EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Ο χώρος και η συνεργασία Σένγκεν

Ο χώρος και η συνεργασία Σένγκεν

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ:

Κεκτημένο του Σένγκεν — Συμφωνία μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών της Οικονομικής Ένωσης Μπενελούξ, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γαλλικής Δημοκρατίας σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των ελέγχων στα κοινά τους σύνορα

Κεκτημένο του Σένγκεν — Σύμβαση εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν, της 14ης Ιουνίου 1985, μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών της Οικονομικής Ένωσης Μπενελούξ, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γαλλικής Δημοκρατίας, σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των ελέγχων στα κοινά τους σύνορα

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΕΝΓΚΕΝ;

  • Επιδιώκει να δώσει τη δυνατότητα στους κατοίκους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) να ταξιδεύουν στα εσωτερικά σύνορα των κρατών μελών της χωρίς να υπόκεινται σε έλεγχο ή επίδειξη των διαβατηρίων τους.
  • Το άνοιγμα των εσωτερικών συνόρων είναι η μία όψη του νομίσματος του Σένγκεν. Η άλλη είναι η διασφάλιση της ασφάλειας των πολιτών της. Αυτό περιλαμβάνει ενίσχυση και εφαρμογή ενιαίων κριτηρίων όσον αφορά τους ελέγχους για την είσοδο υπηκόων εκτός Σένγκεν στα κοινά εξωτερικά σύνορα, ανάπτυξη συνεργασίας μεταξύ των συνοριοφυλάκων, των εθνικών αστυνομικών και δικαστικών αρχών και χρήση εξελιγμένων συστημάτων ανταλλαγής πληροφοριών.
  • Το κεκτημένο του Σένγκεν έχει τροποποιηθεί καθώς νέες χώρες εντάχθηκαν στον χώρο και η νέα νομοθεσία της ΕΕ έχει εισαχθεί σε αυτό.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Συνεργασία

Η συνεργασία του Σένγκεν έχει εξελιχθεί από ένα αρχικό σχέδιο μεταξύ μερικών κυβερνήσεων σε έναν ολοκληρωμένο τομέα πολιτικής της ΕΕ στα κάτωθι στάδια:

  • 1985: το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες και το Λουξεμβούργο (Μπενελούξ), η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και η Δημοκρατία της Γαλλίας (5 από τις τότε 10 χώρες της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ), νυν χώρες της ΕΕ) υπογράφουν συμφωνία, στο χωριό Σένγκεν του Λουξεμβούργου, σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορά τους·
  • 1990: οι ίδιες 5 χώρες υπογράφουν τη σύμβαση του Σένγκεν η οποία συμπληρώνει τη συμφωνία και θεσπίζει μέτρα και εγγυήσεις προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή η πολιτική άρσης των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα·
  • 1995: η εφαρμογή του θεματολογίου του Σένγκεν ξεκινά με τη συμμετοχή των 7 χωρών της ΕΕ·
  • 1997: η συνθήκη του Άμστερνταμ εισάγει τη συνεργασία του Σένγκεν μεταξύ μερικών κυβερνήσεων στο νομικό πλαίσιο της ΕΕ.

Ιδιότητα μέλους

  • Από 5 ιδρυτικά μέλη, ο χώρος Σένγκεν πλέον περιλαμβάνει 27 χώρες της ΕΕ εκτός από την Ιρλανδία (η Βουλγαρία, η Κροατία, η Κύπρος και η Ρουμανία ενώ είναι χώρες Σένγκεν δεν εφαρμόζουν ολόκληρο το κεκτημένο του Σένγκεν).
  • Οι χώρες εκτός ΕΕ Ισλανδία, Νορβηγία, Ελβετία και Λιχτενστάιν είναι επίσης μέλη του χώρου Σένγκεν.

Έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα στην πράξη

  • Οποιοσδήποτε, ανεξαρτήτου εθνικότητας, μπορεί να διασχίσει εσωτερικά σύνορα εντός του χώρου Σένγκεν χωρίς κανέναν έλεγχο.
  • Οι εθνικές αρχές μπορούν να διεξάγουν αστυνομικούς επιτόπιους ελέγχους είτε στα σύνορα είτε σε παραμεθόριες περιοχές όταν αυτοί βασίζονται σε γενικές πληροφορίες και εμπειρίες και δεν αποτελούν συστηματικούς ελέγχους διαβατηρίων.
  • Τα πρόσωπα χρειάζονται ορισμένα ταξιδιωτικά έγγραφα, ανάλογα με το αν είναι υπήκοοι της ΕΕ, μέλη οικογένειας πολιτών τρίτων χωρών ή υπήκοοι χωρών εκτός ΕΕ.
  • Μια χώρα Σένγκεν μπορεί, κατ’ εξαίρεση, να επαναφέρει τους συνοριακούς ελέγχους, αρχικά μέχρι και 30 μέρες, εάν υφίσταται σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη ή την εσωτερική ασφάλεια. Οφείλει να ενημερώσει τα άλλα μέλη της Σένγκεν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το κοινό.

