM οι οποίες απαριθμούνται στο χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών που αναφέρεται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου. Η πρόσβαση αυτή παρέχεται μέσω των κόμβων του GOVSATCOM που αναφέρονται στο άρθρο 67 παράγραφος 1.

Άρθρο 64

Πάροχοι ικανοτήτων και υπηρεσιών δορυφορικών επικοινωνιών

Οι ικανότητες και υπηρεσίες δορυφορικών επικοινωνιών στο πλαίσιο του GOVSATCOM μπορούν να παρέχονται από τις ακόλουθες οντότητες:

α)

συμμετέχοντες στο GOVSATCOM, όπως αναφέρονται στο άρθρο 68, και

β)

νομικά πρόσωπα δεόντως διαπιστευμένα για την παροχή ικανοτήτων ή υπηρεσιών δορυφορικών επικοινωνιών σύμφωνα με τη διαδικασία διαπίστευσης ασφαλείας του άρθρου 37, η οποία διεξάγεται βάσει των γενικών απαιτήσεων ασφάλειας για τη συνιστώσα GOVSATCOM, όπως αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 2.

Άρθρο 65

Χρήστες του GOVSATCOM

1.   Οι ακόλουθες οντότητες δύνανται να είναι χρήστες του GOVSATCOM υπό την προϋπόθεση ότι είναι επιφορτισμένες με καθήκοντα που σχετίζονται με την εποπτεία και τη διαχείριση αποστολών, επιχειρήσεων και υποδομών που είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια ή επείγουσες:

α)

δημόσια αρχή ή φορέας της Ένωσης ή κράτους μέλους που έχει επιφορτιστεί με την άσκηση της εν λόγω δημόσιας εξουσίας:

β)

φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ενεργεί εκ μέρους και υπό τον έλεγχο οντότητας η οποία αναφέρεται στο στοιχείο α) της παρούσας παραγράφου.

2.   Οι χρήστες του GOVSATCOM που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου εξουσιοδοτούνται δεόντως από συμμετέχοντα στο GOVSATCOM που αναφέρεται στο άρθρο 68 να χρησιμοποιούν τις ικανότητες και τις υπηρεσίες του GOVSATCOM και συμμορφώνονται προς τις γενικές απαιτήσεις ασφάλειας που αναφέρονται στο άρθρο 34 παράγραφος 2, που έχουν προσδιοριστεί για το GOVSATCOM.

Άρθρο 66

Ανταλλαγή και ιεράρχηση προτεραιοτήτων

1.   Κοινές ικανότητες δορυφορικής επικοινωνίας, υπηρεσίες και εξοπλισμός χρήστη ανταλλάσσονται και ιεραρχούνται μεταξύ των συμμετεχόντων στο GOVSATCOM που αναφέρονται στο άρθρο 68, με βάση ανάλυση των κινδύνων όσον αφορά την προστασία και την ασφάλεια των χρηστών. Η εν λόγω ανάλυση λαμβάνει υπόψη την υπάρχουσα επικοινωνιακή υποδομή και τη διαθεσιμότητα των υφιστάμενων δυνατοτήτων, καθώς και τη γεωγραφική κάλυψή τους, σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο. Η εν λόγω ανταλλαγή και η ιεράρχηση δίνουν προτεραιότητα στους χρήστες του GOVSATCOM ανάλογα με τη σπουδαιότητα και την κρισιμότητά τους.

2.   Η Επιτροπή θεσπίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, τους λεπτομερείς κανόνες σχετικά με την ανταλλαγή και την ιεράρχηση των ικανοτήτων δορυφορικής επικοινωνίας, των υπηρεσιών και του εξοπλισμού χρήστη, λαμβάνοντας υπόψη την αναμενόμενη ζήτηση για διαφορετικές περιπτώσεις χρήσης του GOVSATCOM, την ανάλυση των κινδύνων στον τομέα της ασφάλειας για τις εν λόγω περιπτώσεις χρήσης και, κατά περίπτωση, την οικονομική αποδοτικότητα.

Καθορίζοντας μια πολιτική τιμολόγησης στους εν λόγω κανόνες, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι η παροχή ικανοτήτων και υπηρεσιών του GOVSATCOM δεν στρεβλώνει την αγορά και ότι δεν υπάρχει έλλειψη ικανοτήτων του GOVSATCOM.

Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3.

3.   Η κοινοχρησία και η ιεράρχηση των ικανοτήτων και υπηρεσιών δορυφορικών επικοινωνιών μεταξύ χρηστών του GOVSATCOM που έχουν εξουσιοδοτηθεί από τον ίδιο συμμετέχοντα στο GOVSATCOM καθορίζονται και εφαρμόζονται από τον εν λόγω συμμετέχοντα στο GOVSATCOM.

Άρθρο 67

Υποδομή και λειτουργία επίγειου σκέλους

1.   Το επίγειο σκέλος περιλαμβάνει τις υποδομές που απαιτούνται για να εξασφαλίσουν την παροχή υπηρεσιών στους χρήστες του GOVSATCOM σύμφωνα με το άρθρο 66, ιδίως τους κόμβους του GOVSATCOM οι οποίοι θα αποτελέσουν αντικείμενο συμβάσεων προμηθειών στο πλαίσιο αυτής της συνιστώσας για τη σύνδεση χρηστών του GOVSATCOM με παρόχους ικανοτήτων και υπηρεσιών δορυφορικών επικοινωνιών. Το επίγειο σκέλος και η λειτουργία του συμμορφώνονται με τις γενικές απαιτήσεις ασφάλειας που αναφέρεται στο άρθρο 34 παράγραφος 2, η οποία ορίζεται για το GOVSATCOM.

2.   Η Επιτροπή καθορίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, τη θέση του επίγειου σκέλους της υποδομής. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 107 παράγραφος 3 και δεν επηρεάζουν το δικαίωμα ενός κράτους μέλους να αποφασίζει να μη φιλοξενήσει τέτοια υποδομή στο έδαφός του.

Άρθρο 68

Συμμετέχοντες και αρμόδιες αρχές GOVSATCOM

1.   Τα κράτη μέλη, το Συμβούλιο, η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ είναι συμμετέχοντες στο GOVSATCOM στον βαθμό που εξουσιοδοτούν χρήστες του GOVSATCOM ή παρέχουν ικανότητες δορυφορικών επικοινωνιών ή τοποθεσίες επίγειου σκέλους ή μέρος των εγκαταστάσεων του επίγειου σκέλους.

Όταν το Συμβούλιο, η Επιτροπή ή η ΕΥΕΔ αδειοδοτούν τους χρήστες του GOVSATCOM ή παρέχουν ικανότητες δορυφορικών επικοινωνιών, τοποθεσίες επίγειου σκέλους ή μέρος των εγκαταστάσεων του επίγειου σκέλους, στο έδαφος ενός κράτους μέλους, η εν λόγω άδεια ή διάταξη δεν αντιβαίνει τις διατάξεις περί ουδετερότητας ή μη ευθυγράμμισης που ορίζονται στο συνταγματικό δίκαιο του εν λόγω κράτους μέλους.

2.   Οι οργανισμοί της Ένωσης μπορούν να καταστούν συμμετέχοντες στο GOVSATCOM μόνο στον βαθμό που απαιτείται για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους και σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες που θεσπίζονται στη διοικητική συμφωνία που έχει συναφθεί μεταξύ του ενδιαφερόμενου οργανισμού και του θεσμικού οργάνου που τον εποπτεύει.

3.   Τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμοί δύνανται να καταστούν συμμετέχοντες στο GOVSATCOM σύμφωνα με το άρθρο 7.

4.   Κάθε συμμετέχων στο GOVSATCOM ορίζει μία αρμόδια αρχή GOVSATCOM.

