ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 12.9.2018
COM(2018) 631 final
2018/0330(COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή
και για την κατάργηση της κοινής δράσης 98/700/ΔΕΥ του Συμβουλίου, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
FMT:ItalicΣυμβολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη σύνοδο των ηγετών στο
FMT:ItalicΣάλτσμπουργκ στις 19-20 Σεπτεμβρίου 2018
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Ο κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, που θεσπίστηκε στον απόηχο της μεταναστευτικής κρίσης του 2015 σε χρόνο ρεκόρ, τέθηκε σε ισχύ στις 6 Οκτωβρίου 2016. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης της μετανάστευσης, ο αποτελεσματικός έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και να επιτευχθεί η αποτελεσματικότερη επιστροφή των παράτυπων μεταναστών, απομένουν ακόμα να γίνουν πολλά. Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή με τη σημερινή της μορφή επέφερε βελτιώσεις προς αυτήν την κατεύθυνση. Εντούτοις, είναι επιτακτικής σημασίας να ανταποκρίνεται πλήρως στο επίπεδο φιλοδοξίας και τις ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με στόχο την αποτελεσματική προστασία των εξωτερικών συνόρων και την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων στον τομέα της μετανάστευσης. Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα πρέπει, αφενός, να αποτελεί απτό παράδειγμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης με διαθεσιμότητα επιχειρησιακής αποστολής όπου υπάρχει ανάγκη και, αφετέρου, να ενισχύει την προστασία των κοινών εξωτερικών συνόρων της Ένωσης.
Η Επιτροπή έχει ήδη παρουσιάσει το όραμά της για μια ενισχυμένη και πλήρως λειτουργική Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες των πολιτών σχετικά με την προστασία και την ασφάλεια στην Ένωση. Για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027, η Επιτροπή πρότεινε τη δημιουργία μόνιμου σώματος 10 000 συνοριοφυλάκων και τον τριπλασιασμό σχεδόν της χρηματοδότησης για τη μετανάστευση και τη διαχείριση των συνόρων σε 34,9 δισ. EUR, έναντι περίπου 13 δισ. EUR κατά την τρέχουσα περίοδο, με στόχο τη στοχευμένη ανταπόκριση στις αυξημένες προκλήσεις στους τομείς της μετανάστευσης, της κινητικότητας και της ασφάλειας. Τούτο θα επιτρέψει την καλύτερη διαχείριση των συνόρων της ΕΕ από την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και τη θέσπιση πιο αποτελεσματικής μεταναστευτικής πολιτικής.
Επιπλέον, η Επιτροπή πρότεινε την παροχή χρηματοδοτικής στήριξης για την προμήθεια εξοπλισμού και την εκπαίδευση της εθνικής συνιστώσας της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής στα κράτη μέλη, με απώτερο στόχο την αναβάθμιση της επιχειρησιακής ικανότητάς τους, την ενίσχυση των υφιστάμενων εργαλείων και την ανάπτυξη σε επίπεδο ΕΕ συστημάτων πληροφοριών για τα σύνορα, τη διαχείριση της μετανάστευσης και την ασφάλεια. Στο πλαίσιο αυτό, στις 12 Ιουνίου 2018 η Επιτροπή πρότεινε τη θέσπιση του Ταμείου Ασύλου και Μετανάστευσης, του μέσου για τη διαχείριση των συνόρων και του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, το συνολικό ύψος των οποίων ανέρχεται σε 20,9 δισ. EUR.
Στα συμπεράσματά του τον Ιούνιο του 2018, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε την ανάγκη για αποτελεσματικότερο έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ με την περαιτέρω ενίσχυση του υποστηρικτικού ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της συνεργασίας με τρίτες χώρες, μέσω αύξησης των πόρων και ενίσχυσης της εντολής του. Οι βασικές αρχές που συμφωνήθηκαν στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υποστηρίχθηκαν επίσης περαιτέρω από τα κράτη μέλη σε διάφορα φόρουμ, στο πλαίσιο των οποίων επισημάνθηκε η ανάγκη για ενίσχυση των εργαλείων της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, συμπεριλαμβανομένης της διασφάλισης της αποτελεσματικής διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων με μια ισχυρότερη Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και της θέσπισης πιο αποτελεσματικής και συνεκτικής ευρωπαϊκής πολιτικής επιστροφής επί τη βάσει μεγαλύτερης αλληλεγγύης και αμοιβαίας εμπιστοσύνης.