Εξωτερικά σύνορα

Ο χώρος Σένγκεν έχει σταδιακά ενισχύσει τους ελέγχους στα εξωτερικά του σύνορα, εντάσσοντάς τους σε ένα ενιαίο σύνολο κανόνων. Πλέον καλύπτει τα εξής:

Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν (SIS)

Αυτή η ηλεκτρονική βάση δεδομένων ευρείας κλίμακας:

Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS)

Το εν λόγω σύστημα επιτρέπει στα μέλη του Σένγκεν να ανταλλάσσουν δεδομένα σχετικά με τις θεωρήσεις, ιδιαίτερα για τις αιτήσεις θεώρησης μικρής διάρκειας. Όπως και το SIS, τελεί υπό τη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (eu-LISA)·

Προϋποθέσεις για την αποδοχή μελών

Οι χώρες της ΕΕ που ζητούν να ενταχθούν πλήρως στον χώρο Σένγκεν πρέπει να πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις και να είναι σε θέση:

  • να ελέγχουν τα εξωτερικά σύνορά τους και να χορηγούν ομοιόμορφες θεωρήσεις Σένγκεν·
  • να συνεργάζονται με άλλους εθνικούς οργανισμούς επιβολής του νόμου ώστε να διατηρούν υψηλό το επίπεδο ασφαλείας·
  • να εφαρμόζουν το κοινό σύνολο κανόνων Σένγκεν (γνωστό ως κεκτημένο του Σένγκεν), όπως τους ελέγχους·των χερσαίων, θαλάσσιων και εναέριων συνόρων, να χορηγούν θεωρήσεις, να υποστηρίζουν την αστυνομική συνεργασία και να προστατεύουν τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα·
  • να χρησιμοποιούν το SIS.

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΝΑΡΞΗΣ ΙΣΧΥΟΣ

Η εφαρμογή της συμφωνίας του Σένγκεν, η οποία αρχικά περιελάμβανε 7 χώρες της ΕΕ, τέθηκε σε ισχύ στις 26 Μαρτίου 1995, καταργώντας τους ελέγχους των εσωτερικών συνόρων.

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε:

ΒΑΣΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Κεκτημένο του Σένγκεν — Συμφωνία μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών της Οικονομικής Ενώσεως Μπενελούξ, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γαλλικής Δημοκρατίας, σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των ελέγχων στα κοινά σύνορα (EE L 239 της 22.9.2000, σ. 13-18)

Κεκτημένο του Σένγκεν — Σύμβαση εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν, της 14 Ιουνίου 1985, μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών της Οικονομικής Ενώσεως Μπενελούξ, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γαλλικής Δημοκρατίας, σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των ελέγχων στα κοινά σύνορα (EE L 239 της 22.9.2000, σ. 19-62)

ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ

Κανονισμός (EE) 2019/1896 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Νοεμβρίου 2019, για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 και (ΕΕ) 2016/1624 (ΕΕ L 295 της 14.11.2019, σ. 1-131)

Κανονισμός (ΕΕ) 2019/817 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2019, για τη θέσπιση πλαισίου διαλειτουργικότητας μεταξύ των συστημάτων πληροφοριών της ΕΕ στον τομέα των συνόρων και θεωρήσεων και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 767/2008, (ΕΕ) 2016/399, (ΕΕ) 2017/2226, (ΕΕ) 2018/1240, (ΕΕ) 2018/1726 και (ΕΕ) 2018/1861 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και των αποφάσεων 2004/512/ΕΚ και 2008/633/ΔΕΥ του Συμβουλίου (ΕΕ L 135 της 22.5.2019, σ. 27-84)

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2019/817 έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη απόδοση έχει μόνο αξία τεκμηρίωσης.

Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1860 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν για την επιστροφή παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών (ΕΕ L 312 της 7.12.2018, σ. 1-13)

Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1861 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν (SIS) στον τομέα των συνοριακών ελέγχων, την τροποποίηση της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν και την τροποποίηση και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1987/2006 (ΕΕ L 312 της 7.12.2018, σ. 14-55)

Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1862 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν (SIS) στον τομέα της αστυνομικής συνεργασίας και της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης 2007/533/ΔΕΥ του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1986/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της απόφασης 2010/261/ΕΕ της Επιτροπής (ΕΕ L 312 της 7.12.2018, σ. 56-106)

Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1806 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή (ΕΕ L 303 της 28.11.2018, σ. 39-58)

Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1726 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη λειτουργική διαχείριση συστημάτων ΤΠ μεγάλης κλίμακας στον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (eu-LISA), και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1987/2006 και της απόφασης 2007/533/ΔΕΥ του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1077/2011 (ΕΕ L 295 της 21.11.2018, σ. 99-137)

Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Κανονισμός (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, περί κώδικα της Ένωσης σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν) (ΕΕ L 77 της 23.3.2016, σ. 1-52)

Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 του Συμβουλίου, της 7ης Οκτωβρίου 2013, σχετικά με τη θέσπιση ενός μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν και την κατάργηση της απόφασης της εκτελεστικής επιτροπής της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 σχετικά με τη σύσταση της μόνιμης επιτροπής για την αξιολόγηση και την εφαρμογή της σύμβασης Σένγκεν (ΕΕ L 295 της 6.11.2013, σ. 27-37)

Κανονισμός (EΚ) αριθ. 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για τη θέσπιση κοινοτικού κώδικα θεωρήσεων (κώδικας θεωρήσεων) (ΕΕ L 243 της 15.9.2009, σ. 1-58)

Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Κανονισμός (EΚ) αριθ. 767/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουλίου 2008, για το Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS) και την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ κρατών μελών για τις θεωρήσεις μικρής διάρκειας (κανονισμός VIS) (ΕΕ L 218 της 13.8.2008, σ. 60-81)

Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

τελευταία ενημέρωση 14.05.2020

Top