EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document C:2020:375:FULL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, C 375, 6 Νοεμβρίου 2020


Display all documents published in this Official Journal
 

ISSN 1977-0901

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 375

European flag  

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

63ό έτος
6 Νοεμβρίου 2020


Περιεχόμενα

Σελίδα

 

II   Ανακοινώσεις

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

 

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2020/C 375/01

Ανακοίνωση της Επιτροπής —, Χωριστή συλλογή των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων

1

 

Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

2020/C 375/02

Τροποποίηση του πλαισίου δεοντολογίας τησ ΕΚΤ, (Το παρόν κείμενο αντικαθιστά το μέρος 0 των κανόνων της ΕΚΤ για θέματα προσωπικού όσον αφορά το πλαίσιο δεοντολογίας, το οποίο δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα C 204 της 20ής Ιουνίου 2015, σ. 3 )

25

 

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2020/C 375/03

Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση, (Υπόθεση M.9953 — CalSTRS/Altitude Group/AI THD) ( 1 )

42

2020/C 375/04

Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση, (Υπόθεση M.10003 — DWS/Vertex Bioenergy) ( 1 )

43

2020/C 375/05

Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση, (Υπόθεση M.9619 — CDC/EDF/ENGIE/La Poste) ( 1 )

44

2020/C 375/06

Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση, (Υπόθεση M.8130 — Imerys/Alteo certain assets) ( 1 )

45


 

IV   Πληροφορίες

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

 

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2020/C 375/07

Ισοτιμίες του ευρώ — 5 Νοεμβρίου 2020

46

2020/C 375/08

Απόφαση της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 2020, με την οποία δίνεται εντολή στον κεντρικό διαχειριστή του ημερολογίου συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταχωρίσει στο εν λόγω ημερολόγιο τις αλλαγές στους εθνικούς πίνακες κατανομής για τις αερομεταφορές όσον αφορά τα δικαιώματα εκπομπής του κλάδου των αερομεταφορών που πρόκειται να κατανεμηθούν δωρεάν το 2020 από τα εντεταλμένα κράτη μέλη για τους φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών που πραγματοποίησαν πτήσεις από την ΕΕ προς την Ελβετία

47


 

V   Γνωστοποιήσεις

 

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

 

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2020/C 375/09

Προηγούμενη κοινοποίηση συγκέντρωσης, (Υπόθεση M.9989 — BB Holding Investment/Duferdofin-Nucor), Υπόθεση υποψήφια για απλοποιημένη διαδικασία ( 1 )

57


 


 

(1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ

EL

 


II Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

6.11.2020   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 375/1


Ανακοίνωση της Επιτροπής

Χωριστή συλλογή των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων

(2020/C 375/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2

2.

ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 3

2.1.

Χημικά προϊόντα οικιακής χρήσης 6

2.1.1.

Καθαριστικά προϊόντα οικιακής χρήσης και προϊόντα ατομικής υγιεινής 7

2.1.2.

Χρώματα, βερνίκια, μελάνες και κόλλες 7

2.1.3.

Παρασιτοκτόνα οικιακής χρήσης και κηπουρικής 8

2.1.4.

Φωτογραφικά χημικά 8

2.1.5.

Συσκευασία 9

2.2.

Οικιακά απόβλητα υγειονομικής περίθαλψης 9

2.2.1.

Φάρμακα 9

2.2.2.

Αιχμηρά εργαλεία και άλλα δυνητικώς μολυσματικά απόβλητα 10

2.3.

Απόβλητα κατασκευών και κατεδαφίσεων 11

2.3.1.

Απόβλητα αμιάντου 11

2.3.2.

Κατεργασμένο ξύλο 12

2.3.3.

Λιθανθρακόπισσα και προϊόντα πίσσας 13

2.4.

Απόβλητα από εργασίες συντήρησης οχημάτων 13

2.4.1.

Φίλτρα ελαίου και μολυσμένα απορροφητικά υλικά 13

2.4.2.

Προϊόντα αυτοκινητοβιομηχανίας, στιλβωτικά επιφανειών, αντιψυκτικά υγρά 14

2.5.

Απόβλητα που περιέχουν υδράργυρο (πλην των ΑΗΗΕ) 14

3.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΩΡΙΣΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 15

3.1.

Οικονομικά κίνητρα 15

3.2.

Ειδικά προσαρμοσμένες εγκαταστάσεις χωριστής συλλογής 16

3.3.

Ευαισθητοποίηση και επικοινωνία 18

3.4.

Επιβολή 21

4.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ 22
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ — Σύνδεσμοι προς παραδείγματα διάδοσης ορθών πρακτικών 24

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές καταρτίστηκαν δυνάμει του άρθρου 20 παράγραφος 4 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, για τα απόβλητα (1) (στο εξής: οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα), βάσει της οποίας η Επιτροπή υποχρεούται να εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη χωριστή συλλογή των κλασμάτων επικίνδυνων αποβλήτων που παράγονται από νοικοκυριά, ώστε να συνδράμει και να διευκολύνει τα κράτη μέλη στην εφαρμογή της υποχρέωσης χωριστής συλλογής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 20 παράγραφος 1 της οδηγίας-πλαίσιο για τα απόβλητα.

Ο βασικός στόχος του παρόντος οδηγού είναι η πρόληψη κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, και ιδίως για τους εργαζομένους στον κλάδο της συλλογής αποβλήτων, μέσω της διευκόλυνσης της υλοποίησης της χωριστής συλλογής επικίνδυνων αποβλήτων που παράγονται από νοικοκυριά. Στόχος του είναι επίσης η βελτίωση της ποσότητας και της ποιότητας των υλικών για την προετοιμασία επαναχρησιμοποίησης και ανάκτησης, μέσω της πρόληψης της επιμόλυνσης άλλων ροών υλικού, με αποτέλεσμα την επεξεργασία των αποβλήτων κατά τέτοιον τρόπο ώστε οι πόροι να καθηλώνονται σε χαμηλότερα επίπεδα της ιεράρχησης των αποβλήτων, σύμφωνα με τους στόχους της οδηγίας-πλαίσιο για τα απόβλητα (2). Σκοπός του παρόντος εγγράφου είναι να παρουσιάσει μια επισκόπηση των βέλτιστων πρακτικών όσον αφορά την εφαρμογή της υποχρέωσης χωριστής συλλογής από ολόκληρη την ΕΕ, ιδίως σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Παρότι ο παρών οδηγός αφορά την αποτελεσματική διαχείριση των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι η πρόληψη και η μείωση εξακολουθούν να αποτελούν προτεραιότητα, σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων. Ως εκ τούτου, οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης για την ελαχιστοποίηση της χρήσης επικίνδυνων προϊόντων στο σπίτι είναι ουσιώδους σημασίας.

Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές απευθύνονται στις τοπικές, περιφερειακές και κεντρικές αρχές των κρατών μελών, καθώς και στους φορείς διαχείρισης αποβλήτων. Σκοπός τους είναι να συνδράμουν και να διευκολύνουν το έργο τους κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων χωριστής συλλογής για τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα.

Image 1

Πηγή: βάσει στοιχείων της Παγκόσμιας Τράπεζας (2018) και της Eurostat (2008) (3)

Τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα αντιστοιχούν συνήθως στο 1 % των αστικών αποβλήτων κατά βάρος [με εξαίρεση τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (στο εξής: ΑΗΗΕ)] (4). Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί (5) σε 1 έως 6 κιλά ανά κάτοικο ετησίως. Ωστόσο, η σύγκριση των δεδομένων σε επίπεδο χωρών είναι δύσκολη διότι οι χώρες έχουν διαφορετικές διαδικασίες και κατηγορίες υποβολής στοιχείων (π.χ. συμπερίληψη ΑΗΗΕ ή βρώσιμων λιπών).

Ο μεγαλύτερος όγκος των αστικών αποβλήτων, κυριότερη πηγή των οποίων είναι τα οικιακά απόβλητα, προέρχεται συνήθως από έξι ροές αποβλήτων (βλ. εικόνα 1). Παρότι τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα, ως μικρό κλάσμα, εμπίπτουν στην κατηγορία «Άλλα», η σημασία τους είναι σχετικά υψηλότερη, τόσο λόγω της δυνατότητάς τους να παρεμποδίζουν την ανακύκλωση υψηλής ποιότητας όλων των άλλων κλασμάτων όσο και για λόγους ασφάλειας.

Στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές δεν γίνεται ειδική αναφορά στις ροές αποβλήτων που καλύπτονται από άλλη νομοθεσία της ΕΕ για τα απόβλητα, όπως μπαταρίες, ΑΗΗΕ, απόβλητα έλαια ή οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους, για τις οποίες εφαρμόζονται ήδη ειδικά προγράμματα συλλογής και διαχείρισης. Ωστόσο, τα διδάγματα που αντλούνται από τη λειτουργία αυτών των ειδικότερων προγραμμάτων συλλογής, καθώς και οι πιθανές συνέργειες με αυτά, ενδέχεται να είναι σημαντικά για τη χωριστή συλλογή επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων.

Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές δεν είναι δεσμευτικές. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) παραμένει η αποκλειστική αρχή για την ερμηνεία του δικαίου της ΕΕ.

2.   ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

Στα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα περιλαμβάνεται ευρύ φάσμα υλικών τα οποία παρουσιάζουν διάφορες επικίνδυνες ιδιότητες. Στο άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα, τα επικίνδυνα απόβλητα ορίζονται ως «απόβλητα που εμφανίζουν μια ή περισσότερες από τις επικίνδυνες ιδιότητες που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ» της οδηγίας. Ορισμένα παραδείγματα αποβλήτων αυτού του είδους που παράγονται συνήθως από τα νοικοκυριά είναι τα εξής: χρώματα και βερνίκια, παρασιτοκτόνα κηπουρικής, καθαριστικά προϊόντα, ορισμένα αχρησιμοποίητα φάρμακα, ορισμένα απόβλητα από εργασίες οικιακών επισκευών και από εργασίες συντήρησης οχημάτων.

Τα κριτήρια χαρακτηρισμού των αποβλήτων, τα οποία αφορούν τις ιδιότητες που μπορεί να καθιστούν τα απόβλητα επικίνδυνα, περιγράφονται στο παρόν παράρτημα και πρέπει να χρησιμοποιούνται, ανάλογα με την περίπτωση, κατά τον χαρακτηρισμό των αποβλήτων ως επικίνδυνων ή μη επικίνδυνων, σύμφωνα με την προέλευση και το είδος τους, καθώς και σύμφωνα με την ταξινόμησή τους στον ευρωπαϊκό κατάλογο αποβλήτων (απόφαση 2000/532/ΕΚ) (6).

Ο κατάλογος αποβλήτων παρέχει μια ονοματολογία αναφοράς για τον προσδιορισμό και τον χαρακτηρισμό των αποβλήτων, και είναι δεσμευτικός όσον αφορά τα απόβλητα που πρέπει να θεωρούνται επικίνδυνα. Τα απόβλητα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο ταξινομούνται σε διάφορα κεφάλαια και υποκεφάλαια ανά πηγή και σύνθεση. Τα απόβλητα μπορούν να προσδιοριστούν πλήρως με έναν εξαψήφιο κωδικό. Στον εν λόγω κατάλογο τα επικίνδυνα απόβλητα επισημαίνονται με αστερίσκο (*).

Τα βήματα που πρέπει να ακολουθούνται για τη απόδοση κωδικού αποβλήτων σε οποιαδήποτε δεδομένη ροή αποβλήτων, καθώς και η σειρά προτεραιότητας που θα πρέπει να εφαρμόζεται κατά την παραπομπή στα διάφορα κεφάλαια, περιγράφονται στο παράρτημα της απόφασης 2000/532/ΕΚ. Περαιτέρω καθοδήγηση για την ταξινόμηση των αποβλήτων και την απόδοση κωδικών αποβλήτων παρέχεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την τεχνική καθοδήγηση για την ταξινόμηση των αποβλήτων (7).

Παρά το γεγονός ότι τόσο τα χαρακτηριστικά όσο και η επεξεργασία των διαφόρων ειδών επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων διαφέρουν σημαντικά από είδος σε είδος, βάσει της διαλογής των υφιστάμενων βέλτιστων πρακτικών για τη συλλογή των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων έχουν προσδιοριστεί τα ακόλουθα συστήματα χωριστής συλλογής αποβλήτων:

περιοδική αποκομιδή σε συγκεκριμένη τοποθεσία (π.χ. κινητό σημείο συλλογής) ή από πόρτα σε πόρτα (συχνότητα ανά δύο εβδομάδες ή μικρότερη)·

επιστροφή προϊόντων σε καταστήματα·

εναπόθεση σε δημοτικές εγκαταστάσεις.

Στην ΕΕ περίπου τα δύο τρίτα των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων που συλλέγονται χωριστά συλλέγονται σε δημοτικές εγκαταστάσεις, ενώ το υπόλοιπο ένα τρίτο συλλέγεται μέσω περιοδικής αποκομιδής, συγκεκριμένα σε κινητά σημεία συλλογής. Για ορισμένες ροές αποβλήτων, όπως μπαταρίες και ΑΗΗΕ, υπάρχουν σημεία συλλογής σε χώρους λιανικής πώλησης (8).

Ορισμένα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα εξακολουθούν να μη διατίθενται με ορθό τρόπο (9) και να απορρίπτονται στον κάδο των υπολειμματικών αποβλήτων ή διατίθενται, σε μικρό βαθμό, με τρόπους που μπορούν να θέσουν σε σημαντικό κίνδυνο την υγεία και το περιβάλλον, όπως μέσω του συστήματος αποχέτευσης (10).

Image 2

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 1 (11)

Το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου διαθέτει ολοκληρωμένο σύστημα συλλογής αποβλήτων, στο πλαίσιο του οποίου προβλέπονται εγκαταστάσεις εκτεταμένης και δωρεάν συλλογής επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων: 18 σταθερά σημεία συλλογής όπου οι πολίτες μπορούν να παραδίδουν επικίνδυνες ουσίες (δηλαδή ένα σημείο ανά 35 000 κατοίκους), κινητά σημεία αποκομιδής που τίθενται σε λειτουργία 4 φορές ετησίως και κατ’ οίκον συλλογή κατόπιν αιτήματος. Το σύστημα συλλέγει ποσότητες άνω των 5 κιλών επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων ανά κάτοικο ετησίως (12).

Προβλέπονται εκστρατείες επικοινωνίας με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και ειδικές υπηρεσίες υποστήριξης για συγκεκριμένες ομάδες, όπως οι ένοικοι πολυκατοικιών. Στα πλέον ολοκληρωμένα συστήματα συλλογής, οι ένοικοι των πολυκατοικιών μπορούν να αποθέτουν έως και 27 διαφορετικά είδη αποβλήτων χωριστά, συμπεριλαμβανομένων των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 2

Η περιφερειακή αρχή περιβαλλοντικών υπηρεσιών του Ελσίνκι (Φινλανδία) έχει τοποθετήσει 50 κάδους στη μητροπολιτική περιοχή για τη δωρεάν συλλογή ροών ευρέος φάσματος αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων. Οι κάδοι είναι τοποθετημένοι σε πρατήρια καυσίμων, σούπερ μάρκετ και άλλα καταστήματα για την εξασφάλιση βέλτιστης πρόσβασης. Για λόγους ασφάλειας, οι κάδοι είναι προσβάσιμοι μόνο κατά τις ώρες λειτουργίας των καταστημάτων, ενώ συμμετέχει επίσης και η τοπική αστυνομία για την υποστήριξη των μη στελεχωμένων εγκαταστάσεων. Οι κάδοι είναι κατάλληλοι για τη διάθεση των ακόλουθων επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων:

υγρά ψύξης, φρένων και συμπλέκτη,

χρησιμοποιημένα έλαια, φίλτρα ελαίου και άλλα ελαιώδη απόβλητα,

διαλύτες, όπως τερεβινθέλαιο, αραιωτικά μέσα, ακετόνη (επίσης προϊόντα αφαίρεσης στιλβωτικού νυχιών),

υγρά πλύσης με βάση διαλύτες,

χρώματα, κόλλες, βερνίκι, συντηρητικά ξύλου,

ισχυρά οξέα, όπως θειικό οξύ,

περιέκτες υπό πίεση που περιέχουν αέρια και έχουν πεπιεσμένα αέρια,

δοχεία ψεκασμού,

αλκαλικά υγρά πλύσης,

παρασιτοκτόνα και απολυμαντικά,

φωτογραφικά χημικά υλικά.

Υπάρχουν επίσης ορισμένα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα που μπορούν να διατίθενται μόνο σε δημοτικές εγκαταστάσεις: ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά απόβλητα (δωρεάν), εμποτισμένη ξυλεία (δωρεάν) και απόβλητα που περιέχουν αμίαντο (10 EUR για 100 λίτρα, το 2015).

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 3 (13)

Στην πόλη Odense (Δανία), κάθε νοικοκυριό λαμβάνει έναν κόκκινο κάδο 40 λίτρων για την αποθήκευση και τη μεταφορά επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων. Υπάρχουν τέσσερις δυνατοί τρόποι συλλογής του κάδου:

συλλογή, κατόπιν αιτήματος, απευθείας από το νοικοκυριό με χρέωση τέλους,

συλλογή σε πολυκατοικίες με τη χρήση ειδικά προσαρμοσμένου φορτηγού για επικίνδυνα οικιακά απόβλητα,

παράδοση από τα νοικοκυριά σε ένα από τα δύο στελεχωμένα σημεία παραλαβής επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων,

παράδοση από τα νοικοκυριά ορισμένα σαββατοκύριακα σε συνήθεις δημοτικές εγκαταστάσεις.

Στο Odense συλλέγονται 300 τόνοι επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων ετησίως, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου σε 1,6 κιλά ανά κάτοικο ετησίως. Το μεγαλύτερο μέρος των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων είναι χρώματα και βερνίκια, τα οποία αντιστοιχούν σε ποσοστό 66 έως 75 % όλων των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων που συλλέγονται. Τα υπόλοιπα είναι μείγμα οξέων, παρασιτοκτόνων, δοχείων ψεκασμού και διαφόρων άλλων χημικών.

Δεδομένου ότι η διαχείριση της συλλογής ανατίθεται σε εκπαιδευμένο προσωπικό, εξασφαλίζεται υψηλή ποιότητα και ομοιογένεια των ροών που συλλέγονται. Η συλλογή επικίνδυνων αποβλήτων χρηματοδοτείται κυρίως από το γενικό τέλος αποβλήτων που καταβάλλουν όλα τα νοικοκυριά στον δήμο. Το κόστος ανά κάτοικο ανέρχεται περίπου σε 3,3 EUR ετησίως ( βάσει στοιχείων που δημοσιεύτηκαν το 2014).

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 4 (14)

Στο Παρίσι (Γαλλία) χρησιμοποιούνται τα «Trimobiles» (κινητά σημεία συλλογής σε τρίκυκλα οχήματα), επιπλέον των δημοτικών εγκαταστάσεων και της κατ’ οίκον συλλογής κατόπιν αιτήματος. Σε λιγότερο από μία ώρα, τα οχήματα αυτά μπορούν να μετατραπούν σε κινητό σημείο συλλογής. Το 2012 το δίκτυο περιλάμβανε 6 κινητά σημεία συλλογής, τα οποία χρησιμοποιούνταν σε 30 διαφορετικά σημεία.

Η συχνότητα παροχής της υπηρεσίας συλλογής εξαρτάται από τις τοπικές συνθήκες και κυμαίνεται από μία έως επτά φορές μηνιαίως. Κάθε μονάδα παραμένει στην ίδια τοποθεσία για μισή ημέρα. Συλλέγονται διάφορα κλάσματα αποβλήτων, τα οποία περιλαμβάνουν απόβλητα από κατασκευές και κατεδαφίσεις, ΑΗΗΕ και ξυλεία. Στα εν λόγω κινητά σημεία συλλογής το ποσοστό αποκομιδής είναι υψηλό: το 65 % όλων των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων που συλλέγονται στις περιοχές-στόχους. Το 2017 συλλέχθηκαν 323 τόνοι επικίνδυνων αποβλήτων (15).

Η υπηρεσία παρέχεται μόνο σε νοικοκυριά και είναι δωρεάν. Η χρηματοδότηση του συστήματος πραγματοποιείται κυρίως από τις τοπικές αρχές και ανέρχεται περίπου σε 2 EUR ανά κάτοικο ετησίως, τόσο για τα κινητά σημεία συλλογής όσο και για τις παραδοσιακές δημοτικές εγκαταστάσεις. Ένα μικρό ποσοστό της συνολικής χρηματοδότησης παρέχεται από το σύστημα διευρυμένης ευθύνης παραγωγού για τα ΑΗΗΕ. Στο Παρίσι, το κόστος των αποβλήτων που συλλέγονται μέσω των Trimobiles ανέρχεται περίπου σε 300 EUR/τόνο, ενώ το κόστος μιας παραδοσιακής δημοτικής εγκατάστασης ανέρχεται σε 75 EUR/τόνο (βάσει στοιχείων του 2014).

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 5 (16)

Στο Τάλιν (Εσθονία) χρησιμοποιούνται εμπορευματοκιβώτια θαλάσσιων μεταφορών, στα οποία τοποθετούνται ράφια, συρτάρια και κατάλληλοι χώροι αποθήκευσης, τα οποία χρησιμεύουν ως σημεία συλλογής επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων. Τα εμπορευματοκιβώτια είναι τοποθετημένα σε κεντρικά σημεία ώστε να βρίσκονται σε κοντινή απόσταση για τους πολίτες. Χάρη στην πρακτική αυτή, η συλλογή επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων αυξήθηκε από 12 τόνους (0,03 κιλά/κεφαλή/έτος) το 2000 σε 158 τόνους (0,4 κιλά/κεφαλή/έτος) το 2013.

Το 2005 το κόστος ενός εμπορευματοκιβωτίου συλλογής αποβλήτων κυμαινόταν από 3 700 EUR έως 4 500 EUR, ανάλογα με το μέγεθός του (20-30 m3). Το κόστος διαχείρισης ενός μόνο σημείου συλλογής κυμαινόταν από 46 EUR μηνιαίως το 2004 έως 70 EUR μηνιαίως το 2013.

2.1.   Χημικά προϊόντα οικιακής χρήσης

Στα περισσότερα κράτη μέλη οι δήμοι συλλέγουν ήδη χωριστά τα χημικά προϊόντα οικιακής χρήσης. Η συλλογή πραγματοποιείται συνήθως στο πλαίσιο της περιοδικής αποκομιδής και των δημοτικών εγκαταστάσεων, καθώς και στο πλαίσιο συμπληρωματικών μηχανισμών, μέσω διανομέων που αναλαμβάνουν αυτό το έργο εθελοντικά.

Η συλλογή και η επεξεργασία των επικίνδυνων χημικών προϊόντων οικιακής χρήσης χρηματοδοτείται κυρίως από τους δήμους. Η οργάνωση και η χρηματοδότηση της συλλογής και της επεξεργασίας μπορεί να εμπίπτει επίσης στο πεδίο εφαρμογής συστημάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, όπως συμβαίνει στη Γαλλία από το 2011. Στη Γαλλία, ορισμένα σχετικά κλαδικά συστήματα καλύπτουν τα χημικά προϊόντα οικιακής χρήσης που ανήκουν στην κατηγορία «Ειδικά διάχυτα απόβλητα» (Déchets diffus spécifiques (17)), τα οποία παράγονται από τα νοικοκυριά και περιλαμβάνουν είδη πυροτεχνίας, υδρογονάνθρακες, πυροσβεστήρες, κόλλες, διαλύτες και συνήθη χημικά προϊόντα οικιακής χρήσης. Οι πυροτεχνικοί μηχανισμοί συλλέγονται μέσω ενός δικτύου προμηθευτών πλοίων, βάσει σύμβασης του κλαδικού προγράμματος Aper Pyro.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 6

Στις Βρυξέλλες (Βέλγιο), οι πολίτες μπορούν να παραδίδουν χημικά προϊόντα οικιακής χρήσης στο κινητό φορτηγό «Proxy Chimik». Το φορτηγό κάνει τακτικές στάσεις σε περίπου 100 σημεία στις Βρυξέλλες και παραμένει σε κάθε σημείο για 45 λεπτά. Η συχνότητα παροχής της υπηρεσίας είναι μία φορά μηνιαίως, ή κάθε διμηνία, ανάλογα με την τοποθεσία.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το 2012 ο όγκος των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων που συλλέχθηκαν μέσω αυτού του είδους κινητής συλλογής ανήλθε στα 0,4 κιλά κατά κεφαλή. Τα απόβλητα ελέγχονται επιτόπου πριν γίνουν δεκτά, ώστε να αποφεύγονται μολύνσεις και υγειονομικοί κίνδυνοι και να μεγιστοποιείται η δυνατότητα ανάκτησής τους (δηλαδή τα υγρά και τα στερεά πρέπει να παραδίδονται χωριστά και στην αρχική τους συσκευασία, ενώ πρέπει επίσης να αναγράφεται στη συσκευασία και το όνομα του προϊόντος). Στο προσωπικό παρέχεται βασική κατάρτιση για τα χημικά προϊόντα, ώστε να εφαρμόζονται τα κριτήρια αποδοχής των αποβλήτων.

Η επικοινωνία περιλαμβάνει σαφείς οδηγίες προς τους πολίτες, ενημερωτικά φυλλάδια, ιστοτόπους και εφαρμογές για κινητές συσκευές, ώστε να ενημερώνονται οι πολίτες σχετικά με το πρόγραμμα συλλογής. Παρέχεται δε δημόσια χρηματοδότηση για τη συνέχιση της δωρεάν παροχής της υπηρεσίας συλλογής επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων στους πολίτες.

2.1.1.   Καθαριστικά προϊόντα οικιακής χρήσης και προϊόντα ατομικής υγιεινής

Τα καθαριστικά προϊόντα και τα προϊόντα ατομικής υγιεινής (καλλυντικά, βαφές μαλλιών, στιλβωτικό νυχιών, προϊόντα αφαίρεσης στιλβωτικού νυχιών κ.λπ.), όταν είναι επικίνδυνα, αντιμετωπίζονται βάσει των ακόλουθων κωδικών του καταλόγου αποβλήτων:

20 01 13*

διαλύτες·

20 01 14*

οξέα·

20 01 29*

απορρυπαντικά που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες.

Πολλά καθαριστικά προϊόντα καθημερινής χρήσης στα νοικοκυριά ενδέχεται να αποβούν επικίνδυνα απόβλητα κατά τη διάθεσή τους, δεδομένου ότι περιέχουν συχνά διαλύτες, οξέα, βάσεις, λειαντικά, επιφανειοδραστικές ουσίες, στιλβωτικά και άλλα επικίνδυνα συστατικά. Μεταξύ άλλων κινδύνων, μπορεί να είναι εύφλεκτα ή διαβρωτικά.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Κατά γενικό κανόνα, τα καθαριστικά προϊόντα οικιακής χρήσης και τα προϊόντα ατομικής υγιεινής αποτεφρώνονται. Μολονότι η επαναχρησιμοποίηση προϊόντων ατομικής υγιεινής, όπως τα καλλυντικά, δεν συνιστά συνήθη πρακτική, υπάρχουν ορισμένες σχετικές πρωτοβουλίες ΜΚΟ.

2.1.2.   Χρώματα, βερνίκια, μελάνες και κόλλες

Τα χρώματα είναι μείγματα διαλυτών, χρωστικών ουσιών, ορυκτών, ρητινών, επιφανειοδραστικών ουσιών και άλλων πρόσθετων. Ένα κλάσμα του προϊόντος καταλήγει στο αποχετευτικό δίκτυο και στα επιφανειακά ύδατα μετά τον καθαρισμό των πινέλων και των περιεκτών. Κατά τη διάρκεια της χρήσης τους και στο τέλος του κύκλου ζωής τους, τα χρώματα που περιέχουν διαλύτες απελευθερώνουν στην ατμόσφαιρα πτητικές οργανικές ενώσεις.