Επιπλέον, το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 30ής Μαΐου 2018 σχετικά με την ετήσια έκθεση για τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν ενέμεινε στην ανάγκη άμεσης εφαρμογής της πλήρους στρατηγικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων (ΟΔΣ), όπως συμφωνήθηκε από τα θεσμικά όργανα, της τεχνικής και επιχειρησιακής στρατηγικής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και των επακόλουθων εθνικών στρατηγικών των κρατών μελών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε επίσης τις ανησυχίες του σχετικά με τις ασυνέπειες που παρατηρούνται στην εφαρμογή της στρατηγικής ΟΔΣ στα κράτη μέλη και τόνισε ότι η ολοκληρωμένη εκτέλεση της εν λόγω στρατηγικής σε όλα τα κράτη μέλη είναι ζωτικής σημασίας για την επαρκή λειτουργία του χώρου Σένγκεν.
Ανταποκρινόμενη στα εν λόγω αιτήματα και, πιο πρόσφατα, στο αίτημα που απηύθυνε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Επιτροπή προτείνει μια σειρά αλλαγών στην Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, ιδίως μέσω της παροχής στον οργανισμό του δικού του επιχειρησιακού βραχίονα: ενός μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής με επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων, με εκτελεστικές αρμοδιότητες για το σύνολο των δραστηριοτήτων του, με στόχο την αποτελεσματική επιτόπου στήριξη των κρατών μελών. Το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής δεν θα επιφέρει απλώς μια ποσοτική αλλαγή, αλλά θα σηματοδοτήσει μια ποιοτική αλλαγή μέσω της εξασφάλισης μιας άμεσα διαθέσιμης και αξιόπιστης λύσης. Παράλληλα, θα διασφαλίσει ότι η ΕΕ διαθέτει συλλογικά τις αναγκαίες ικανότητες για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, την αποτροπή δευτερογενών μετακινήσεων και την αποτελεσματική επιστροφή των παράτυπων μεταναστών.
Επιπλέον, με τη σημαντική ενίσχυση του τεχνικού εξοπλισμού που έχει στη διάθεσή του, την παροχή εκτελεστικών αρμοδιοτήτων στο μόνιμο και λοιπό προσωπικό του και την περαιτέρω ενίσχυση της ικανότητάς του για τη διεξαγωγή δράσεων σε τρίτες χώρες, το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα επιφέρει πραγματική τομή, σε επίπεδο ποιότητας και αποτελεσματικότητας, στον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ προστατεύει συλλογικά τα κοινά σύνορά της και διαχειρίζεται τις μεταναστευτικές ροές. Μέσω της θέσπισης νέων προτύπων και της καλλιέργειας μιας ευρωπαϊκής κουλτούρας στους συνοριοφύλακες, η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα αποτελέσει επίσης οδηγό για τον τρόπο άσκησης της διαχείρισης των συνόρων της ΕΕ.
Συνεπώς, η λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και, κυρίως, ο τρόπος καθορισμού των στρατηγικών προτεραιοτήτων για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων θα πρέπει να προσαρμοστούν. Ως εκ τούτου, η πρόταση αποσκοπεί στη διαμόρφωση του πολιτικού προσανατολισμού της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων με τη θέσπιση ενός κύκλου πολιτικής για την ευρωπαϊκή και τις εθνικές στρατηγικές για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Ο συντονισμός των διαδικασιών σχεδιασμού της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων θα βελτιωθεί με στόχο την καλύτερη προετοιμασία των επιχειρήσεων στα σύνορα, τον καθορισμό της ανταπόκρισης σε υψηλότερα επίπεδα επίπτωσης και, ιδίως, την ενδεχόμενη επέμβαση του μόνιμου σώματος και τη χρήση λοιπών ικανοτήτων του οργανισμού προς στήριξη των κρατών μελών. Παράλληλα, θα βελτιώσει την προετοιμασία των ικανοτήτων της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής μέσω του συντονισμού της κατάρτισης και της εκπαίδευσης, της αγοράς εξοπλισμού σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας και ανάπτυξης.
