Accept Refuse

EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Ποινικές διαδικασίες — Τεκμήριο αθωότητας και το δικαίωμα παράστασης στη δίκη

Ποινικές διαδικασίες — Τεκμήριο αθωότητας και το δικαίωμα παράστασης στη δίκη

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ:

Οδηγία (ΕΕ) 2016/343 — ενίσχυση ορισμένων πτυχών του τεκμηρίου αθωότητας και του δικαιώματος παράστασης του κατηγορουμένου στη δίκη του στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Η ΟΔΗΓΙΑ;

Αποσκοπεί στη διασφάλιση:

  • του τεκμηρίου αθωότητας οποιουδήποτε ατόμου είναι κατηγορούμενο ή ύποπτο για έγκλημα από την αστυνομία ή τις αρχές της δικαιοσύνης·
  • του δικαιώματος ενός κατηγορούμενου ατόμου να είναι παρόν στην ποινική του δίκη.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Πεδίο εφαρμογής

  • Η οδηγία εφαρμόζεται για οποιοδήποτε άτομο (φυσικό πρόσωπο) που είναι ύποπτο ή κατηγορούμενο στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών.
  • Εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας, από τη στιγμή που ένα άτομο είναι ύποπτο ή κατηγορούμενο ότι έχει διαπράξει ποινικό αδίκημα μέχρι την τελική δικαστική απόφαση.

Δικαιώματα

Η οδηγία θεσπίζει θεμελιώδη δικαιώματα για ένα άτομο κατηγορούμενο ή ύποπτο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας:

  • αθώο μέχρι να αποδειχθεί ένοχο
    • Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να λάβουν μέτρα για να διασφαλίσουν ότι οι δημόσιες δηλώσεις αρχών και οι δικαστικές αποφάσεις (εκτός από τις αποφάσεις περί ενοχής) δεν αναφέρουν το άτομο ως ένοχο.
    • Οι χώρες της ΕΕ πρέπει επίσης να λάβουν μέτρα για να διασφαλίσουν ότι τα άτομα που είναι ύποπτα ή κατηγορούμενα δεν παρουσιάζονται ως ένοχα στο δικαστήριο ή δημόσια μέσα από περιορισμό των κινήσεών τους·
  • το βάρος της απόδειξης της ενοχής φέρεται από την εισαγγελική αρχή·
  • το δικαίωμα της σιωπής και της μη αυτοενοχοποίησης·
  • το δικαίωμα ένα άτομο να παρίσταται στη δίκη του — μια δίκη μπορεί να διεξαχθεί ερήμην του ύποπτου ή κατηγορούμενου ατόμου όταν πληροίται μία από τις παρακάτω προϋποθέσεις:
    • το άτομο έχει ενημερωθεί έγκαιρα για τη δίκη και για τις συνέπειες της μη παράστασης
    • το άτομο εκπροσωπείται από εξουσιοδοτημένο δικηγόρο ο οποίος διορίστηκε είτε από τον ύποπτο ή κατηγορούμενο είτε από το κράτος.

Μέσα ένδικης προστασίας

  • Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να διασφαλίζουν ότι έχουν θεσπιστεί αποτελεσματικά ένδικα μέσα προστασίας σε περίπτωση παραβίασης αυτών των δικαιωμάτων τους.
  • Σε περίπτωση παραβίασης του δικαιώματος της σιωπής ή του δικαιώματος της μη αυτοενοχοποίησης, οι χώρες της ΕΕ πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα δικαιώματα της υπεράσπισης και της δίκαιης διεξαγωγής της δίκης λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση των σχετικών δηλώσεων.
  • Όταν ένα ύποπτο ή κατηγορούμενο άτομο δεν είναι παρόν στη δίκη του και δεν πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις, έχει το δικαίωμα σε νέα δίκη ή σε άλλο ένδικο μέσο που να επιτρέπει τον επαναπροσδιορισμό της ουσίας της υπόθεσης (συμπεριλαμβανομένης της παρουσίασης νέων αποδεικτικών στοιχείων).

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΟΔΗΓΙΑ;

Εφαρμόζεται από τις 31 Μαρτίου 2016. Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να την ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο έως την 1η Απριλίου 2018.

ΠΛΑΙΣΙΟ

ΚΥΡΙΑ ΠΡΑΞΗ

Οδηγία (ΕΕ) 2016/343 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, για την ενίσχυση ορισμένων πτυχών του τεκμηρίου αθωότητας και του δικαιώματος παράστασης του κατηγορουμένου στη δίκη του στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας (ΕΕ L 65 της 11.3.2016, σ. 1-11)

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Οδηγία 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία (ΕΕ L 280 της 26.10.2010, σ. 1-7)

Οδηγία 2012/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2012, σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (ΕΕ L 142 της 1.6.2012, σ. 1-10)

Οδηγία 2013/48/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2013, σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας και διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, καθώς και σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης τρίτου προσώπου σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας του και με το δικαίωμα επικοινωνίας με τρίτα πρόσωπα και με προξενικές αρχές κατά τη διάρκεια της στέρησης της ελευθερίας (ΕΕ L 294 της 6.11.2013, σ. 1-12)

Οδηγία (ΕΕ) 2016/800 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (ΕΕ L 132, 21.5.2016, σ. 1-20)

Οδηγία (ΕΕ) 2016/1919 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 2016, σχετικά με τη δικαστική αρωγή για υπόπτους και κατηγορουμένους στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών και για καταζητούμενους σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης (ΕΕ L 297 της 4.11.2016, σ. 1-8)

τελευταία ενημέρωση 14.02.2017

Top