Τα απόβλητα χρωμάτων και διαλυτών που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες αντιστοιχούν σε σημαντικό ποσοστό των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων. Ο αντίστοιχος κωδικός στον κατάλογο αποβλήτων είναι ο εξής:

20 01 27*

χρώματα, μελάνες, κόλλες και ρητίνες που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 7

Στο Ηνωμένο Βασίλειο δραστηριοποιείται ένα ευρύ δίκτυο επαναχρησιμοποίησης χρωμάτων υπό την ονομασία «RePaint» (με τη χορηγία ενός μεγάλου διανομέα χρωμάτων για ενίσχυση της εμπειρογνωσίας, της προβολής και της χρηματοδότησης), το οποίο συλλέγει υπολείμματα χρωμάτων, τα υποβάλλει εκ νέου σε επεξεργασία για την παραγωγή νέων χρωμάτων και τα αναδιανέμει δωρεάν ή σε χαμηλή τιμή σε ιδιώτες, κοινότητες και φιλανθρωπικά ιδρύματα. Τηρούνται αυστηρά κριτήρια αποδοχής ώστε να αποφεύγεται η μόλυνση (π.χ. τα χρώματα γίνονται δεκτά μόνον εάν βρίσκονται στον αρχικό τους περιέκτη).

Το δίκτυο RePaint διαθέτει περισσότερα από 74 σημεία παραλαβής, π.χ. σε δημοτικές εγκαταστάσεις ή σε εγκαταστάσεις που τελούν υπό τη διαχείριση εθελοντών, ενώ αναδιανέμει περισσότερα 300 000 λίτρα χρώματος ετησίως. Το ετήσιο κόστος λειτουργίας ενός σημείου παραλαβής ανέρχεται σχεδόν σε 10 000 EUR, ανάλογα με την κλίμακα και την τοποθεσία του.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Η επεξεργασία που χρησιμοποιείται συνηθέστερα στην ΕΕ για τα χρώματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους είναι η αποτέφρωση, αλλά χρησιμοποιούνται και διαδικασίες επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης. Δεν επιτρέπεται η υγειονομική ταφή χρωμάτων που περιέχουν διαλύτες (20 01 27*) σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 της οδηγίας 1999/31/EK περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων (18), βάσει του οποίου απαγορεύεται η υγειονομική ταφή υγρών αποβλήτων και αποβλήτων που ταξινομούνται ως εύφλεκτα.

2.1.3.   Παρασιτοκτόνα οικιακής χρήσης και κηπουρικής

Τα παρασιτοκτόνα είναι ουσίες που περιέχονται ως δραστικές ουσίες σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα και σε βιοκτόνα. Παρότι τα παρασιτοκτόνα οικιακής χρήσης παρασκευάζονται ειδικά για μη επαγγελματική/οικιακή χρήση, περιέχουν δραστικά συστατικά που είναι τοξικά και για άλλα φυτά και ζώα εκτός από εκείνα για τα οποία προορίζονται, ιδίως για φυτά (ζιζανιοκτόνα), έντομα (εντομοκτόνα) ή μύκητες (μυκητοκτόνα). Ορισμένα παρασιτοκτόνα μπορεί να είναι ανθεκτικά και βιοσυσσωρεύσιμα, ενώ μπορεί επίσης να είναι τοξικά σε περίπτωση κατάποσης και να ερεθίζουν τα μάτια και το δέρμα. Η αποφυγή κινδύνων για την υγεία και το περιβάλλον από τη διάθεση αυτών των προϊόντων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συμμόρφωση των καταναλωτών με τις οδηγίες διάθεσης. Το σύστημα συλλογής που εφαρμόζεται συνηθέστερα στα κράτη μέλη για τα απόβλητα αυτά είναι η συλλογή από τα νοικοκυριά μέσω των τοπικών εγκαταστάσεων του δήμου.

Ο αντίστοιχος κωδικός του καταλόγου αποβλήτων για τα απόβλητα παρασιτοκτόνων οικιακής χρήσης είναι ο εξής:

20 01 19*

παρασιτοκτόνα.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Τα απόβλητα από παρασιτοκτόνα και χημικά προϊόντα οικιακής χρήσης και κηπουρικής συνήθως δεν είναι κατάλληλα για ανακύκλωση. Κατά γενικό κανόνα, τα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων εστιάζουν στη μείωση της χρήσης τους και στην ορθή διάθεσή τους στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, τα απόβλητα των παρασιτοκτόνων καταστρέφονται με αποτέφρωση σε υψηλή θερμοκρασία.

2.1.4.   Φωτογραφικά χημικά

Η συγκεκριμένη κατηγορία επικίνδυνων αποβλήτων έχει μειωθεί από τότε που εμφανίστηκε η ψηφιακή φωτογραφία, ωστόσο ορισμένα νοικοκυριά εξακολουθούν να εμφανίζουν φωτογραφίες με φιλμ και να τυπώνουν φωτογραφίες χρησιμοποιώντας μεγάλες ποσότητες επικίνδυνων χημικών. Τα υγρά απόβλητα από τη διαδικασία επεξεργασίας φωτογραφιών περιέχουν ουσίες όπως υδροκινίνη, θειώδες νάτριο, άργυρο, χλωριούχο υδράργυρο, κάδμιο, σιδηροκυανιούχα ιόντα, οξέα και φορμαλδεΰδη. Οι ουσίες αυτές εντοπίζονται σε απόβλητα από τις διαδικασίες ανάδευσης, σε απόβλητα από διαδικασίες εμφάνισης χρωμάτων, καθώς και σε απόβλητα από διαδικασίες λεύκανσης και στερέωσης. Ο αντίστοιχος κωδικός στον κατάλογο αποβλήτων είναι ο εξής:

20 01 17*

φωτογραφικά χημικά

Στη Γερμανία και τη Δανία οι ιδιοκτήτες φωτογραφείων υποχρεούνται να παραλαμβάνουν δωρεάν αυτά τα απόβλητα από τα νοικοκυριά. Είναι επίσης υπεύθυνοι για τη διάθεσή τους.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Τα απόβλητα φωτογραφικών χημικών συνήθως ανακυκλώνονται και ο οικονομικός λόγος της ανακύκλωσής τους είναι η εξαγωγή αργύρου. Η ηλεκτρόλυση αποτελεί συνήθη μέθοδο για την ανάκτηση του αργύρου, αλλά χαρακτηρίζεται από υψηλή ένταση κεφαλαίου.

2.1.5.   Συσκευασία

Τα απόβλητα από συσκευασίες που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες και μείγματα (όπως αυτά που αναφέρονται στις προηγούμενες ενότητες) θεωρούνται επικίνδυνα απόβλητα και μπορούν να συλλέγονται χωριστά μέσω δημοτικών εγκαταστάσεων ή περιοδικής αποκομιδής για επικίνδυνα οικιακά απόβλητα. Εφαρμόζονται οι ακόλουθες κατηγορίες του καταλόγου αποβλήτων:

15 01 10*

συσκευασίες που περιέχουν κατάλοιπα επικινδύνων ουσιών ή έχουν μολυνθεί από αυτές

Περαιτέρω οδηγίες σχετικά με την ταξινόμηση των δοχείων επικίνδυνων ουσιών και μειγμάτων, καθώς και για το πότε πρέπει να θεωρούνται «κενά», παρέχονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την τεχνική καθοδήγηση για την ταξινόμηση των αποβλήτων (19). Κατά κανόνα, οι κενές συσκευασίες που προέρχονται από τα νοικοκυριά συλλέγονται στο πλαίσιο συστημάτων χωριστής συλλογής ή ως ανάμεικτα αστικά απόβλητα.

2.2.   Οικιακά απόβλητα υγειονομικής περίθαλψης

2.2.1.   Φάρμακα

Στα νοικοκυριά βρίσκονται συχνά διάφορα φάρμακα, όπως αναλγητικά, αντιβιοτικά, φάρμακα υποκατάστασης ορμονών, φάρμακα χημειοθεραπείας που χορηγούνται από του στόματος και αντικαταθλιπτικά, τα οποία, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, απορρίπτονται σε σημαντικό ποσοστό (20). Σύμφωνα με την οδηγία 2001/83/ΕΚ περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (άρθρο 127β) (21) τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εξασφαλίζουν ότι υπάρχουν τα κατάλληλα συστήματα αποκομιδής για αχρησιμοποίητα φάρμακα και φάρμακα των οποίων έχει παρέλθει η ημερομηνία λήξης. Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν την υποχρέωση αυτή επιβάλλοντας στα φαρμακεία ή στις δημοτικές εγκαταστάσεις (22) την απαίτηση αποδοχής αποβλήτων φαρμάκων. Μεταξύ των σημείων συλλογής που χρησιμοποιούνται στην ΕΕ περιλαμβάνονται οίκοι ευγηρίας και μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων. Οι περίοδοι συλλογής ποικίλλουν μεταξύ ημερήσιων εκδηλώσεων συλλογής, διαρκούς συλλογής ή περιοδικής συλλογής.

Οι αντίστοιχοι κωδικοί στον κατάλογο αποβλήτων είναι οι εξής:

20 01 31*

κυτταροτοξικές και κυτταροστατικές φαρμακευτικές ουσίες·

20 01 32

φαρμακευτικές ουσίες, εκτός εκείνων που αναφέρονται στο 20 01 31*.

Η χωριστή συλλογή των φαρμακευτικών αποβλήτων είναι σημαντική, ανεξάρτητα από την ταξινόμηση συγκεκριμένων προϊόντων ως επικίνδυνων ή μη επικίνδυνων αποβλήτων, διότι μπορούν να απελευθερωθούν στο περιβάλλον από τα νοικοκυριά. Για παράδειγμα, οι εκροές από μονάδες επεξεργασίας αστικών λυμάτων (αποχέτευση) περιέχουν φαρμακευτικές ουσίες που έχουν απεκκριθεί, καθώς και αχρησιμοποίητα φάρμακα που απορρίπτονται σε νεροχύτες και τουαλέτες (23). Οι μονάδες επεξεργασίας υγρών αποβλήτων είναι κατεξοχήν σχεδιασμένες για την επεξεργασία απεκκριμάτων και άλλων μορφών συμβατικής οργανικής ύλης, και όχι για την απομάκρυνση φαρμακευτικών ουσιών. Κατά συνέπεια, στα επιφανειακά ύδατα εντοπίζονται ολοένα και συχνότερα φάρμακα, μαζί με τα κατάλοιπά τους (24) (25).

Για τη χρηματοδότηση της συλλογής, ορισμένα κράτη μέλη, όπως η Γαλλία (26) και η Ισπανία (27), έχουν θεσπίσει συστήματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για φάρμακα ων οποίων έχει παρέλθει η ημερομηνία λήξης.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Κατά κανόνα, τα ληγμένα φάρμακα που συλλέγονται αποτεφρώνονται σε υψηλή θερμοκρασία.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 8

Στη Γαλλία εφαρμόζεται σύστημα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα φάρμακα μέσω του οργανισμού «Cyclamed», ο οποίος συντονίζει τη χωριστή συλλογή φαρμάκων. Η Cyclamed διοργανώνει εκστρατείες ευαισθητοποίησης για τους ασθενείς και συνεργασίες με όλους τους φορείς στην αλυσίδα εφοδιασμού φαρμάκων. Στο σύστημα συμμετέχουν πάνω από 21 000 φαρμακεία, 200 διανομείς και 190 εργαστήρια. Η Cyclamed έχει κατορθώσει να συλλέγει επιτυχώς το 62 % των αχρησιμοποίητων φαρμάκων. Ο συνολικός όγκος που συλλέγεται ανέρχεται στους 10 500 τόνους, ήτοι 162 γραμμάρια ανά κάτοικο ετησίως.

Το συνολικό κόστος του συστήματος συλλογής ανέρχεται περίπου σε 10 εκατομμύρια EUR, τα οποία προέρχονται από εισφορές των παραγωγών ύψους 0,0032 EUR ανά συσκευασία φαρμάκου, μη συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Περίπου το 50 % του κόστους συνδέεται με τη διάθεση των αποβλήτων (250 EUR/τόνο), συμπεριλαμβανομένου του κόστους αποτέφρωσης (120 EUR/τόνο), την αποθήκευση και τη μεταφορά τους (28). Η προμήθεια των κουτιών συλλογής που διατίθενται στα φαρμακεία αντιστοιχεί περίπου στο 25 % του συνολικού κόστους, η επικοινωνία στο 10 % και η συνολική διαχείριση στο 5 %. Το υπόλοιπο ποσό καλύπτει μελέτες, έρευνες και λοιπά έξοδα.

2.2.2.   Αιχμηρά εργαλεία και άλλα δυνητικώς μολυσματικά απόβλητα

Τα μολυσματικά απόβλητα είναι απόβλητα που περιέχουν ανθεκτικούς μικροοργανισμούς ή τις τοξίνες τους, οι οποίοι είναι γνωστό ή υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύεται ότι προκαλούν ασθένειες στον άνθρωπο ή σε άλλους ζώντες οργανισμούς (παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας-πλαίσιο για τα απόβλητα). Κατά κανόνα, αυτό το είδος αποβλήτων παράγονται συνήθως σε νοσοκομεία, εργαστήρια και συναφείς χώρους υγειονομικής περίθαλψης. Ωστόσο, παρόμοια απόβλητα μπορεί να προέρχονται από την αυτοθεραπεία και την αυτοπαρακολούθηση των ασθενών στο σπίτι, χωρίς την παρέμβαση υγειονομικού προσωπικού. Τα απόβλητα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν χρησιμοποιημένες βελόνες που χρησιμοποιούν οι ασθενείς για τη θεραπευτική αγωγή συγκεκριμένων παθήσεων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, καθώς και απόβλητα από αυτοδιαγνωστικά ιατροτεχνολογικά προϊόντα για μεταδοτικά λοιμώδη νοσήματα. Πληροφορίες για τις διάφορες κατηγορίες μολυσματικών παραγόντων, καθώς και για τις κατηγορίες των αποβλήτων υγειονομικής περίθαλψης παρέχονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (29). Κατά γενικό κανόνα, οι ειδικοί εθνικοί κανόνες σχετικά με τη συλλογή και την επεξεργασία αυτού του είδους αποβλήτων εφαρμόζονται για τα απόβλητα που παράγονται σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης, όπως νοσοκομεία, εργαστήρια και κτηνιατρεία, όχι όμως και για τα απόβλητα που παράγονται σε σπίτια, για τα οποία δεν υπάρχουν εν γένει άλλα συστήματα χωριστής συλλογής εκτός από τα συστήματα για τα χρησιμοποιημένα φάρμακα (όπως περιγράφεται ανωτέρω).

Δεν υπάρχει κατάλληλος κωδικός στον κατάλογο αποβλήτων για τα μολυσματικά αστικά απόβλητα που συλλέγονται χωριστά. Επί του παρόντος, και κατ’ εφαρμογή της μεθοδολογίας του παραρτήματος της απόφασης 2000/532/ΕΚ, οι πιθανοί αντίστοιχοι κωδικοί του καταλόγου αποβλήτων για τα εν λόγω απόβλητα που παράγονται σε νοικοκυριά είναι οι εξής:

20 03 01

ανάμεικτα αστικά απόβλητα·

20 03 99

δημοτικά απόβλητα μη προδιαγραφόμενα άλλως.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 9

Στη Γαλλία έχει θεσπιστεί σύστημα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για ορισμένα δυνητικώς μολυσματικά ιατρικά προϊόντα, ιδίως για αιχμηρά εργαλεία, σύνολα έτοιμων αντιδραστηρίων (κιτ) και ιατροτεχνολογικά προϊόντα στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Ο οργανισμός «DASTRI» ιδρύθηκε με σκοπό την εκπλήρωση αυτής της υποχρέωσης εκ μέρους των παραγωγών. Παρέχει ειδικά δοχεία με την ονομασία «Κουτιά για βελόνες», τα οποία πρέπει να επιστρέφονται στα φαρμακεία που συνεργάζονται με την DASTRI.

Σε χρονικό διάστημα 6 ετών διανεμήθηκαν 12 εκατομμύρια δοχεία αιχμηρών εργαλείων σε ασθενείς, ενώ το 2018 το 83 % των αιχμηρών εργαλείων είχαν συλλεχθεί και είχαν υποβληθεί σε ασφαλή επεξεργασία.

Συνεπεία της πανδημίας COVID-19, η οποία κηρύχθηκε τον Μάρτιο του 2020, ορισμένα κράτη μέλη ή οι περιφέρειές τους έχουν θέση σε εφαρμογή ειδικά συστήματα συλλογής (30) για ανάμεικτα απόβλητα από νοικοκυριά με ασθενείς που έχουν προσβληθεί από τη νόσο COVID-19. Κατά γενικό κανόνα, ωστόσο, όπως αναφέρεται στο έγγραφο καθοδήγησης (31) που έχει εκδώσει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και όπως αντικατοπτρίζεται περαιτέρω στο έγγραφο καθοδήγησης που έχουν εκδώσει οι υπηρεσίες της Επιτροπής (32), τα εν λόγω απόβλητα συλλέγονται μαζί με τα μεικτά κλάσματα των αστικών αποβλήτων, χωρίς να εφαρμόζονται περαιτέρω ειδικά μέτρα συλλογής.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Κατά γενικά κανόνα, τα μολυσματικά απόβλητα υφίστανται αποτέφρωση από φορείς διαχείρισης αποβλήτων οι οποίοι είναι εξουσιοδοτημένοι να δέχονται μολυσματικά απόβλητα. Εναλλακτικά, τα μολυσματικά απόβλητα μπορούν να υποστούν επεξεργασία μέσω αποστείρωσης με ατμό ή με χημικές μεθόδους. Το 2019 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δημοσίευσε μια ολοκληρωμένη επισκόπηση (33) των τεχνολογιών για την επεξεργασία των αποβλήτων υγειονομικής περίθαλψης.

2.3.   Απόβλητα κατασκευών και κατεδαφίσεων

2.3.1.   Απόβλητα αμιάντου

Με τον όρο «αμίαντος» περιγράφεται μια ομάδα ορυκτών πυριτικών ινών φυσικής προέλευσης, της σειράς των σερπεντινών και των αμφίβολων. Ο αμίαντος είναι ένα επικίνδυνο ορυκτό με ινώδη δομή, το οποίο προκαλεί σοβαρές, δυνητικά θανατηφόρες, μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου, όταν εισπνέεται. Κατά το παρελθόν είχε χρησιμοποιηθεί ευρέως ως μονωτικό υλικό και για άλλους σκοπούς, λόγω της ανθεκτικότητάς του στη φωτιά και στη θερμότητα.

Ο αμίαντος είναι μια ουσία που ταξινομείται ως καρκινογόνο κατηγορίας 1 (34) ενώ, σύμφωνα με το παράρτημα III της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα, τα απόβλητα που περιέχουν την εν λόγω ουσία σε ποσοστό που υπερβαίνει το όριο συγκέντρωσης του 0,1 % ταξινομούνται ως επικίνδυνα. Ισχύουν διάφορες καταχωρίσεις του καταλόγου αποβλήτων για τα απόβλητα που περιέχουν αμίαντο και μπορεί να παράγονται στα νοικοκυριά, είτε ως αποτέλεσμα εργασιών κατεδάφισης ή ανακαίνισης είτε λόγω απόρριψης κάποιου (παλαιού) εξοπλισμού:

16 02 12*

απορριπτόμενος εξοπλισμός που περιέχει ελεύθερο αμίαντο·

16 02 15*

επικίνδυνα συστατικά στοιχεία που έχουν αφαιρεθεί από απορριπτόμενο εξοπλισμό·

17 06 01*

μονωτικά υλικά που περιέχουν αμίαντο·

17 06 05*

υλικά κατασκευών που περιέχουν αμίαντο.

Παρότι η παραγωγή αμιάντου απαγορεύεται στην ΕΕ σύμφωνα με τον περιορισμό που προβλέπεται στην καταχώριση 6 του παραρτήματος XVII του κανονισμού REACH (35), ο αμίαντος εξακολουθεί να είναι ευρέως παρών ευρεία παρουσία σε διάφορα υλικά και προϊόντα μεγάλης διάρκειας ζωής, π.χ. υλικά που βρίσκονται σε κτίρια, όπως τσιμέντο, οροφές, μονώσεις, σωληνώσεις κ.λπ. Οι πολίτες που αναλαμβάνουν αυτοσχέδιες κατασκευές παραδίδουν επίσης απόβλητα (δεσμευμένου, μη εύθρυπτου) αμιάντου σε δημοτικές εγκαταστάσεις στις διάφορες χώρες. Είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι όλα τα κράτη μέλη εφαρμόζουν νομοθεσία για την αυστηρή ρύθμιση της προστασίας των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε αμίαντο στον χώρο εργασίας, σύμφωνα με την οδηγία 2009/148/ΕΚ (36). Οι εργασίες που περιλαμβάνουν υλικά τα οποία περιέχουν αμίαντο θα πρέπει να εκτελούνται μόνο από εκπαιδευμένους επαγγελματίες και δεν θα πρέπει να αναλαμβάνονται από πολίτες στο πλαίσιο αυτοσχέδιων κατασκευών.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 10

Στο Λονδίνο (Ηνωμένο Βασίλειο) παρέχεται υπηρεσία συλλογής κατόπιν αιτήματος για περιτυλιγμένο αμίαντο. Οι πολίτες μπορούν να ζητήσουν ετήσια επιδοτούμενη συλλογή για 15 m3 αμιάντου (ή για επτά σακούλες υλικών κατεδάφισης), τα οποία συλλέγονται κατ’ οίκον χωρίς χρέωση. Για λόγους βελτιστοποίησης της οικονομικής αποδοτικότητας, η υπηρεσία ανατίθεται σε εργολήπτες του ιδιωτικού τομέα, οι οποίοι επιλέγονται μέσω διαγωνισμού.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 11

Η περιφέρεια της Φλάνδρας (Βέλγιο) καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να απαλλαχθεί από τον αμίαντο έως το 2040. Ένα από τα μέτρα της πολιτικής που εφαρμόζεται επιτρέπει στα νοικοκυριά να παραδίδουν σε δημοτικές εγκαταστάσεις μη εύθρυπτο (δεσμευμένο) αμίαντο που παράγεται από εργασίες ανακαίνισης που εκτελούν οι ίδιοι ή να ζητούν κατ’ οίκον αποκομιδή χρησιμοποιώντας ειδικές σακούλες, τις οποίες μπορούν να αγοράζουν εκ των προτέρων από τον δήμο. Στην περίπτωση της παράδοσης του εν λόγω αμιάντου στις δημοτικές εγκαταστάσεις, η υπηρεσία αυτή είναι δωρεάν για ποσότητες έως και 200 κιλών/κάτοικο ή 1 m3 ή 10 πλάκες οροφής ανά έτος. Βάσει ενός τύπου συγχρηματοδότησης, το τέλος παροχής της υπηρεσίας μειώνεται για τους πολίτες σε μόλις 30 EUR για μία σακούλα, η οποία έχει χωρητικότητα περίπου 20 κυματοειδών πλακών οροφής. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι η ποσότητα του αμιάντου που παραδίδεται στις δημοτικές εγκαταστάσεις παραμένει η ίδια, ακόμη κι όταν παρέχεται η δυνατότητα κατ’ οίκον συλλογής των αποβλήτων αμιάντου, γεγονός που αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει μεταστροφή από την παράδοση σε δημοτικές εγκαταστάσεις προς τη συλλογή από πόρτα σε πόρτα. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι η κατ’ οίκον συλλογή είναι σημαντική για την ταχύτερη απομάκρυνση των αποβλήτων αμιάντου από τις κατοικίες.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Παρότι υπάρχουν εναλλακτικές μέθοδοι επεξεργασίας (37), η υγειονομική ταφή των αποβλήτων αμιάντου εξακολουθεί να αποτελεί τη βέλτιστη διαθέσιμη τεχνική. Πριν από την υγειονομική ταφή είναι δυνατή η λήψη πρόσθετων μέτρων για τη μείωση του κινδύνου απελευθέρωσης ινών.

2.3.2.   Κατεργασμένο ξύλο

Τα υπολείμματα κατεργασίας ξύλου παράγονται από εργασίες ανακαίνισης και επισκευής κατοικιών που περιλαμβάνουν δομικά και μη δομικά στοιχεία, για παράδειγμα, κουφώματα παραθύρων και πορτών, διαχωριστικά τοιχώματα και στοιχεία κατασκευής στεγών, ξύλα από σκίαστρα, περιφράξεις κήπου και άλλες εξωτερικές ξύλινες κατασκευές. Το ξύλο εμποτίζεται με συντηρητικά ξύλου για να αποφευχθεί η φθορά του. Ορισμένα συντηρητικά ευρείας χρήσης, όπως τα άλατα χαλκού, χρωμίου, αρσενικού [CCA], το κρεόζωτο και η πενταχλωροφαινόλη, έχουν περιοριστεί σε πολύ μεγάλο βαθμό ή έχουν απαγορευτεί, ωστόσο εξακολουθεί να είναι απαραίτητη η διάθεση του ξύλου που έχει υποστεί κατεργασία με αυτά τα συντηρητικά (38) (39). Ο αντίστοιχος κωδικός στον κατάλογο αποβλήτων για το συγκεκριμένο οικιακό απόβλητο είναι ο εξής:

20 01 37*

ξύλο που περιέχει επικίνδυνες ουσίες.

Κατά κανόνα, τα νοικοκυριά μπορούν να παραδίδουν το κατεργασμένο ξύλο σε δημοτικές εγκαταστάσεις.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Η προτιμώμενη μέθοδος επεξεργασίας ξύλου που έχει υποστεί κατεργασία με CCA, καθώς και άλλων μορφών κατεργασμένου ξύλου, είναι η αποτέφρωση, με υπερσύγχρονη τεχνολογία ελέγχου ρύπανσης της ατμόσφαιρας, λόγω της πτητικότητας του αρσενικού στα αερολύματα.

2.3.3.   Λιθανθρακόπισσα και προϊόντα πίσσας

Η λιθανθρακόπισσα χρησιμοποιούνταν ευρέως ως συγκολλητική ουσία σε έργα οδοποιίας προτού αντικατασταθεί από την ορυκτή άσφαλτο. Το κρεόζωτο της λιθανθρακόπισσας χρησιμοποιούνταν επίσης επί πολλές δεκαετίες ως συντηρητικό στην κατεργασία των ξύλινων στρωτήρων για σιδηροτροχιές. Στις μέρες μας, χρήση του κρεοζώτου στην κατεργασία ξύλου είναι ιδιαίτερα περιορισμένη και ρυθμίζεται βάσει του παραρτήματος XVII καταχώριση 31 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 (REACH) (40).

Τα απόβλητα που περιέχουν λιθανθρακόπισσα ταξινομούνται ως επικίνδυνα διότι περιέχουν σημαντικές ποσότητες πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (PAH), μιας ομάδας καρκινογόνων ενώσεων. Τα απόβλητα ασφάλτου που περιέχουν λιθανθρακόπισσα θεωρούνται επικίνδυνα απόβλητα όταν το επίπεδο της λιθανθρακόπισσας είναι άνω του 0,1 %. Με τον όρο «λιθανθρακόπισσα» περιγράφονται διάφορες σύνθετες ουσίες, προερχόμενες από τον άνθρακα, οι οποίες κατατάσσονται στα καρκινογόνα κατηγορίας 1Α του παραρτήματος VI του κανονισμού CLP (41) και ταξινομούνται, σύμφωνα με το παράρτημα III της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα, ως επικίνδυνα απόβλητα εάν η συγκέντρωσή τους είναι ίση ή μεγαλύτερη του 0,1 %. Είναι γνωστό ότι οι χρησιμοποιημένοι στρωτήρες σιδηροτροχιών επαναχρησιμοποιούνται σε κήπους για τη σταθεροποίηση τοίχων ή εδάφους, και εξετάζονται στην ενότητα που αφορά τα υπολείμματα κατεργασίας ξύλου ανωτέρω. Η λιθανθρακόπισσα περιέχεται επίσης σε προϊόντα όπως οι σανίδες λιθανθρακόπισσας ή οι ασφαλτούχες επενδύσεις στέγης που χρησιμοποιούνταν, π.χ., στις στέγες οικίσκων κήπου. Ορισμένες από αυτές ενδέχεται να συνεπάγονται την παραγωγή σημαντικής ποσότητας επικίνδυνων αποβλήτων όταν επισκευάζονται ή αντικαθίστανται.