Η πρόταση θα βελτιώσει επίσης την ικανότητα ανταλλαγής πληροφοριών και στήριξης των κρατών μελών στον τομέα της επιστροφής. Επιπλέον, η πρόταση υποβάλλεται από κοινού με την αναθεώρηση της οδηγίας για την επιστροφή, προκειμένου να συνδράμει τα κράτη μέλη στην αύξηση της αποτελεσματικότητας της επιστροφής και στην επίτευξη πιο αποτελεσματικής και συνεκτικής ευρωπαϊκής πολιτικής επιστροφής. Η αναδιατύπωση της οδηγίας για την επιστροφή προτείνει σαφέστερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες για την έκδοση αποφάσεων επιστροφής και την εξέταση προσφυγών, με στόχο τη διασφάλιση συνοχής και συνεργειών μεταξύ των διαδικασιών ασύλου και επιστροφής, καθώς και την αποτελεσματικότερη χρήση της κράτησης για τη διευκόλυνση της επιστροφής. Στο πλαίσιο αυτό, οι προτεινόμενες αλλαγές στον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή επεκτείνουν περαιτέρω το πεδίο της επιχειρησιακής συνδρομής που παρέχει ο οργανισμός στα κράτη μέλη.
Οι εν λόγω αλλαγές ενισχύουν και ενδυναμώνουν επίσης τη συνεργασία μεταξύ του οργανισμού και του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο όσον αφορά την αποστολή των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, ιδίως σε κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης και ελεγχόμενα κέντρα. Η Επιτροπή ανταποκρίνεται στην ανάγκη εξασφάλισης συνεργειών μεταξύ των διαδικασιών ασύλου και επιστροφής μέσω, αφενός, του συντονισμού μεταξύ των εθνικών αρμόδιων αρχών και των αρμόδιων οργανισμών της Ένωσης και, αφετέρου, της αύξησης της αποτελεσματικότητας της κοινής πολιτικής επιστροφής ως βασικού στοιχείου της βιώσιμης διαχείρισης της μετανάστευσης.
Η συνεργασία με τρίτες χώρες αποτελεί ένα ακόμη βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Η παρούσα πρόταση ενισχύει τη συνεργασία του οργανισμού με τρίτες χώρες με στόχο την προώθηση των ευρωπαϊκών προτύπων διαχείρισης των συνόρων και επιστροφής, την ανταλλαγή πληροφοριών και την ανάλυση κινδύνου, τη διευκόλυνση της εκτέλεσης της επιστροφής με σκοπό την αύξηση της αποτελεσματικότητάς τους και τη στήριξη των τρίτων χωρών στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων και της μετανάστευσης. Αυτό περιλαμβάνει την ανάπτυξη του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, όταν η στήριξη αυτή είναι απαραίτητη για την προστασία των εξωτερικών συνόρων και την αποτελεσματική διαχείριση της μεταναστευτικής πολιτικής της Ένωσης.
Μια πλήρως λειτουργική Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα πρέπει επίσης να εξορθολογίσει και να αξιοποιεί όλα τα υφιστάμενα επιχειρησιακά εργαλεία. Η Επιτροπή προτείνει τη συμπερίληψη του Ευρωπαϊκού Συστήματος Επιτήρησης των Συνόρων (EUROSUR) στην πρόταση για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας του EUROSUR και τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του ώστε να καλύπτει τα περισσότερα στοιχεία της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Αυτό συνεπάγεται τη βελτίωση του εντοπισμού, της πρόβλεψης και της ανταπόκρισης σε καταστάσεις κρίσης στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και σε τρίτες χώρες.
Τα παραπάνω στοιχεία θα ενισχύσουν την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, καθώς θα παράσχουν στην Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή τη δυνατότητα να ενεργεί ως πραγματική συνοριακή αστυνομία, ούτως ώστε να διασφαλίζει την προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τις μεταναστευτικές ροές και να συμβάλλει στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας εντός της Ένωσης, γεγονός που αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διαφύλαξη του χώρου Σένγκεν.