5.   Η αρμόδια αρχή GOVSATCOM διασφαλίζει ότι

α)

η χρήση υπηρεσιών συνάδει με τις ισχύουσες απαιτήσεις ασφάλειας·

β)

τα δικαιώματα πρόσβασης για χρήστες του GOVSATCOM καθορίζονται και αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης·

γ)

ο εξοπλισμός χρήστη και οι συναφείς συνδέσεις και πληροφορίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών χρησιμοποιούνται και αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης σύμφωνα με τις ισχύουσες απαιτήσεις ασφάλειας·

δ)

δημιουργείται κεντρικό σημείο επαφής για την παροχή βοήθειας, αν χρειαστεί, κατά την αναφορά των κινδύνων και απειλών στον τομέα της ασφάλειας, ιδίως όσον αφορά την ανίχνευση δυνητικά επιβλαβών ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών που επηρεάζουν τις υπηρεσίες στο πλαίσιο αυτής της συνιστώσας.

Άρθρο 69

Παρακολούθηση της προσφοράς και της ζήτησης για το GOVSATCOM

Προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η ισορροπία μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης για υπηρεσίες του GOVSATCOM, η Επιτροπή παρακολουθεί συνεχώς την εξέλιξη της προσφοράς, περιλαμβανομένων των υπαρχουσών ικανοτήτων του GOVSATCOM σε τροχιά για συγκέντρωση και κοινή χρήση, και της ζήτησης για ικανότητες και υπηρεσίες του GOVSATCOM, λαμβάνοντας υπόψη τους νέους κινδύνους και απειλές, καθώς και τις νέες εξελίξεις στην τεχνολογία.

ΤΙΤΛΟΣ IX

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

Γενικές διατάξεις σχετικά με τον Οργανισμό

Άρθρο 70

Νομικό καθεστώς του Οργανισμού

1.   Ο Οργανισμός είναι όργανο της Ένωσης. Διαθέτει νομική προσωπικότητα.

2.   Σε καθένα από τα κράτη μέλη, ο Οργανισμός διαθέτει την ευρύτερη δυνατή δικαιοπρακτική ικανότητα που αναγνωρίζεται σε νομικά πρόσωπα βάσει της εθνικής νομοθεσίας τους. Μπορεί, ειδικότερα, να αποκτά ή να διαθέτει κινητή και ακίνητη περιουσία και να παρίσταται ενώπιον δικαστηρίου.

3.   Ο Οργανισμός εκπροσωπείται από τον εκτελεστικό διευθυντή του.

Άρθρο 71

Έδρα και τοπικά γραφεία του Οργανισμού

1.   Η έδρα του Οργανισμού βρίσκεται στην Πράγα (Τσεχία).

2.   Το προσωπικό του Οργανισμού μπορεί να βρίσκεται σε ένα από τα κέντρα εδάφους του Galileo ή του EGNOS που αναφέρονται στις εκτελεστικές αποφάσεις (ΕΕ) 2016/413 ή (ΕΕ) 2017/1406 για την εκτέλεση των δραστηριοτήτων του προγράμματος που προβλέπονται στη σχετική συμφωνία.

3.   Ανάλογα με τις ανάγκες του προγράμματος, μπορούν να ιδρύονται τοπικά γραφεία στα κράτη μέλη, σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο 79 παράγραφος 2.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

Οργάνωση του Οργανισμού

Άρθρο 72

Διοικητική και διαχειριστική δομή

1.   Η διοικητική και διαχειριστική δομή του Οργανισμού περιλαμβάνει:

α)

το διοικητικό συμβούλιο·

β)

τον εκτελεστικό διευθυντή·

γ)

το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας.

2.   Το διοικητικό συμβούλιο, ο εκτελεστικός διευθυντής και το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας συνεργάζονται για τη διασφάλιση της λειτουργίας του Οργανισμού και τον συντονισμό σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίζονται από τους εσωτερικούς κανόνες του Οργανισμού, όπως είναι ο εσωτερικός κανονισμός του διοικητικού συμβουλίου, ο εσωτερικός κανονισμός του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας, οι χρηματοοικονομικοί κανόνες που εφαρμόζονται στον Οργανισμό, οι κανόνες εφαρμογής του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης») και οι διατάξεις που αφορούν την πρόσβαση στα έγγραφα.

Άρθρο 73

Διοικητικό συμβούλιο

1.   Το διοικητικό συμβούλιο απαρτίζεται από έναν εκπρόσωπο από κάθε κράτος μέλος και από τρεις εκπροσώπους της Επιτροπής. Όλα τα μέλη έχουν δικαίωμα ψήφου. Το διοικητικό συμβούλιο περιλαμβάνει επίσης ένα μέλος διορισμένο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο δεν έχει δικαίωμα ψήφου.

2.   Ο πρόεδρος ή ο αντιπρόεδρος του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας, ένας εκπρόσωπος του Συμβουλίου, ένας εκπρόσωπος του ύπατου εκπροσώπου και ένας εκπρόσωπος του ΕΟΔ καλούνται να παρίστανται στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου με την ιδιότητα του παρατηρητή για θέματα που τους αφορούν άμεσα, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στον εσωτερικό κανονισμό του διοικητικού συμβουλίου.

3.   Για κάθε μέλος του διοικητικού συμβουλίου προβλέπεται αναπληρωματικό μέλος. Το αναπληρωματικό μέλος εκπροσωπεί το τακτικό μέλος σε περίπτωση απουσίας του.

4.   Κάθε κράτος μέλος ορίζει ένα μέλος και ένα αναπληρωματικό μέλος του διοικητικού συμβουλίου, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρογνωσία τους στον τομέα που άπτεται των καθηκόντων του Οργανισμού και τις σχετικές δεξιότητές τους στους τομείς της διαχείρισης, της διοίκησης και του προϋπολογισμού. Προκειμένου να εξασφαλίζεται η συνέχεια των δραστηριοτήτων του διοικητικού συμβουλίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να περιορίζεται η εναλλαγή των εκπροσώπων τους στο διοικητικό συμβούλιο. Όλα τα μέρη επιδιώκουν την επίτευξη ισόρροπης εκπροσώπησης ανδρών και γυναικών στο διοικητικό συμβούλιο.

5.   Η θητεία των μελών του διοικητικού συμβουλίου και των αναπληρωτών τους είναι τετραετής και μπορεί να ανανεωθεί.

6.   Όταν κρίνεται σκόπιμο, η συμμετοχή εκπροσώπων τρίτων χωρών ή διεθνών οργανισμών καθώς και οι όροι της εν λόγω συμμετοχής καθορίζονται δυνάμει των συμφωνιών που αναφέρονται στο άρθρο 98 και τηρούν τον εσωτερικό κανονισμό του διοικητικού συμβουλίου. Αυτοί οι εκπρόσωποι δεν έχουν δικαίωμα ψήφου.

Άρθρο 74

Πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου

1.   Το διοικητικό συμβούλιο εκλέγει πρόεδρο και αντιπρόεδρο μεταξύ των μελών του με δικαίωμα ψήφου. Ο αναπληρωτής πρόεδρος αντικαθιστά αυτομάτως τον πρόεδρο, εάν ο τελευταίος δεν είναι σε θέση να εκτελέσει τα καθήκοντά του.

2.   Η διάρκεια της θητείας του προέδρου και των αναπληρωτών προέδρων είναι δύο έτη και μπορεί να ανανεωθεί μία φορά. Η θητεία λήγει όταν το εν λόγω πρόσωπο παύσει να είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου.

3.   Το διοικητικό συμβούλιο έχει εξουσία να απολύσει τον πρόεδρο, τον αντιπρόεδρο ή και τους δύο.

Άρθρο 75

Συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου

1.   Το διοικητικό συμβούλιο συνέρχεται μετά από πρόσκληση του προέδρου του.

2.   Ο εκτελεστικός διευθυντής συμμετέχει στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου, εκτός εάν ο πρόεδρος αποφασίσει διαφορετικά. Ο εκτελεστικός διευθυντής δεν έχει δικαίωμα ψήφου.