Οι αντίστοιχοι κωδικοί στον κατάλογο αποβλήτων είναι οι εξής:

17 03 01*

μείγματα ορυκτής ασφάλτου που περιέχουν λιθανθρακόπισσα

17 03 03*

λιθανθρακόπισσα και προϊόντα πίσσας

20 01 37*

ξύλο που περιέχει επικίνδυνες ουσίες (βλ. ενότητα 3.3.2 ανωτέρω)

Κατά κανόνα, τα νοικοκυριά μπορούν να παραδίδουν αυτά τα απόβλητα σε δημοτικές εγκαταστάσεις.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Ανάλογα με τους κανονισμούς και την υποδομή της χώρας, η συγκεκριμένη κατηγορία αποβλήτων είτε υποβάλλονται σε θερμική επεξεργασία (αποτέφρωση) είτε αποτίθενται σε χώρους υγειονομικής ταφής, αν και αυτή η μέθοδος προτιμάται λιγότερο σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων.

2.4.   Απόβλητα από εργασίες συντήρησης οχημάτων

2.4.1.   Φίλτρα ελαίου και μολυσμένα απορροφητικά υλικά

Τα φίλτρα ελαίου των αυτοκινήτων μπορούν να καταστούν οικιακά απόβλητα όταν οι οδηγοί πραγματοποιούν μόνοι τους εργασίες συντήρησης στο αυτοκίνητό τους. Οι δραστηριότητες αυτές ενδέχεται επίσης να συνεπάγονται την παραγωγή και άλλων αποβλήτων εμποτισμένων με έλαια, όπως υφάσματα και γάντια. Εκτιμάται ότι μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο απορρίπτονται κάθε έτος 1 100 τόνοι (42) απόβλητων ελαίων από μεταχειρισμένα φίλτρα αυτού του είδους, συχνά ως ανάμεικτα αστικά απόβλητα. Οι αντίστοιχοι κωδικοί στον κατάλογο αποβλήτων είναι οι εξής:

15 02 02*

απορροφητικά υλικά, υλικά φίλτρων (συμπεριλαμβανομένων των φίλτρων ελαίου που δεν προδιαγράφονται άλλως), υφάσματα σκουπίσματος, προστατευτικός ρουχισμός που έχουν μολυνθεί από επικίνδυνες ουσίες·

16 01 07*

φίλτρα λαδιού

Τα εν λόγω απόβλητα θα μπορούσαν να παραδίδονται σε εξουσιοδοτημένες εγκαταστάσεις που παράγουν απόβλητα αυτού του είδους στο πλαίσιο των επαγγελματικών τους δραστηριοτήτων, όπως συνεργεία επισκευής αυτοκινήτων και καταστήματα ανταλλακτικών (με πιθανή χρέωση) ή σε δημοτικές εγκαταστάσεις με τη χρήση ειδικών κάδων συλλογής, ώστε να αποφεύγεται πιθανή διαρροή και να διευκολύνεται η περαιτέρω μεταφορά τους.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Τα μεταχειρισμένα φίλτρα ελαίου είναι ανακυκλώσιμα διότι είναι κατασκευασμένα από χάλυβα. Τυχόν έλαια που παραμένουν στο εσωτερικό τους μπορούν να ανακτηθούν με τη χρήση πρέσας για φίλτρα ελαίου.

2.4.2.   Προϊόντα αυτοκινητοβιομηχανίας, στιλβωτικά επιφανειών, αντιψυκτικά υγρά

Πολλές από τις ουσίες και τα μείγματα που χρησιμοποιούνται στα αυτοκίνητα, ή για τον καθαρισμό και τη συντήρησή τους, είναι επικίνδυνα για την υγεία και το περιβάλλον. Για παράδειγμα, το βασικό συστατικό των αντιψυκτικών είναι μια τοξική ουσία, η αιθυλενογλυκόλη. Τα αντιψυκτικά, όπως και άλλα υγρά αυτοκινήτων, π.χ. υγρά φρένων ή λιπαντικά, πρέπει να αλλάζονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Οι αντίστοιχοι κωδικοί στον κατάλογο αποβλήτων είναι οι εξής:

16 01 13*

υγρά φρένων·

16 01 14*

αντιψυκτικά υγρά που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες·

20 01 26*

έλαια και λίπη, εκτός εκείνων που αναφέρονται στο 20 01 25.

Η εσφαλμένη διαχείριση των αποβλήτων ελαίων περιλαμβάνει την απόρριψή τους στο δίκτυο αποχέτευσης, στο έδαφος, την καύση τους στην πυρά καύσης απορριμμάτων ή σε καυστήρες πετρελαίου, καθώς και την απόρριψή τους μαζί με μεταχειρισμένα φίλτρα στον κάδο των υπολειμματικών αποβλήτων. Τα εν λόγω απόβλητα μπορούν να παραδίδονται σε εξουσιοδοτημένες εγκαταστάσεις που παράγουν τα απόβλητα αυτά στο πλαίσιο των επαγγελματικών τους δραστηριοτήτων, όπως συνεργεία επισκευής αυτοκινήτων, καταστήματα ανταλλακτικών ή πρατήρια καυσίμων.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Τα χρησιμοποιημένα αντιψυκτικά μπορούν να ανακυκλώνονται και οι αρχικές τους ιδιότητες μπορούν να ανακτηθούν. Τα ανακυκλωμένα αντιψυκτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ψυκτικά κινητήρων, ενώ η αιθυλενογλυκόλη μπορεί να εξαχθεί και να επαναχρησιμοποιηθεί στη βιομηχανία πλαστικών. Το μηχανέλαιο μπορεί να υποβληθεί σε επεξεργασία και να μετατραπεί σε έλαιο βάσης ή να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο. Ωστόσο, μεγάλο μέρος των ελαίων χάνεται, κυρίως μέσω της καύσης κατά τη φάση της χρήσης τους.

2.5.   Απόβλητα που περιέχουν υδράργυρο (πλην των ΑΗΗΕ)

Ο υδράργυρος είναι ιδιαιτέρως τοξικός για τον άνθρωπο και τα ζώα όταν προσλαμβάνεται μέσω της εισπνοής ή της κατάποσης. Είναι επίσης τοξικός για τους υδρόβιους οργανισμούς. Στα οικιακά απόβλητα που περιέχουν υδράργυρο περιλαμβάνονται οι παλαιού τύπου μπαταρίες υδραργύρου και τα θερμόμετρα υδραργύρου. Τα απόβλητα αυτά υπάγονται στις ακόλουθες καταχωρίσεις του καταλόγου αποβλήτων:

20 01 21*

σωλήνες φθορισμού και άλλα απόβλητα περιέχοντα υδράργυρο

20 01 33*

μπαταρίες και συσσωρευτές που αναφέρονται στα 16 06 01, 16 06 02 ή 16 06 03 και μεικτές μπαταρίες και συσσωρευτές που περιέχουν τις εν λόγω μπαταρίες

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το 2007 η συνολική κατανάλωση υδραργύρου σε όργανα μέτρησης στην ΕΕ-27 ανήλθε σε 7 έως 17 τόνους. Οι κύριες εφαρμογές ήταν τα σφυγμομανόμετρα, τα βαρόμετρα οικιακής χρήσης, τα θερμόμετρα πυρετού και τα θερμόμετρα για εργαστηριακές και βιομηχανικές εφαρμογές. Η διάθεση στην αγορά οργάνων μέτρησης που περιέχουν υδράργυρο απαγορεύεται πλέον βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 (REACH) (43) (παράρτημα XVII, καταχώριση 18α), ενώ η κατανάλωση υδραργύρου για εξοπλισμό που πωλείται στο ευρύ κοινό (όπως θερμόμετρα πυρετού και βαρόμετρα) διακόπηκε το 2009 (44).

Τα περισσότερα κράτη μέλη συλλέγουν τον εξοπλισμό αυτόν μαζί με άλλα είδη επικίνδυνων αποβλήτων και στη συνέχεια τον διαχωρίζουν για ανακύκλωση. Ωστόσο, ένα σημαντικό ποσοστό του υδραργύρου που περιέχεται στα θερμόμετρα και σε άλλα όργανα μέτρησης που χρησιμοποιούνται στα νοικοκυριά εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο εσφαλμένης διάθεσης μέσω των ανάμεικτων υπολειμματικών αποβλήτων.

Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ακόλουθη επεξεργασία: Τα απόβλητα που περιέχουν υδράργυρο θα πρέπει να ανακυκλώνονται ή να υφίστανται επεξεργασία σε εξουσιοδοτημένες εγκαταστάσεις επεξεργασίας επικίνδυνων αποβλήτων. Μονάδες ανάκτησης υδραργύρου υπάρχουν, για παράδειγμα, στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Αυστρία και τη Σουηδία. Το εμπόριο υδραργύρου ρυθμίζεται και ελέγχεται ιδιαίτερα αυστηρά με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/852 για τον υδράργυρο (45). Κατά γενικό κανόνα, τα απόβλητα που περιέχουν υδράργυρο υφίστανται επεξεργασία και σταθεροποιούνται πριν από τη μόνιμη διάθεσή τους σε υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης, όπως τα αλατωρυχεία, ή σε ειδικά σχεδιασμένους χώρους υγειονομικής ταφής.

3.   ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΩΡΙΣΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

Οι προσεγγίσεις ως προς την οργάνωση της χωριστής συλλογής έχουν αποτελέσει αντικείμενο ανάλυσης πολλών μελετών (46). Έχει αποδειχθεί ότι τα επιτυχημένα συστήματα χωριστής συλλογής ακολουθούν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα τέσσερα στοιχεία: παροχή οικονομικών κινήτρων, πρόβλεψη σαφών κανόνων για τη νομική επιβολή, παροχή ειδικά προσαρμοσμένης υποδομής χωριστής συλλογής και διασφάλιση της ενεργού και τακτικής επικοινωνίας με το κοινό-στόχο (νοικοκυριά που παράγουν απόβλητα). Έχει παρατηρηθεί ότι τα στοιχεία αυτά είναι κοινά σε όλα τα συστήματα χωριστής συλλογής, περιλαμβανομένων και των συστημάτων για τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα.

Κατόπιν ανάλυσης των βέλτιστων πρακτικών στα κράτη μέλη, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι παράγοντες που παρατίθενται κατωτέρω συμβάλλουν σημαντικά στην αποτελεσματικότητα των συστημάτων χωριστής συλλογής, ιδίως για τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα, όσον αφορά τις ποσότητες των αποβλήτων που συλλέγονται.

3.1.   Οικονομικά κίνητρα

Τα μέσα που παρατίθενται στη συνέχεια αξιολογούνται συνήθως ως μέσα τα οποία προωθούν επιτυχώς τη χωριστή συλλογή στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της χωριστής συλλογής στην πηγή από τους πολίτες.

Η διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού (EPR) μεταθέτει την οικονομική και/ή επιχειρησιακή ευθύνη της διαχείρισης των αποβλήτων από τους δήμους στους παραγωγούς των προϊόντων. Το σύστημα EPR συμβάλλει στην καλύτερη διαλογή και ανακύκλωση, παρέχοντας την κατάλληλη υποδομή και την απαραίτητη επικοινωνία, ενώ χρηματοδοτεί παράλληλα το καθαρό κόστος λειτουργίας της υπηρεσίας συλλογής και περαιτέρω επεξεργασίας, σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων, και ευαισθητοποιεί το κοινό. Το σύστημα αυτό έχει αποδείξει την αξία του για την ανακύκλωση πολλών ροών αποβλήτων, όπως συσκευασίες, ηλεκτρονικά είδη, μπαταρίες και οχήματα.

Στα άρθρα 8 και 8α της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα, η οποία αναθεωρήθηκε το 2018, καθορίζονται οι γενικές αρχές που πρέπει να τηρούνται κατά την εφαρμογή συστημάτων EPR. Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό είναι η διαφοροποίηση των τελών που καταβάλλουν οι παραγωγοί σε συνάρτηση με κριτήρια βιωσιμότητας, λαμβάνοντας υπόψη, για παράδειγμα, την ανθεκτικότητα, τη δυνατότητα επισκευής, τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης, τη δυνατότητα ανακύκλωσης των προϊόντων τους ή την παρουσία επικίνδυνων ουσιών σε αυτά. Στην περίπτωση των επικίνδυνων οικιακών προϊόντων, η «διαφοροποίηση των τιμών με οικολογικά κριτήρια» θα μπορούσε να υποστηρίξει βελτιώσεις στο επίπεδο του σχεδιασμού του προϊόντος, με σκοπό τη μείωση της επικινδυνότητάς του (ποιοτική πρόληψη) και την ενίσχυση της (ποσοτικής) πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων, καθώς και της δυνατότητας ανακύκλωσης ή επαναχρησιμοποίησής του.

Στο πλαίσιο του συστήματος πληρωμής κατά την απόρριψη (PAYT), τα νοικοκυριά υποχρεούνται να πληρώνουν κατά τη διάθεση ανάμεικτων αποβλήτων. Το σύστημα αυτό εφαρμόζεται συνήθως με τη χρήση ειδικών σακουλών απορριμμάτων, οι οποίες θα πρέπει να αγοράζονται εκ των προτέρων, ή με την τοποθέτηση κάδων στους δρόμους, οι οποίοι θα ξεκλειδώνονται μόνο κατόπιν ταυτοποίησης του χρήστη με προσωπική κάρτα. Είναι εξαιρετικά σημαντικό τα ανάμεικτα απόβλητα να είναι συγκριτικά ακριβά, ενώ τα ανακυκλώσιμα και άλλες ροές που έχουν υποβληθεί σε διαλογή μπορούν να αποτίθενται (σχεδόν) χωρίς χρέωση. Με τον τρόπο αυτόν παρέχεται σαφές κίνητρο για τη διαλογή των αποβλήτων στην πηγή.

Χάρη στην ισχύ των οικονομικών κινήτρων, το σύστημα PAYT έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό εργαλείο για την ενίσχυση της χωριστής συλλογής στην πηγή.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 12

Η Φλάνδρα (47) (Βέλγιο) είναι πρωτοπόρος στον διαχωρισμό των αποβλήτων στην πηγή χάρη στο σύστημα PAYT που εφαρμόζει. Το μεταβλητό σκέλος του δημοτικού τέλους αποβλήτων που καταβάλλουν τα νοικοκυριά θα πρέπει να διατηρηθεί μεταξύ 0,1 έως 0,3 EUR/κιλό για τα υπολειμματικά απόβλητα ή μεταξύ 0,75 έως 2,25 EUR για σακούλα 60 λίτρων. Κατά κανόνα, το σύστημα PAYT λειτουργεί με ειδικές σακούλες ή κάδους με γραμμωτό κώδικα. Όσον αφορά τις πολυκατοικίες και τις ιδιαιτέρως πυκνοκατοικημένες περιοχές, παρέχεται η δυνατότητα χρήσης (υπόγειων) δημόσιων κάδων οι οποίοι ανοίγουν αυτομάτως κατόπιν πληρωμής ή ταυτοποίησης μέσω κάρτας.

Οι φόροι και τα τέλη υγειονομικής ταφής και αποτέφρωσης δεν έχουν άμεσο αντίκτυπο στους πολίτες, αλλά παρέχουν κίνητρα στους δήμους και στους φορείς διαχείρισης αποβλήτων για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της διαλογής, της συλλογής και της ανακύκλωσης των αποβλήτων στην περιοχή τους. Η επιβολή των εν λόγω φόρων και τελών (48) συμβάλλει στην εσωτερίκευση του εξωτερικού κόστους της διάθεσης (εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και μεθανίου, ρύπανση της ατμόσφαιρας και των υπόγειων υδάτων) και των εξωτερικών οφελών της ανακύκλωσης (εξοικονόμηση ενέργειας, μείωση των επιπτώσεων της εξόρυξης παρθένων πόρων στο περιβάλλον και την υγεία).

Στο σύστημα επιστροφής εγγύησης, κατά την αγορά ενός προϊόντος, όπως εμφιαλωμένο ποτό, ο καταναλωτής καταβάλλει εγγύηση, η οποία του επιστρέφεται όταν επιστρέφει τη φιάλη (49). Το σύστημα εφαρμόζεται συνήθως σε συσκευασίες ποτών, αλλά προβλέπεται επίσης η δυνατότητα εφαρμογής του και σε επιστρεφόμενα προϊόντα, όπως φιάλες προπανίου για μαγειρική σε εξωτερικούς χώρους. Χάρη στα οικονομικά κίνητρα, τα συστήματα επιστροφής εγγύησης συνεπάγονται σχεδόν άμεση αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης σε ποσοστά άνω του 90 %.

Από τα προαναφερόμενα μέσα, τα τρία πρώτα (EPR, PAYT και φόροι υγειονομικής ταφής και αποτέφρωσης) θεωρούνται βασικά οικονομικά μέσα κινητροδότησης για την εφαρμογή της ιεράρχησης των αποβλήτων, όπως αποτυπώνεται στο παράρτημα IVα της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα.

Συμβουλές για ορθές πρακτικές:

Η παροχή επιλογών ασφαλούς διάθεσης για τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα με χαμηλό ή μηδενικό κόστος για τα νοικοκυριά αυξάνει τα ποσοστά συλλογής.

Όπου κρίνεται σκόπιμο, η μετάθεση της ευθύνης στους παραγωγούς για τη διαχείριση των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων μέσω του συστήματος EPR διασφαλίζει τη βιώσιμη χρηματοδότηση των εγκαταστάσεων συλλογής, ενώ με την αποτελεσματική διαφοροποίηση των τιμών με οικολογικά κριτήρια, μπορεί να κινητροδοτήσει παράλληλα αλλαγές στον σχεδιασμό, με σκοπό την ελαχιστοποίηση του κόστους διαχείρισης των προϊόντων στο τέλος του κύκλου ζωής τους.

3.2.   Ειδικά προσαρμοσμένες εγκαταστάσεις χωριστής συλλογής

Η συλλογή ροών διαφορετικών αποβλήτων μπορεί να πραγματοποιείται ποικίλους τρόπους.

1)

Η συλλογή από πόρτα σε πόρτα (μία ροή ή ανάμεικτες ροές) είναι ειδικά σχεδιασμένη για ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές, όπου οι αποστάσεις μεταφοράς είναι μικρές. Το σύστημα αυτό χρησιμοποιείται συνήθως για ροές διαφορετικών αποβλήτων, όπως για τη (συχνή) συλλογή ξηρών ανακυκλώσιμων και βιολογικών αποβλήτων, αλλά σπανίως για επικίνδυνα οικιακά απόβλητα (πιθανόν λόγω του μικρού όγκου, της πολυμορφίας των ειδών αποβλήτων και του αυξημένου κινδύνου εναπόθεσης επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων στο πεζοδρόμιο).

2)

Η περιοδική αποκομιδή εφαρμόζεται κατά κανόνα σε ροές αποβλήτων, όπως τα πράσινα απόβλητα, τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα και τα ογκώδη απόβλητα. Με την οργάνωση περιοδικής αποκομιδής, οι δήμοι προσφέρουν στα νοικοκυριά μια υπηρεσία, διατηρώντας παράλληλα τη συχνότητα της συλλογής σε χαμηλά επίπεδα, π.χ. μία φορά μηνιαίως. Η συλλογή μπορεί να πραγματοποιείται σε ευέλικτη τοποθεσία (π.χ. φορτηγά μπορούν να συλλέγουν ανά τακτά διαστήματα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα σε κεντρικά σημεία) ή κατόπιν αιτήματος (π.χ. κατ’ οίκον συλλογή συσκευασμένου δεσμευμένου αμιάντου). Συλλογή αυτού του είδους οργανώνεται ή συντονίζεται κυρίως από τους δήμους, αλλά ορισμένες φορές αποτελεί επίσης αντικείμενο εξωτερικής ανάθεσης σε ιδιωτικούς φορείς διαχείρισης αποβλήτων. Οι δήμοι μπορούν να περιορίζουν την ποσότητα των αποβλήτων ανά νοικοκυριό που συλλέγονται από τις υπηρεσίες του δήμου (π.χ. 2 m3 ογκωδών αποβλήτων ετησίως) και να θεσπίζουν ελέγχους ταυτότητας ώστε να διασφαλίζεται ότι η συλλογή περιορίζεται σε ιδιωτικές κατοικίες και όχι σε εμπορικές ή άλλες δραστηριότητες.

3)

Τοποθέτηση κάδων στους δρόμους ή εφαρμογή της «μεθόδου των ογκοδοχείων (Bring system)». Οι δήμοι, οι οργανώσεις που εφαρμόζουν υποχρεώσεις διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού ή άλλοι φορείς διαχείρισης αποβλήτων τοποθετούν κάδους στους δρόμους ή εφαρμόζουν τη «μέθοδο των ογκοδοχείων» (Bring system) για τη συλλογή διαφόρων ροών αποβλήτων: υπολειμματικά απόβλητα, ορισμένα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα, απόβλητα κουζίνας, χαρτί και χαρτόνι, πλαστικά, μέταλλα, γυάλινες συσκευασίες, προϊόντα κλωστοϋφαντουργίας. Με την τοποθέτηση κάδων σε κεντρικά δημόσια σημεία, τα νοικοκυριά μπορούν να απορρίπτουν τα απόβλητα ανά πάσα στιγμή, ενώ βελτιστοποιούνται παράλληλα οι υπηρεσίες εφοδιαστικής σε σύγκριση με τη συλλογή από πόρτα σε πόρτα.

4)

Εγκαταστάσεις επιστροφής – οι οργανώσεις που εφαρμόζουν υποχρεώσεις διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού παρέχουν εγκαταστάσεις επιστροφής σε καταστήματα για διάφορες ροές αποβλήτων: συσκευασίες ποτών, ΑΗΗΕ, μπαταρίες και επικίνδυνα οικιακά απόβλητα. Οι εγκαταστάσεις επιστροφής προσφέρουν φιλικές λύσεις για τους καταναλωτές, βελτιστοποιώντας παράλληλα τις υπηρεσίες εφοδιαστικής σε σύγκριση με τη συλλογή από πόρτα σε πόρτα.

5)

Δημοτικές εγκαταστάσεις – παρέχουν μια λύση στο πλαίσιο της οποίας οι χρήστες μπορούν να παραδίδουν σχεδόν όλα τα απόβλητα που προορίζονται για ανάκτηση ή διάθεση, ενώ το προσωπικό που βρίσκεται στον χώρο συλλογής μπορεί να παρέχει βοήθεια και να ελέγχει την ποιότητα των εισερχόμενων αποβλήτων. Δεδομένου ότι οι δημοτικές εγκαταστάσεις εστιάζουν στη συλλογή οικιακών αποβλήτων, τα απόβλητα που παράγονται ως αποτέλεσμα επαγγελματικής δραστηριότητας θα πρέπει να εκτρέπονται από τις δημοτικές εγκαταστάσεις, για παράδειγμα, με την εφαρμογή της απαίτησης ταυτοποίησης με δελτίο ταυτότητας και την απαγόρευση μεγάλων όγκων.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 13

Στις Κάτω Χώρες συνιστάται ενδεικτικός αριθμός 60 000 κατοίκων ανά δημοτική εγκατάσταση (50). Στην περιφέρεια της Φλάνδρας (Βέλγιο), οι δήμοι μπορούν να επιλέξουν μεταξύ του κριτηρίου πληθυσμού ή του κριτηρίου απόστασης. Το πρώτο συνεπάγεται μία δημοτική εγκατάσταση ανά δήμο με πληθυσμό τουλάχιστον 10 000 κατοίκων και μία επιπλέον δημοτική εγκατάσταση ανά 30 000 κατοίκους (51). Εναλλακτικά, σε μια ένωση δήμων, όλες οι δημοτικές εγκαταστάσεις είναι προσβάσιμες για όλους τους πολίτες των διαφόρων δήμων της ένωσης, ενώ το 90 % των κατοίκων θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε δημοτική εγκατάσταση σε απόσταση εντός 5 χιλιομέτρων. Οι δήμοι επιλέγουν συνήθως το κριτήριο της απόστασης, με αποτέλεσμα ο αριθμός των εγκαταστάσεων ανά αριθμό κατοίκων να είναι κατά κανόνα μικρότερος λόγω της υψηλής πυκνότητας του πληθυσμού.

Είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι, αν και από την ανάλυση των βέλτιστων πρακτικών σε διάφορες περιοχές προκύπτει ότι δεν υπάρχει προσέγγιση «ενιαίας αντιμετώπισης» για τα συστήματα χωριστής συλλογής αποβλήτων, υπάρχει ένας περιορισμένος αριθμός κοινών στοιχείων βάσει των οποίων διαμορφώνεται, με διαφορετικούς συνδυασμούς, ένα πρότυπο σύστημα χωριστής συλλογής. Αυτά τα στοιχεία παρουσιάζονται και εξετάζονται στο παρόν έγγραφο. Η ευελιξία ως προς τον τρόπο προσαρμογής και συνδυασμού των εν λόγω στοιχείων παρουσιάζει περιθώρια βελτιστοποίησης, λαμβανομένων υπόψη των τοπικών συνθηκών, όπως η πυκνότητα του πληθυσμού, η τυπολογία των κατοικιών, το κλίμα, οι περιορισμοί όσον αφορά τους χώρους αποθήκευσης, η συλλογή στο ιστορικό κέντρο των πόλεων κ.λπ.

Συμβουλές για ορθές πρακτικές:

Η συνδυαστική εφαρμογή διαφορετικών συστημάτων χωριστής συλλογής θα έχει εν γένει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της αποτελεσματικής συλλογής και την εξυπηρέτηση ροών διαφορετικών αποβλήτων και συμπεριφορών/προτιμήσεων του πληθυσμού ως προς τη διάθεση των αποβλήτων.

Οι δημοτικές εγκαταστάσεις είναι οι συνηθέστερες εγκαταστάσεις συλλογής για τις ροές επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων τεράστιας ποικιλίας. Ο φιλικός προς τον χρήστη χαρακτήρα τους αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την αύξηση του όγκου των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων που συλλέγονται: πολλές ώρες λειτουργίας, προσβάσιμη τοποθεσία και πυκνό δίκτυο δημοτικών εγκαταστάσεων.

Η περιοδική αποκομιδή, η αποκομιδή κατόπιν αιτήματος και τα κινητά σημεία συλλογής αποτελούν σημαντική προσθήκη στις μόνιμες δημοτικές εγκαταστάσεις, διότι επιτρέπουν στα νοικοκυριά να διαθέτουν τα απόβλητά τους σε κοντινή απόσταση από το σπίτι. Οι μέθοδοι αυτές είναι επίσης χρήσιμες για την υπέρβαση προβλημάτων περιορισμένου χώρου σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Οι καινοτόμες εγκαταστάσεις συλλογής (π.χ. τα Trimobiles που χρησιμοποιούνται στο Παρίσι ή τα ειδικά προσαρμοσμένα εμπορευματοκιβώτια που χρησιμοποιούνται στο Τάλιν) μπορούν να παρέχουν αποτελεσματικές και οικονομικά αποδοτικές λύσεις συλλογής.

Κατά γενικό κανόνα, τα υψηλότερα ποσοστά συλλογής επιτυγχάνονται με τη συλλογή από πόρτα σε πόρτα, ιδίως σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Ωστόσο, το κόστος είναι υψηλότερο σε σύγκριση με το κόστος άλλων μεθόδων συλλογής.