Λόγοι που υπαγορεύουν τη βελτίωση της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
Ανάμεσα στις καινοτομίες που εισήγαγε ο κανονισμός του 2016 ήταν η υποχρεωτική εφεδρεία ταχείας αντίδρασης των 1 500 συνοριοφυλάκων. Παρά την επιτυχή σύστασή της, η εφεδρεία μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο για ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα, ήτοι ένα πολύ συγκεκριμένο είδος επέμβασης για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Για την παροχή επιχειρησιακής στήριξης στα κράτη μέλη της πρώτης γραμμής στο πλαίσιο τακτικών κοινών επιχειρήσεων —οι οποίες αποτελούν το συνηθέστερο είδος επιχειρήσεων— ο οργανισμός εξακολουθεί να βασίζεται εξ ολοκλήρου στην εθελοντική συγκέντρωση ανθρώπινων και τεχνικών πόρων από τα κράτη μέλη.
Στη διάρκεια της μεταναστευτικής κρίσης, οι επιχειρησιακές ανάγκες του οργανισμού για τη στήριξη των κρατών μελών της πρώτης γραμμής τετραπλασιάστηκαν: από απαιτούμενο αριθμό 52 359 ανθρωποημερών για επιχειρήσεις το 2014 σε 189 705 ανθρωποημέρες το 2017. Παρότι η ένταση των πιέσεων στα εξωτερικά σύνορα μειώθηκε σε σύγκριση με το 2015, με σημαντικά λιγότερες παράτυπες αφίξεις μέσω των διαδρομών της Κεντρικής και Ανατολικής Μεσογείου, η αυξημένη επιχειρησιακή συμμετοχή του οργανισμού εξακολουθεί να συμβάλλει σημαντικά στα θετικά αυτά αποτελέσματα.
Ωστόσο, οι επιχειρησιακές ανάγκες σε ανθρώπινους και τεχνικούς πόρους που καθορίζονται από τον οργανισμό συχνά δεν καλύπτονται επαρκώς από τις εθελοντικές δεσμεύσεις των κρατών μελών.
Για τη διασφάλιση της κατάλληλης και διαρκούς προστασίας των εξωτερικών συνόρων απαιτείται συνεχές και υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής συμμετοχής. Δεδομένων των γεωπολιτικών εξελίξεων σε ορισμένες στρατηγικές περιοχές του κόσμου, καθώς και των παγκόσμιων δημογραφικών τάσεων, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα κληθεί να συνδράμει ολοένα και περισσότερο τα κράτη μέλη της ΕΕ στην αντιμετώπιση των μεταναστευτικών πιέσεων, μεταξύ άλλων μέσω της στήριξης της αποτελεσματικής επιστροφής και της συνεργασίας με τρίτες χώρες.
Παρά το γεγονός ότι τα κράτη μέλη προέβλεψαν σε μεγάλο βαθμό αυτή την τάση και διέθεσαν στον οργανισμό πρόσθετους συνοριοφύλακες και εμπειρογνώμονες, δυστυχώς οι περισσότερες κοινές επιχειρήσεις του οργανισμού την περίοδο 2015-2018 επηρεάστηκαν σοβαρά από τα κενά που εξακολουθούν να υφίστανται, γεγονός που καθιστά συχνά τη στήριξη του οργανισμού εν μέρει αναποτελεσματική, όπως έχει επανειλημμένα επισημάνει η Επιτροπή. Στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας ανάληψης δεσμεύσεων του 2018 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και των κρατών μελών, καλύφθηκε μόνο το 49 % των συνοριοφυλάκων και το 45 % του εξοπλισμού που χρειάζεται ο οργανισμός για δραστηριότητες στα χερσαία σύνορα. Όσον αφορά τις επιχειρήσεις στα θαλάσσια σύνορα, μολονότι καλύφθηκε το 96 % των συνοριοφυλάκων, το αντίστοιχο ποσοστό κάλυψης για τους τεχνικούς πόρους ανήλθε μόλις σε 60 %. Η μόνιμη αυτή αδυναμία του ισχύοντος μηχανισμού συγκέντρωσης πόρων επηρεάζει την ικανότητα της ΕΕ να διατηρεί την ασφάλεια των εξωτερικών μας συνόρων και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί, όπως αναγνωρίστηκε επανειλημμένα από το Συμβούλιο ΔΕΥ.
