Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Άρθρο 14 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ)

Άρθρα 223-234 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ) - ρόλος, σύνθεση και λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ;

Καθορίζουν τον ρόλο, τις αρμοδιότητες, τη σύνθεση, τη θητεία και την εκλογική διαδικασία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (εφεξής «Κοινοβούλιο»).

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Το Κοινοβούλιο είναι το θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο εκλέγεται άμεσα από τους πολίτες της ΕΕ, για τους πολίτες της ΕΕ. Ως εκ τούτου, εκπροσωπεί περισσότερους από 500 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ και, υπό την έννοια αυτή, είναι φορέας δημοκρατικής εξουσίας. Έχει την έδρα του στο Στρασβούργο (Γαλλία). Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΜΕΚ) εκλέγονται για πενταετή θητεία με άμεση (από το 1979), ελεύθερη και μυστική ψηφοφορία, ενώ ο αριθμός τους είναι προκαθορισμένος για κάθε χώρα της ΕΕ. Το Κοινοβούλιο, όπως είναι σήμερα γνωστό, είναι στην πραγματικότητα το αποτέλεσμα της συγχώνευσης των τριών πρώην Συνελεύσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ), της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΥΡΑΤΟΜ) (Συνθήκη συγχώνευσης του 1965).

Εξουσίες

Οι εξουσίες του Κοινοβουλίου αναπτύχθηκαν μέσω διαδοχικών αναθεωρήσεων των ευρωπαϊκών Συνθηκών. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι εξής:

  • Εξουσία λήψης αποφάσεων (εξουσία διαβουλεύσεως):
    • άσκηση νομοθετικής εξουσίας από κοινού με το Συμβούλιο στους περισσότερους τομείς αρμοδιότητας της ΕΕ·
    • δικαίωμα να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση (άρθρο 225 της ΣΛΕΕ
    • λαμβάνει αποφάσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ από κοινού με το Συμβούλιο·
    • Για τις εξωτερικές δράσεις της ΕΕ (αποφάσεις της ΕΕ για τη σύναψη εξωτερικών συμφωνιών) είναι απαραίτητη είτε η συναίνεση είτε η διαβούλευση του Κοινοβουλίου.
  • Εξουσία ελέγχου επί των εκτελεστικών θεσμικών οργάνων της ΕΕ (Επιτροπή και Συμβούλιο) διασφαλίζοντας κυρίως τον πολιτικό έλεγχο επί της Επιτροπής (μέσω πρότασης μομφής) ή θέτοντας προφορικές ή γραπτές ερωτήσεις προς το Συμβούλιο. Το Κοινοβούλιο μπορεί επίσης να ασκεί έλεγχο σε άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ όπως στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (άρθρο 284 της ΣΛΕΕ).
  • Εξουσία διορισμού συμμετέχοντας στον διορισμό των Επιτρόπων, του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και των μελών του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Αρμοδιότητες

Νομοθεσία

  • Σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (άρθρο 294 της ΣΛΕΕ), το Κοινοβούλιο είναι ισότιμο με το Συμβούλιο. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται στην πλειοψηφία των τομέων πολιτικής, μεταξύ των οποίων οι εξής:
    • μεταφορές
    • περιβάλλον
    • γεωργία
    • ενεργειακή ασφάλεια
    • μετανάστευση
    • δικαιοσύνη
    • δημόσια υγεία.
  • Το Κοινοβούλιο παρεμβαίνει επίσης σε πράξεις που θεσπίζονται στο πλαίσιο ειδικών νομοθετικών διαδικασιών, παρέχοντας τη γνώμη του (διαδικασία διαβούλευσης) ή τη συναίνεσή του (διαδικασία έγκρισης).
  • Η έγκριση του Κοινοβουλίου είναι απαραίτητη για τη σύναψη διαφόρων ειδών συμφωνιών με τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς, όπως συμφωνίες συνδέσεως ή συμφωνίες σε τομείς που καλύπτονται από τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (για παράδειγμα, εμπορικές συμφωνίες). Πρέπει επίσης να ζητείται η γνώμη του Κοινοβουλίου για τη σύναψη όλων των άλλων ειδών διεθνών συμφωνιών (άρθρο 218 της ΣΛΕΕ).