Τα σημεία συλλογής και οι υποχρεώσεις επιστροφής σε καταστήματα, φαρμακεία και άλλες επαγγελματικές εγκαταστάσεις για ορισμένα απόβλητα μπορούν να ενταχθούν στο πλαίσιο του δικτύου συλλογής, ώστε να διευκολύνεται η ορθή διάθεση των αποβλήτων, αντί της απόρριψής τους στα ανάμεικτα αστικά απόβλητα ή στο δίκτυο αποχέτευσης.

Για ορισμένα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα, όπως ο αμίαντος, οι τοπικές αρχές μπορούν να ελαχιστοποιήσουν τους κινδύνους για την υγεία και την παράνομη διάθεση παρέχοντας ειδικές υπηρεσίες ανά ροή, π.χ. κατ’ οίκον συλλογή δεσμευμένου αμιάντου μέσω της παροχής τυποποιημένης συσκευασίας.

Η παροχή κατάλληλης κατάρτισης στο προσωπικό που είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία των δημοτικών εγκαταστάσεων, ιδίως όσον αφορά τα κριτήρια αποδοχής αποβλήτων που θα πρέπει να εφαρμόζονται σε όλες τις δημοτικές εγκαταστάσεις, συμβάλλει στη βελτίωση της διαλογής, και, κατ’ επέκταση, της ποιότητας των υλικών που ανακτώνται.

Η θέσπιση ενός συστήματος για τον καθορισμό της ποσότητας των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων που συλλέγονται χωριστά, καθώς και ο υπολογισμός της ποσότητας που συλλέγεται και του κόστους συλλογής ανά κάτοικο ετησίως, συνιστά αποτελεσματικό τρόπο για την παρακολούθηση του συστήματος συλλογής, τον καθορισμό στόχων και την αξιολόγηση της εξέλιξής του σε βάθος χρόνου.

3.3.   Ευαισθητοποίηση και επικοινωνία

Η επικοινωνία είναι καίριας σημασίας για την ενημέρωση και την κινητοποίηση των νοικοκυριών όσον αφορά τη διαλογή των αποβλήτων στην πηγή τους. Η επικοινωνία είναι απαραίτητη για την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τον τρόπο διαλογής και τη διαμόρφωση μιας βάσης υποστήριξης, αλλά σπανίως επαρκεί, αυτή καθαυτή, για την αλλαγή της συμπεριφοράς μιας κοινότητας ως προς τη διαλογή των αποβλήτων. Ως εκ τούτου, η επικοινωνία θα πρέπει να συνοδεύεται από οικονομικά κίνητρα και μεθόδους επιβολής ώστε να αποφέρει επιτυχή αποτελέσματα.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 14

Η Λιουμπλιάνα (Σλοβενία) ξεχωρίζει για το ποσοστό συλλογής ανακυκλώσιμων της τάξης του 73 % που παρουσιάζει, χάρη στο σύστημα συλλογής από πόρτα σε πόρτα για τα βιολογικά απόβλητα και τα ανακυκλώσιμα, το οποίο στηρίζεται από δημοτικές εγκαταστάσεις. Τα ξηρά ανακυκλώσιμα απόβλητα συλλέγονται συχνότερα σε σύγκριση με τα υπολειμματικά απόβλητα προκειμένου να παρέχονται κίνητρα για τη διαλογή τους στην πηγή. Η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η επικοινωνία μέσω μηνυμάτων SMS σχετικά με τις ημερομηνίες συλλογής, ανάλογα με το προφίλ του κάθε πολίτη, αποτέλεσαν σημαντικό παράγοντα για την επίτευξη αυτού του υψηλού ποσοστού συλλογής. Η δημόσια εταιρεία διαχείρισης αποβλήτων Snaga χρησιμοποιεί επίσης τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (διαδίκτυο, υπηρεσία SMS, Facebook, Twitter) για τη βελτίωση του φιλικού προς τον χρήστη χαρακτήρα των υπηρεσιών συλλογής. Οι υπόγειες μονάδες συλλογής στο κέντρο της πόλης διευκολύνουν τη συλλογή χωρίς να ενοχλούν την αισθητική.

Για τον σχεδιασμό εποικοδομητικών μεθόδων επικοινωνίας θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία: Τα νοικοκυριά μπορούν να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τη διαλογή των αποβλήτων από διάφορες πηγές, όπως οργανισμοί EPR, τοπικές αρχές και εθνικές και περιφερειακές κυβερνήσεις. Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος αυτής της επικοινωνίας και να δημιουργηθούν συνέργειες, ενδείκνυνται τα εξής:

να ευθυγραμμίζονται ως προς το αντικείμενο και το περιεχόμενό τους,

οι εκστρατείες επικοινωνίας να διεξάγονται ταυτόχρονα μέσω διαφόρων διαύλων: τηλεόραση, ραδιόφωνο, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εφημερίδες, τοπικά περιοδικά κ.λπ.,

το μήνυμα και η γλώσσα πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με την εκάστοτε ομάδα-στόχο, ενώ θα πρέπει επίσης να καταβάλλονται ειδικές προσπάθειες για την προσέγγιση ευάλωτων νοικοκυριών, τα οποία έχουν συχνά περιορισμένη πρόσβαση σε πληροφορίες,

να ορίζονται δείκτες και να χρησιμοποιούνται για την περιοδική μέτρηση του επιπέδου ευαισθητοποίησης. Με τον τρόπο αυτόν παρέχεται η δυνατότητα αξιολόγησης και αναπροσαρμογής των εκστρατειών, καθώς και η δυνατότητα καθορισμού μελλοντικών προτεραιοτήτων επικοινωνίας,

να παρέχονται σαφείς υποδείξεις όσον αφορά τις σακούλες συλλογής αποβλήτων και στα σημεία συλλογής αποβλήτων, ώστε να μειώνεται η ποσότητα ανεπιθύμητων υλικών.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 15

Όπως αναφέρεται στο παράδειγμα 8, η Cyclamed (52) είναι ο οργανισμός EPR που συντονίζει και χρηματοδοτεί τη συλλογή ληγμένων (ή αχρησιμοποίητων) φαρμάκων στη Γαλλία. Σκοπός της στρατηγικής επικοινωνίας είναι να διασφαλίσει ότι οι καταναλωτές προβαίνουν στη διαλογή και την επιστροφή των αχρησιμοποίητων φαρμάκων στα φαρμακεία, καθώς και ότι διαθέτουν τις συσκευασίες και τα φύλλα οδηγιών στον κάδο ανακύκλωσης χαρτιού. Το 2018 επιτεύχθηκε ποσοστό συλλογής 62 %. Οι δραστηριότητες επικοινωνίας απευθύνονται στους καταναλωτές, με τη συμμετοχή των φαρμακείων, των διανομέων και των δήμων.

Οι δράσεις επικοινωνίας που υλοποιήθηκαν το 2018 περιλάμβαναν τα εξής:

Ταινία μικρού μήκους (< 80 δευτερόλεπτα) — διαθέσιμη μέσω του διαδικτύου, προβάλλεται σε τηλεοπτικές οθόνες φαρμακείων. Στην ταινία επεξηγούνται οι οδηγίες διαλογής με απλό και χιουμοριστικό τρόπο.

Ενημερωτικά σποτ (12 δευτερολέπτων) — για τηλεόραση, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ηλεκτρονικές πινακίδες (π.χ. σε φαρμακεία) με στόχο τη διατήρηση της ευαισθητοποίησης.

Αφίσες, φυλλάδια και ενημερωτικά γραφήματα — διατίθενται στον ιστότοπο και προβάλλονται σε φαρμακεία και δημοτικές εγκαταστάσεις. Παρέχονται βασικά στοιχεία και οδηγίες διαλογής με εικόνες, ώστε οι καταναλωτές να προβαίνουν σε διαλογή των αποβλήτων.

Διαφημιστικά πλαίσια (banner) — με βασικά μηνύματα που μπορούν να χρησιμοποιούν εύκολα τα φαρμακεία ή άλλοι φορείς στους ιστοτόπους τους.

Εικονογραφημένο κόμικ — περιλαμβάνει ορισμένα «παιχνίδια» που μπορούν να συμπληρωθούν.

Αυτοκόλλητα — με βασικό μήνυμα υπέρ της διαλογής (< 15 λέξεις) για φαρμακεία και φορτηγά παράδοσης διανομέων.

Ιστότοπος — με ειδικές σελίδες για τις ομάδες-στόχους και τους εταίρους: καταναλωτές, φαρμακεία, διανομείς και δήμοι. Ο ιστότοπος διαθέτει διαδραστικά χαρακτηριστικά, όπως γεωγραφικός εντοπισμός των φαρμακείων που συμμετέχουν και δέχονται ληγμένα φάρμακα, κουίζ και μαρτυρίες.

Μέσα κοινωνικής δικτύωσης — ιστολόγιο, παρουσία στο Facebook και στο Twitter. Για την εκτίμηση του αντικτύπου υπολογίζεται ο αριθμός των ακολούθων.

Εφαρμογή για κινητές συσκευές — με μηχανή αναζήτησης για φάρμακα, η οποία τηρείται ενημερωμένη. Μηνύματα τύπου push με δυνατότητα προσαρμογής ανάλογα με τις ανάγκες του εκάστοτε χρήστη και οδηγίες διαλογής.

Ενημερωτικό δελτίο — για φαρμακεία, με νέα σχετικά με το σύστημα συλλογής, αλλά και με πολλά άλλα άρθρα για την ενίσχυση της συνάφειας και της κάλυψης. Ο αντίκτυπος μετράται από εξωτερική εταιρεία μέσω ερευνών σε φαρμακεία.

Δημοσιότητα — στο περιοδικό των Γάλλων φαρμακοποιών ζητούνται «πρέσβεις συλλογής αποβλήτων».

Τακτικές συναντήσεις — με ομοσπονδίες του κλάδου για τη διατήρηση της ευαισθητοποίησης, τη συγκέντρωση σχολίων και παρατηρήσεων με στόχο τη βελτίωση της υπηρεσίας και τη διασφάλιση της συναίνεσης όλων των εταίρων της αλυσίδας εφοδιασμού.

Άλλες εκστρατείες — υποστήριξη εκστρατειών και εκδηλώσεων που διοργανώνονται από τις σχετικές αρμόδιες αρχές και άλλους οργανισμούς EPR, με στόχο την ανάδειξη της σημασίας της χωριστής συλλογής όλων των ροών αποβλήτων.

Ειδικά προσαρμοσμένες πληροφορίες για τους δήμους και παρουσία σε εκδηλώσεις που διοργανώνουν οι δήμοι.

Συμβουλές για ορθές πρακτικές:

Όλοι οι φορείς που συμμετέχουν στη διαχείριση των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων (π.χ. τοπικές αρχές, φορείς διαχείρισης αποβλήτων και οργανισμοί εφαρμογής υποχρεώσεων EPR εκ μέρους των παραγωγών) θα πρέπει να παρέχουν σαφείς, συνεπείς και αναλυτικές οδηγίες για την πρόληψη, την ταυτοποίηση, τη διαλογή και τη διάθεση επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων (μεταξύ άλλων μέσω της βελτίωσης της επισήμανσης επικίνδυνων προϊόντων). Τα μηνύματα θα πρέπει να είναι απλά ώστε να αποφεύγεται η σύγχυση των καταναλωτών που βρίσκονται αντιμέτωποι με ευρύ φάσμα επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων.

Οι τοποθεσίες και οι ώρες λειτουργίας των δημοτικών εγκαταστάσεων και άλλων σημείων συλλογής επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων θα πρέπει να γνωστοποιούνται ευρέως μέσω διαφόρων διαύλων επικοινωνίας, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ώστε να διασφαλίζεται ότι το μήνυμα απευθύνεται σε όλα τα τμήματα του πληθυσμού.

Η συμμετοχή τοπικών ενδιαφερόμενων φορέων (π.χ. συνοικιακές ενώσεις) και κοινωνικών ομάδων στη συλλογή επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων συνεπάγεται καλύτερη ενημέρωση και συμμετοχή των πολιτών.

Υποστήριξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων που απευθύνονται ειδικότερα σε παιδιά, τα οποία είναι καλοί πρεσβευτές των ορθών πρακτικών διαχείρισης αποβλήτων. Η εκπαίδευση των παιδιών σχετικά με τη σημασία και την πρακτική της συλλογής των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων (μέσω μαθημάτων, επιτόπιων επισκέψεων κ.λπ.) συνεπάγεται επίσης την έμμεση παροχή κινήτρων τόσο στους γονείς τους όσο και στα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας γενικότερα για τη διαλογή των αποβλήτων.

Η παροχή πληροφοριών στους πολίτες σχετικά με τις επιβλαβείς συνέπειες της εσφαλμένης απόρριψης επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον μπορεί να ενθαρρύνει τη ορθή συμπεριφορά όσον αφορά τη διαλογή και τη διάθεσή τους.

3.4.   Επιβολή

Η εσφαλμένη συλλογή και διαλογή υποβαθμίζει την ποιότητα των αποβλήτων που συλλέγονται για ανάκτηση. Τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα, όταν συλλέγονται μαζί με ανάμεικτα οικιακά απόβλητα ή άλλα μη επικίνδυνα απόβλητα, έχουν αρνητικό αντίκτυπο στις δυνατότητες υψηλής ποιότητας ανακύκλωσης των συγκεκριμένων αποβλήτων. Παρότι η επικοινωνία συμβάλλει στην πληροφόρηση των νοικοκυριών σχετικά με τον ορθό τρόπο διαλογής των αποβλήτων τους, απαιτείται να διασφαλίζεται κάποιο επίπεδο παροχής κινήτρων ή ελέγχου και επιβολής. Στην πράξη, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να λαμβάνουν τα ακόλουθα μέτρα ελέγχου:

Οπτικός έλεγχος στις διαφανείς σακούλες συλλογής αποβλήτων: οι σακούλες θα πρέπει να επισημαίνονται ως μη συμμορφούμενες και να αφήνονται στο σημείο αποκομιδής εάν η σακούλα περιέχει υλικά τα οποία δεν υπάγονται στο αντίστοιχο σύστημα χωριστής συλλογής.

Έλεγχος βάσει βάρους: όταν το βάρος δεν είναι αντιπροσωπευτικό της συγκεκριμένης ροής αποβλήτων μπορεί να ακολουθήσει έλεγχος, π.χ. αν ο κάδος συλλογής αποβλήτων για συσκευασίες αλουμινίου και πλαστικού ή βιολογικών αποβλήτων είναι υπερβολικά βαρύς, μπορεί να υποδηλώνει παρουσία ανεπιθύμητων υλικών, π.χ. χώμα.

Πρόστιμα: Επιπλέον της άρνησης αποκομιδής σακουλών ή κάδων που περιέχουν απόβλητα τα οποία δεν έχουν υποβληθεί σε ορθή διαλογή, η επιβολή διοικητικών προστίμων συνιστά επίσης αποτελεσματικό μέτρο για την προώθηση της ορθής χωριστής συλλογής στην πηγή. Με την επιβολή προστίμων αποφεύγεται επίσης η παραμονή απορριφθεισών σακουλών που δεν συλλέγονται σε δημόσιο χώρο. Ωστόσο, τα πρόστιμα θα πρέπει να συμπληρώνουν ενδεδειγμένες πρακτικές παροχής οικονομικών κινήτρων, πειθούς και επικοινωνίας. Δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τις πρακτικές αυτές.

Το λυπηρό φαινόμενο της ανεξέλεγκτης και παράνομης εγκατάλειψης αποβλήτων (fly-tipping) παρακάμπτει τα κίνητρα για την ορθή συλλογή των αποβλήτων και την πρόληψη και προκαλεί ουσιαστική ενόχληση, θέτοντας παράλληλα σε κίνδυνο το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Η υλοποίηση στρατηγικής για την επιβολή του νόμου και την πρόληψη της ανεξέλεγκτης και παράνομης εγκατάλειψης αποβλήτων αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της επιτυχημένης διαχείρισης των αποβλήτων. Όταν παρέχονται καλύτερα κίνητρα για την ορθή διαχείριση των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων, περιορίζεται η πρακτική αυτή, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η αποτελεσματικότητα των υπόλοιπων μέτρων επιβολής του νόμου.

Οι εθνικές ή περιφερειακές κυβερνήσεις μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω την απόδοση με τη συγκριτική αξιολόγηση των δήμων και την προώθηση της ανταλλαγής ορθών πρακτικών σε θέματα επιβολής του νόμου. Η συγκριτική αξιολόγηση θα πρέπει να πραγματοποιείται μεταξύ δήμων ή περιφερειών με παρόμοια χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, η Φλάνδρα (Βέλγιο) έχει συγκεντρώσει τους δήμους της σε 16 ομάδες, οι οποίες έχουν διαφορετικούς στόχους για τη χωριστή συλλογή (53). Τα χαρακτηριστικά των ομάδων περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την ηλικία του πληθυσμού, τη μετανάστευση, τον τουρισμό και το επίπεδο αστικοποίησης. Μεθοδολογίες για τη συγκριτική αξιολόγηση της απόδοσης των συστημάτων διαχείρισης αστικών αποβλήτων αναφέρονται στη βιβλιογραφία (54).

Παράδειγμα ορθής πρακτικής 16

Στο Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, ο νόμος της 21ης Μαρτίου 2012 περί διαχείρισης των αποβλήτων επιβάλλει στις πολυκατοικίες να διαθέτουν εγκαταστάσεις χωριστής συλλογής αποβλήτων. Το ολοκληρωμένο σύστημα συλλογής αποβλήτων SuperDrecksKëscht® παρέχει δωρεάν συμβουλευτικές υπηρεσίες σε διαχειριστές πολυκατοικιών για τη στήριξη της εφαρμογής σε τοπικό επίπεδο: επιτόπιες επισκέψεις για την ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης, συστάσεις για υποδομή διαλογής και στήριξη της επικοινωνίας με τους ενοίκους. Αυτή η νομική υποχρέωση, με την υποστήριξη της υιοθέτησης ολοκληρωμένης προσέγγισης, έχει συμβάλει στην επίτευξη ε υψηλών ποσοστών συλλογής (55).

Συμβουλές για ορθές πρακτικές:

Η εφαρμογή νομικής υποχρέωσης για τη δημιουργία κατάλληλης υποδομής διαλογής των αποβλήτων σε πολυκατοικίες παρέχει στους διαχειριστές και τους ιδιοκτήτες κίνητρα για την ανάληψη δράσης. Ο συνδυασμός της υποχρέωσης αυτής με υπηρεσίες έμπρακτης υποστήριξης (επιτόπιες επισκέψεις, υποδείγματα επικοινωνίας) έχει αποδειχθεί ισχυρό μέσο για την προώθηση της διαλογής των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων στις πολυκατοικίες ώστε να αποφεύγεται η ακατάλληλη διάθεσή τους.

Η παρακολούθηση των συγκεντρώσεων και των ειδών επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων που αποτελούν αντικείμενο εσφαλμένης διαλογής σε σακούλες υπολειμματικών αποβλήτων παρέχει στους υπεύθυνους διαχείρισης αποβλήτων τη δυνατότητα καθορισμού προτεραιοτήτων, ώστε να εστιάζουν αναλόγως τις προσπάθειες επιβολής και επικοινωνίας.

Η εξέταση των αποβλήτων που απορρίπτονται ανεξέλεγκτα μπορεί να έχει ορισμένες φορές ως αποτέλεσμα την ταυτοποίηση του δράστη και να παρέχει τη βάση για τη λήψη μέτρων επιβολής του νόμου. Ο καθορισμός προστίμων και η αντίληψη του κινδύνου επιβολής προστίμου οδηγεί σε αλλαγή της συμπεριφοράς.

4.   ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ACR+ (2019), Deposit-refund systems in Europe

Adamcová, D. et al. Household Solid Waste Composition Focusing on Hazardous Waste. Pol. J. Environ. Stud. Vol. 25, No. 2 (2016), 487-493. http://www.pjoes.com/Household-Solid-Waste-Composition-Focusing-on-Hazardous-Waste,61011,0,2.html

Adème (2017), Les filières à responsabilité élargie du producteur. https://www.conibi.fr/uploads/pdf/comm/FILIERES-REP-EDITION2017.pdf, https://www.ademe.fr/sites/default/files/assets/documents/responsabilite_elargie_du_producteur_rep_memo2017_010401.pdf

Amsterdam (2015), Afvalketen in Beeld

Andreasi Bassi, S., Christensen, T.H., Damgaard, A. (2017) Environmental performance of household waste management in Europe – an example of 7 countries, Waste Management, 69, 545-557. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0956053X17305342

aus der Beek, T. et al. (2016), “Pharmaceuticals in the environment.Global occurrences and perspectives”, Environmental Toxicology and Chemistry, Vol. 35/4, pp. 823-835. http://dx.doi.org/10.1002/etc.3339

Bio Intelligence (2012), Use of economic instruments and waste management performances

Cyclamed (2019), Rapport annuel 2018

D’emweltverwaltung (2018), Plan national de gestion des déchets et ressources

Dijkgraaf, E., Vollebergh, H. (2004), Burn or bury? A social cost comparison of final waste disposal methods, Ecological economics, 5, 233-247

Dubois, M. (2013), Disparity in European taxation of combustible waste, Waste Management 7, 1575-1576

Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2002α), Study on hazardous household waste (HHW) with a main emphasis on hazardous household chemicals (HHC)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2002β), Costs for municipal waste management in the EU

ΕΟΠ (2015), Prevention of hazardous waste in Europe

ΕΟΠ (2019), Paving the way for a circular economy, Insights on status and potential. https://www.eea.europa.eu/publications/circular-economy-in-europe-insights

Eurostat (2008), Municipal solid waste composition EU 27

Giegrich J., Mampel U., Franke B., Müller F., Knappe F. (1993), Eintrag organischer und anorganischer Schadstoffe in den Abfall über Produkte (Introduction of organic and inorganic pollutants into waste via products). Ifeu-Institut für Energie- und Umweltforschung Heidelberg GmbH. F+E-Vorhaben Nr. 10310602, βάσει σύμβασης με τον οργανισμό Umweltbundesamt Berlin, Χαϊδελβέργη, Δεκέμβριος 1993

Lavigne, C., De Jaeger, S., Rogge, N. (2019), identifying the most relevant peers for benchmarking waste management performance: A conditional directional distance Benefit-of-the-Doubt approach, Waste Management, 89, 418-429

Letcher, T. M., & Vallero, D. A. (επιμ.) (2019), Waste: A handbook for management, Academic Press.

Nainggolan, D. et al., Ecological Economics 166 (2019) 106402, Consumers in a Circular Economy: Economic Analysis of Household Waste.Sorting Behaviour

ΟΟΣΑ (2012), Sustainable materials management, Making better use of resources. https://www.oecd.org/env/waste/smm-makingbetteruseofresources.htm

OVAM (2010), Uitvoeringsplan milieuverantwoord beheer van huishoudelijke afvalstoffen

OVAM (2018), Huishoudelijk Afval en gelijkaardig bedrijfsafval

OVAM (2019), Planaanpassing Uitvoeringsplan huishoudelijk afval en gelijkaardig bedrijfsafval goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 17 mei 2019

START project (2008), Management Strategies for Pharmaceuticals in Drinking Water. http://www.start-project.de. Αναφέρεται στην ακόλουθη διεύθυνση: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2866706/pdf/ehp-118-a210.pdf

UNEP (2016), Guidelines for Framework legislation for Integrated Waste Management. https://stg-wedocs.unep.org/handle/20.500.11822/22098

Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van het Vlaams reglement betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen (Vlarema) bijlage 5.1.4 https://navigator.emis.vito.be/mijn-navigator?woId=44718 – https://www.ovam.be/sites/default/files/atoms/files/Minimum-%20en%20maximumtarieven%202019%20voor%20huisvuil%20en%20grofvuil.pdf

Παγκόσμια Τράπεζα (2018), What a waste 2.0

WRAP (2014), Waste Regulations Route Map. http://www.wrap.org.uk/sites/files/wrap/Route%20Map%20Revised%20Dec%2014.pdf


(1)  ΕΕ L 312 της 22.11.2008, σ. 3.

(2)  Αιτιολογική σκέψη 41 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/851 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα (ΕΕ L 150 της 14.6.2018, σ. 109).

(3)  Για επισκόπηση της σύνθεσης των αποβλήτων σε διαφορετικές ροές αποβλήτων, βλ. για παράδειγμα Andreasi et al. (2017).

(4)  Adamcová, D. et al. (2016).

(5)  EEA (2015) και D’emwelverwaltung (2018).

(6)  Απόφαση 2000/532/ΕΚ της Επιτροπής, της 3ης Μαΐου 2000, για αντικατάσταση της απόφασης 94/3/ΕΚ για τη θέσπιση καταλόγου αποβλήτων σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο α) της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της απόφασης 94/904/ΕΚ του Συμβουλίου για την κατάρτιση καταλόγου επικίνδυνων αποβλήτων κατ' εφαρμογή του άρθρου 1 παράγραφος 4 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τα επικίνδυνα απόβλητα (ΕΕ L 226 της 6.9.2000, σ. 3).

(7)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την τεχνική καθοδήγηση για την ταξινόμηση των αποβλήτων(ΕΕ C 124 της 9.4.2018, σ. 1).

(8)  http://ec.europa.eu/environment/waste/studies/pdf/household_report.pdf

(9)  Letcher and Vallero (2019)

(10)  https://ec.europa.eu/environment/waste/studies/pdf/household_report.pdf

(11)  https://ec.europa.eu/environment/waste/studies/pdf/20180227_Haz_Waste_Final_RepV5_clear.pdf

(12)  D’emweltverwaltung (2018).

(13)  https://www.acrplus.org/images/project/R4R/Good_Practices/GP_Odense_hazardous-waste-collection.pdf

(14)  https://www.acrplus.org/images/project/R4R/Good_Practices/GP_ORDIF_mobile-civic amenity site.pdf

(15)  https://cdn.paris.fr/paris/2020/06/10/4beadd723295ce69dcd7acbcbe0a582f.pdf

(16)  https://www.acrplus.org/images/project/R4R/Good_Practices/GP_Tallinn_hazardous-waste-collection.pdf

(17)  https://www.ecologique-solidaire.gouv.fr/dechets-diffus-specifiques-menagers

(18)  Οδηγία 1999/31/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Απριλίου 1999, περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων (ΕΕ L 182 της 16.7.1999, σ. 1).

(19)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την τεχνική καθοδήγηση για την ταξινόμηση των αποβλήτων (ΕΕ C 124 της 9.4.2018, σ. 1).

(20)  Ο γερμανικός οργανισμός περιβάλλοντος Umweltbundesamt εκτιμά ότι συνολικά περίπου το 30 % των φαρμάκων που πωλούνται δεν χρησιμοποιούνται και απορρίπτονται.

(21)  Οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Νοεμβρίου 2001, περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (ΕΕ L 311 της 28.11.2001, σ. 67).

(22)  Health Care Without Harm (Αβλαβής υγειονομική περίθαλψη). Στην Ευρώπη έχει δημιουργηθεί μια βάση δεδομένων, σκοπός της οποίας είναι η παρουσίαση μιας επισκόπησης των τρεχουσών και παλαιότερων πρωτοβουλιών που έχουν αναληφθεί σε επίπεδο τοπικών, περιφερειακών και εθνικών ΜΚΟ, ευρωπαϊκών προγραμμάτων και εθνικών/περιφερειακών αρχών των κρατών μελών της ΕΕ για την καταπολέμηση των παρουσίας φαρμάκων στο περιβάλλον και των φαρμακευτικών αποβλήτων: http://saferpharma.org/pie-initiatives-database/?_sft_area_of_interest=unused-expired-pharmaceutical-disposal-practices

(23)  ΟΟΣΑ 2019 - https://www.oecd.org/chemicalsafety/pharmaceutical-residues-in-freshwater-c936f42d-en.htm

(24)  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29890607 και https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2012.04.028

(25)  aus der Beek, T. et al. (2016).

(26)  Ademe (2017).