3.   Το διοικητικό συμβούλιο διεξάγει συνεδριάσεις σε τακτική βάση τουλάχιστον δύο φορές ετησίως. Επιπλέον, συνέρχεται με πρωτοβουλία του προέδρου του ή με αίτημα τουλάχιστον ενός τρίτου των μελών του.

4.   Το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να προσκαλεί στις συνεδριάσεις του ως παρατηρητή οποιοδήποτε άτομο του οποίου η γνώμη ενδέχεται να παρουσιάζει ενδιαφέρον. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου μπορούν, υπό τους όρους του εσωτερικού του κανονισμού, να επικουρούνται από συμβούλους ή εμπειρογνώμονες.

5.   Όταν η συζήτηση αφορά τη χρήση ευαίσθητων εθνικών υποδομών, οι εκπρόσωποι των κρατών μελών και οι εκπρόσωποι της Επιτροπής μπορούν να παρίστανται στις συνεδριάσεις και τις συσκέψεις του διοικητικού συμβουλίου, με βάση την ανάγκη γνώσης. Ωστόσο, μόνο οι εκπρόσωποι κρατών μελών που διαθέτουν τέτοια υποδομή και οι εκπρόσωποι της Επιτροπής συμμετέχουν στην ψηφοφορία. Όταν ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου δεν εκπροσωπεί ένα από τα κράτη μέλη που διαθέτουν αυτού του είδους την υποδομή, αντικαθίσταται από τους εκπροσώπους των κρατών μελών που διαθέτουν τέτοια υποδομή. Ο εσωτερικός κανονισμός του διοικητικού συμβουλίου ορίζει τις καταστάσεις στις οποίες μπορεί να εφαρμόζεται αυτή η διαδικασία.

6.   Ο Οργανισμός παρέχει γραμματειακή υποστήριξη στο διοικητικό συμβούλιο.

Άρθρο 76

Κανόνες ψηφοφορίας του διοικητικού συμβουλίου

1.   Το διοικητικό συμβούλιο λαμβάνει τις αποφάσεις του με πλειοψηφία των μελών του που έχουν δικαίωμα ψήφου, εκτός εάν ο παρών κανονισμός ορίζει διαφορετικά.

Για την εκλογή και την απόλυση του προέδρου και του αντιπροέδρου του διοικητικού συμβουλίου και για την έγκριση του προϋπολογισμού, των προγραμμάτων εργασίας, των ρυθμίσεων στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 98 παράγραφος 2, των κανόνων ασφαλείας του Οργανισμού, του εσωτερικού κανονισμού του, την εγκατάσταση τοπικών γραφείων και για την έγκριση των συμφωνιών υποδοχής που αναφέρονται στο άρθρο 92 απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων του συνόλου των μελών που έχουν δικαίωμα ψήφου.

2.   Κάθε εκπρόσωπος κράτους μέλους και κάθε εκπρόσωπος της Επιτροπής έχει μία ψήφο. Κατά την απουσία μέλους με δικαίωμα ψήφου, το δικαίωμα ψήφου του δικαιούται να ασκήσει ο αναπληρωτής του. Οι αποφάσεις που βασίζονται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχείο α), πλην των θεμάτων που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V ή στο άρθρο 77 παράγραφος 5, εγκρίνονται μόνο με τη θετική ψήφο των εκπροσώπων της Επιτροπής.

3.   Ο εσωτερικός κανονισμός του διοικητικού συμβουλίου ορίζει λεπτομερέστερες ρυθμίσεις για την ψηφοφορία, ειδικότερα τους όρους υπό τους οποίους κάποιο μέλος ενεργεί για λογαριασμό άλλου μέλους, καθώς και τυχόν απαιτήσεις απαρτίας, κατά περίπτωση.

Άρθρο 77

Καθήκοντα του διοικητικού συμβουλίου

1.   Το διοικητικό συμβούλιο μεριμνά ώστε ο Οργανισμός να επιτελεί την αποστολή που του έχει ανατεθεί, με τους όρους που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό και λαμβάνει κάθε αναγκαία απόφαση για τον εν λόγω σκοπό. Τούτο δεν θίγει τις αρμοδιότητες που ανατίθενται στο συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας για τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πεδίο του κεφαλαίου II του τίτλου V.

2.   Επιπλέον, το διοικητικό συμβούλιο:

α)

εκδίδει, το αργότερο έως τη 15η Νοεμβρίου κάθε έτους, το πρόγραμμα εργασίας του Οργανισμού για το επόμενο έτος, αφού ενσωματώσει σ’ αυτό αυτούσιο το τμήμα που συντάσσει το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας, σύμφωνα με το άρθρο 80 στοιχείο β) και αφού λάβει τη γνώμη της Επιτροπής·

β)

εγκρίνει, το αργότερο έως την 30ή Ιουνίου του πρώτου έτους του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 312 ΣΛΕΕ, το πολυετές πρόγραμμα εργασίας του Οργανισμού για την περίοδο που καλύπτεται από το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, αφού ενσωματώσει σε αυτό, αυτούσιο, το τμήμα που συντάσσει το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας, σύμφωνα με το άρθρο 80 στοιχείο α) του παρόντος κανονισμού και αφού λάβει τη γνώμη της Επιτροπής. Ζητείται η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το πολυετές πρόγραμμα εργασίας, με την προϋπόθεση ότι στόχος της διαβούλευσης αυτής είναι η ανταλλαγή απόψεων και ότι η έκβασή της δεν είναι δεσμευτική για τον Οργανισμό.

γ)

επιτελεί τα δημοσιονομικά καθήκοντα που προβλέπονται στο άρθρο 84 παράγραφοι 5, 6, 10 και 11·

δ)

επιβλέπει τη λειτουργία του κέντρου παρακολούθησης της ασφάλειας του Galileo, όπως προβλέπεται στο άρθρο 34 παράγραφος 5 στοιχείο β)·

ε)

εγκρίνει ρυθμίσεις για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (46), σύμφωνα με το άρθρο 94 του παρόντος κανονισμού·

στ)

εγκρίνει τις ρυθμίσεις που αναφέρονται στο άρθρο 98, αφού ζητήσει τη γνώμη του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας σχετικά με τις ρυθμίσεις εκείνες που αφορούν τη διαπίστευση ασφαλείας·

ζ)

εγκρίνει τις τεχνικές διαδικασίες που είναι απαραίτητες για την εκτέλεση των καθηκόντων του·

η)

εκδίδει την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων και προοπτικών του Οργανισμού, αφού ενσωματώσει σ’ αυτήν αυτούσιο το τμήμα που συντάσσει το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας, σύμφωνα με το άρθρο 80 στοιχείο γ), και τη διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο, έως την 1η Ιουλίου κάθε έτους·

θ)

εξασφαλίζει ότι δίνεται η κατάλληλη συνέχεια στις διαπιστώσεις και τις συστάσεις που απορρέουν από τις αξιολογήσεις και τους ελέγχους που προβλέπονται στο άρθρο 102, καθώς και στις διαπιστώσεις και τις συστάσεις που απορρέουν από έρευνες της OLAF, και σε όλες τις εκθέσεις εξωτερικού ή εσωτερικού ελέγχου, και διαβιβάζει κάθε πληροφορία σχετική με τα αποτελέσματα των διαδικασιών αξιολόγησης στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή·

ι)

συμβουλεύει τον εκτελεστικό διευθυντή σχετικά με τις χρηματοδοτικές συμφωνίες-πλαίσια εταιρικής σχέσης που αναφέρονται στο άρθρο 31 και τις συμφωνίες συνεισφοράς που αναφέρονται στο άρθρο 27 παράγραφος 3 και στο άρθρο 29 παράγραφος 5, πριν από την υπογραφή τους·

ια)

εγκρίνει τους κανόνες ασφαλείας του Οργανισμού, όπως αναφέρεται στο άρθρο 96·

ιβ)

υιοθετεί στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης, βάσει πρότασης του εκτελεστικού διευθυντή·

ιγ)

εγκρίνει, όταν αυτό απαιτείται και μετά από πρόταση του εκτελεστικού διευθυντή, τις οργανωτικές δομές που αναφέρονται στο άρθρο 79 παράγραφος 1 στοιχείο ιβ)·

ιδ)

διορίζει υπόλογο, ο οποίος μπορεί να είναι ο υπόλογος της Επιτροπής και ο οποίος:

i)

υπάγεται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης και στο καθεστώς που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού («καθεστώς του λοιπού προσωπικού»), που θεσπίζεται στον κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ) αριθ. 259/68 (47)·και

ii)

είναι απολύτως ανεξάρτητος κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του·

ιε)

εκδίδει και δημοσιοποιεί τον εσωτερικό κανονισμό του.