Επιπλέον, στο πλαίσιο του ισχύοντος μηχανισμού συγκέντρωσης πόρων, τα κράτη μέλη τείνουν να αναλαμβάνουν δεσμεύσεις όσον αφορά τις συνεισφορές τους μόνο για συγκεκριμένες τοποθεσίες και συγκεκριμένες περιόδους, γεγονός που παρέχει στον οργανισμό περιορισμένη ευελιξία όσον αφορά την ταχεία ανακατανομή των εμπειρογνωμόνων και/ή τεχνικών πόρων σε άλλες περιοχές επιχειρήσεων, ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες. Ο οργανισμός αντιμετωπίζει επίσης προβλήματα ανεπάρκειας δεσμεύσεων κατά τη διάρκεια ορισμένων μηνών αιχμής και υπερβολικών δεσμεύσεων κατά τους μήνες όπου οι ανάγκες είναι χαμηλές. Όλα αυτά τα στοιχεία συνθέτουν μια προβληματική κατάσταση, καθώς ο οργανισμός δεν είναι σε θέση να ανακατανέμει το επιχειρησιακό προσωπικό ανάλογα με τις προσδιορισθείσες ανάγκες.
Ο οργανισμός προσπαθεί να αντισταθμίσει τις ανεπαρκείς συνεισφορές των κρατών μελών και την έλλειψη ευελιξίας στην ανακατανομή των πόρων μέσω της ανάπτυξης και χρήσης των δικών του ικανοτήτων, ιδίως μέσω της συγκέντρωσης και ανάπτυξης «αποσπασμένων μελών ομάδων» ως ίδιας συνεισφοράς στις επιχειρησιακές δραστηριότητες. Ωστόσο, το εν λόγω εθελοντικό και συμπληρωματικό σύστημα έχει αποδειχθεί σε μεγάλο βαθμό ανεπαρκές για να μπορεί ο οργανισμός να επωφεληθεί από τα βασικά πλεονεκτήματά του, ήτοι τη μακροπρόθεσμη προβλεψιμότητα της συμμετοχής και την ευελιξία στην ανακατανομή των πόρων. Παρότι τα αποσπασμένα μέλη ομάδων μπορούν να τεθούν στη διάθεση του οργανισμού για ένα ή περισσότερα έτη, στην πλειονότητά τους αποσπώνται μόνο για το ελάχιστο διάστημα των τριών μηνών που απαιτείται από τον κανονισμό.
Με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τις επιχειρήσεις του οργανισμού, υπάρχει σαφής ανάγκη για τη στελέχωση του οργανισμού με μόνιμο, πλήρως καταρτισμένο προσωπικό, το οποίο θα μπορεί να αναπτύσσεται ανά πάσα στιγμή οπουδήποτε. Τα διδάγματα αυτά επιβεβαιώνουν επίσης την ύπαρξη ανισοτήτων όσον αφορά τις αποστολές των κρατών μελών και την έλλειψη κοινής κατάρτισης, επαρκών γλωσσικών δεξιοτήτων και κοινής επιχειρησιακής αντίληψης, στοιχεία που δημιουργούν από κοινού προσκόμματα στη συνεργασία επιτόπου. Η ύπαρξη πλήρως καταρτισμένου προσωπικού με κοινή επαγγελματική νοοτροπία θα προσδώσει πραγματική προστιθέμενη αξία.