(27)  https://www.sigre.es/

(28)  https://www.cyclamed.org/wp-content/uploads/2019/09/CYCLAMED_INFOGRAPHIE_2018-3-1024x1024.jpg

(29)  ΠΟΥ, 2014. Safe management of wastes from health-care activities, https://www.who.int/water_sanitation_health/publications/wastemanag/en/

(30)  Επισκόπηση ανά κράτος μέλος/περιφέρεια διατίθεται στον ιστότοπο του ACR+ για τη νόσο COVID-19, https://www.acrplus.org/en/municipal-waste-management-covid-19

(31)  https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/infection-prevention-control-household-management-covid-19

(32)  Διαχείριση των αποβλήτων στο πλαίσιο της κρίσης του κορονοϊού (Απρίλιος 2020), https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/waste_management_guidance_dg-env.pdf

(33)  https://www.who.int/water_sanitation_health/publications/technologies-for-the-treatment-of-infectious-and-sharp-waste/en/

(34)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των ουσιών και των μειγμάτων, την τροποποίηση και την κατάργηση των οδηγιών 67/548/ΕΟΚ και 1999/45/ΕΚ και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 (ΕΕ L 353 της 31.12.2008, σ. 1).

(35)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/45/ΕΚ και για κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1488/94 της Επιτροπής καθώς και της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 91/155/ΕΟΚ, 93/67/ΕΟΚ, 93/105/ΕΚ και 2000/21/ΕΚ (ΕΕ L 396 της 30.12.2006, σ. 1).

(36)  Οδηγία 2009/148/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται στην έκθεσή τους στον αμίαντο κατά τη διάρκεια της εργασίας. (ΕΕ L 330 της 16.12.2009, σ. 28).

(37)  State of the art: asbestos – possible treatment methods in Flanders: constraints and opportunities (2016) (Τεχνολογία αιχμής: αμίαντος — πιθανές μέθοδοι επεξεργασίας στη Φλάνδρα: περιορισμοί και ευκαιρίες) https://www.ovam.be/sites/default/files/atoms/files/State%20of%20the%20art%20asbestos%20waste%20treatement.pdf

(38)  https://www.researchgate.net/publication/279340427_Regulations_in_the_European_Union_with_Emphasis_on_Germany_Sweden_and_Slovenia

(39)  Μια αναλυτική μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό του γερμανικού οργανισμού περιβάλλοντος (Giegrich et al., 1993) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το αρσενικό αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που συμβάλλει στην καρκινογένεση των στραγγιδίων χώρων υγειονομικής ταφής.

(40)  Βλ. σημείωση 35.

(41)  Για παράδειγμα, πίσσα λιθανθρακόπισσας υψηλής θερμοκρασίας [EC: 266-028-2]

(42)  http://ec.europa.eu/environment/waste/studies/pdf/household_report.pdf

(43)  Βλ. σημείωση 35.

(44)  http://ec.europa.eu/environment/chemicals/mercury/pdf/study_report2008.pdf

(45)  Κανονισμός (ΕΕ) 2017/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2017, για τον υδράργυρο και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1102/2008 (ΕΕ L 137 της 24.5.2017, σ. 1).

(46)  Βλ., μεταξύ άλλων, ΟΟΣΑ (2012), WRAP (2014), UNEP (2016) και ΕΟΠ (2019).

(47)  Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van het Vlaams reglement betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen (Vlarema) bijlage 5.1.4.

(48)  Για εκτενή συζήτηση σχετικά με την πράσινη φορολογία, βλ. https://ex-tax.com/

(49)  Για επισκόπηση των συστημάτων επιστροφής εγγύησης που εφαρμόζονται στην Ευρώπη, βλ. ACR+.

(50)  Άμστερνταμ (2015).

(51)  OVAM (2010).

(52)  Cyclamed (2019).

(53)  OVAM (2019).

(54)  Lavigne et al. (2019).

(55)  Οργανισμός Περιβάλλοντος Λουξεμβούργου, 2015.


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σύνδεσμοι προς παραδείγματα διάδοσης ορθών πρακτικών

Στο διαδίκτυο υπάρχουν πολλά παραδείγματα όσον αφορά την εξασφάλιση της διάδοσης ορθών πρακτικών:

http://www.epa.ie/pubs/reports/waste/wpp/Household_%20hazardous_waste_booklet.pdf

http://www.snaga.si/en/separating-and-collecting-waste/hazardous-household-waste

https://communityrepaint.org.uk/help-support/paint-calculation/

https://communityrepaint.org.uk/i-have-leftover-paint/give-leftover-paint-new-life/

https://www.ademe.fr/sites/default/files/assets/documents/produits-chimiques-donnees2015-synthese_8907.pdf

https://www.aha-region.de/entsorgung/oeffnungszeiten/?L=0

https://www.aha-region.de/entsorgung/sonderabfall/

https://www.arp-gan.be/pdf/memo_tri.pdf

https://www.cityoflondon.gov.uk/services/waste-and-recycling/commercial-waste/hazardous-waste-collection

https://www.est-ensemble.fr/decheteries-mobiles

https://vanha.hsy.fi/en/residents/sorting/instructions/hazardouswaste/Pages/default.aspx

https://vanha.hsy.fi/en/residents/sorting/wasteguide/Pages/default.aspx

https://www.kierratys.info/

https://www.odensewaste.com/awareness-raising/awareness-raising/

https://www.offaly.ie/eng/Services/Environment/News-Publications/Free-drop-off-event-07th-July-2018.pdf

https://www.sdk.lu/images/SDK-EN/PDF/Infoflyer-Residenzen-en-web.pdf

https://www.sdk.lu/index.php/en/reverse-consumption/ecological-waste-management-in-the-house/stationary-collection

https://www.tallinn.ee/eng/A-Guide-to-Sorting-Waste

www.dastri.fr

www.raportaredeseuri.ro

http://geodechets.fr

www.vaarallinenjate.fi (στα φινλανδικά και τα σουηδικά)


Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

6.11.2020   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 375/25


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΚΤ

(Το παρόν κείμενο αντικαθιστά το μέρος 0 των κανόνων της ΕΚΤ για θέματα προσωπικού όσον αφορά το πλαίσιο δεοντολογίας, το οποίο δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα C 204 της 20ής Ιουνίου 2015, σ. 3)

(2020/C 375/02)

Μέρος ΙΙΙ. Το μέρος 0 των κανόνων της ΕΚΤ για θέματα προσωπικού όσον αφορά το πλαίσιο δεοντολογίας αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«III.   ΜΕΡΟΣ 0 ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

0.1.   Γενικές διατάξεις και αρχές

0.1.1.

Τα προνόμια και οι ασυλίες που παρέχονται στα μέλη του προσωπικού σύμφωνα με το πρωτόκολλο περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξυπηρετούν αποκλειστικά το συμφέρον της ΕΚΤ. Αυτά τα προνόμια και οι ασυλίες δεν απαλλάσσουν επ’ ουδενί τα μέλη του προσωπικού από την εκπλήρωση των ιδιωτικών τους υποχρεώσεων ή από τη συμμόρφωσή τους με τους ισχύοντες νόμους και τις κανονιστικές διατάξεις. Όποτε ανακύπτει ζήτημα σχετικά με τα προνόμια και τις ασυλίες, το ενδιαφερόμενο μέλος του προσωπικού ενημερώνει αμέσως την εκτελεστική επιτροπή.

0.1.2.

Κατ’ αρχήν, μέλη του προσωπικού που είναι αποσπασμένα στην ΕΚΤ ή έχουν λάβει άδεια από άλλον οργανισμό ή όργανο προκειμένου να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην ΕΚΤ βάσει σύμβασης εργασίας ενσωματώνονται στο προσωπικό της τελευταίας, έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις και τα ίδια δικαιώματα με τα λοιπά μέλη του προσωπικού της και εκτελούν τα επαγγελματικά τους καθήκοντα αποκλειστικά προς το συμφέρον της ΕΚΤ.

0.2.   Ανεξαρτησία

0.2.1.   Σύγκρουση συμφερόντων

0.2.1.1.

Τα μέλη του προσωπικού οφείλουν να αποφεύγουν τη σύγκρουση συμφερόντων κατά την εκτέλεση των επαγγελματικών τους καθηκόντων.

0.2.1.2.

Ως “σύγκρουση συμφερόντων” νοείται η κατάσταση στο πλαίσιο της οποίας προσωπικά συμφέροντα μελών του προσωπικού μπορούν ή φαίνεται ότι μπορούν να επηρεάσουν την αμερόληπτη και αντικειμενική εκτέλεση από εκείνα των επαγγελματικών τους καθηκόντων. Ως “προσωπικά συμφέροντα” νοούνται υφιστάμενα ή δυνητικά ωφελήματα, χρηματικής ή μη χρηματικής φύσης, για μέλη του προσωπικού ή των οικογενειών τους, για λοιπά συγγενικά τους πρόσωπα ή πρόσωπα του φιλικού τους περιβάλλοντος και προσωπικές γνωριμίες τους.

0.2.1.3.

Μέλη του προσωπικού που αντιλαμβάνονται την εκδήλωση σύγκρουσης συμφερόντων κατά την εκτέλεση των επαγγελματικών τους καθηκόντων ενημερώνουν αμέσως τον προϊστάμενό τους. Αυτός, αφού συμβουλευτεί το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης, μπορεί να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα προς αποσόβησή της. Εάν η σύγκρουση συμφερόντων δεν μπορεί να αρθεί ή να μετριαστεί με τη λήψη άλλων κατάλληλων μέτρων, ο προϊστάμενος μπορεί να απαλλάξει το μέλος του προσωπικού από την αρμοδιότητά του επί του συγκεκριμένου ζητήματος. Εάν η σύγκρουση συμφερόντων σχετίζεται με διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων, ο προϊστάμενος ενημερώνει το κεντρικό γραφείο ανάθεσης συμβάσεων ή την επιτροπή ανάθεσης συμβάσεων, κατά περίπτωση, που αποφασίζει για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν.

0.2.1.4.

Πριν από τον διορισμό υποψηφίου η διορίζουσα αρχή κατά τους ορισμούς του στοιχείου α) του άρθρου 1α.1.1 αξιολογεί, σύμφωνα με τους κανόνες επιλογής και διορισμού, εάν τυχόν συντρέχει περίπτωση σύγκρουσης συμφερόντων λόγω προηγούμενης επαγγελματικής του δραστηριότητας ή στενών προσωπικών του σχέσεων με μέλη του προσωπικού, της εκτελεστικής επιτροπής ή άλλων εσωτερικών οργάνων της ΕΚΤ. Η διορίζουσα αρχή συμβουλεύεται το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης σε περίπτωση που εντοπίσει περίπτωση σύγκρουσης συμφερόντων.

0.2.2.   Δώρα και φιλοξενία

0.2.2.1.

Μέλη του προσωπικού δεν επιτρέπεται να ζητούν ούτε να αποδέχονται, για δικό τους λογαριασμό ή για λογαριασμό άλλων προσώπων, οφέλη συνδεόμενα καθ’ οιονδήποτε τρόπο με την απασχόλησή τους στην ΕΚΤ.

0.2.2.2.

Ως “όφελος” νοείται κάθε δώρο, φιλοξενία ή άλλο ωφέλημα, χρηματικής ή μη χρηματικής φύσης, που βελτιώνει αντικειμενικά την οικονομική, νομική ή προσωπική κατάσταση του αποδέκτη του ή άλλου προσώπου και που ο αποδέκτης δεν δικαιούται βάσει του νόμου. Υποτυπώδης φιλοξενία προσφερόμενη στη διάρκεια επαγγελματικής συνάντησης δεν θεωρείται ότι αποτελεί όφελος. Ορισμένο όφελος θεωρείται ότι συνδέεται με την απασχόληση του αποδέκτη του στην ΕΚΤ εάν δεν προσφέρεται σε προσωπική βάση αλλά λόγω της απασχόλησής του στην ΕΚΤ.

0.2.2.3.

Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 0.2.2.1, τα ακόλουθα οφέλη μπορούν να γίνονται αποδεκτά υπό την προϋπόθεση ότι δεν προσφέρονται συχνά και δεν προέρχονται από την ίδια πηγή:

α)

φιλοξενία αξίας έως 50 ευρώ προσφερόμενη από τον ιδιωτικό τομέα, εφόσον λαμβάνει χώρα σε επαγγελματικό πλαίσιο. Η εξαίρεση αυτή δεν ισχύει στις περιπτώσεις φιλοξενίας προσφερόμενης από υφιστάμενους ή δυνητικούς προμηθευτές ή από πιστωτικά ιδρύματα στο πλαίσιο της διενέργειας επιτόπιων επιθεωρήσεων ή ελέγχων από την ΕΚΤ, περιπτώσεις στις οποίες η αποδοχή φιλοξενίας δεν επιτρέπεται επ’ ουδενί·

β)

οφέλη που προσφέρονται από λοιπές κεντρικές τράπεζες, εθνικούς δημόσιους φορείς ή ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς, τα οποία συνάδουν με τη συνήθη πρακτική και θεωρούνται αρμόζοντα·

γ)

οφέλη που προσφέρονται όταν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις υπό τις οποίες η απόρριψή τους θα συνιστούσε προσβολή ή θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο την επαγγελματική σχέση.

0.2.2.4.

Τα μέλη του προσωπικού αναφέρουν στο γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση:

α)

κάθε όφελος που αποδέχονται σύμφωνα με το άρθρο 0.2.2.3 στοιχείο γ)·

β)

κάθε όφελος η αξία του οποίου δεν μπορεί να προσδιοριστεί με σαφήνεια ότι παραμένει κάτω των ορίων του άρθρου 0.2.2.3·

γ)

κάθε προσφορά οφέλους από τρίτους, η αποδοχή του οποίου απαγορεύεται.

Τα μέλη του προσωπικού παραδίδουν στην ΕΚΤ τυχόν δώρα που αποδέχονται σύμφωνα με το άρθρο 0.2.2.3 στοιχείο γ). Τα δώρα αυτά περιέρχονται στην κυριότητα της ΕΚΤ.

0.2.2.5.

Σε καμία περίπτωση η αποδοχή οφέλους δεν πρέπει να περιορίζει ή άλλως να επηρεάζει την αντικειμενικότητα και την ανεξαρτησία του μέλους του προσωπικού.

0.2.3.   Ανάθεση συμβάσεων

Τα μέλη του προσωπικού μεριμνούν για την ορθή διεκπεραίωση των διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων, διασφαλίζοντας την αντικειμενικότητα, ουδετερότητα και δίκαιη μεταχείριση, καθώς επίσης και τη διαφάνεια των ενεργειών τους. Συμμορφώνονται ιδίως με όλους τους γενικούς και ειδικούς κανόνες που αφορούν την αποφυγή και τη γνωστοποίηση των περιπτώσεων σύγκρουσης συμφερόντων, την αποδοχή οφελών και το επαγγελματικό απόρρητο.

Τα μέλη του προσωπικού επικοινωνούν με τους προμηθευτές που συμμετέχουν στη διαδικασία ανάθεσης μόνο μέσω τυπικά προβλεπόμενων διαύλων επικοινωνίας και μάλιστα εγγράφως, όποτε αυτό είναι δυνατό.

0.2.4.   Βραβεία, τιμητικές διακρίσεις και μετάλλια

Πριν από την όποια αποδοχή βραβείων, τιμητικών διακρίσεων ή μεταλλίων σε σχέση με την εργασία τους στην ΕΚΤ, τα μέλη του προσωπικού λαμβάνουν άδεια από το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης.

0.2.5.   Απαγόρευση αποδοχής πληρωμών προσφερόμενων από τρίτους για την εκτέλεση επαγγελματικών καθηκόντων

Τα μέλη του προσωπικού δεν αποδέχονται για δικό τους λογαριασμό πληρωμές από τρίτους σε σχέση με την εκτέλεση των επαγγελματικών τους καθηκόντων. Εάν προσφέρονται τέτοιες πληρωμές από τρίτους, αυτές καταβάλλονται στην ΕΚΤ.

Δραστηριότητες μέλους του προσωπικού που συνδέονται με τα καθήκοντα της ΕΚΤ ή με τις αρμοδιότητες του ίδιου του μέλους τεκμαίρεται ότι εμπίπτουν στα γενικά επαγγελματικά του καθήκοντα. Σε περίπτωση αμφιβολίας ο αρμόδιος προϊστάμενος αποφασίζει κατόπιν αξιολόγησης εάν η συγκεκριμένη δραστηριότητα πρόκειται να θεωρηθεί ότι εμπίπτει στα επαγγελματικά καθήκοντα.

0.2.6.   Εξωτερικές δραστηριότητες

0.2.6.1.

Τα μέλη του προσωπικού λαμβάνουν γραπτή άδεια πριν από την ανάληψη εξωτερικής δραστηριότητας η οποία είναι επαγγελματικής φύσης ή δεν περιορίζεται σε δραστηριότητα που εύλογα μπορεί να θεωρηθεί ψυχαγωγική.

Ο Γενικός Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού ή ο αναπληρωτής του, αφού διαβουλευτεί με το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης και τους αρμόδιους προϊστάμενους, χορηγεί την εν λόγω άδεια εφόσον η εξωτερική δραστηριότητα ουδόλως παρακωλύει την εκτέλεση των επαγγελματικών καθηκόντων του μέλους του προσωπικού έναντι της ΕΚΤ και δεν αποτελεί πιθανή πηγή σύγκρουσης συμφερόντων.

Η εν λόγω άδεια χορηγείται κάθε φορά για μέγιστη χρονική περίοδο πέντε ετών.

0.2.6.2.

Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 0.2.6.1, δεν απαιτείται άδεια για εξωτερικές δραστηριότητες οι οποίες:

i)

είναι μη αμειβόμενες και

ii)

εμπίπτουν στον τομέα του πολιτισμού, της επιστήμης, της εκπαίδευσης, του αθλητισμού, της φιλανθρωπίας, της θρησκείας ή αφορούν κοινωνικό ή άλλο φιλανθρωπικό έργο και

iii)

δεν σχετίζονται με την ΕΚΤ ή με τα επαγγελματικά καθήκοντα του μέλους του προσωπικού στην ΕΚΤ.

0.2.6.3.

Με την επιφύλαξη των άρθρων 0.2.6.1 και 0.2.6.2, τα μέλη του προσωπικού μπορούν να αναλαμβάνουν πολιτικές και συνδικαλιστικές δραστηριότητες, για τους σκοπούς των οποίων πάντως δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τη θέση τους στην ΕΚΤ, οφείλουν δε να δηλώνουν ρητά ότι οι προσωπικές τους απόψεις δεν εκφράζουν απαραίτητα και τις απόψεις της ΕΚΤ.

0.2.6.4.

Μέλος του προσωπικού που προτίθεται να θέσει υποψηφιότητα για την ανάληψη δημόσιου λειτουργήματος ή που εκλέγεται ή διορίζεται σε τέτοιο ενημερώνει τον Γενικό Διευθυντή Ανθρώπινου Δυναμικού ή τον αναπληρωτή του, ο οποίος, αφού διαβουλευτεί με το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης και λάβει υπόψη το συμφέρον της υπηρεσίας, τη σπουδαιότητα του λειτουργήματος, τα καθήκοντα που αυτό συνεπάγεται και τις αμοιβές και αποζημιώσεις για τα έξοδα που συνεπάγεται η εκτέλεσή τους, αποφασίζει, εάν το συγκεκριμένο μέλος του προσωπικού:

α)

θα πρέπει να υποχρεωθεί να ζητήσει άδεια άνευ αποδοχών για προσωπικούς λόγους·

β)

θα πρέπει να υποχρεωθεί να ζητήσει κανονική άδεια·

γ)

μπορεί να λάβει άδεια προκειμένου να εκτελεί τα επαγγελματικά του καθήκοντα υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης·

δ)

μπορεί να συνεχίσει να εκτελεί τα καθήκοντά του όπως πριν.

Εάν μέλος του προσωπικού υποχρεωθεί να λάβει άδεια άνευ αποδοχών για προσωπικούς λόγους ή εάν του επιτραπεί να εκτελεί τα επαγγελματικά του καθήκοντα υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης, η διάρκεια της άδειας άνευ αποδοχών ή της συμφωνίας για την εκτέλεση των καθηκόντων του υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης πρέπει να αντιστοιχεί στη διάρκεια της θητείας του.

0.2.6.5.

Τα μέλη του προσωπικού οφείλουν να ασκούν τις εξωτερικές τους δραστηριότητες εκτός του ωραρίου εργασίας. Κατ’ εξαίρεση, ο Γενικός Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού ή ο αναπληρωτής του μπορεί να εγκρίνει παρεκκλίσεις από τον εν λόγω κανόνα.

0.2.6.6.

Ο Γενικός Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού ή ο αναπληρωτής του μπορεί ανά πάσα στιγμή, αφού διαβουλευτεί με το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης και κατόπιν ακρόασης του μέλους του προσωπικού, όπου αυτό είναι δυνατό, να απαιτήσει από το τελευταίο να παύσει τις εξωτερικές δραστηριότητες που ενδέχεται να παρακωλύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την εκτέλεση των επαγγελματικών του καθηκόντων έναντι της ΕΚΤ ή να αποτελούν πιθανή πηγή σύγκρουσης καθηκόντων, ακόμα και στην περίπτωση που έχει προηγουμένως παρασχεθεί άδεια για τις δραστηριότητες αυτές. Εφόσον κρίνεται απαραίτητο, παρέχεται στα μέλη του προσωπικού εύλογο χρονικό διάστημα για την παύση των εξωτερικών τους δραστηριοτήτων, εκτός εάν η άμεση παύση τους είναι αναγκαία για την εξυπηρέτηση του συμφέροντος της υπηρεσίας.

0.2.7.   Κερδοσκοπική επαγγελματική δραστηριότητα συζύγου ή αναγνωρισμένου συντρόφου

Τα μέλη του προσωπικού ενημερώνουν το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης σχετικά με τυχόν κερδοσκοπική επαγγελματική δραστηριότητα των συζύγων ή αναγνωρισμένων συντρόφων τους που μπορεί να οδηγήσει σε σύγκρουση συμφερόντων. Εάν η φύση της επαγγελματικής δραστηριότητας των προσώπων αυτών οδηγεί σε σύγκρουση συμφερόντων σε σχέση με τα επαγγελματικά καθήκοντα του μέλους του προσωπικού, σε πρώτη φάση το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης ενημερώνει και συμβουλεύει τον αρμόδιο προϊστάμενο σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν για τον μετριασμό της σύγκρουσης, περιλαμβανομένης, εφόσον κρίνεται αναγκαία, της απαλλαγής του μέλους του προσωπικού από την αρμοδιότητά του επί του συγκεκριμένου ζητήματος.

0.2.8.   Περιορισμοί μετά από τη λήξη της απασχόλησης

Διαπραγματεύσεις για μελλοντικές επαγγελματικές δραστηριότητες

0.2.8.1.

Τα μέλη του προσωπικού επιδεικνύουν ακεραιότητα και διακριτικότητα κατά τις διαπραγματεύσεις τους αναφορικά με μελλοντικές επαγγελματικές δραστηριότητες. Τα μέλη του προσωπικού ενημερώνουν το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης σε περίπτωση που η φύση μελλοντικής επαγγελματικής τους δραστηριότητας ενδέχεται να οδηγήσει σε σύγκρουση συμφερόντων σε σχέση με τα επαγγελματικά τους καθήκοντα ως μελών του προσωπικού. Εάν συντρέχει σύγκρουση συμφερόντων, το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης ενημερώνει και συμβουλεύει τον αρμόδιο προϊστάμενο σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν για τον μετριασμό της, περιλαμβανομένης, εφόσον κρίνεται αναγκαία, της απαλλαγής του μέλους του προσωπικού από την αρμοδιότητά του επί του συγκεκριμένου ζητήματος.

Υποχρεώσεις κοινοποίησης

0.2.8.2.

Τα μέλη του προσωπικού, εν ενεργεία και μη, ενημερώνουν το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης πριν από την ανάληψη οποιασδήποτε επαγγελματικής δραστηριότητας εντός των ακόλουθων περιόδων κοινοποίησης:

α)

μέλη του προσωπικού που υπάγονται στη μισθολογική κλίμακα Ι ή σε ανώτερη και συμμετέχουν σε εποπτικές δραστηριότητες: εντός διετίας από την παύση της συμμετοχής τους σε εποπτικές δραστηριότητες·

β)

μέλη του προσωπικού που υπάγονται στις μισθολογικές κλίμακες F/G έως H και συμμετέχουν σε εποπτικές δραστηριότητες: εντός εξαμήνου από την παύση της συμμετοχής τους σε εποπτικές δραστηριότητες·

γ)

λοιπά μέλη του προσωπικού που υπάγονται στη μισθολογική κλίμακα I ή σε ανώτερη: εντός έτους από την έναρξη ισχύος της απαλλαγή τους από τα επαγγελματικά τους καθήκοντα.

Μεταβατικές περίοδοι

0.2.8.3.

Για τα ακόλουθα μέλη του προσωπικού ισχύουν μεταβατικές περίοδοι ως εξής:

α)

μέλη του προσωπικού που στη διάρκεια της απασχόλησής τους στην ΕΚΤ συμμετείχαν σε εποπτικές δραστηριότητες για τουλάχιστον έξι μήνες δεν μπορούν να αρχίσουν να απασχολούνται:

1)

σε πιστωτικό ίδρυμα, στην εποπτεία του οποίου είχαν άμεση συμμετοχή, πριν από την παρέλευση:

i)

έτους, εφόσον υπάγονται στη μισθολογική κλίμακα I ή σε ανώτερη (σε εξαιρετικές περιπτώσεις η εν λόγω περίοδος μπορεί να παραταθεί έως δύο έτη σύμφωνα με το άρθρο 0.2.8.7),·

ii)

εξαμήνου, εφόσον υπάγονται στις μισθολογικές κλίμακες F/G έως H,

από την παύση της άμεσης συμμετοχής τους στην εποπτεία του πιστωτικού ιδρύματος·

2)

σε άμεσο ανταγωνιστή του ως άνω πιστωτικού ιδρύματος πριν από την παρέλευση:

i)

εξαμήνου, εφόσον υπάγονται στη μισθολογική κλίμακα I ή σε ανώτερη·

ii)

τριμήνου, εφόσον υπάγονται στις μισθολογικές κλίμακες F/G έως H,

από την παύση της άμεσης συμμετοχής τους στην εποπτεία του πιστωτικού ιδρύματος·

β)

μέλη του προσωπικού που υπάγονται στη μισθολογική κλίμακα I ή σε ανώτερη και απασχολήθηκαν στη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών, στη Γενική Διεύθυνση Έρευνας, στη Γενική Διεύθυνση Μακροπροληπτικής Πολιτικής και Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, στη Γενική Διεύθυνση Δραστηριοτήτων Αγορών, στη Διεύθυνση Διαχείρισης Κινδύνων, στη Γενική Διεύθυνση Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σχέσεων, στην αντιπροσωπεία της ΕΚΤ στην Ουάσιγκτον, στη Γενική Διεύθυνση Γραμματείας (με εξαίρεση το τμήμα Υπηρεσιών Διαχείρισης Πληροφοριών), ως σύμβουλοι της εκτελεστικής επιτροπής, στη Γενική Διεύθυνση Νομικών Υπηρεσιών, στις Γενικές Διευθύνσεις Μικροπροληπτικής Εποπτείας I έως IV ή στη Γραμματεία του Εποπτικού Συμβουλίου για χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών, δεν μπορούν να αρχίσουν να απασχολούνται σε χρηματοοικονομικές εταιρείες εγκατεστημένες στην Ένωση πριν από την παρέλευση τριμήνου από την παύση της απασχόλησής τους στις ως άνω υπηρεσιακές μονάδες·

γ)

μέλη του προσωπικού που υπάγονται στη μισθολογική κλίμακα Κ ή σε ανώτερη και απασχολήθηκαν σε οποιαδήποτε άλλη υπηρεσιακή μονάδα της ΕΚΤ για χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών δεν μπορούν να αρχίσουν να απασχολούνται σε χρηματοοικονομικές εταιρείες εγκατεστημένες στην Ένωση πριν από την παρέλευση τριμήνου από την παύση της απασχόλησής τους στις ως άνω υπηρεσιακές μονάδες·

δ)

μέλη του προσωπικού που υπάγονται στη μισθολογική κλίμακα Ι ή σε ανώτερη και στη διάρκεια της απασχόλησής τους στην ΕΚΤ συμμετείχαν στην επίβλεψη των συστημάτων πληρωμών για χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών δεν μπορούν να αρχίσουν να απασχολούνται σε φορέα, στην επίβλεψη του οποίου είχαν άμεση συμμετοχή, πριν από την παρέλευση εξαμήνου από την παύση της άμεσης αυτής συμμετοχής τους·

ε)

μέλη του προσωπικού που υπάγονται στη μισθολογική κλίμακα I ή σε ανώτερη και στη διάρκεια της απασχόλησής τους στην ΕΚΤ συμμετείχαν άμεσα στην επιλογή προμηθευτή ή στη διαχείριση σύμβασης ανάθεσης σε προμηθευτή δεν μπορούν να αρχίσουν να απασχολούνται στον εν λόγω προμηθευτή πριν από την παρέλευση:

1)

εξαμήνου, εφόσον η συνολική αξία των (κατά περίπτωση μίας ή περισσότερων) συμβάσεων με τον εν λόγω προμηθευτή υπερβαίνει τις 200 000 ευρώ αλλά υπολείπεται του 1 εκατ. ευρώ·

2)

έτους, εφόσον η συνολική αξία των (κατά περίπτωση μίας ή περισσότερων) συμβάσεων με τον εν λόγω προμηθευτή υπερβαίνει το 1 εκατ. ευρώ

από την παύση της εν λόγω συμμετοχής τους·

στ)

μετά τη λήξη της απασχόλησής τους στην ΕΚΤ, μέλη του προσωπικού που υπάγονται στη μισθολογική κλίμακα Ι ή σε ανώτερη δεν μπορούν να αναλαμβάνουν δραστηριότητες άσκησης πιέσεων (lobbying) και υπεράσπισης έναντι της ΕΚΤ, σε ζητήματα που στη διάρκεια της απασχόλησής τους στην ΕΚΤ υπάγονταν στην αρμοδιότητά τους, πριν από την παρέλευση εξαμήνου από την παύση των αρμοδιοτήτων τους επί των συγκεκριμένων ζητημάτων·

ζ)

μέλη του προσωπικού που υπάγονται στη μισθολογική κλίμακα Ι ή σε ανώτερη και στη διάρκεια της απασχόλησής τους στην ΕΚΤ συμμετείχαν άμεσα σε ένδικη διαφορά ή σε σχέση σοβαρής αντιπαράθεσης με άλλη οντότητα δεν μπορούν να αρχίσουν να εργάζονται για την εν λόγω οντότητα ή για οποιονδήποτε τρίτο ενεργεί για λογαριασμό της πριν από την παρέλευση εξαμήνου από την παύση της κατά τα ως άνω άμεσης συμμετοχής τους.