3.   Όσον αφορά το προσωπικό του Οργανισμού, το διοικητικό συμβούλιο ασκεί τις αρμοδιότητες που ανατίθενται από τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης στην αρμόδια για τους διορισμούς αρχή και από το καθεστώς του λοιπού προσωπικού στην αρμόδια αρχή για τη σύναψη συμβάσεων πρόσληψης («αρμοδιότητες της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής»).

Το διοικητικό συμβούλιο εκδίδει, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 110 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, απόφαση δυνάμει του άρθρου 2 παράγραφος 1 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και του άρθρου 6 του καθεστώτος του λοιπού προσωπικού, με την οποία εκχωρεί στον εκτελεστικό διευθυντή τις αντίστοιχες αρμοδιότητες της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής και καθορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να ανασταλεί η εν λόγω εκχώρηση αρμοδιοτήτων. Ο εκτελεστικός διευθυντής λογοδοτεί στο διοικητικό συμβούλιο σχετικά με την άσκηση των εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιοτήτων. Ο εκτελεστικός διευθυντής εξουσιοδοτείται να μεταβιβάζει περαιτέρω τις εν λόγω αρμοδιότητες.

Δυνάμει του δεύτερου εδαφίου της παρούσας παραγράφου, όταν το επιβάλλουν εξαιρετικές συνθήκες, το διοικητικό συμβούλιο μπορεί, με απόφασή του, να αναστείλει προσωρινά την ανάθεση των αρμοδιοτήτων της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής στον εκτελεστικό διευθυντή και των αρμοδιοτήτων που ο εκτελεστικός διευθυντής έχει αναθέσει περαιτέρω, και να τις ασκήσει το ίδιο ή να τις εκχωρήσει σε ένα από τα μέλη του ή σε ένα μέλος του προσωπικού διαφορετικό από τον εκτελεστικό διευθυντή.

Κατά παρέκκλιση από το δεύτερο εδάφιο της παρούσας παραγράφου, το διοικητικό συμβούλιο υποχρεούται να μεταβιβάζει στον πρόεδρο του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας τις εξουσίες που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο όσον αφορά την πρόσληψη, την αξιολόγηση και τη μετάταξη του προσωπικού που εκτελεί τα καθήκοντα που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, καθώς και τη λήψη πειθαρχικών μέτρων έναντι του εν λόγω προσωπικού.

Το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και του καθεστώτος του λοιπού προσωπικού σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 110 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Όσον αφορά τις προσλήψεις, την αξιολόγηση και τις μετατάξεις του προσωπικού που εκτελεί τα καθήκοντα που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V του παρόντος κανονισμού, καθώς και τη λήψη πειθαρχικών μέτρων έναντι του εν λόγω προσωπικού, το διοικητικό συμβούλιο ζητά προηγουμένως τη γνώμη του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας και λαμβάνει δεόντως υπόψη τις παρατηρήσεις του.

Το διοικητικό συμβούλιο εγκρίνει επίσης απόφαση με την οποία θεσπίζονται κανόνες για την απόσπαση εθνικών εμπειρογνωμόνων στον Οργανισμό. Πριν από την έγκριση της εν λόγω απόφασης, το διοικητικό συμβούλιο ζητά τη γνώμη του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας σε σχέση με την απόσπαση των εθνικών εμπειρογνωμόνων που συμμετέχουν στις δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V και λαμβάνει δεόντως υπόψη τις παρατηρήσεις του.

4.   Το διοικητικό συμβούλιο διορίζει τον εκτελεστικό διευθυντή και μπορεί να παρατείνει ή να τερματίσει τη θητεία του δυνάμει του άρθρου 89.

5.   Εκτός από τις δραστηριότητες που αναλαμβάνονται σύμφωνα με το κεφάλαιο II του τίτλου V, το διοικητικό συμβούλιο ασκεί πειθαρχικό έλεγχο επί του εκτελεστικού διευθυντή για τις επιδόσεις του, ιδιαίτερα όσον αφορά τα ζητήματα ασφαλείας που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Οργανισμού.

Άρθρο 78

Εκτελεστικός διευθυντής

1.   Ο Οργανισμός διοικείται από τον εκτελεστικό του διευθυντή. Ο εκτελεστικός διευθυντής λογοδοτεί στο διοικητικό συμβούλιο.

Η παρούσα παράγραφος δεν θίγει την αυτονομίας και την ανεξαρτησία του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας και του προσωπικού του Οργανισμού που τελεί υπό την εποπτεία του, σύμφωνα με το άρθρο 82, και τις εξουσίες που ανατίθενται στο συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας και τον πρόεδρο του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας σύμφωνα με τα άρθρα 38 και 81 αντίστοιχα.

2.   Με την επιφύλαξη των εξουσιών της Επιτροπής και του διοικητικού συμβουλίου, ο εκτελεστικός διευθυντής ασκεί τα καθήκοντά του με πλήρη ανεξαρτησία και δεν ζητεί ούτε δέχεται οδηγίες από καμία κυβέρνηση ή άλλον οργανισμό.

Άρθρο 79

Καθήκοντα του εκτελεστικού διευθυντή

1.   Ο εκτελεστικός διευθυντής επιτελεί τα ακόλουθα καθήκοντα:

α)

εκπροσωπεί τον Οργανισμό και υπογράφει τις συμφωνίες που αναφέρονται στο άρθρο 27 παράγραφος 3, στο άρθρο 29 παράγραφος 5 και στο άρθρο 31·

β)

προετοιμάζει τις εργασίες του διοικητικού συμβουλίου και συμμετέχει, χωρίς δικαίωμα ψήφου, στις εργασίες του διοικητικού συμβουλίου, με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου του άρθρου 75 παράγραφος 2·

γ)

εκτελεί τις αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου·

δ)

καταρτίζει τα πολυετή και τα ετήσια προγράμματα εργασίας του Οργανισμού και τα υποβάλλει προς έγκριση στο διοικητικό συμβούλιο, με εξαίρεση τα μέρη που καταρτίζονται και εγκρίνονται από το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας σύμφωνα με το άρθρο 80 στοιχεία α) και β)·

ε)

θέτει σε εφαρμογή τα πολυετή και τα ετήσια προγράμματα εργασίας, με εξαίρεση τα μέρη που εφαρμόζονται από τον πρόεδρο του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας·

στ)

εκπονεί έκθεση προόδου για την εφαρμογή του ετήσιου προγράμματος εργασίας και, όταν αρμόζει, του πολυετούς προγράμματος εργασίας για κάθε συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου, ενσωματώνοντας αυτούσιο το τμήμα που έχει συντάξει ο πρόεδρος του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας·

ζ)

συντάσσει την ετήσια έκθεση για τις δραστηριότητες και τις προοπτικές του Οργανισμού, με εξαίρεση το τμήμα που συντάσσεται και εγκρίνεται από το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας σύμφωνα με το άρθρο 80 στοιχείο γ) όσον αφορά τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στον τίτλο V, και την υποβάλλει προς έγκριση στο διοικητικό συμβούλιο·

η)