Προϋπολογισμός

Το Κοινοβούλιο λειτουργεί σε ισότιμη βάση με το Συμβούλιο καθ’ όλη τη διαδικασία έγκρισης του ετήσιου προϋπολογισμού της ΕΕ. Η διαδικασία έγκρισης του προϋπολογισμού αποτελείται από μία ανάγνωση από το Κοινοβούλιο και μία ανάγνωση από το Συμβούλιο ή, διαφορετικά, συγκαλείται μια επιτροπή συνδιαλλαγής για την επίτευξη συμφωνίας επί ενός κοινού κειμένου (άρθρο 314 της ΣΛΕΕ).

Εκτελεστική εποπτεία

Το Κοινοβούλιο μπορεί να ασκεί διάφορους ελέγχους επί της Επιτροπής, της εκτελεστικής εξουσίας της ΕΕ:

Αναθεώρηση των Συνθηκών

  • Το δικαίωμα πρωτοβουλίας του Κοινοβουλίου τού επιτρέπει να υποβάλει πρόταση αναθεώρησης των συνθηκών.
  • Συμμετέχει στη συνέλευση η οποία εξετάζει τα σχέδια πράξεων που υποβάλλονται στη συνήθη διαδικασία αναθεώρησης των συνθηκών.
  • Πρέπει να ζητείται η γνώμη του για την τροποποίηση των συνθηκών που εμπίπτουν στην απλοποιημένη διαδικασία αναθεώρησης.

Σύνθεση

Για την κατανομή των εδρών μεταξύ των χωρών της ΕΕ λαμβάνονται υπόψη ορισμένοι παράγοντες:

  • η διατήρηση μιας ικανοποιητικής αναλογίας μεταξύ των εδρών που κατανέμονται στις χώρες της ΕΕ και του πληθυσμού τους·
  • το Κοινοβούλιο έχει τη δυνατότητα να εξετάζει σημαντικά πολιτικά θέματα, ακόμα και στην περίπτωση χωρών της ΕΕ με μικρότερο πληθυσμό·
  • ο συνολικός αριθμός των ΜΕΚ δεν πρέπει να υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όριο, ώστε να μην επηρεάζεται η αποτελεσματικότητα του έργου που επιτελεί το Κοινοβούλιο.

Με πρωτοβουλία του Κοινοβουλίου και κατόπιν έγκρισής του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εγκρίνει ομόφωνα απόφαση για τη σύνθεση του Κοινοβουλίου (άρθρο 14, παράγραφος 2 της ΣΕΕ). Οι Συνθήκες της ΕΕ ορίζουν τους βασικούς κανόνες για τη σύνθεσή του:

  • Το Κοινοβούλιο αποτελείται από τους εκπροσώπους των πολιτών της ΕΕ·
  • ο μέγιστος αριθμός των ΜΕΚ είναι επτακόσιοι πενήντα ένας, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου του Κοινοβουλίου·
  • ο ελάχιστος αριθμός εδρών ανά χώρα της ΕΕ είναι έξι·
  • ο μέγιστος αριθμός εδρών ανά χώρα της ΕΕ είναι ενενήντα έξι·
  • η κατανομή των εδρών θα πρέπει να βασίζεται στην αρχή της «φθίνουσας αναλογικότητας». Αυτό σημαίνει ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο πληθυσμός μιας χώρας, τόσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των ΜΕΚ που θα έχει. Ωστόσο, κάθε ΜΕΚ μιας μεγαλύτερης χώρας εκπροσωπεί αναλογικά περισσότερους πολίτες από το ΜΕΚ μιας μικρότερης χώρας.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

Συνθήκη

Άρθρα

Θέμα

Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ)

14

Ρόλος και σύνθεση του Κοινοβουλίου

Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ)

223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 233, 234

Λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

ΒΑΣΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Ενοποιημένη έκδοση της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση — Τίτλος III — Διατάξεις περί των θεσμικών οργάνων — Άρθρο 14 (ΕΕ C 202 της 7.6.2016, σ. 22—23)

Ενοποιημένη έκδοση της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ C 202 της 7.6.2016, σ. 1—388)

ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ

Πρωτόκολλο αριθ. 6 για τον καθορισμό της έδρας των θεσμικών οργάνων και ορισμένων λοιπών οργάνων, οργανισμών και υπηρεσιών της ΕΕ [Άρθρο μόνο (α)] (ΕΕ C 202 της 7.6.2016, σ. 265)

Απόφαση 2013/312/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 2013, για τον καθορισμό της σύνθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΕ L 181 της 29.6.2013, σ. 57—58)

τελευταία ενημέρωση 15.12.2017

Top