0.2.8.4.

Εάν η σκοπούμενη επαγγελματική δραστηριότητα υπάγεται σε δύο διαφορετικές μεταβατικές περιόδους, ισχύει η μεγαλύτερη περίοδος.

0.2.8.5.

Όσον αφορά τα μέλη του προσωπικού με μέγιστο χρόνο απασχόλησης στην ΕΚΤ τέσσερα έτη, η διάρκεια των υποχρεώσεων κοινοποίησης και των μεταβατικών περιόδων των άρθρων 0.2.8.2 και 0.2.8.3 δεν υπερβαίνει το ήμισυ του χρόνου απασχόλησής τους στην ΕΚΤ.

0.2.8.6.

Κατόπιν αιτήματος μέλους του προσωπικού, η εκτελεστική επιτροπή μπορεί κατ’ εξαίρεση να μην εφαρμόζει ή να συντέμνει τις μεταβατικές περιόδους του άρθρου 0.2.8.3, εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις που αποκλείουν την εκδήλωση σύγκρουσης συμφερόντων λόγω της μεταγενέστερης επαγγελματικής δραστηριότητας του μέλους αυτού. Το μέλος του προσωπικού υποβάλλει στο γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης αιτιολογημένο αίτημα συνοδευόμενο από τα σχετικά στοιχεία τεκμηρίωσης για την έκδοση απόφασης της εκτελεστικής επιτροπής εντός εύλογου χρόνου.

0.2.8.7.

Εάν ισχύει η μεταβατική περίοδος του άρθρου 0.2.8.3 στοιχείο α) σημείο 1i), σε εξαιρετικές περιπτώσεις και κατόπιν εισήγησης του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης η εκτελεστική επιτροπή μπορεί να αποφασίσει την παράτασή της έως δύο έτη, εφόσον εξακολουθούν να συντρέχουν οι περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων.

0.3.   Επαγγελματικά πρότυπα

0.3.1.   Επαγγελματικό απόρρητο

Τα μέλη του προσωπικού συμμορφώνονται με τους κανόνες της ΕΚΤ σχετικά με τη διαχείριση και την εμπιστευτικότητα των εγγράφων, και ιδίως ζητούν άδεια προκειμένου να γνωστοποιήσουν πληροφορίες εντός και εκτός της ΕΚΤ, εφόσον κρίνεται αναγκαίο.

0.3.2.   Σχέσεις με εξωτερικούς φορείς

0.3.2.1.

Τα μέλη του προσωπικού ενεργούν με γνώμονα την ανεξαρτησία και τη φήμη της ΕΚΤ και την ανάγκη τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου. Κατά την εκτέλεση των επαγγελματικών τους καθηκόντων δεν ζητούν ούτε δέχονται υποδείξεις από οποιαδήποτε κυβέρνηση, αρχή, οργανισμό ή πρόσωπο εκτός της ΕΚΤ. Τα μέλη του προσωπικού ενημερώνουν τον προϊστάμενό τους για οποιαδήποτε απόπειρα τρίτου να επηρεάσει την ΕΚΤ κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της.

Όταν εκφράζουν απόψεις για ζητήματα επί των οποίων η ΕΚΤ δεν έχει καθορίσει τη θέση της, τα μέλη του προσωπικού αναφέρουν ρητά ότι οι προσωπικές τους απόψεις δεν εκφράζουν απαραίτητα και τις απόψεις της ΕΚΤ.

0.3.2.2.

Στις επαφές τους με άλλα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, οργανισμούς και υπηρεσίες και με διεθνείς οργανισμούς τα μέλη του προσωπικού παραμένουν σε υψηλό βαθμό προσβάσιμα, διαλλακτικά και τελούν σε εγρήγορση.

Στις σχέσεις τους με τους συναδέλφους τους από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) και τις εθνικές αρμόδιες αρχές που συμμετέχουν στον ενιαίο εποπτικό μηχανισμό (ΕΕΜ) τα μέλη του προσωπικού υιοθετούν πνεύμα στενής αμοιβαίας συνεργασίας, έχοντας υπόψη τις υποχρεώσεις τους έναντι της ΕΚΤ και τον αμερόληπτο ρόλο της εντός του ΕΣΚΤ.

0.3.2.3.

Στις σχέσεις τους με ομάδες συμφερόντων και με τα μέσα ενημέρωσης τα μέλη του προσωπικού επιδεικνύουν σύνεση. Παραπέμπουν στη Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας και Γλωσσικών Υπηρεσιών, σύμφωνα με τις διατάξεις του εγχειριδίου υπηρεσιακής πρακτικής, κάθε αίτημα του κοινού ή των μέσων ενημέρωσης για παροχή πληροφοριών. Παρομοίως, παραπέμπουν στη Γενική Διεύθυνση Γραμματείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εγχειριδίου υπηρεσιακής πρακτικής, κάθε αίτημα του κοινού ή των μέσων ενημέρωσης για πρόσβαση σε έγγραφα της ΕΚΤ.

0.3.2.4.

Μέλη του προσωπικού που προτίθενται να ομιλήσουν σε συνέδρια ή σεμινάρια ή ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν σε δημοσιεύσεις που οργανώνονται από φορείς εκτός της ΕΚΤ ζητούν προηγούμενη άδεια, σύμφωνα με το εγχειρίδιο υπηρεσιακής πρακτικής, και συμμορφώνονται με τις οικείες διατάξεις.

0.3.2.5.

Τα άρθρα 0.3.2.3 και 0.3.2.4 δεν εφαρμόζονται σε εκπροσώπους του προσωπικού αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στην εντολή τους. Αυτοί μπορούν να ενημερώνουν έγκαιρα την Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας και Γλωσσικών Υπηρεσιών για κάθε επικοινωνία με τα μέσα ενημέρωσης, ομιλίες ή δημοσιεύσεις που οργανώνονται από φορείς εκτός της ΕΚΤ. Σε όλες τις περιπτώσεις το καθήκον πίστης και οι υποχρεώσεις τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου εξακολουθούν να ισχύουν πλήρως.

0.3.3.   Σχέσεις στο εσωτερικό της ΕΚΤ

0.3.3.1.

Τα μέλη του προσωπικού συμμορφώνονται με τις οδηγίες των προϊσταμένων τους και ενεργούν σύμφωνα με την ισχύουσα ιεραρχική δομή. Εάν κρίνουν ότι ορισμένη οδηγία προς αυτούς είναι παράτυπη, ενημερώνουν τον προϊστάμενό τους σχετικά με τις επιφυλάξεις τους ή, εφόσον κρίνουν ότι ο τελευταίος δεν τις αίρει σε ικανοποιητικό βαθμό, τον Γενικό Διευθυντή, τον Διευθυντή ή τον αναπληρωτή αυτών. Εάν η οδηγία επιβεβαιώνεται εγγράφως από τον Γενικό Διευθυντή, τον Διευθυντή ή τον αναπληρωτή αυτών, τα μέλη του προσωπικού υποχρεούνται να την εκτελέσουν, εκτός εάν είναι προδήλως παράνομη.

0.3.3.2.

Τα μέλη του προσωπικού δεν ζητούν από άλλα μέλη του προσωπικού να εκτελούν για λογαριασμό τους ή για λογαριασμό άλλων καθήκοντα ιδιωτικού χαρακτήρα.

0.3.3.3.

Τα μέλη του προσωπικού επιδεικνύουν πίστη έναντι των συναδέλφων τους. Ειδικότερα, δεν αποκρύπτουν από άλλα μέλη του προσωπικού πληροφορίες που ενδέχεται να επηρεάσουν την άσκηση των δραστηριοτήτων, ιδίως με σκοπό τον προσπορισμό προσωπικών οφελών, ούτε παρέχουν ψευδείς, ανακριβείς ή διογκωμένες πληροφορίες. Επίσης, δεν παρακωλύουν ούτε αρνούνται τη συνεργασία με συναδέλφους.

0.3.4.   Σεβασμός στην αρχή του διαχωρισμού της εποπτικής λειτουργίας από τη λειτουργία νομισματικής πολιτικής

Τα μέλη του προσωπικού σέβονται την αρχή του διαχωρισμού της εποπτικής λειτουργίας από τη λειτουργία νομισματικής πολιτικής, όπως ειδικότερα ορίζεται στους κανόνες εφαρμογής αυτής της αρχής.

0.4.   Ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές

0.4.1.   Γενικές αρχές

0.4.1.1.

Στις ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές που διενεργούν για ίδιο λογαριασμό ή για λογαριασμό τρίτου τα μέλη του προσωπικού επιδεικνύουν μέγιστη σύνεση και επιμέλεια, προκειμένου να διαφυλάσσουν τη φήμη και αξιοπιστία της ΕΚΤ και την εμπιστοσύνη του κοινού στην ακεραιότητα και αμεροληψία του προσωπικού της. Οι ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές των μελών του προσωπικού πρέπει να μην έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα, να είναι περιορισμένες και να τελούν σε εύλογη σχέση αναλογικότητας προς το εισόδημα και την οικονομική ευρωστία των μελών αυτών, ούτως ώστε να μην τίθεται σε κίνδυνο η οικονομική τους ανεξαρτησία.

0.4.1.2.

Το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης μπορεί να εκδίδει δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές για την ερμηνεία και εφαρμογή του παρόντος άρθρου. Με την επιφύλαξη της έγκρισης της εκτελεστικής επιτροπής μπορεί ιδίως να καθορίζει και άλλες ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές οι οποίες θα πρέπει να απαγορεύονται ή να επιτρέπονται κατόπιν άδειας σύμφωνα με τα άρθρα 0.4.2.2 και 0.4.2.3, εφόσον αντιβαίνουν ή μπορεί να θεωρηθεί ότι αντιβαίνουν στις λειτουργίες της ΕΚΤ. Το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης εκδίδει τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές με τη χρήση κατάλληλων μέσων.

0.4.1.3.

Απαγορεύεται στα μέλη του προσωπικού να χρησιμοποιούν ή να επιδιώκουν να χρησιμοποιούν για την προώθηση ιδιωτικών συμφερόντων των ιδίων ή τρίτων πληροφορίες οι οποίες αφορούν τις δραστηριότητες της ΕΚΤ, των εθνικών κεντρικών τραπεζών, των εθνικών αρμόδιων αρχών ή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου και δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ή δεν είναι προσβάσιμες στο κοινό (εφεξής “εμπιστευτικές πληροφορίες”).

Ειδικότερα, απαγορεύεται στα μέλη του προσωπικού να εκμεταλλεύονται εμπιστευτικές πληροφορίες στο πλαίσιο ιδιωτικών χρηματοοικονομικών συναλλαγών ή να παρέχουν συστάσεις ή συμβουλές υπέρ ή κατά της διενέργειάς τους.

0.4.1.4.

Σε περίπτωση αμφιβολίας ως προς την ερμηνεία του παρόντος άρθρου τα μέλη του προσωπικού συμβουλεύονται το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης πριν από τη διενέργεια ιδιωτικής χρηματοοικονομικής συναλλαγής.

0.4.2.   Κατηγορίες ιδιωτικών χρηματοοικονομικών συναλλαγών

Με την επιφύλαξη των γενικών υποχρεώσεων που καθορίζονται στα άρθρα 0.4.1 και 0.4.3, τα μέλη του προσωπικού συμμορφώνονται με τους κανόνες που ισχύουν για τις ακόλουθες κατηγορίες:

α)

ελεύθερες ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές·

β)

απαγορευμένες ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές·

γ)

ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές διενεργούμενες κατόπιν άδειας•

δ)

ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές γνωστοποιούμενες εκ των υστέρων.

0.4.2.1.   Ελεύθερες ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές

Με την επιφύλαξη των γενικών υποχρεώσεων που καθορίζονται στα άρθρα 0.4.1 και 0.4.3, μέλος του προσωπικού μπορεί να διενεργεί τις ακόλουθες ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές, χωρίς να υπόκειται σε περιορισμούς ή σε υποχρεώσεις κοινοποίησης:

α)

αγορά ή πώληση μεριδίων σε οργανισμό συλλογικών επενδύσεων στην επενδυτική πολιτική του οποίου το ίδιο το μέλος του προσωπικού δεν ασκεί επιρροή, με εξαίρεση οργανισμούς οι οποίοι έχουν κύριο σκοπό την επένδυση σε περιουσιακά στοιχεία των άρθρων 0.4.2.2 στοιχείο β) και 0.4.2.3 στοιχεία β) και γ), καθώς και μεταφορές κεφαλαίων και πράξεις συναλλάγματος συνδεόμενες άμεσα με την εν λόγω αγορά ή πώληση·

β)

αγορά ή εξαγορά ασφαλιστηρίων συμβολαίων ή ετήσιων προσόδων·

γ)

αγορά ή πώληση συναλλάγματος για την περιστασιακή απόκτηση μη χρηματοοικονομικών επενδύσεων ή περιουσιακών στοιχείων, για σκοπούς ιδιωτικής ταξιδιωτικής μετακίνησης ή για την κάλυψη υφιστάμενων ή μελλοντικών προσωπικών δαπανών σε νόμισμα διαφορετικό από εκείνο στο οποίο καταβάλλεται ο μισθός του μέλους του προσωπικού·

δ)

δαπάνες, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς ή πώλησης μη χρηματοοικονομικών επενδύσεων ή περιουσιακών στοιχείων στα οποία συγκαταλέγονται και ακίνητα·

ε)

συμβάσεις ενυπόθηκων δανείων·

στ)

μεταφορά κεφαλαίων από τρεχούμενο λογαριασμό ή λογαριασμό ταμιευτηρίου του, σε οποιοδήποτε νόμισμα, σε άλλο τρεχούμενο λογαριασμό ή λογαριασμό ταμιευτηρίου με δικαιούχο το ίδιο το μέλος του προσωπικού ή τρίτο·

ζ)

λοιπές ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές οι οποίες δεν απαγορεύονται ούτε υπόκεινται σε προηγούμενη άδεια και η αξία των οποίων δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ εντός οποιουδήποτε ημερολογιακό μήνα. Τα μέλη του προσωπικού δεν κατατέμνουν κατ’ αξία τις ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές προκειμένου να παρακάμψουν την εφαρμογή του εν λόγω ορίου.

0.4.2.2.   Απαγορευμένες ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές

Απαγορεύεται σε μέλος του προσωπικού η διενέργεια οποιασδήποτε από τις ακόλουθες ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές:

α)

συναλλαγές που σχετίζονται ή συνομολογούνται με ιδιωτικό νομικό ή φυσικό πρόσωπο με το οποίο το μέλος του προσωπικού διατηρεί σταθερή επαγγελματική σχέση εκ μέρους της ΕΚΤ·

β)

συναλλαγές που αφορούν i) μεμονωμένα εμπορεύσιμα ομόλογα και μετοχές που εκδίδουν χρηματοοικονομικές εταιρείες (εκτός των κεντρικών τραπεζών) οι οποίες είναι εγκατεστημένες ή διατηρούν υποκατάστημα στην Ένωση· ii) παράγωγα μέσα που συνδέονται με τα εν λόγω ομόλογα ή μετοχές· iii) συνδυασμένα μέσα εάν ένα από τα συστατικά τους στοιχεία εμπίπτει στην περίπτωση i) ή ii)· και iv) μερίδια σε οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων κύριος σκοπός των οποίων είναι η επένδυση σε τέτοια ομόλογα, μετοχές ή μέσα.

0.4.2.3.   Ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές διενεργούμενες κατόπιν άδειας

Μέλος του προσωπικού υποχρεούται να ζητεί άδεια από το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης προτού διενεργήσει τις ακόλουθες χρηματοοικονομικές συναλλαγές:

α)

βραχυπρόθεσμες συναλλαγές, δηλ. πώληση ή αγορά περιουσιακών στοιχείων με τον ίδιο διεθνή κωδικό αναγνώρισης τίτλων (ISIN), τα οποία είχαν αγοραστεί ή πωληθεί εντός του προηγούμενο μήνα. Δεν απαιτείται άδεια εάν η μεταγενέστερη πώληση διενεργείται σε εκτέλεση εντολής περιορισμού της ζημίας (stop loss), την οποία το μέλος του προσωπικού έδωσε στον χρηματιστή του·

β)

συναλλαγές αξίας άνω των 10 000 ευρώ εντός οποιουδήποτε ημερολογιακού μήνα με αντικείμενο i) τίτλους του δημοσίου που εκδίδουν κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ· ii) παράγωγα μέσα που συνδέονται με τους εν λόγω τίτλους του δημοσίου· iii) συνδυασμένα μέσα εάν ένα από τα συστατικά τους στοιχεία εμπίπτει στην περίπτωση i) ή ii)· και iv) μερίδια σε οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων κύριος σκοπός των οποίων είναι η επένδυση σε τέτοιους τίτλους ή μέσα·

γ)

συναλλαγές άνω των 10 000 ευρώ εντός οποιουδήποτε ημερολογιακού μήνα σε i) χρυσό και παράγωγα μέσα χρυσού (συμπεριλαμβανομένων δεικτοποιημένων τίτλων σε χρυσό)· ii) μετοχές, ομόλογα ή σχετικά παράγωγα μέσα που εκδίδουν εταιρείες που δραστηριοποιούνται κυρίως στην εξόρυξη ή παραγωγή χρυσού· iii) συνδυασμένα μέσα εάν ένα από τα συστατικά τους στοιχεία εμπίπτει στην περίπτωση i) ή ii)· και iv) μερίδια σε οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων κύριος σκοπός των οποίων είναι η επένδυση σε τέτοιους τίτλους και μέσα.

δ)

πράξεις συναλλάγματος, εκτός από εκείνες του άρθρου 0.4.2.1 στοιχείο γ), αξίας άνω των 10 000 ευρώ εντός οποιουδήποτε ημερολογιακού μήνα.

0.4.2.4.   Ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές γνωστοποιούμενες εκ των υστέρων

Μέλος του προσωπικού υποχρεούται να αναφέρει στο γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης, εντός 30 ημερολογιακών ημερών από την εκτέλεσή της, κάθε ιδιωτική χρηματοοικονομική συναλλαγή αξίας άνω των 10 000 ευρώ εντός οποιουδήποτε ημερολογιακού μήνα, η οποία δεν εμπίπτει σε κάποια από τις προηγούμενες τρεις κατηγορίες. Το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης προσδιορίζει τις πληροφορίες που πρέπει να αναφέρονται, καθώς επίσης και το έντυπο και τη διαδικασία αναφοράς τους.

Η υποχρέωση αναφοράς ισχύει ιδίως για:

α)

δάνεια, εκτός των ενυπόθηκων (περιλαμβανομένης της μετατροπής δανείων από σταθερού σε κυμαινόμενου επιτοκίου, και αντιστρόφως, ή της παράτασης υφιστάμενου δανείου). Το μέλος του προσωπικού δηλώνει εάν το δάνειο χρησιμοποιείται για την απόκτηση χρηματοοικονομικών μέσων·

β)

παράγωγα επιτοκίων και δεικτοποιημένα παράγωγα·

γ)

αγορές ή πωλήσεις εταιρικών μετοχών, εκτός εκείνων του άρθρου 0.4.2.2 στοιχείο β), καθώς και ομολόγων που εκδίδουν οι εν λόγω εταιρείες.

0.4.2.5.   Περιουσιακά στοιχεία προερχόμενα από απαγορευμένες συναλλαγές

Μέλος του προσωπικού μπορεί να διατηρεί περιουσιακά στοιχεία προερχόμενα από συναλλαγές κατά την έννοια του άρθρου 0.4.2.2, τα οποία:

α)

κατέχει κατά τον χρόνο υπαγωγής τους στους περιορισμούς του άρθρου 0.4·

β)

αποκτά αυτοδικαίως σε μεταγενέστερο χρόνο, ιδίως λόγω κληρονομίας, δωρεάς, μεταβολής στην οικογενειακή του κατάσταση ή στην κεφαλαιακή δομή ή στον έλεγχο της οντότητας στην οποία κατέχει τα περιουσιακά στοιχεία ή δικαιώματα·

γ)

απέκτησε πριν από την απαγόρευση της συναλλαγής.

Τα μέλη του προσωπικού μπορούν να διαθέτουν τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία ή να ασκούν οποιαδήποτε δικαιώματα συνδέονται με αυτά κατόπιν άδειας χορηγούμενης από το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης.

Τα μέλη του προσωπικού συμβουλεύονται το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης σε περίπτωση που η διατήρηση των ως άνω περιουσιακών στοιχείων ενδέχεται να προκαλέσει σύγκρουση συμφερόντων. Στην περίπτωση αυτή το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης μπορεί να απαιτήσει από τα μέλη του προσωπικού να διαθέσουν τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, εάν η διάθεση είναι απαραίτητη για την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων.

0.4.2.6.   Αίτημα χορήγησης άδειας

Κάθε αίτημα χορήγησης άδειας κατά το άρθρο 0.4.2.3 ή το άρθρο 0.4.2.5 υποβάλλεται στο γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης με τη μορφή που αυτό καθορίζει, τουλάχιστον πέντε εργάσιμες ημέρες πριν από τη σκοπούμενη ημερομηνία εκτέλεσης της οικείας εντολής. Το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης αποφασίζει επί του αιτήματος εντός πέντε εργάσιμων ημερών, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη και ανάλογα με την περίπτωση: α) τα επαγγελματικά καθήκοντα του αιτούντος και την πρόσβασή του σε συναφείς εμπιστευτικές πληροφορίες· β) τον κερδοσκοπικό ή μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα της συναλλαγής· γ) τα σχετικά ποσά, εάν αναφέρονται· δ) τον κίνδυνο φήμης της ΕΚΤ· ε) τον χρόνο διενέργειας της συναλλαγής, ιδίως σε σχέση με τον χρόνο διεξαγωγής τυχόν συνεδρίασης των οργάνων λήψης αποφάσεων της ΕΚΤ. Το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης μπορεί να εξαρτά τη χορήγηση άδειας από την πλήρωση ορισμένων προϋποθέσεων. Εάν το ίδιο δεν απαντήσει σε αίτημα χορήγησης άδειας εντός πέντε εργασίμων ημερών, η σχετική συναλλαγή θεωρείται ότι έχει επιτραπεί.

0.4.2.7.   Διαχείριση περιουσιακών στοιχείων από τρίτο κατά τη διακριτική του ευχέρεια

Εξαιρούνται από τους περιορισμούς των άρθρων 0.4.2.2 έως 0.4.2.6 ιδιωτικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές που διενεργεί τρίτος στο πλαίσιο της ανάθεσης σε αυτόν της διαχείρισης των ως άνω συναλλαγών, κατά τη διακριτική του ευχέρεια, από μέλος του προσωπικού βάσει έγγραφης συμφωνίας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων. Η εν λόγω εξαίρεση προϋποθέτει άδεια του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης. Η άδεια χορηγείται εφόσον αποδεικνύεται ότι οι όροι και προϋποθέσεις της συμφωνίας διασφαλίζουν ότι το μέλος του προσωπικού δεν μπορεί να επηρεάσει, άμεσα ή έμμεσα, οποιαδήποτε απόφαση περί διαχείρισης λαμβάνει ο τρίτος. Το μέλος του προσωπικού ενημερώνει το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης σχετικά με οποιαδήποτε μεταβολή στους όρους και τις προϋποθέσεις της συμφωνίας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.

0.4.3.   Παρακολούθηση της συμμόρφωσης

0.4.3.1.

Τα μέλη του προσωπικού υποβάλλουν στο γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης ενημερωμένο κατάλογο με:

α)

τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, συμπεριλαμβανομένων των κοινών λογαριασμών, λογαριασμών κατάθεσης κινητών αξιών, λογαριασμών πιστωτικών καρτών και λογαριασμών σε χρηματιστηριακούς πράκτορες· και

β)

κάθε έγγραφο εξουσιοδότησής τους από τρίτους αναφορικά με τους τραπεζικούς λογαριασμούς των τελευταίων, συμπεριλαμβανομένων των λογαριασμών κατάθεσης κινητών αξιών. Τα μέλη του προσωπικού μπορούν να κατέχουν και να χρησιμοποιούν έγγραφα εξουσιοδότησης για τραπεζικούς λογαριασμούς τρίτων μόνο σε περίπτωση που τους επιτρέπεται να υποβάλλουν στην ΕΚΤ τα σχετικά αρχεία σύμφωνα με το άρθρο 0.4.3.2.

Τα μέλη του προσωπικού ενημερώνουν διαρκώς τον κατάλογο.

0.4.3.2.