ασκεί την καθημερινή διοίκηση του Οργανισμού και λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίζει τη λειτουργία του Οργανισμού σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένης της έγκρισης εσωτερικών διοικητικών οδηγιών και της δημοσίευσης ανακοινώσεων·

θ)

καταρτίζει σχέδιο κατάστασης προβλεπόμενων εσόδων και εξόδων του Οργανισμού σύμφωνα με το άρθρο 84, και εκτελεί τον προϋπολογισμό σύμφωνα με το άρθρο 85·

ι)

διασφαλίζει ότι ο Οργανισμός, ως υπεύθυνος για τη λειτουργία του κέντρου παρακολούθησης της ασφάλειας του Galileo, είναι σε θέση να ανταποκρίνεται σε οδηγίες παρεχόμενες δυνάμει της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2021/698 και να εκπληρώνει τον ρόλο του, όπως αναφέρεται στο άρθρο 6 της απόφασης αριθ. 1104/2011/ΕΕ·

ια)

διασφαλίζει τη διάδοση όλων των σχετικών πληροφοριών, ειδικότερα όσον αφορά τα ζητήματα ασφαλείας, εντός της δομής του Οργανισμού που αναφέρεται στο άρθρο 72 παράγραφος 1·

ιβ)

καθορίζει, σε στενή συνεργασία με τον πρόεδρο του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας για ζητήματα που αφορούν δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας και που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, τις οργανωτικές δομές του Οργανισμού και τις υποβάλλει στο διοικητικό συμβούλιο προς έγκριση. Οι εν λόγω δομές αντικατοπτρίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των διαφόρων συνιστωσών του προγράμματος·

ιγ)

ασκεί, όσον αφορά το προσωπικό του Οργανισμού, τις αρμοδιότητες της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής που προβλέπονται στο άρθρο 77 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο, στον βαθμό που οι εν λόγω αρμοδιότητες του έχουν ανατεθεί σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 77 παράγραφος 3·

ιδ)

μεριμνά για την παροχή γραμματειακών υπηρεσιών καθώς και για όλους τους πόρους που είναι αναγκαίοι για την εύρυθμη λειτουργία του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας, των οργάνων που αναφέρονται στο άρθρο 38 παράγραφος 3 και στο άρθρο 82 παράγραφος 3 και του προέδρου του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας·

ιε)

με εξαίρεση το τμήμα του σχεδίου δράσης που αφορά τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, καταρτίζει σχέδιο δράσης για να διασφαλιστεί η συνέχεια που πρέπει να δίνεται στις διαπιστώσεις και τις συστάσεις των αξιολογήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 102 και, αφού ενσωματώσει αυτούσιο το τμήμα που συντάσσει το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας, υποβάλλει στην Επιτροπή εξαμηνιαία έκθεση προόδου, η οποία υποβάλλεται επίσης και στο διοικητικό συμβούλιο για ενημέρωση·

ιστ)

λαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης:

i)

προληπτικά μέτρα κατά της απάτης, της διαφθοράς ή κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, και χρησιμοποιεί αποτελεσματικά εποπτικά μέτρα·

ii)

σε περίπτωση παρατυπιών, προβαίνει στην ανάκτηση των ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως και, εάν αυτό αρμόζει, επιβάλλει αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές διοικητικές και οικονομικές κυρώσεις·

ιζ)

καταρτίζει για τον Οργανισμό στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης, λαμβάνοντας υπόψη τις διαπιστώσεις και τις συστάσεις που προκύπτουν από τις έρευνες της OLAF, και τη διαβιβάζει στο διοικητικό συμβούλιο προς έγκριση· η εν λόγω στρατηγική είναι ανάλογη προς τους κινδύνους της απάτης από την άποψη της ανάλυσης κόστους-οφέλους των μέτρων που πρόκειται να εφαρμοστούν·

ιη)

υποβάλλει εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εκτέλεση των καθηκόντων του, όταν κληθεί να το πράξει· το Συμβούλιο μπορεί να καλέσει τον εκτελεστικό διευθυντή να λογοδοτήσει σχετικά με την εκτέλεση των καθηκόντων του.

2.   Ο εκτελεστικός διευθυντής αποφασίζει εάν είναι αναγκαίο να τοποθετηθούν ένα ή περισσότερα μέλη του προσωπικού σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη για την αποδοτική και αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων του Οργανισμού. Προτού λάβει απόφαση για ίδρυση τοπικού γραφείου, ο εκτελεστικός διευθυντής λαμβάνει εκ των προτέρων την έγκριση της Επιτροπής, του διοικητικού συμβουλίου και του οικείου κράτους μέλους ή των οικείων κρατών μελών. Στην απόφαση διευκρινίζεται το πεδίο εφαρμογής των δραστηριοτήτων που πρόκειται να αναλάβει το τοπικό γραφείο, ώστε να αποφεύγεται το αδικαιολόγητο κόστος και η επικάλυψη διοικητικών καθηκόντων του Οργανισμού. Όπου είναι δυνατό, ο αντίκτυπος όσον αφορά την κατανομή προσωπικού και τον προϋπολογισμό ενσωματώνονται στο σχέδιο ενιαίου εγγράφου προγραμματισμού που αναφέρεται στο άρθρο 84 παράγραφος 6.

Άρθρο 80

Καθήκοντα διαχείρισης του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας

Εκτός από τα καθήκοντα που αναφέρονται στο άρθρο 38, το συμβούλιο διαχείρισης ασφαλείας εκτελεί τα εξής καθήκοντα, ως μέρος της διαχείρισης του Οργανισμού:

α)

εκπονεί και εγκρίνει το τμήμα του πολυετούς προγράμματος εργασίας το οποίο αφορά τις επιχειρησιακές δραστηριότητες που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, ενώ παράλληλα προβλέπει και εγκρίνει τους χρηματοδοτικούς και ανθρώπινους πόρους που είναι αναγκαίοι για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων αυτών· διαβιβάζει το εν λόγω τμήμα έγκαιρα στο διοικητικό συμβούλιο για να ενσωματωθεί στο πολυετές πρόγραμμα εργασίας·

β)

εκπονεί και εγκρίνει το τμήμα του ετήσιου προγράμματος εργασίας το οποίο αφορά τις επιχειρησιακές δραστηριότητες που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, ενώ παράλληλα προβλέπει και εγκρίνει τους χρηματοδοτικούς και ανθρώπινους πόρους που είναι αναγκαίοι για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων αυτών· διαβιβάζει το εν λόγω τμήμα έγκαιρα στο διοικητικό συμβούλιο για να ενσωματωθεί στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας·

γ)

εκπονεί και εγκρίνει το τμήμα της ετήσιας έκθεσης το οποίο αφορά τις δραστηριότητες και τις προοπτικές του Οργανισμού που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, ενώ παράλληλα προβλέπει και εγκρίνει τους χρηματοδοτικούς και ανθρώπινους πόρους που είναι αναγκαίοι για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων και των προοπτικών αυτών· διαβιβάζει το εν λόγω τμήμα έγκαιρα στο διοικητικό συμβούλιο για να ενσωματωθεί στην ετήσια έκθεση.

Άρθρο 81

Πρόεδρος του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας

1.   Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας εκλέγει έναν πρόεδρο και έναν αντιπρόεδρο από τα μέλη του, με πλειοψηφία δύο τρίτων όλων των μελών που έχουν δικαίωμα ψήφου. Όταν δεν έχει επιτευχθεί η πλειοψηφία δύο τρίτων ύστερα από δύο συνεδριάσεις του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας, απαιτείται απλή πλειοψηφία.

2.   Ο αναπληρωτής πρόεδρος αντικαθιστά αυτομάτως τον πρόεδρο, εάν ο πρόεδρος δεν είναι σε θέση να εκτελέσει τα καθήκοντά του.

3.   Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας έχει εξουσία να απολύσει τον πρόεδρο, τον αντιπρόεδρο ή και τους δύο. Η απόφαση απόλυσης λαμβάνεται με πλειοψηφία δύο τρίτων.