Τέλος, όπως και στην περίπτωση των μόνιμων κενών που διαπιστώνονται σε επίπεδο συγκέντρωσης ανθρώπινων πόρων, ο οργανισμός αντιμετωπίζει συχνά σημαντικές ελλείψεις όσον αφορά τις συνεισφορές των κρατών μελών στον τεχνικό εξοπλισμό. Παρότι η θέσπιση υποχρεωτικού μηχανισμού συγκέντρωσης πόρων που θα βασίζεται στην ισότιμη συμμετοχή όλων των κρατών μελών φαίνεται δύσκολο εγχείρημα, η μόνη βιώσιμη λύση είναι η περαιτέρω ανάπτυξη των τεχνικών ικανοτήτων του οργανισμού μέσω της απόκτησης των απαραίτητων πόρων, λαμβανομένου υπόψη του φιλόδοξου κονδυλίου που προβλέπεται για τον σκοπό αυτό στην πρόταση της Επιτροπής για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Η διαδικασία αυτή θα δημιουργήσει πρόσθετες ανάγκες σε επιχειρησιακό προσωπικό για τη στελέχωση των πληρωμάτων που θα αναλάβουν τη διατήρηση και τη διαχείριση όλων αυτών των τεχνικών πόρων και η ανάγκη αυτή θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται στη μακροπρόθεσμη λύση που θα υιοθετηθεί.
Ο ρόλος της Ένωσης όσον αφορά τη στήριξη των κρατών μελών στον τομέα της επιστροφής θα πρέπει να ενισχυθεί ως βασικό στοιχείο για την αντιμετώπιση της μεταναστευτικής κατάστασης που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη της ΕΕ. Όπως προκύπτει από τα ποσοστά επιστροφής που καταγράφονται στην ΕΕ τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα σε ό,τι αφορά την αποτελεσματική εκτέλεση της επιστροφής. Για το 2017, τα στατιστικά στοιχεία της Eurostat καταδεικνύουν μείωση του ποσοστού επιστροφής σε ολόκληρη την ΕΕ από 45,8 % το 2016 σε μόλις 36,6 %. Σε συνδυασμό με την προτεινόμενη αναδιατύπωση της οδηγίας για την επιστροφή, η οποία προτείνει σαφέστερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες για την έκδοση αποφάσεων επιστροφής και την εξέταση προσφυγών, καθώς και την αποτελεσματικότερη χρήση της κράτησης για τη διευκόλυνση της επιστροφής, η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην ενίσχυση του συνολικού ισχύοντος πλαισίου πολιτικής σε θέματα επιστροφής.
Με γνώμονα την περαιτέρω ενίσχυση της στήριξης που παρέχει ο οργανισμός στα κράτη μέλη και την ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων σε θέματα επιστροφής, μεταξύ άλλων και σε σχέση με τρίτες χώρες, είναι προφανές ότι θα πρέπει να διατεθεί στον οργανισμό περισσότερο επιχειρησιακό προσωπικό για τη στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση, ιδίως δεδομένου του σημαντικού προβλεπόμενου προϋπολογισμού για την κάλυψη των δραστηριοτήτων επιστροφής που οργανώνει ο οργανισμός. Η εν λόγω διευρυμένη εντολή όσον αφορά την επιστροφή θα πρέπει να συνδυάζεται με επαρκείς ικανότητες και ανθρώπινους πόρους, λαμβανομένου επίσης υπόψη του ήδη αυξανόμενου αριθμού των επιχειρήσεων επιστροφής που υποστηρίζονται επιχειρησιακά από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής: το 2018 από τις 3 Αυγούστου ο αριθμός των επιχειρήσεων που οργανώθηκαν ή συντονίστηκαν από τον οργανισμό ανήλθε σε 192 έναντι 90 επιχειρήσεων την ίδια περίοδο το 2016 και 194 επιχειρήσεων το 2017.
Οι εμπειρίες των δύο τελευταίων ετών απέδειξαν περισσότερο από ποτέ άλλοτε τη σημασία της ανάληψης δράσεων σε τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της παροχής επιχειρησιακής και τεχνικής στήριξης. Η Επιτροπή διαπραγματεύεται εξ ονόματος της Ένωσης συμφωνίες περί καθεστώτος με ορισμένες γειτονικές χώρες προκειμένου ο οργανισμός να είναι σε θέση να πραγματοποιεί επιχειρησιακές αποστολές στις εν λόγω χώρες. Οι διαπραγματεύσεις με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωσή τους και οι συμφωνίες αυτές ενδέχεται να επεκταθούν στο μέλλον πέραν των γειτονικών χωρών, χωρίς εδαφικούς περιορισμούς, εφόσον η στήριξη αυτή σε τρίτες χώρες θα συμβάλει στην προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Για την κάλυψη αυτών των επιχειρησιακών αποστολών και την επιτόπου στήριξη των εν λόγω δραστηριοτήτων σε τρίτες χώρες, μεταξύ άλλων και σε θέματα επιστροφής, θα απαιτηθεί σημαντικά περισσότερο επιχειρησιακό προσωπικό από το μόνιμο σώμα.