Ενόψει των υποχρεώσεων αναφοράς στοιχείων που υπέχουν κατά το άρθρο 0.4.3, τα μέλη του προσωπικού τηρούν αρχείο με όλα τα ακόλουθα στοιχεία για το εκάστοτε τρέχον και το προηγούμενο αυτού ημερολογιακό έτος:

α)

αναλυτικές καταστάσεις λογαριασμών για όλους τους λογαριασμούς του άρθρου 0.4.3.1·

β)

στοιχεία για κάθε πώληση ή αγορά χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή δικαιωμάτων, την οποία πραγματοποιούν τα ίδια τα μέλη του προσωπικού ή τρίτοι με κίνδυνο και για λογαριασμό αυτών ή τα ίδια τα μέλη του προσωπικού με κίνδυνο και για λογαριασμό τρίτων·

γ)

στοιχεία για τη σύναψη ή τροποποίηση ενυπόθηκων ή άλλων δανείων με ίδιο κίνδυνο και για ίδιο λογαριασμό ή με κίνδυνο και για λογαριασμό άλλων·

δ)

στοιχεία συναλλαγών τους αναφορικά με προγράμματα συνταξιοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων συνταξιοδότησης της ΕΚΤ·

ε)

κάθε έγγραφο εξουσιοδότησής τους από τρίτους αναφορικά με τους τραπεζικούς λογαριασμούς των τελευταίων, συμπεριλαμβανομένων των λογαριασμών κατάθεσης κινητών αξιών·

στ)

τους όρους και τις προϋποθέσεις κάθε έγγραφης συμφωνίας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 0.4.2.7 και τυχόν τροποποιήσεις της.

0.4.3.3.

Με την επιφύλαξη της έγκρισης της εκτελεστικής επιτροπής, το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης μπορεί να ζητεί από εξωτερικό πάροχο υπηρεσιών τη διενέργεια:

α)

τακτικών ελέγχων συμμόρφωσης που να καλύπτουν συγκεκριμένο ποσοστό επί του συνόλου των μελών του προσωπικού, το οποίο το ίδιο το γραφείο καθορίζει, και

β)

ειδικών ελέγχων συμμόρφωσης που να εστιάζουν είτε σε συγκεκριμένη ομάδα μελών του προσωπικού είτε σε συγκεκριμένο είδος συναλλαγών.

Για τους σκοπούς των εν λόγω ελέγχων συμμόρφωσης το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης μπορεί να απαιτεί από τα ενδιαφερόμενα μέλη του προσωπικού να υποβάλλουν σε σφραγισμένο φάκελο και για χρονικό διάστημα που θα οριστεί τα αρχεία του άρθρου 0.4.3.2, με σκοπό την προώθησή τους στον εξωτερικό πάροχο υπηρεσιών. Τα μέλη του προσωπικού υποβάλλουν τα εν λόγω αρχεία εντός της προθεσμίας που τάσσει το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης.

0.4.3.4.

Με την επιφύλαξη του άρθρου 0.4.3.5, ο εξωτερικός πάροχος υπηρεσιών μεταχειρίζεται όλες τις πληροφορίες και τα έγγραφα που παραλαμβάνει ως άκρως εμπιστευτικά και τα χρησιμοποιεί μόνο για τον σκοπό της διενέργειας των ελέγχων συμμόρφωσης.

0.4.3.5.

Εάν ο εξωτερικός πάροχος υπηρεσιών εντοπίσει στοιχεία που εγείρουν υπόνοιες παράβασης επαγγελματικών καθηκόντων από μέλος του προσωπικού ή παράβασης συμβατικών καθηκόντων από πρόσωπο εκτός ΕΚΤ που παρέχει τις υπηρεσίες του σε αυτή και υπόκειται στους περιορισμούς του άρθρου 0.4 βάσει της σχετικής σύμβασης, αναφέρει την εν λόγω πιθανή παράβαση και υποβάλλει τα σχετικά έγγραφα τεκμηρίωσης στο γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης. Το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης αξιολογεί την πιθανή παράβαση και, εφόσον οι υπόνοιες τεκμηριώνονται, την γνωστοποιεί στο αρμόδιο όργανο ή στις (κατά περίπτωση μία ή περισσότερες) αρμόδιες υπηρεσιακές μονάδες για περαιτέρω διερεύνηση, εάν κρίνεται αναγκαία, ή για τη λήψη πειθαρχικών μέτρων. Η αναφορά του εξωτερικού παρόχου υπηρεσιών και τα σχετικά έγγραφα τεκμηρίωσης που υποβάλλονται σύμφωνα με τους ως άνω κανόνες μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο οποιασδήποτε μεταγενέστερης εσωτερικής και/ή εξωτερικής διαδικασίας.

0.4.3.6.

Οι υποχρεώσεις των μελών του προσωπικού κατά το άρθρο 0.4.3 εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι το τέλος του επόμενου ημερολογιακού έτους εκείνου εντός του οποίου έληξε η απασχόλησή τους. Η απαγόρευση χρήσης εμπιστευτικών πληροφοριών κατά το άρθρο 0.4.1.3 εξακολουθεί να ισχύει για όσο χρόνο αυτές δεν δημοσιοποιούνται.

0.4α   Εργαλείο για τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος και προστασία αυτών

0.4α.1.   Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

α)

ως “παράβαση” νοείται κάθε παράνομη δραστηριότητα προσώπου που μετέχει στις δραστηριότητες της ΕΚΤ, η οποία θίγει τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης, περιλαμβανομένων της απάτης και της διαφθοράς, ή κάθε συμπεριφορά τέτοιου προσώπου η οποία συνδέεται με την εκτέλεση επαγγελματικών καθηκόντων και συνιστά παράλειψη συμμόρφωσης με τους κανόνες και κανονισμούς στους οποίους το εν λόγω πρόσωπο υπόκειται•

β)

ως “ταυτότητα” νοείται κάθε πληροφορία η οποία ταυτοποιεί ή καθιστά ταυτοποιήσιμο φυσικό πρόσωπο ή η οποία μπορεί να οδηγήσει σε άμεση ή έμμεση ταυτοποίησή του, ιδίως με αναφορά σε αναγνωριστικά στοιχεία ταυτότητας του άρθρου 3 σημείο 1) του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*1).

γ)

ως “πληροφορίες για παραβάσεις” νοούνται πληροφορίες για πιθανές παραβάσεις ή απόπειρες απόκρυψης παραβάσεων, συμπεριλαμβανομένων των εύλογων υπονοιών•

δ)

ως “πρόσωπο που μετέχει στις δραστηριότητες της ΕΚΤ” νοείται μέλος του προσωπικού, υπάλληλος βραχυπρόθεσμης απασχόλησης, συμμετέχων στο πρόγραμμα για πτυχιούχους, ασκούμενος ή ανώτατος λειτουργός της ΕΚΤ•

ε)

ως “ανώτατος λειτουργός της ΕΚΤ” νοείται οποιοσδήποτε λειτουργός κατά τα άρθρα 1.1, 1.2 και 1.4 του κώδικα συμπεριφοράς ανωτάτων λειτουργών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (*2)

στ)

ως “πληροφοριοδότης δημόσιου συμφέροντος” (whistleblower) νοείται πρόσωπο που μετέχει στις δραστηριότητες της ΕΚΤ και αναφέρει πληροφορίες για παραβάσεις μέσω οποιουδήποτε εκ των διαύλων αναφοράς κατά τα άρθρα 0.4α.2 ή 0.5, την απόφαση (ΕΕ) 2016/456 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ/2016/3) (*3)ή τη διοικητική εγκύκλιο 01/2006 για τις εσωτερικές διοικητικές έρευνες•

ζ)

ως “μάρτυρας” νοείται πρόσωπο που μετέχει στις δραστηριότητες της ΕΚΤ, πλην του πληροφοριοδότη δημόσιου συμφέροντος, το οποίο απαιτείται να συνεργάζεται στο πλαίσιο εσωτερικής αξιολόγησης πιθανής παράβασης, μεταξύ άλλων καταθέτοντας βάσει της διοικητικής εγκυκλίου 01/2006•

η)

ως “αναφερόμενος” νοείται πρόσωπο που μετέχει στις δραστηριότητες της ΕΚΤ και κατονομάζεται στην αναφορά ως πρόσωπο στο οποίο αποδίδεται η παράβαση ή με το οποίο σχετίζεται το εν λόγω πρόσωπο •

θ)

ως “αντίποινο” νοείται κάθε άμεση ή έμμεση πράξη ή παράλειψη η οποία συντελείται σε εργασιακό πλαίσιο ή είναι αποτέλεσμα της αναφοράς πληροφοριών για παραβάσεις μέσω οποιουδήποτε εκ των διαύλων αναφοράς των άρθρων 0.4α.2 ή 0.5, της απόφασης (ΕΕ) 2016/456 (ΕΚΤ/2016/3) ή της διοικητικής εγκυκλίου 01/2006 ή το αποτέλεσμα κατάθεσης μάρτυρα σχετικής με την εν λόγω αναφορά, και η οποία προκαλεί ή ενδέχεται να προκαλέσει αδικαιολόγητη ζημία στον πληροφοριοδότη δημόσιου συμφέροντος ή στον μάρτυρα. Το πεδίο του εν λόγω ορισμού θεωρείται ότι καταλαμβάνει και τις απειλές και απόπειρες αντιποίνων•

ι)

ως “αρμόδια αρχή” νοείται εθνική αρχή στην οποία έχει ανατεθεί η αρμοδιότητα να αξιολογεί και/ή η να παρακολουθεί αναφορές πληροφοριών για παραβάσεις μέσω του διαύλου αναφοράς του άρθρου 0.4α.2 και να παρέχει ενημέρωση στον αναφέροντα.

0.4α.2.   Εργαλείο για τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος

0.4α.2.1.

Με την επιφύλαξη των διατάξεων της απόφασης (ΕΕ) 2016/456 (ΕΚΤ/2016/3) για την αναφορά πιθανών παράνομων δραστηριοτήτων, του άρθρου 0.5 για την αναφορά πιθανών παραβάσεων σχετικών με την αξιοπρέπεια κατά την εργασία και της διοικητικής εγκυκλίου 01/2006 για την αναφορά πιθανών παραβάσεων επαγγελματικού καθήκοντος, τα μέλη του προσωπικού μπορούν να αναφέρουν πληροφορίες για παραβάσεις μέσω της εσωτερικής πλατφόρμας πληροφοριοδοτών δημόσιου συμφέροντος που έχει συσταθεί προς τούτο από την ΕΚΤ (το “εργαλείο για τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος”).

0.4α.2.2.

Τα μέλη του προσωπικού μπορούν να χρησιμοποιούν ως εναλλακτικό δίαυλο αναφοράς το εργαλείο για τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος προκειμένου να εκπληρώνουν υποχρέωση αναφοράς που υπέχουν βάσει της απόφασης (ΕΕ) 2016/456 (ΕΚΤ/2016/3) ή της διοικητικής εγκυκλίου 01/2006.

0.4α.3.   Αξιολόγηση και παρακολούθηση των αναφορών παραβάσεων που υποβάλλονται μέσω του εργαλείου για τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος

0.4α.3.1.

Αρμόδια αρχή για αναφορές παραβάσεων που υποβάλλονται μέσω του εργαλείου για τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος είναι:

α)

η Διευθυντής Εσωτερικής Επιθεώρησης, με εξαίρεση τις αναφορές των στοιχείων β) ή γ)•

β)

ο Πρόεδρος, όταν αναφερόμενος είναι ο Διευθυντής Εσωτερικής Επιθεώρησης•

γ)

η αρμόδια αρχή που ορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο όταν αναφερόμενος είναι ανώτατος λειτουργός της ΕΚΤ.

0.4α.3.2.

Οι αναφορές παραβάσεων μέσω του εργαλείου για τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος, οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της απόφασης της απόφασης (ΕΕ) 2016/456 (ΕΚΤ/2016/3), παρακολουθούνται σύμφωνα με τις διατάξεις της εν λόγω απόφασης.

0.4α.3.3.

Οι αναφορές παραβάσεων μέσω του εργαλείου για τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος, οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της απόφασης της απόφασης (ΕΕ) 2016/456 (ΕΚΤ/2016/3), παρακολουθούνται σύμφωνα με τις διατάξεις της διοικητικής εγκυκλίου 01/2006.

Παρά την πρώτη παράγραφο, η διαδικασία αξιολόγησης και παρακολούθησης των αναφορών παραβάσεων που υποβάλλονται μέσω του εργαλείου για τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος όταν αναφερόμενος είναι ανώτατος λειτουργός της ΕΚΤ καθορίζεται σε ειδική απόφαση του διοικητικού συμβουλίου.

0.4α.4.   Προστασία πληροφοριοδοτών δημόσιου συμφέροντος

0.4α.4.1.

Η ΕΚΤ προστατεύει τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος μέσω της προστασίας της ταυτότητάς τους και των ιδίων από αντίποινα.

0.4α.4.2.

Οι πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος δικαιούνται την προστασία του παρόντος άρθρου, εφόσον κατά το άρθρο 0.4α.7.4 θεωρείται ότι είχαν εύλογους λόγους να πιστεύουν, υπό το φως των περιστάσεων και των πληροφοριών που είχαν στη διάθεσή τους κατά τον χρόνο υποβολής της αναφοράς, ότι οι οικείες πληροφορίες ήταν αληθείς και αφορούσαν πιθανή παράβαση.

Κατ’ εφαρμογή της πρώτης παραγράφου οι πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος, ιδίως:

α)

δεν δικαιούνται προστασία όταν οι οικείες πληροφορίες συνίστανται σε:

i)

οτιδήποτε εκ των ακόλουθων οι ίδιοι αναφέρουν σκόπιμα ή με επίγνωση: ψευδείς ή παραπλανητικές πληροφορίες, πληροφορίες που κατά τον χρόνο αναφοράς τους είναι διαθέσιμες στο ευρύ κοινό, αβάσιμες φήμες ή διαδόσεις· ή

ii)

οποιαδήποτε διαφωνία με νόμιμες διευθυντικές ή διοικητικές αποφάσεις•

β)

δεν στερούνται την προστασία όταν η ανακρίβεια των οικείων πληροφοριών οφείλεται σε καλόπιστο λάθος.

0.4α.5.   Προστασία ταυτότητας

0.4α.5.1.

Η ταυτότητα των πληροφοριοδοτών δημόσιου συμφέροντος και των μαρτύρων προστατεύεται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο μέρος 2 του εγχειριδίου υπηρεσιακής πρακτικής.

Με την επιφύλαξη του άρθρου 7 παράγραφος 5 της διοικητικής εγκυκλίου 01/2006, η ταυτότητα πληροφοριοδότη δημόσιου συμφέροντος που έχει γνωστοποιηθεί από τον ίδιο αποκαλύπτεται μόνο:

α)

στη βάση της “γνώσης των αναγκαίων”, αλλά όχι σε αναφερόμενο• ή

β)

εάν ο ίδιος έχει συναινέσει ρητά στην αποκάλυψή της• ή

γ)

υπό τις περιστάσεις του άρθρου 6 παράγραφος 10 της διοικητικής εγκυκλίου 01/2006 και όπου είναι απαραίτητο για την εφαρμογή των δικαιωμάτων υπεράσπισης.

0.4α.5.2.

Οι πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος μπορούν να υποβάλλουν ανώνυμα αναφορές μέσω του εργαλείου για τους πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος. Σε αυτήν την περίπτωση η ταυτότητά τους δεν αποκαλύπτεται παρά μόνο εάν και έως ότου επιλέξουν οι ίδιοι να την αποκαλύψουν.

0.4α.6.   Προστασία από αντίποινα

0.4α.6.1.

Τα αντίποινα κατά πληροφοριοδοτών δημόσιου συμφέροντος και μαρτύρων συνιστούν παράβαση επαγγελματικού καθήκοντος και επισύρουν κατάλληλα μέτρα, περιλαμβανομένων των πειθαρχικών, όποτε κρίνεται αναγκαίο.

0.4α.7.   Διαδικασία υποβολής αιτήματος προστασίας από αντίποινα

0.4α.7.1.

Πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος και μάρτυρες μπορούν να υποβάλλουν στον προϊστάμενο του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης αίτημα προστασίας από αντίποινα, συνυποβάλλοντας κάθε συναφές έγγραφο ή πληροφορία προς υποστήριξη του αιτήματός τους. Το αίτημα υποβάλλεται εντός 24 μηνών από τον χρόνο της πράξης ή παράλειψης που φέρεται ότι συνιστά αντίποινο.

0.4α.7.2.

Ένα τέτοιο αίτημα δεν προστατεύει τον αιτούντα από την ευθύνη για τυχόν συμμετοχή του στην παράβαση που αναφέρει ή σε σχέση με την οποία είναι μάρτυρας.

0.4α.7.3.

Ο προϊστάμενος του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης διεκπεραιώνει αυτά τα αιτήματα με απόλυτη εμπιστευτικότητα, η δε ταυτότητα του αιτούντος προστατεύεται κατά το άρθρο 0.4α.5.1 και όταν ο αιτών είναι μάρτυρας.

0.4α.7.4.

Με την παραλαβή του αιτήματος προστασίας από αντίποινα και χωρίς περιττή καθυστέρηση ο προϊστάμενος του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης:

α)

βεβαιώνει την παραλαβή του αιτήματος• και

β)

ελέγχει αν ως προς το αίτημα πληρούνται οι ακόλουθοι όροι:

i)

ο αιτών είναι πληροφοριοδότης δημόσιου συμφέροντος δικαιούμενος προστασίας υπό τους όρους του άρθρου 0.4α.4.2 ή μάρτυρας• και

ii)

η προβαλλόμενη ως επιζήμια πράξη ή παράλειψη έλαβε χώρα• και

iii)

η προβαλλόμενη ως επιζήμια πράξη ή παράλειψη ενδέχεται να έχει προκληθεί από την αναφορά παράβασης από πληροφοριοδότη δημόσιου συμφέροντος ή από κατάθεση μάρτυρα σε σχέση με τέτοια αναφορά.

0.4α.7.5.

Εάν ο προϊστάμενος του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης διαπιστώσει ότι:

α)

το αίτημα προστασίας δεν πληροί τους όρους του άρθρου 0.4α.7.4 στοιχείο β), ενημερώνει γραπτώς τον αιτούντα•

β)

το αίτημα προστασίας πληροί τους όρους του άρθρου 0.4α.7.4 στοιχείο β),

i)

μπορεί να προτείνει μέτρα προσωρινής προστασίας κατά το άρθρο 0.4α.8•

ii)

αξιολογεί εάν υπάρχει ανάγκη προστασίας, μεταξύ άλλων παραπέμποντας το ζήτημα, εάν είναι απαραίτητο, στο όργανο ή στις (κατά περίπτωση μία ή περισσότερες) υπηρεσιακές μονάδες με αρμοδιότητα για τη διεξαγωγή έρευνας,, που θα πρέπει στη συνέχεια να διεξαγάγουν έρευνα σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες και να υποβάλουν το σχετικό πόρισμα στον προϊστάμενο του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης. Στο πλαίσιο αυτό η ΕΚΤ φέρει το βάρος της απόδειξης για τους σκοπούς της διαπίστωσης ότι η αναφερόμενη πράξη ή παράλειψη δεν συνιστά αντίποινο•

iii)

ενημερώνει γραπτώς τον αιτούντα.

0.4α.7.6.

Εάν, κατόπιν της αξιολόγησης κατά το άρθρο 0.4α.7.5 στοιχείο β) σημείο ii), ο προϊστάμενος του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης διαπιστώσει ότι:

α)

δεν υπάρχει ανάγκη προστασίας, ενημερώνει γραπτώς τον αιτούντα•

β)

υπάρχει ανάγκη προστασίας, μπορεί να δώσει συνέχεια προτείνοντας τα ακόλουθα μέτρα:

i)

κατόπιν διαβούλευσης με τον αιτούντα και σύμφωνα με το άρθρο 0.4α.8, μέτρα για τη διόρθωση της βλάβης που ο αιτών υπέστη ως αποτέλεσμα των αντιποίνων (“διορθωτικά μέτρα”) και μέτρα για την προστασία του από τυχόν περαιτέρω αντίποινα (“μέτρα προστασίας ”) · και

ii)

κάθε κατάλληλο κατά περίπτωση μέτρο εναντίον του δράστη των αντιποίνων, συμπεριλαμβανομένων πειθαρχικών μέτρων, εάν απαιτείται.

0.4α.7.7.

Σε περίπτωση που ο προϊστάμενος του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης θεωρεί ότι κατά την εξέταση αιτήματος για προστασία από αντίποινα συντρέχει σύγκρουση συμφερόντων, παραπέμπει το ζήτημα στον Γενικό Διευθυντή Υπηρεσιών, ο οποίος ορίζει ποιος θα διεκπεραιώσει το αίτημα σύμφωνα με την παραπάνω διαδικασία.

0.4α.8.   Προσωρινά μέτρα προστασίας και διορθωτικά μέτρα

0.4α.8.1.

Ο προϊστάμενος του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης μπορεί να προτείνει αναγκαία και κατάλληλα μέτρα για την προστασία του πληροφοριοδότη δημόσιου συμφέροντος και των μαρτύρων από αντίποινα, συμπεριλαμβανομένων μέτρων προσωρινής προστασίας και διορθωτικών μέτρων, εφόσον τα μέτρα συνάδουν με το νομικό πλαίσιο της ΕΚΤ.

0.4α.8.2.

Με τη συγκατάθεση του πληροφοριοδότη ή του μάρτυρα ο προϊστάμενος του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης μπορεί ανά πάσα στιγμή να συστήσει παρακολούθηση της κατάστασης που επικρατεί στον χώρο εργασίας τους από τη Γενική Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού.

0.4α.8.3.

Ο προϊστάμενος του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης μπορεί να ζητήσει από τους αποδέκτες των συστάσεών του εκ των υστέρων ενημέρωση για την εφαρμογή τους. Σε περίπτωση που ο εν λόγω προϊστάμενος δεν ικανοποιηθεί από τις ενέργειες που ακολουθούν κατόπιν των συστάσεών του, μπορεί να ενημερώνει σχετικά τον πρόεδρο.

0.4α.9.   Υποβολή εκθέσεων σχετικά με την αναφορά παραβάσεων από πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος

Η ΕΚΤ μπορεί να υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με την αναφορά παραβάσεων από πληροφοριοδότες δημόσιου συμφέροντος σε συνοπτική ή συγκεντρωτική μορφή, κατά τρόπο που να μην καθίσταται δυνατή η ταυτοποίηση μεμονωμένων προσώπων.

0.5.   Αξιοπρέπεια κατά την εργασία

0.5.1

Τα μέλη του προσωπικού σέβονται την αξιοπρέπεια των συναδέλφων τους και αποφεύγουν κάθε ανάρμοστη συμπεριφορά η οποία υποβιβάζει τους άλλους. Επιδεικνύουν ευαισθησία και σεβασμό έναντι των άλλων.

0.5.2.   Ορισμοί

Για τους σκοπούς του πλαισίου δεοντολογίας ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

1.

Ως “αξιοπρέπεια κατά την εργασία” νοείται η απουσία ανάρμοστης συμπεριφοράς. Ως “ανάρμοστη συμπεριφορά” νοείται κάθε μορφή άμεσης ή έμμεσης διάκρισης, σωματικής βίας, ψυχολογικής παρενόχλησης [αναφέρεται και ως “εκφοβισμός” (bullying) ή “ηθική παρενόχληση” (mobbing)] και σεξουαλικής παρενόχλησης.

2.

“Άμεση διάκριση” εις βάρος προσώπου θεωρείται ότι συντρέχει όταν, λόγω της εθνικότητας, του φύλου, της φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, της θρησκείας ή των πεποιθήσεων, αναπηρίας, της ηλικίας ή του γενετήσιου προσανατολισμού του, επιφυλάσσεται σε αυτό μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν της οποίας τυγχάνει, έτυχε ή θα ετύγχανε άλλο πρόσωπο ευρισκόμενο σε ανάλογη κατάσταση.

3.

“Έμμεση διάκριση” εις βάρος προσώπου θεωρείται ότι συντρέχει όταν μία εκ πρώτης όψεως ουδέτερη διάταξη, κριτήριο ή πρακτική μπορεί, λόγω της εθνικότητας, του φύλου, της φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, της θρησκείας ή των πεποιθήσεων, αναπηρίας, της ηλικίας ή του γενετήσιου προσανατολισμού του, να το περιαγάγει σε μειονεκτική θέση συγκριτικά με άλλο πρόσωπο, εκτός εάν η διάταξη, το κριτήριο ή η πρακτική αυτή δικαιολογείται αντικειμενικά.

4.

Ως “σωματική βία” νοείται η εκ προθέσεως χρήση ή απειλή άσκησης σωματικής βίας εναντίον άλλου προσώπου, η οποία οδηγεί σε σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βλάβη.

5.

Ως “ηθική παρενόχληση” νοείται κάθε καταχρηστική διαγωγή που εκδηλώνεται επί ορισμένο χρονικό διάστημα κατά τρόπο επαναλαμβανόμενο ή συστηματικό, με συμπεριφορές, προφορικό ή γραπτό λόγο, χειρονομίες ή άλλες πράξεις που γίνονται με πρόθεση και θίγουν την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια ή τη σωματική ή ψυχολογική ακεραιότητα ενός προσώπου.

6.

Ως “σεξουαλική παρενόχληση” νοείται ανεπιθύμητη συμπεριφορά η οποία συνδέεται με το φύλο του αποδέκτη της και έχει ως σκοπό ή αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειάς του ή τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, υβριστικού ή επιθετικού περιβάλλοντος.

Το ανάρμοστο της συμπεριφοράς αξιολογείται αντικειμενικά από την οπτική ενός συνετού τρίτου προσώπου.

0.5.3.   Διαδικασίες

0.5.3.1.

Μέλη του προσωπικού τα οποία θεωρούν ότι κατέστησαν στόχοι ανάρμοστης συμπεριφοράς μπορούν να προσφύγουν σε άτυπη ή τυπική διαδικασία. Μέλη του προσωπικού που κινούν μία τέτοια διαδικασία δεν υφίστανται αρνητικές συνέπειες εκ του λόγου αυτού, εκτός εάν στο πλαίσιο της διαδικασίας διαπιστώνεται ότι σκοπίμως προέβησαν σε ψευδείς ή κακόβουλες καταγγελίες.

0.5.3.2.

Άτυπη διαδικασία

Σύμφωνα με την άτυπη διαδικασία, το ενδιαφερόμενο μέλος του προσωπικού μπορεί:

α)

να προσεγγίσει απευθείας τον υποτιθέμενο παραβάτη·

β)

να επιδιώξει τη συμμετοχή έμπιστου προσώπου της επιλογής του, συμπεριλαμβανομένου εκπροσώπου του προσωπικού·

γ)

να επιδιώξει τη συμμετοχή του προϊστάμενού του με σκοπό την άμεση λήψη μέτρων σε επίπεδο στελεχών της διοίκησης· ή

δ)

να ζητήσει τη συμμετοχή του κοινωνικού συμβούλου.

0.5.3.3.

Τυπική διαδικασία

Εάν μέλος του προσωπικού θεωρεί ότι η άτυπη διαδικασία δεν είναι κατάλληλη ή εάν αυτή δεν τελεσφορήσει, μπορεί να ζητήσει από τον Γενικό Διευθυντή Ανθρώπινου Δυναμικού να λάβει κατάλληλα (προσωρινά) μέτρα. Ο Γενικός Διευθυντής ή ο αναπληρωτής του επεξεργάζεται το σχετικό αίτημα άμεσα, με σοβαρότητα και εμπιστευτικότητα. Εάν κρίνεται απαραίτητο, ο Γενικός Διευθυντής ή ο αναπληρωτής του μπορεί να παραπέμψει το ζήτημα στο αρμόδιο όργανο, το οποίο και αποφασίζει εάν πρέπει να κινηθεί διαδικασία εσωτερικής διοικητικής εξέτασης.

0.5.3.4.

Στελέχη της διοίκησης που αντιλαμβάνονται την εκδήλωση ανάρμοστης συμπεριφοράς, χωρίς τα ίδια να μπορούν να την αντιμετωπίσουν καταλλήλως με την άμεση λήψη μέτρων στο επίπεδό τους, την αναφέρουν χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση στον Γενικό Διευθυντή Ανθρώπινου Δυναμικού ή στον αναπληρωτή του, ο οποίος αποφασίζει σχετικά με τα επόμενα βήματα σύμφωνα με το άρθρο 0.5.3.

0.5.3.5.