4.   Η διάρκεια της θητείας του προέδρου και του αντιπροέδρου του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας είναι διετής, ανανεώσιμη για μία φορά. Η εκάστοτε θητεία τερματίζεται, όταν ο πρόεδρος ή ο αντιπρόεδρος παύει να αποτελεί μέλος του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας.

Άρθρο 82

Οργανωτικές πτυχές του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας

1.   Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας έχει πρόσβαση σε όλους τους ανθρώπινους και υλικούς πόρους που απαιτούνται για να επιτελεί τα καθήκοντά του κατά τρόπο ανεξάρτητο. Έχει πρόσβαση σε κάθε πληροφορία που είναι χρήσιμη για την εκτέλεση των καθηκόντων του, την οποία διαθέτουν τα άλλα όργανα του Οργανισμού, με την επιφύλαξη των αρχών της αυτονομίας και ανεξαρτησίας που αναφέρονται στο άρθρο 37 στοιχείο θ).

2.   Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας και το προσωπικό του Οργανισμού το οποίο τελεί υπό την εποπτεία του εκτελούν τα καθήκοντά τους κατά τρόπο που εγγυάται την αυτονομία και την ανεξαρτησία τους έναντι των άλλων δραστηριοτήτων του Οργανισμού, και ιδίως έναντι των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων που συνδέονται με την εκμετάλλευση των συστημάτων, σύμφωνα με τους στόχους των διαφόρων συνιστωσών του προγράμματος. Μέλος του προσωπικού του Οργανισμού που τελεί υπό την εποπτεία του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας δεν μπορεί να αναλάβει ταυτόχρονα άλλα καθήκοντα εντός του Οργανισμού.

Για τον σκοπό αυτό, καθιερώνεται αποτελεσματικός οργανωτικός διαχωρισμός εντός του Οργανισμού μεταξύ, αφενός, του προσωπικού που συμμετέχει στις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V και, αφετέρου, του λοιπού προσωπικού του Οργανισμού. Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας ενημερώνει αμέσως τον εκτελεστικό διευθυντή, το διοικητικό συμβούλιο και την Επιτροπή για κάθε περίσταση που θα μπορούσε να παρεμποδίσει την αυτονομία και την ανεξαρτησία του. Σε περίπτωση που δεν βρεθεί λύση εντός του Οργανισμού, η Επιτροπή εξετάζει την κατάσταση, σε διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Με βάση τα αποτελέσματα της εξέτασης αυτής, η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα άμβλυνσης που πρέπει να εφαρμοστούν από τον Οργανισμό και ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

3.   Για την αντιμετώπιση ειδικών θεμάτων, το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας θεσπίζει ειδικά βοηθητικά όργανα, που ενεργούν κατόπιν οδηγιών του. Ειδικότερα, μεριμνώντας παράλληλα για τη διασφάλιση της αναγκαίας συνέχειας του έργου του, προβαίνει στη σύσταση ειδικής ομάδας η οποία διενεργεί ελέγχους και δοκιμές των αναλύσεων ασφαλείας, ώστε να καταρτίσει τις σχετικές εκθέσεις κινδύνου που θα συμβάλουν στην προετοιμασία των αποφάσεών του. Το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας μπορεί να προβεί στη σύσταση ή τη διάλυση ομάδας εμπειρογνωμόνων για να συμβάλει στις εργασίες της εν λόγω ειδικής ομάδας.

Άρθρο 83

Καθήκοντα του προέδρου του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας

1.   Ο πρόεδρος του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας διασφαλίζει ότι το συμβούλιο ασκεί τις δραστηριότητές του σε θέματα διαπίστευσης ασφαλείας κατά τρόπο ανεξάρτητο και ότι εκτελεί τα ακόλουθα καθήκοντα:

α)

διαχειρίζεται τις δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας υπό την εποπτεία του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας·

β)

εκτελεί το τμήμα των πολυετών και ετήσιων προγραμμάτων εργασίας του Οργανισμού που εμπίπτει στο κεφάλαιο II του τίτλου V, υπό την εποπτεία του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας·

γ)

συνεργάζεται με τον εκτελεστικό διευθυντή ώστε να συμβάλει στην κατάρτιση του σχεδίου πίνακα προσωπικού που προβλέπεται στο άρθρο 84 παράγραφος 4 και των οργανωτικών δομών του Οργανισμού·

δ)

εκπονεί το τμήμα της έκθεσης προόδου το οποίο αφορά τις επιχειρησιακές δραστηριότητες που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, και το διαβιβάζει έγκαιρα στο συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας και στον εκτελεστικό διευθυντή για να ενσωματωθεί στην έκθεση προόδου·

ε)

εκπονεί το τμήμα της ετήσιας έκθεσης και του σχεδίου δράσης το οποίο αφορά τις επιχειρησιακές δραστηριότητες που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, και το διαβιβάζει έγκαιρα στον εκτελεστικό διευθυντή·

στ)

εκπροσωπεί τον Οργανισμό για τις δραστηριότητες και αποφάσεις που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V·

ζ)

ασκεί, όσον αφορά το προσωπικό του Οργανισμού το οποίο συμμετέχει στις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στο άρθρο 77 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο, οι οποίες του ανατίθενται σύμφωνα με το άρθρο 77 παράγραφος 3 τέταρτο εδάφιο.

2.   Για τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μπορούν να καλούν τον πρόεδρο του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας ενώπιόν τους για ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τις εργασίες και τις προοπτικές του Οργανισμού, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα πολυετή και τα ετήσια προγράμματα εργασίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IΙΙ

Δημοσιονομικές διατάξεις σχετικά με τον Οργανισμό

Άρθρο 84

Προϋπολογισμός του Οργανισμού

1.   Με την επιφύλαξη άλλων πόρων και τελών, τα έσοδα του Οργανισμού περιλαμβάνουν ενωσιακή συνεισφορά η οποία εγγράφεται στον προϋπολογισμό της Ένωσης, ώστε να διασφαλίζεται η ισοσκέλιση εσόδων και δαπανών. Ο Οργανισμός μπορεί να λαμβάνει ad hoc επιχορηγήσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης.

2.   Τα έξοδα του Οργανισμού καλύπτουν το προσωπικό, τις διοικητικές δαπάνες και τις δαπάνες υποδομής, τα έξοδα λειτουργίας και τις δαπάνες που αφορούν τη λειτουργία του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των οργάνων που αναφέρονται στο άρθρο 38 παράγραφος 3 και στο άρθρο 82 παράγραφος 3, καθώς και τις συμβάσεις και συμφωνίες που συνάπτει ο Οργανισμός για την εκπλήρωση των καθηκόντων που του έχουν ανατεθεί.

3.   Τα έσοδα και οι δαπάνες ισοσκελίζονται.

4.   Ο εκτελεστικός διευθυντής καταρτίζει, σε στενή συνεργασία με τον πρόεδρο του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας για τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, σχέδιο κατάστασης των προβλεπόμενων εσόδων και εξόδων του Οργανισμού για το επόμενο οικονομικό έτος, καθιστώντας σαφή τον διαχωρισμό μεταξύ εκείνων των στοιχείων του σχεδίου κατάστασης που αφορούν τις δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας και των λοιπών δραστηριοτήτων του Οργανισμού. Ο πρόεδρος του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας μπορεί να συντάσσει υπόμνημα επί του εν λόγω σχεδίου, ενώ ο εκτελεστικός διευθυντής διαβιβάζει τόσο το σχέδιο κατάστασης των προβλεπόμενων εσόδων και εξόδων όσο και το εν λόγω υπόμνημα στο διοικητικό συμβούλιο και στο συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας μαζί με σχέδιο του πίνακα προσωπικού.

