Accept Refuse

EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ

Το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Οδηγία 2006/112/ΕΚ — το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ;

Η οδηγία αναδιατυπώνει και καταργεί την αρχική έκτη οδηγία φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), αποσαφηνίζοντας την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ για τον ΦΠΑ.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ο ΦΠΑ εφαρμόζεται σε όλες τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στην ΕΕ για καταβολή πληρωμής στην ΕΕ από τον υποκείμενο στον φόρο, δηλαδή από κάθε φυσικό πρόσωπο ή οργανισμό που παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στο πλαίσιο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Οι εισαγωγές από οποιοδήποτε τέτοιο πρόσωπο υπόκεινται επίσης σε ΦΠΑ.

Οι φορολογητέες πράξεις περιλαμβάνουν παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών εντός της ΕΕ, ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών (αγαθά που παραδίδονται και αποστέλλονται ή μεταφέρονται από επιχείρηση μιας χώρας της ΕΕ σε επιχείρηση μιας άλλης χώρας της ΕΕ) και εισαγωγές αγαθών στην ΕΕ από το εξωτερικό.

  • Οι κανόνες σχετικά με τον τόπο φορολόγησης εξαρτώνται από τη φύση της πράξης, το είδος του παρεχόμενου προϊόντος και εάν πραγματοποιήθηκε η μεταφορά.
    • παραδόσεις αγαθών — εκεί, όπου παραδίδονται τα αγαθά·
    • ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών — εκεί, όπου ο αποκτών τα αγαθά παραλαμβάνει τα εν λόγω αγαθά, δηλαδή η χώρα της ΕΕ όπου καταλήγουν τα αγαθά μετά από τη μεταφορά από άλλη χώρα της ΕΕ·
    • εισαγωγές αγαθών — συνήθως στη χώρα άφιξης της ΕΕ·
    • παροχή υπηρεσιών — εκεί, όπου παρέχονται οι υπηρεσίες. Αυτό δεν εξαρτάται μόνο από τη φύση της παρεχόμενης υπηρεσίας, αλλά και από το καθεστώς του πελάτη που λαμβάνει την υπηρεσία. Για να διασφαλιστεί ότι η υπηρεσία φορολογείται στον τόπο στον οποίο πράγματι θα χρησιμοποιηθεί, προβλέπονται ορισμένες εξαιρέσεις σε αυτούς τους γενικούς κανόνες, όπως:
      • υπηρεσίες σχετικές με ακίνητα αγαθά (ακίνητη περιουσία)·
      • μεταφορά επιβατών·
      • πολιτιστικές, αθλητικές, εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες·
      • υπηρεσίες εστίασης.
  • Ο ΦΠΑ επιβάλλεται όταν τα αγαθά και οι υπηρεσίες παρέχονται ανάλογα με τη φύση της πράξης. Ο ΦΠΑ μπορεί να επιβληθεί για μια ενδοκοινοτική αγορά μετά την ολοκλήρωση της παράδοσης των αγαθών στη σχετική χώρα της ΕΕ. Όσον αφορά τις εισαγωγές στην ΕΕ, ο ΦΠΑ επιβάλλεται όταν τα αγαθά εισέλθουν σε χώρα της ΕΕ.
  • Η βάση επιβολής του φόρου για την παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών, καθώς και για την ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών, περιλαμβάνει όλες τις πληρωμές προς τον προμηθευτή. Στην περίπτωση εισαγωγής αγαθών αυτή η βάση επιβολής θα συνίσταται στο ποσό που καθορίζεται ως δασμολογητέα αξία. Στη βάση επιβολής του φόρου περιλαμβάνονται δασμοί, φόροι και λοιπές επιβαρύνσεις, αλλά εξαιρούνται ο ίδιος ο ΦΠΑ, οι εκπτώσεις και οι επιστροφές τιμήματος που χορηγούνται στον αποκτώντα.
  • Ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ που θα εφαρμόζεται από όλες τις χώρες της ΕΕ σε αγαθά και υπηρεσίες δεν μπορεί να είναι κάτω του 15%. Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να εφαρμόζουν έναν ή δύο μειωμένους συντελεστές ύψους τουλάχιστον 5% σε συγκεκριμένα αγαθά ή υπηρεσίες που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, ισχύει μια σειρά από εξαιρέσεις σε αυτούς τους κανόνες (χαμηλότερα ποσοστά, μειωμένοι συντελεστές σε άλλα αγαθά ή υπηρεσίες κ.λπ.).
  • Η οδηγία προβλέπει απαλλαγές από τον ΦΠΑ. Οι περισσότερες από αυτές είναι απαλλαγές χωρίς δικαίωμα έκπτωσης, π.χ. χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες, ιατρική περίθαλψη ή κοινωνικές υπηρεσίες. Ωστόσο, προβλέπονται επίσης απαλλαγές με δικαίωμα έκπτωσης, π.χ. ενδοκοινοτικές παραδόσεις αγαθών ή εξαγωγές αγαθών σε τρίτη χώρα. Οι απαλλαγές στην πλειοψηφία τους είναι υποχρεωτικές για τις χώρες της ΕΕ, ωστόσο, κάποιες από αυτές είναι προαιρετικές.
  • Ο υποκείμενος στον φόρο έχει δικαίωμα έκπτωσης στο ποσό του ΦΠΑ που καταβάλλεται για την απόκτηση αγαθών ή τη λήψη υπηρεσιών στη χώρα της ΕΕ στην οποία πραγματοποιούνται αυτές οι πράξεις. Ο συγκεκριμένος ΦΠΑ επί των εισροών μπορεί να αφαιρεθεί από τον ΦΠΑ επί των φορολογούμενων πράξεων, π.χ. εγχώριες παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών. Γενικώς, δεν γεννάται δικαίωμα έκπτωσης σε περίπτωση οικονομικής δραστηριότητας απαλλασσόμενης του ΦΠΑ ή εάν ο υποκείμενος στον φόρο υπάγεται σε ειδικό καθεστώς. Η έκπτωση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να περιορίζεται ή να διακανονίζεται.
  • Η οδηγία ορίζει τις υποχρεώσεις των υποκειμένων και ορισμένων μη υποκειμένων στον φόρο. Γενικά, ο ΦΠΑ οφείλεται από τον υποκείμενο στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί φορολογητέα παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών. Οι απαλλαγές περιλαμβάνουν συγκεκριμένες πράξεις κατά τις οποίες ο λήπτης καταβάλει ΦΠΑ, όπως στις προμήθειες φυσικού αερίου, καθώς και πράξεις κατά τις οποίες η χώρα της ΕΕ μπορεί να επιλέξει να ορίσει τον αποκτώντα ως υποκείμενο καταβολής ΦΠΑ, όπως συμβαίνει με ορισμένες ευάλωτες στην απάτη προμήθειες.
  • Η οδηγία προβλέπει αποκλίσεις, γνωστές ως παρεκκλίσεις, των χωρών της ΕΕ από τους συνήθεις κανόνες ΦΠΑ, π.χ. για την αποτροπή ορισμένων περιπτώσεων φοροδιαφυγής. Υπάρχουν, επίσης, ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ με σκοπό τη μείωση της γραφειοκρατίας, π.χ. για μικρές επιχειρήσεις και γεωργούς.
  • Επιπλέον, η οδηγία επιτρέπει στις χώρες της ΕΕ που έχουν πληγεί περισσότερο από τις απάτες στον τομέα του ΦΠΑ να εφαρμόσουν προσωρινά ένα γενικευμένο αντιλογισμό σε οφειλές του ΦΠΑ. Αυτό συνεπάγεται τη μετατόπιση της υποχρέωσης καταβολής του ΦΠΑ από τον προμηθευτή στον λήπτη. Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιήσουν το μέτρο αυτό, αποκλειστικά, για εγχώρια αγαθά και υπηρεσίες που υπερβαίνουν το όριο των 17 500 ευρώ ανά συναλλαγή, μόνο έως τις 30 Ιουνίου 2022 και υπό αυστηρά καθορισμένους όρους.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΟΔΗΓΙΑ;

Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2007 και έπρεπε να θεσπιστεί στις χώρες της ΕΕ έως την 1η Ιανουαρίου 2008.

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε:

  • ΦΠΑ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1-118)

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις της οδηγίας 2006/112/ΕΚ έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Η παρούσα ενοποιημένη απόδοση έχει μόνο αξία τεκμηρίωσης.

ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ

Οδηγία (ΕΕ) 2018/2057 του Συμβουλίου, της 20ης Δεκεμβρίου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας όσον αφορά την προσωρινή εφαρμογή γενικευμένου μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών που υπερβαίνουν ένα ορισμένο όριο (ΕΕ L 329 της 27.12.2018, σ. 3-7)

Κανονισμός (ΕE) αριθ. 904/2010 του Συμβουλίου, της 7ης Οκτωβρίου 2010 για τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΕΕ L 268 της 12.10.2010, σ. 1-18)

Βλέπε ενοποιημένη απόδοση.

Οδηγία 2009/132/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2009, για καθορισμό του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 143 στοιχεία β) και γ) της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά την απαλλαγή από τον φόρο προστιθέμενης αξίας ορισμένων οριστικών εισαγωγών αγαθών (ΕΕ L 292 της 10.11.2009, σ. 5-30)

Οδηγία 2008/9/ΕΚ του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2008, για τον καθορισμό λεπτομερών κανόνων σχετικά με την επιστροφή του φόρου προστιθέμενης αξίας, που προβλέπεται στην οδηγία 2006/112/ΕΚ, σε υποκείμενους στο φόρο μη εγκατεστημένους στο κράτος μέλος επιστροφής αλλά εγκατεστημένους σε άλλο κράτος μέλος (ΕΕ L 44 της 20.2.2008, σ. 23-28)

Βλέπε ενοποιημένη απόδοση.

Οδηγία 2007/74/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2007, για την απαλλαγή από το φόρο προστιθέμενης αξίας και τον ειδικό φόρο κατανάλωσης των εμπορευμάτων που εισάγονται από πρόσωπα που ταξιδεύουν από τρίτες χώρες (ΕΕ L 346 της 29.12.2007, σ. 6-12)

Οδηγία 2006/79/ΕΚ του Συμβουλίου, της 5ης Οκτωβρίου 2006, περί των φορολογικών ατελειών των χορηγουμένων κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων υπό μορφή μικροδεμάτων μη εμπορικού χαρακτήρα, προελεύσεως τρίτων χωρών (Κωδικοποιημένη έκδοση) (ΕΕ L 286 της 17.10.2006, σ. 15-18)

τελευταία ενημέρωση 15.04.2019

Top