Λοιπά μέλη του προσωπικού που αντιλαμβάνονται την εκδήλωση ανάρμοστης συμπεριφοράς μπορούν να την αναφέρουν στον προϊστάμενό τους ή, εάν κρίνεται αναγκαίο, απευθείας στον Γενικό Διευθυντή Ανθρώπινου Δυναμικού ή στον αναπληρωτή του. Εν προκειμένω ισχύουν ανάλογα οι κανόνες για την προστασία των μελών του προσωπικού που αναφέρουν παραβάσεις επαγγελματικών καθηκόντων.

0.6.   Χρήση των πόρων της ΕΚΤ

Τα μέλη του προσωπικού σέβονται και προστατεύουν την ιδιοκτησία της ΕΚΤ. Η ΕΚΤ διαθέτει τον πάσης φύσης εξοπλισμό και τις εγκαταστάσεις της αποκλειστικά για τους σκοπούς της προβλεπόμενης υπηρεσιακής χρήσης, εκτός εάν η ιδιωτική τους χρήση επιτρέπεται βάσει των σχετικών εσωτερικών κανόνων του εγχειριδίου υπηρεσιακής πρακτικής ή βάσει ειδικής άδειας χορηγούμενης από τον Γενικό Διευθυντή Ανθρώπινου Δυναμικού ή τον αναπληρωτή του. Τα μέλη του προσωπικού λαμβάνουν κάθε εύλογο και κατάλληλο μέτρο περιορισμού των δαπανών, ώστε να καθίσταται δυνατή η χρήση των διαθέσιμων πόρων με τον πλέον αποδοτικό τρόπο.

0.7.   Εφαρμογή

0.7.1.

Με την επιφύλαξη του άρθρου 0.4.2, το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης, ενεργώντας από κοινού με τον Γενικό Διευθυντή Ανθρώπινου Δυναμικού ή τον αναπληρωτή του, μπορεί να εκδίδει κατευθυντήριες αρχές για την ερμηνεία και εφαρμογή του πλαισίου δεοντολογίας.

0.7.2.

Τα μέλη του προσωπικού μπορούν να ζητούν οδηγίες από το γραφείο συμμόρφωσης και διακυβέρνησης ή τον Γενικό Διευθυντή Ανθρώπινου Δυναμικού ή τον αναπληρωτή του, σε περίπτωση που αυτοί είναι αρμόδιοι για τη λήψη αποφάσεων, για κάθε ζήτημα που αφορά τη συμμόρφωσή τους με το πλαίσιο δεοντολογίας. Συμπεριφορά μελών του προσωπικού που συνάδει πλήρως με τις υποδείξεις του γραφείου συμμόρφωσης και διακυβέρνησης ή του Γενικού Διευθυντή Ανθρώπινου Δυναμικού τεκμαίρεται ότι συνάδει με το πλαίσιο δεοντολογίας και δεν οδηγεί στην κίνηση οποιασδήποτε πειθαρχικής διαδικασίας. Πάντως, οι εν λόγω υποδείξεις δεν απαλλάσσουν τα μέλη του προσωπικού από την όποια ευθύνη τους βάσει του εθνικού δικαίου.

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

6.11.2020   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 375/42


Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση

(Υπόθεση M.9953 — CalSTRS/Altitude Group/AI THD)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2020/C 375/03)

Στις 28 Οκτωβρίου 2020, η Επιτροπή αποφάσισε να μη διατυπώσει αντιρρήσεις σχετικά με την ανωτέρω κοινοποιηθείσα συγκέντρωση και να την χαρακτηρίσει συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά. Η απόφαση αυτή βασίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (1). Το πλήρες κείμενο της απόφασης διατίθεται μόνο στα αγγλικά και θα δημοσιοποιηθεί χωρίς τα επιχειρηματικά απόρρητα στοιχεία τα οποία ενδέχεται να περιέχει. Θα διατίθεται:

από τη σχετική με τις συγκεντρώσεις ενότητα του δικτυακού τόπου της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). O δικτυακός αυτός τόπος παρέχει διάφορα μέσα που βοηθούν στον εντοπισμό μεμονωμένων αποφάσεων για συγκεντρώσεις, όπως ευρετήρια επιχειρήσεων, αριθμών υποθέσεων και ημερομηνιών, καθώς και τομεακά ευρετήρια,

σε ηλεκτρονική μορφή στον δικτυακό τόπο EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=el) με αριθμό εγγράφου 32020M9953. Ο δικτυακός τόπος EUR-Lex αποτελεί την επιγραμμική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.


(1)  ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1.


6.11.2020   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 375/43


Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση

(Υπόθεση M.10003 — DWS/Vertex Bioenergy)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2020/C 375/04)

Στις 30 Οκτωβρίου 2020, η Επιτροπή αποφάσισε να μη διατυπώσει αντιρρήσεις σχετικά με την ανωτέρω κοινοποιηθείσα συγκέντρωση και να την χαρακτηρίσει συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά. Η απόφαση αυτή βασίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (1). Το πλήρες κείμενο της απόφασης διατίθεται μόνο στα αγγλικά και θα δημοσιοποιηθεί χωρίς τα επιχειρηματικά απόρρητα στοιχεία τα οποία ενδέχεται να περιέχει. Θα διατίθεται:

από τη σχετική με τις συγκεντρώσεις ενότητα του δικτυακού τόπου της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). O δικτυακός αυτός τόπος παρέχει διάφορα μέσα που βοηθούν στον εντοπισμό μεμονωμένων αποφάσεων για συγκεντρώσεις, όπως ευρετήρια επιχειρήσεων, αριθμών υποθέσεων και ημερομηνιών, καθώς και τομεακά ευρετήρια,

σε ηλεκτρονική μορφή στον δικτυακό τόπο EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=el) με αριθμό εγγράφου 32020M10003. Ο δικτυακός τόπος EUR-Lex αποτελεί την επιγραμμική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.


(1)  ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1.


6.11.2020   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 375/44


Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση

(Υπόθεση M.9619 — CDC/EDF/ENGIE/La Poste)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2020/C 375/05)

Στις 11 Αυγούστου 2020, η Επιτροπή αποφάσισε να μη διατυπώσει αντιρρήσεις σχετικά με την ανωτέρω κοινοποιηθείσα συγκέντρωση και να την χαρακτηρίσει συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά. Η απόφαση αυτή βασίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (1). Το πλήρες κείμενο της απόφασης διατίθεται μόνον στα γαλλικά και θα δημοσιοποιηθεί χωρίς τα επιχειρηματικά απόρρητα στοιχεία τα οποία ενδέχεται να περιέχει. Θα διατίθεται:

από τη σχετική με τις συγκεντρώσεις ενότητα του δικτυακού τόπου της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). O δικτυακός αυτός τόπος παρέχει διάφορα μέσα που βοηθούν στον εντοπισμό μεμονωμένων αποφάσεων για συγκεντρώσεις όπως ευρετήρια επιχειρήσεων, αριθμών υποθέσεων, και ημερομηνιών, καθώς και τομεακά ευρετήρια.

σε ηλεκτρονική μορφή στον δικτυακό τόπο EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=el) με αριθμό εγγράφου 32020M9619. Ο δικτυακός τόπος EUR-Lex αποτελεί την επιγραμμική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.


(1)  ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1.


6.11.2020   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 375/45


Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση

(Υπόθεση M.8130 — Imerys/Alteo certain assets)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2020/C 375/06)

Στις 28 Οκτωβρίου 2016, η Επιτροπή αποφάσισε να μη διατυπώσει αντιρρήσεις σχετικά με την ανωτέρω κοινοποιηθείσα συγκέντρωση και να την χαρακτηρίσει συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά. Η απόφαση αυτή βασίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) σε συνδυασμό με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (1). Το πλήρες κείμενο της απόφασης διατίθεται μόνον στα αγγλικά και θα δημοσιοποιηθεί χωρίς τα επιχειρηματικά απόρρητα στοιχεία τα οποία ενδέχεται να περιέχει. Θα διατίθεται:

από τη σχετική με τις συγκεντρώσεις ενότητα του δικτυακού τόπου της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). O δικτυακός αυτός τόπος παρέχει διάφορα μέσα που βοηθούν στον εντοπισμό μεμονωμένων αποφάσεων για συγκεντρώσεις, όπως ευρετήρια επιχειρήσεων, αριθμών υποθέσεων και ημερομηνιών, καθώς και τομεακά ευρετήρια,

σε ηλεκτρονική μορφή στον δικτυακό τόπο EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=el) με αριθμό εγγράφου 32016M8130. Ο δικτυακός τόπος EUR-Lex αποτελεί την επιγραμμική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.


(1)  ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1.


IV Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

6.11.2020   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 375/46


Ισοτιμίες του ευρώ (1)

5 Νοεμβρίου 2020

(2020/C 375/07)

1 ευρώ =


 

Νομισματική μονάδα

Ισοτιμία

USD

δολάριο ΗΠΑ

1,1855

JPY

ιαπωνικό γιεν

122,86

DKK

δανική κορόνα

7,4467

GBP

λίρα στερλίνα

0,90450

SEK

σουηδική κορόνα

10,2770

CHF

ελβετικό φράγκο

1,0724

ISK

ισλανδική κορόνα

163,70

NOK

νορβηγική κορόνα

10,8500

BGN

βουλγαρικό λεβ

1,9558

CZK

τσεχική κορόνα

26,766

HUF

ουγγρικό φιορίνι

357,83

PLN

πολωνικό ζλότι

4,5134

RON

ρουμανικό λέου

4,8648

TRY

τουρκική λίρα

9,9980

AUD

δολάριο Αυστραλίας

1,6356

CAD

δολάριο Καναδά

1,5478

HKD

δολάριο Χονγκ Κονγκ

9,1922

NZD

δολάριο Νέας Ζηλανδίας

1,7540

SGD

δολάριο Σιγκαπούρης

1,6014

KRW

ουόν Νότιας Κορέας

1 330,68

ZAR

νοτιοαφρικανικό ραντ

18,6894

CNY

κινεζικό ρενμινπί γιουάν

7,8331

HRK

κροατική κούνα

7,5518

IDR

ρουπία Ινδονησίας

16 901,14

MYR

μαλαισιανό ρινγκίτ

4,9169

PHP

πέσο Φιλιππινών

57,218

RUB

ρωσικό ρούβλι

91,7450

THB

ταϊλανδικό μπατ

36,525

BRL

ρεάλ Βραζιλίας

6,5906

MXN

πέσο Μεξικού

24,5016

INR

ινδική ρουπία

87,7405


(1)  Πηγή: Ισοτιμίες αναφοράς που δημοσιεύονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.


6.11.2020   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 375/47


ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 22ας Ιουλίου 2020

με την οποία δίνεται εντολή στον κεντρικό διαχειριστή του ημερολογίου συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταχωρίσει στο εν λόγω ημερολόγιο τις αλλαγές στους εθνικούς πίνακες κατανομής για τις αερομεταφορές όσον αφορά τα δικαιώματα εκπομπής του κλάδου των αερομεταφορών που πρόκειται να κατανεμηθούν δωρεάν το 2020 από τα εντεταλμένα κράτη μέλη για τους φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών που πραγματοποίησαν πτήσεις από την ΕΕ προς την Ελβετία

(2020/C 375/08)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Ένωσης και την τροποποίηση της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου (1),

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 389/2013 της Επιτροπής, της 2ας Μαΐου 2013, για τη σύσταση ενωσιακού μητρώου δυνάμει της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και των αποφάσεων αριθ. 280/2004/ΕΚ και αριθ. 406/2009/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 920/2010 και αριθ. 1193/2011 της Επιτροπής (2) και ιδίως το άρθρο 55 παράγραφος 3,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Με την απόφαση 2011/638/ΕΕ (3) της Επιτροπής καθορίστηκαν δείκτες αναφοράς για τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου σε φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών σύμφωνα με το άρθρο 3ε παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.

(2)

Το άρθρο 28α παράγραφος 7 της οδηγία 2003/87/ΕΚ προβλέπει ότι η προσωρινή παρέκκλιση για τις πτήσεις από και προς τρίτες χώρες εφαρμόζεται σε χώρες που έχουν συνάψει συμφωνία δυνάμει του άρθρου 25 ή 25α της εν λόγω οδηγίας μόνο σύμφωνα με τους όρους της εν λόγω συμφωνίας.

(3)

Η συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (4) (στο εξής: συμφωνία σύνδεσης) υπεγράφη στις 23 Νοεμβρίου 2017 και άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2020.

(4)

Το σημείο Β του παραρτήματος I της συμφωνίας σύνδεσης σχετικά με το πεδίο κάλυψης ορίζει ότι οι πτήσεις που αναχωρούν από αεροδρόμιο που βρίσκεται στον ΕΟΧ και φτάνουν σε αεροδρόμιο που βρίσκεται στο έδαφος της Ελβετίας περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής του ΣΕΔΕ της ΕΕ.

(5)

Στις 18 Μαΐου 2020 η Επιτροπή εξέδωσε κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση C(2020) 3107 για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όσον αφορά την εξαίρεση των εισερχόμενων πτήσεων από την Ελβετία από το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ. Μόλις αρχίσει να ισχύει η εν λόγω απόφαση, είναι αναγκαίο να γίνουν οι αντίστοιχες αλλαγές στους εθνικούς πίνακες κατανομής για τις αερομεταφορές.

(6)

Σύμφωνα με το άρθρο 55 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 389/2013, η Επιτροπή δίνει εντολή στον κεντρικό διαχειριστή του ημερολογίου συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναφορτώσει τους αναθεωρημένους εθνικούς πίνακες κατανομής για τις αερομεταφορές στο ημερολόγιο συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο μόνο

Ο κεντρικός διαχειριστής του ημερολογίου συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορτώνει στο ημερολόγιο συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης τους αναθεωρημένους εθνικούς πίνακες κατανομής για τις αερομεταφορές για τα δικαιώματα εκπομπής του κλάδου των αερομεταφορών που πρόκειται να κατανεμηθούν δωρεάν το 2020 από τα εντεταλμένα κράτη μέλη για τους φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών που πραγματοποίησαν πτήσεις από την ΕΕ προς την Ελβετία. Οι αναθεωρημένοι εθνικοί πίνακες κατανομής για τις αερομεταφορές παρατίθενται στο παράρτημα.

Βρυξέλλες, 22 Ιουλίου 2020.

Για την Επιτροπή

Frans TIMMERMANS

Εκτελεστικός αντιπρόεδρος


(1)  ΕΕ L 275 της 25.10.2003, σ. 32.

(2)  ΕΕ L 122 της 3.5.2013, σ. 1.

(3)  Απόφαση 2011/638/ΕΕ της Επιτροπής, της 26ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με τους συντελεστές σύγκρισης για τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών βάσει του άρθρου 3ε της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 252 της 28.9.2011, σ.20).

(4)  ΕΕ L 322 της 7.12.2017, σ.3.


ΠΑΡΆΡΤΗΜΑ I

Αλλαγές στον εθνικό πίνακα κατανομής για το έτος 2020 βάσει της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση των συστημάτων τους εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και της κατ’ εξουσιοδότηση απόφασης C(2020) 3107 της Επιτροπής

Σημείωση: Οι τιμές για το 2020 είναι συνολικές. Περιλαμβάνουν την αρχική κατανομή για τις πτήσεις μεταξύ των αεροδρομίων του ΕΟΧ και την πρόσθετη κατανομή για τις πτήσεις προς και εντός της Ελβετίας. Οι τιμές αυτές πρέπει να εισάγονται ως επικαιροποιήσεις στο αρχείο XML των εθνικών πινάκων κατανομής για τις αερομεταφορές.

Κράτος μέλος: Αυστρία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

440

Austrian Airlines AG

424 300

19210

UIA-VB

3 289

30323

International Jet Management GmbH

157

33061

AVCON JET AG

83

28567

Tupack Verpackungen Gesellschaft m.b.H.

17

25989

The Flying Bulls

16

45083

easyJet Europe Airline GmbH

1 823 642

Κράτος μέλος: Βέλγιο

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

908

BRUSSELS AIRLINES

285 422

27011

ASL Airlines Belgium

110 688

2344

SAUDI ARABIAN AIRLINES CORPORATION

3 031

32432

EgyptAir

315

29427

Flying Service

271

13457

EXCLU Flying Partners CVBA

81

36269

EXCLU VF International SAGL

22

28582

EXCLU Inter-Wetail c/o Jet Aviation Business Jets AG

14

Κράτος μέλος: Βουλγαρία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

29056

Bulgaria Air

81 265

28445

BH AIR

41 204

Κράτος μέλος: Κροατία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

12495

Croatia Airlines hrvatska zrakoplovna tvrtka d.d.

88 551

Κράτος μέλος: Κύπρος

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

7132

Joannou & Paraskevaides (Aviation) Limited

30

Κράτος μέλος: Τσεχία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

859

České aerolinie a.s.

256 608

24903

Smartwings, a.s.

119 819

34430

CAIMITO ENTERPRISES LIMITED

16

Κράτος μέλος: Δανία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

9918

Star Air A/S

97 822

32158

Jet Time A/S

37 762

4357

SUN-AIR of Scandinavia A/S

6 021

366

DAT A/S

5 855

142

P/F Atlantic Airways

659

3456

Air Alsie A/S

433

Κράτος μέλος: Φινλανδία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

1167

Finnair Oyj

504 434

Κράτος μέλος: Γαλλία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

227

AIR FRANCE

1 354 329

2850

easyJet Switzerland SA

168 483

27518

ASL AIRLINES FRANCE SA

60 691

10326

NOUVELAIR TUNISIE

3 172

5636

AIR SEYCHELLES

2 478

28237

TWIN JET

2 023

258

ROYAL AIR MAROC

1 331

261

AIR MAURITIUS LIMITED

796

22432

QATAR AMIRI FLIGHT

276

159

TAG AVIATION SUISSE

147

1855

MIDDLE EAST AIRLINES - AIRLIBAN S.A.L.

40

19696

LYRECO

33

5432

SAUDI OGER

32

4790

AIRBY

25

30067

BONGRAIN BENELUX

23

4306

ACCOR SA

15

1976

MARITIME INVESTMENT AND SHIPPING COMPANY LIMITED

14

7028

THE DOW CHEMICAL COMPANY

34

26287

ALTONA

7

Κράτος μέλος: Γερμανία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

1776

Deutsche Lufthansa AG

2 152 188

28944

Germanwings GmbH

381 116

36121

European Air Transport Leipzig GmbH

358 714

1389

TUIfly GmbH

216 669

824

Condor Flugdienst GmbH i.I.

205 740

1652

Korean Air Lines Co., Ltd

21 582

8272

ASL Airlines (Switzerland) AG

7 448

10201

SunExpress

1 578

10690

PEGASUS HAVA TASIMACILIGI A.S.

1 350

2840

Volkswagen AirService GmbH

498

26466

DC Aviation GmbH

454

1778

Bundesamt für Infrastruktur, Umweltschutz und Dienstleistungen der Bundeswehr

431

3647

Adolf Würth GmbH & Co KG

159

2833

Viessmann Werke GmbH & Co KG

85

24270

Montenegro Airlines

62

18991

SAP SE

30

567

OBO JET-Charter GmbH

24

14557

Steiner-Film Inh. Siegfried Steiner e.K.

19

967

DAS Direct Air Service GmbH & Co. KG

14

1323

WEKA Flugdienst GmbH

14

6667

Bombardier Aerospace Corporation

13

30605

Wheels Aviation Limited

10

516

Bahag Baus Handelsgesellschaft AG Zug/Schweiz Zweigniederlassung Mannheim

9

14658

Bayerische Motoren Werke Aktiengesellschaft

66

31614

Bombardier Transportation GmbH

11

32953

HeidelbergCement AG

17

037070

Trevo Aviation Ltd.

26

12648

Pacelli-Beteiligungs GmbH & co. KG

4

6802

Aero Personal s.a de c.v.

9

24784

Samsung Techwin Co., Ltd.

2

16761

Jetflight Aviation Inc.

1

33706

Arcas Aviation GmbH & Co. KG

10

35418

Challenge Aero AG

3

34984

AMC Aircraft Management Concept

1

Κράτος μέλος: Ελλάδα

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

20514

AEGEAN AIRLINES S.A.

396 441

34624

OLYMPIC AIR

208 654

31109

SKY EXPRESS S.A.

3 001

Κράτος μέλος: Ιρλανδία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

132

Aer Lingus Limited

583 592

23828

EMC Ireland

98

29120

Ven Air

13

32096

Prime Aviation JSC

10

2079

Owens-Illinois General inc

6

Κράτος μέλος: Ιταλία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

34831

Alitalia Società Aerea Italiana S.p.A.

1 025 637

8484

SIRIO S.p.A.

361

31311

MSC Aviation SA

27

Κράτος μέλος: Λετονία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

23085

A/S "AirBaltic Corporation"

192 796

21470

Smartlynx Airlines

9 207

Κράτος μέλος: Λουξεμβούργο

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

1781

LUXAIR

54 596

26052

Global Jet Luxembourg

306

Κράτος μέλος: Μάλτα

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

256

Air Malta plc

181 862

34461

Comlux Malta Ltd.

72

Κράτος μέλος: Κάτω Χώρες

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

1640

Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V.

784 194

2723

Transavia Airlines B.V.

409 478

1005

El Al Israel Airlines Ltd

1 272

2440

Shell Aircraft Limited

29

29439

Liberty Global Europe Management B.V.

27

Κράτος μέλος: Νορβηγία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

22212

Norwegian Air Shuttle ASA

827 543

Κράτος μέλος: Πολωνία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

1763

POLSKIE LINIE LOTNICZE LOT SPÓŁKA AKCYJNA

226 673

36143

Enter Air spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

132 870

Κράτος μέλος: Πορτογαλία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

2656

Transportes Aéreos Portugueses, S.A.

525 241

23781

Netjets Transportes Aereos SA

4 460

32417

Ibis Participações e Serviços Ltda

3

Κράτος μέλος: Ρουμανία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

2658

S.C. TAROM S.A.

136 559

Κράτος μέλος: Ισπανία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

1475

IBERIA LAE SA OPERADORA SU

792 702

30190

Vueling Airlines, S.A.

824 304

9345

Air Europa Líneas Aéreas, S.A.U.

252 480

11309

Swiftair SA

16 917

6101

Edelweiss Air AG

15 813

32000

Privilege Style

13 215

27226

Executive Airlines, S.L.

321

4402

Gestair, S.A.

251

28586

Go ahead international

23

29804

PUNTO FA S.L.

18

31936

SQUADRON AVIATION SERVICES, LTD

2

4470

INDUSTRIAS TITAN, S.A.

12

36637

Alba Star, S.A.

26 142

40052

Evelop Airlines, S.L.

25 785

Κράτος μέλος: Σουηδία

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

2351

Scandinavian Airlines System SAS

1 327 208

21450

Braathens Regional Aviation AB

56 569

1116

Försvarsmakten

93

Κράτος μέλος: Ηνωμένο Βασίλειο

Αναγνωριστικός κωδικός ΣΕΔΕ

Επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης

2020

00590

BRITISH AIRWAYS PLC

1 349 506

30131

TUI Airways Limited

741 335

07532

Jet2.com Limited

303 689

5453

Flybe Limited

223 596

12669

BA CITYFLYER LIMITED

37 799

26351

Air Kilroe Limited (Trading as Eastern Airways)

24 054

04744

Titan Airways Limited

9 460

1673

Kuwait Airways Corporation

6 307

17692

ONUR AIR TASIMACILIK A.S

2 495

1801

MALAYSIA AIRLINES BERHAD

1 098

7618

Gama Aviation (UK) Limited

508

26684

TAG AVIATION UK LTD

471

18224

Uzbekistan Airways

149

29929

ETIHAD AIRWAYS

232

201

Air Canada

172

7521

Formula One Management Limited

148

6064

Dubai Air Wing

91

33204

INEOS Aviation Limited

119

23881

Executive Jet Management, Inc.

62

6323

Banline Aviation Ltd

41

9962

ICELAND FOODS LTD

28

1905

3M Company

17

8849

Honeywell International, Inc.

14

3991

Sioux Company Ltd

14

31943

AMGEN INC.

6

20894

KOHLER CO

6

33938

AMAC Corporate Jet AG

7

4025

Embraer SA

7

29824

EIE Eagle Inc. Est.

4

3751

The Procter & Gamble Company

6

31508

AL SALAM 319LTD

3

28494

SWISS INTERNATIONAL AIR LINES AG

289 088

1703

Learjet Inc.

4

27893

Merck & Co Inc

3

36153

Bayham Limited

8

34153

Cayley Aviation Ltd.

2

46235

easyJet UK Limited

1 165 113

2782

United Airlines, Inc.

1 304

31095

NetJets Aviation Inc.

44

29471

ExecuJet Europe AG

137

2463

Singapore Airlines Limited

23 065


V Γνωστοποιήσεις

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

6.11.2020   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 375/57


Προηγούμενη κοινοποίηση συγκέντρωσης

(Υπόθεση M.9989 — BB Holding Investment/Duferdofin-Nucor)

Υπόθεση υποψήφια για απλοποιημένη διαδικασία

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2020/C 375/09)

1.   

Στις 28 Οκτωβρίου 2020, η Επιτροπή έλαβε κοινοποίηση προτεινόμενης συγκέντρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (1).

Η κοινοποίηση αφορά τις ακόλουθες επιχειρήσεις:

BB Holding Investment S.A. («BB Holding Investment», Λουξεμβούργο),

Duferdofin-Nucor S.r.l. («Duferdofin-Nucor», Ιταλία), που ελέγχεται από κοινού από τη BB Holding Investment S.A. και τη Nucor European Holdings BV.

Η BB Holding Investment αποκτά, κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού συγκεντρώσεων, τον αποκλειστικό έλεγχο του συνόλου της Duferdofin-Nucor.

Η συγκέντρωση πραγματοποιείται με αγορά μετοχών.

2.   

Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες των εν λόγω επιχειρήσεων είναι οι εξής:

BB Holding Investment: διαχείριση εταιρειών που δραστηριοποιούνται στους τομείς της ενέργειας, της ναυτιλίας και του χάλυβα, όπου δραστηριοποιείται κυρίως στην εμπορία/διανομή προϊόντων χάλυβα.

Duferdofin-Nucor: παραγωγή και διανομή προϊόντων ανθρακοχάλυβα, όπως κορμοί, πρίσματα και ράβδοι, και έτοιμα επιμήκη προϊόντα, ιδίως βαρέα τμήματα (δοκοί).

3.   

Κατόπιν προκαταρκτικής εξέτασης, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η κοινοποιηθείσα πράξη θα μπορούσε να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού συγκεντρώσεων. Εντούτοις, επιφυλάσσεται να λάβει τελική απόφαση ως προς το σημείο αυτό.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με απλοποιημένη διαδικασία για την εξέταση ορισμένων συγκεντρώσεων βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (2), σημειώνεται ότι η παρούσα υπόθεση είναι υποψήφια να εξεταστεί βάσει της διαδικασίας που προβλέπεται στην ανακοίνωση.

4.   

Η Επιτροπή καλεί τους ενδιαφερόμενους τρίτους να της υποβάλουν τυχόν παρατηρήσεις για την προτεινόμενη συγκέντρωση.

Οι παρατηρήσεις πρέπει να περιέλθουν στην Επιτροπή το αργότερο εντός 10 ημερών από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης. Θα πρέπει πάντοτε να σημειώνονται τα ακόλουθα στοιχεία αναφοράς:

M.9989 — BB Holding Investment/Duferdofin-Nucor

Οι παρατηρήσεις μπορούν να σταλούν στην Επιτροπή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, με φαξ ή ταχυδρομικώς. Στοιχεία επικοινωνίας:

Email: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu

Φαξ +32 22964301

Ταχυδρομική διεύθυνση:

European Commission

Directorate-General for Competition

Merger Registry

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË


(1)  EE L 24 της 29.1.2004, σ. 1 («κανονισμός συγκεντρώσεων»).

(2)  ΕΕ C 366 της 14.12.2013, σ. 5.


Top