5.   Κάθε έτος, το διοικητικό συμβούλιο, βάσει του σχεδίου κατάστασης των προβλεπόμενων εσόδων και εξόδων και σε στενή συνεργασία με το συμβούλιο διαπίστευσης ασφαλείας για τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V, καταρτίζει κατάσταση των προβλεπόμενων εσόδων και εξόδων του Οργανισμού για το επόμενο οικονομικό έτος.

6.   Έως την 31η Ιανουαρίου εκάστου έτους, το διοικητικό συμβούλιο διαβιβάζει σχέδιο ενός ενιαίου εγγράφου προγραμματισμού, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κατάσταση των προβλεπόμενων εσόδων και εξόδων, σχέδιο πίνακα προσωπικού και προσωρινό ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, στην Επιτροπή και στις τρίτες χώρες ή τους διεθνείς οργανισμούς με τις/τους οποίες/-ους ο Οργανισμός έχει συνάψει συμφωνίες, σύμφωνα με το άρθρο 98.

7.   Η Επιτροπή διαβιβάζει την κατάσταση των προβλεπόμενων εσόδων και εξόδων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο (η «αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή») μαζί με το σχέδιο γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

8.   Βάσει της κατάστασης προβλέψεων, η Επιτροπή εγγράφει στο σχέδιο γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης τις προβλέψεις που θεωρεί αναγκαίες για τον πίνακα προσωπικού και το ποσό της επιχορήγησης που βαρύνει τον γενικό προϋπολογισμό. Η Επιτροπή υποβάλλει το σχέδιο γενικού προϋπολογισμού στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σύμφωνα με το άρθρο 314 ΣΛΕΕ.

9.   Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει τις πιστώσεις για τη συνεισφορά στον Οργανισμό, καθώς και τον πίνακα προσωπικού του Οργανισμού.

10.   Ο προϋπολογισμός εγκρίνεται από το διοικητικό συμβούλιο. Ο προϋπολογισμός καθίσταται οριστικός ύστερα από την τελική έγκριση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν είναι αναγκαίο, ο προϋπολογισμός αναπροσαρμόζεται αναλόγως.

11.   Το διοικητικό συμβούλιο ενημερώνει το συντομότερο την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σχετικά με την πρόθεσή του να εφαρμόσει οποιοδήποτε σχέδιο με σημαντικές δημοσιονομικές επιπτώσεις στη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού, ιδίως σχέδια που αφορούν περιουσιακά στοιχεία όπως η μίσθωση ή η αγορά ακινήτων. Ενημερώνει την Επιτροπή σχετικά.

12.   Εάν ένα σκέλος της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής έχει γνωστοποιήσει την πρόθεσή του να εκδώσει γνώμη, διαβιβάζει τη γνώμη του στο διοικητικό συμβούλιο εντός έξι εβδομάδων από την ημερομηνία γνωστοποίησης του εν λόγω σχεδίου.

Άρθρο 85

Εκτέλεση του προϋπολογισμού του Οργανισμού

1.   Ο προϋπολογισμός του Οργανισμού εκτελείται από τον εκτελεστικό διευθυντή.

2.   Κάθε έτος, ο εκτελεστικός διευθυντής διαβιβάζει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για την εκτέλεση των καθηκόντων τους όσον αφορά την αξιολόγηση.

Άρθρο 86

Απόδοση των λογαριασμών του Οργανισμού και απαλλαγή

Η υποβολή των προσωρινών και των οριστικών λογαριασμών του Οργανισμού και η απαλλαγή ακολουθούν τους κανόνες και το χρονοδιάγραμμα του δημοσιονομικού κανονισμού και του δημοσιονομικού κανονισμού-πλαισίου για τους οργανισμούς, ο οποίος αναφέρεται στο άρθρο 70 του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 87

Δημοσιονομικές διατάξεις σχετικά με τον Οργανισμό

Οι δημοσιονομικοί κανόνες που ισχύουν για τον Οργανισμό εγκρίνονται από το διοικητικό συμβούλιο, κατόπιν διαβουλεύσεων με την Επιτροπή. Οι εν λόγω κανόνες δεν αποκλίνουν από τον δημοσιονομικό κανονισμό-πλαίσιο για τους οργανισμούς, ο οποίος αναφέρεται στο άρθρο 70 του δημοσιονομικού κανονισμού, παρά μόνον εάν το απαιτούν ειδικές ανάγκες λειτουργίας του Οργανισμού και με προηγούμενη συμφωνία της Επιτροπής.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙV

Ανθρώπινοι πόροι του Οργανισμού

Άρθρο 88

Προσωπικό του Οργανισμού

1.   Στο προσωπικό που απασχολεί ο Οργανισμός εφαρμόζονται ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης, το καθεστώς του λοιπού προσωπικού και οι κανόνες που έχουν εγκρίνει από κοινού τα θεσμικά όργανα της Ένωσης για τους σκοπούς της εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και του εν λόγω καθεστώτος του λοιπού προσωπικού.

2.   Το προσωπικό του Οργανισμού αποτελείται από υπαλλήλους που προσλαμβάνονται από τον Οργανισμό ως απαραίτητοι για την εκτέλεση των καθηκόντων του. Διαθέτουν εξουσιοδότηση ασφαλείας αντίστοιχη προς τη διαβάθμιση των πληροφοριών που χειρίζονται.

3.   Οι εσωτερικοί κανόνες του Οργανισμού, όπως ο εσωτερικός κανονισμός του διοικητικού συμβουλίου, ο εσωτερικός κανονισμός του συμβουλίου διαπίστευσης ασφαλείας, οι δημοσιονομικοί κανόνες που εφαρμόζονται στον Οργανισμό, οι διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και οι διατάξεις σχετικά με την πρόσβαση στα έγγραφα εγγυώνται την αυτονομία και την ανεξαρτησία του προσωπικού που ασκεί τα καθήκοντα διαπίστευσης ασφαλείας έναντι του προσωπικού που ασκεί τις άλλες δραστηριότητες του Οργανισμού, σύμφωνα με το άρθρο 37 στοιχείο θ).

Άρθρο 89

Διορισμός και θητεία του εκτελεστικού διευθυντή

1.   Ο εκτελεστικός διευθυντής προσλαμβάνεται ως έκτακτος υπάλληλος του Οργανισμού, σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο α) του καθεστώτος του λοιπού προσωπικού.

Ο εκτελεστικός διευθυντής διορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο με αξιοκρατικά κριτήρια και με βάση τις τεκμηριωμένες διοικητικές και διαχειριστικές ικανότητές του, καθώς και την επάρκεια και την πείρα του στους σχετικούς τομείς, από έναν κατάλογο τουλάχιστον τριών υποψηφίων που προτείνονται από την Επιτροπή μετά από ανοικτό και διαφανή διαγωνισμό, ύστερα από δημοσίευση πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε άλλες εκδόσεις.

Ο υποψήφιος που έχει επιλεγεί από το διοικητικό συμβούλιο για τη θέση του εκτελεστικού διευθυντή μπορεί να κληθεί το συντομότερο δυνατό να προβεί σε δήλωση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και να απαντήσει σε ερωτήσεις των μελών του.

Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου εκπροσωπεί τον Οργανισμό για τη σύναψη της σύμβασης του εκτελεστικού διευθυντή.

Το διοικητικό συμβούλιο λαμβάνει την απόφαση διορισμού του εκτελεστικού διευθυντή με πλειοψηφία των δύο τρίτων των μελών του.

2.   Η θητεία του εκτελεστικού διευθυντή είναι πενταετής. Στο τέλος της εν λόγω θητείας, η Επιτροπή προβαίνει σε αξιολόγηση των επιδόσεων του εκτελεστικού διευθυντή, λαμβάνοντας υπόψη τα μελλοντικά καθήκοντα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο Οργανισμός.

Ύστερα από πρόταση της Επιτροπής που λαμβάνει υπόψη την αναφερόμενη στο πρώτο εδάφιο αξιολόγηση, το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να παρατείνει τη θητεία του εκτελεστικού διευθυντή μία μόνο φορά για διάστημα ίσο ή μικρότερο των πέντε ετών.

Απόφαση παράτασης της θητείας του εκτελεστικού διευθυντή λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων των μελών του διοικητικού συμβουλίου.

Εκτελεστικός διευθυντής του οποίου η θητεία παρατάθηκε δεν συμμετέχει στη συνέχεια σε διαδικασία επιλογής για την ίδια θέση.

Το διοικητικό συμβούλιο ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την πρόθεσή του να παρατείνει τη θητεία του εκτελεστικού διευθυντή. Πριν από την παράταση ο εκτελεστικός διευθυντής μπορεί να κληθεί να προβεί σε δήλωση ενώπιον των σχετικών επιτροπών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και να απαντήσει σε ερωτήσεις των βουλευτών τους.

3.   Το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να απολύσει τον εκτελεστικό διευθυντή, ύστερα από πρόταση της Επιτροπής ή ενός τρίτου των μελών του, με απόφαση που λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων των μελών του.

4.   Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μπορούν να καλούν τον εκτελεστικό διευθυντή ενώπιον αυτών των θεσμικών οργάνων για ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τις εργασίες και τις προοπτικές του Οργανισμού, μεταξύ άλλων και όσον αφορά τα πολυετή και τα ετήσια προγράμματα εργασίας. Η εν λόγω ανταλλαγή απόψεων δεν θίγει θέματα που αφορούν τις δραστηριότητες διαπίστευσης ασφαλείας που εμπίπτουν στο κεφάλαιο II του τίτλου V.

Άρθρο 90

Απόσπαση εθνικών εμπειρογνωμόνων στον Οργανισμό

Ο Οργανισμός μπορεί να απασχολεί εθνικούς εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη, καθώς και, σύμφωνα με το άρθρο 98 παράγραφος 2, εθνικούς εμπειρογνώμονες από τρίτες χώρες και από διεθνείς οργανισμούς που συμμετέχουν στο έργο του Οργανισμού. Οι εμπειρογνώμονες αυτοί διαθέτουν εξουσιοδότηση ασφαλείας αντίστοιχη προς τη διαβάθμιση των πληροφοριών που χειρίζονται σύμφωνα με το άρθρο 43 παράγραφος 2. Στο προσωπικό αυτό δεν εφαρμόζεται ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης ούτε το καθεστώς του λοιπού προσωπικού.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V

Λοιπές διατάξεις

Άρθρο 91

Προνόμια και ασυλίες

Το πρωτόκολλο αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ εφαρμόζεται στον Οργανισμό και στο προσωπικό του.

Άρθρο 92

Συμφωνία σχετικά με την έδρα και συμφωνίες υποδοχής για τοπικά γραφεία

1.   Οι απαραίτητες ρυθμίσεις όσον αφορά τη στέγαση του Οργανισμού στο κράτος μέλος υποδοχής στο οποίο βρίσκεται η έδρα του Οργανισμού και οι εγκαταστάσεις που τίθενται στη διάθεσή του από το εν λόγω κράτος μέλος, καθώς και οι ειδικοί κανόνες που εφαρμόζονται στο κράτος μέλος υποδοχής για τον εκτελεστικό διευθυντή, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, το προσωπικό του Οργανισμού και τα μέλη των οικογενειών τους καθορίζονται σε συμφωνία για την έδρα του Οργανισμού. Η συμφωνία για την έδρα του Οργανισμού συνάπτεται, μετά από έγκριση του διοικητικού συμβουλίου, μεταξύ του Οργανισμού και του οικείου κράτους μέλους στο οποίο βρίσκεται η έδρα του Οργανισμού.

2.   Εφόσον είναι αναγκαίο για τη λειτουργία τοπικού γραφείου του Οργανισμού που συστήνεται σύμφωνα με το άρθρο 79 παράγραφος 2, συνάπτεται συμφωνία υποδοχής μεταξύ του Οργανισμού και του οικείου κράτους μέλους όπου βρίσκεται το τοπικό γραφείο, μετά από έγκριση του διοικητικού συμβουλίου.

3.   Για να διασφαλίζεται η εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία του Οργανισμού, τα κράτη μέλη υποδοχής του Οργανισμού παρέχουν τις καλύτερες δυνατές συνθήκες, στις οποίες περιλαμβάνονται η πολύγλωσση σχολική εκπαίδευση με ευρωπαϊκό προσανατολισμό και οι κατάλληλες συγκοινωνιακές συνδέσεις.

Άρθρο 93

Γλωσσικό καθεστώς του Οργανισμού

1.   Ο κανονισμός αριθ. 1 του Συμβουλίου (48) εφαρμόζεται στον Οργανισμό.

2.   Οι μεταφραστικές υπηρεσίες που απαιτούνται για τη λειτουργία του Οργανισμού παρέχονται από το Μεταφραστικό Κέντρο των Οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 94

Πολιτική για την πρόσβαση στα έγγραφα που βρίσκονται στην κατοχή του Οργανισμού

1.   Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 εφαρμόζεται για τα έγγραφα που βρίσκονται στην κατοχή του Οργανισμού.

2.   Το διοικητικό συμβούλιο εγκρίνει ρυθμίσεις για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001.

3.   Οι αποφάσεις που λαμβάνονται από τον Οργανισμό δυνάμει του άρθρου 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο καταγγελιών προς τον Διαμεσολαβητή ή προσφυγής ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα άρθρα 228 και 263 αντίστοιχα ΣΛΕΕ.

Άρθρο 95

Καταπολέμηση της απάτης από τον Οργανισμό

1.   Για να διευκολυνθεί η καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013, ο Οργανισμός, εντός έξι μηνών από την ημέρα που τεθεί σε λειτουργία, προσχωρεί στη διοργανική συμφωνία της 25ης Μαΐου 1999 σχετικά με τις εσωτερικές έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (49) και θεσπίζει τις ενδεδειγμένες διατάξεις που εφαρμόζονται σε όλους τους υπαλλήλους του Οργανισμού, χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα απόφασης που παρατίθεται στο παράρτημα της εν λόγω συμφωνίας.

2.   Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο έχει δικαίωμα λογιστικού ελέγχου, βάσει παραστατικών και επιτόπιου ελέγχου, εφ’ όλων των δικαιούχων επιχορηγήσεων, αναδόχων και υπεργολάβων που έλαβαν κονδύλια της Ένωσης από τον Οργανισμό.

3.   Η OLAF μπορεί να διενεργεί έρευνες, καθώς και επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις, με σκοπό να διαπιστωθεί αν υπάρχει απάτη, διαφθορά ή άλλη παράνομη δραστηριότητα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης συνδεόμενη με επιχορήγηση ή σύμβαση χρηματοδοτούμενη από τον Οργανισμό, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες που προβλέπονται στον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 και στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013.

4.   Οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες και με διεθνείς οργανισμούς, οι συμβάσεις, οι συμφωνίες επιχορήγησης και οι αποφάσεις επιχορήγησης του Οργανισμού περιέχουν διατάξεις οι οποίες εξουσιοδοτούν ρητά το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διεξάγουν τους εν λόγω λογιστικούς ελέγχους και έρευνες, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους. Τούτο δεν θίγει τις παραγράφους 1, 2 και 3.

Άρθρο 96

Προστασία ΔΠΕΕ ή ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών από τον Οργανισμό

Υπό τον όρο ότι έχει προηγηθεί διαβούλευση με την Επιτροπή, ο Οργανισμός θεσπίζει δικούς του κανόνες ασφαλείας, οι οποίοι είναι ισοδύναμοι με τους κανόνες ασφαλείας της Επιτροπής για την προστασία των διαβαθμισμένων πληροφοριών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΠΕΕ) και των ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών, μεταξύ άλλων και κανόνες για την ανταλλαγή, την επεξεργασία και την αποθήκευση αυτών των πληροφοριών, σύμφωνα με τις αποφάσεις (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/443 και (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/444.

Άρθρο 97