Στόχοι της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
Όλα τα προαναφερθέντα στοιχεία καταδεικνύουν τη ζωτική ανάγκη εξεύρεσης μόνιμης και αξιόπιστης λύσης που θα εξασφαλίζει ότι ο οργανισμός διαθέτει τις αναγκαίες ικανότητες για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και την αποτελεσματική στήριξη της επιστροφής.
Ο κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή που εκδόθηκε το 2016 καθορίζει τις αρχές της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων και ορίζει την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, αλλά εξετάζει κυρίως τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Ο κανονισμός EUROSUR που εκδόθηκε το 2013 θέσπισε ένα πλαίσιο συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και του οργανισμού, το οποίο όμως περιορίζεται επί του παρόντος στην επιτήρηση των θαλάσσιων και χερσαίων συνόρων. Με τη συγχώνευση των δύο κανονισμών, η πρόταση συνδυάζει τόσο τα καθήκοντα του οργανισμού όσο και τον ρόλο που πρέπει να διαδραματίζουν οι αρχές των κρατών μελών στη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής.
Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή προτείνει τη σύσταση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής με επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων έως το 2020, ούτως ώστε ο οργανισμός να διαθέτει τον δικό του αποτελεσματικό και αποδοτικό επιχειρησιακό βραχίονα. Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην αποκατάσταση των υφιστάμενων ελλείψεων που έχουν διαπιστωθεί, την κάλυψη των τρεχουσών αναγκών και την εξασφάλιση της στρατηγικής ετοιμότητας της ΕΕ για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων. Ειδικότερα, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η ταχεία και πλήρης στελέχωση του μόνιμου σώματος με το επιχειρησιακό προσωπικό των 10 000 ατόμων έως το 2020, ούτως ώστε ο οργανισμός να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στην τρέχουσα κατάσταση. Στο πλαίσιο αυτό, οι προπαρασκευαστικές ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης όλης της υλικοτεχνικής και διοικητικής προετοιμασίας για τις προσλήψεις και τις αποσπάσεις, θα πρέπει να γίνουν αμέσως μόλις επιτευχθεί πολιτική συμφωνία επί της πρότασης.
Το νεοσυσταθέν μόνιμο σώμα θα πρέπει να ενσωματωθεί σε μια εύρυθμα λειτουργούσα Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, στο πλαίσιο της οποίας επιτυγχάνεται ο καλός συντονισμός των κρατών μελών, της Ένωσης και των οργανισμών της ΕΕ, ιδίως του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, καθώς και η μεταξύ τους συνεργασία για την επίτευξη κοινών και ενιαίων στόχων πολιτικής. Ο συντονισμός αυτός θα εξασφαλίζει την ικανότητα ανταλλαγής πληροφοριών και αναλύσεων, συντονισμού της ικανότητας ανταπόκρισης και της ικανότητας πρόβλεψης καταστάσεων κρίσης στα εξωτερικά σύνορα σε βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο επίπεδο, καθώς και της από κοινού ανάπτυξης των απαραίτητων ικανοτήτων ανταπόκρισης.
Το μέγεθος του εν λόγω μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις τρέχουσες ενδείξεις όσον αφορά τη συμμετοχή στο πλαίσιο των υφιστάμενων μηχανισμών συγκέντρωσης πόρων, οι οποίοι, ωστόσο, με εξαίρεση την εφεδρεία ταχείας αντίδρασης, είναι εθελοντικού χαρακτήρα. Σύμφωνα με την απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, ο συνολικός αριθμός συνοριοφυλάκων για τις επιχειρησιακές δραστηριότητες του οργανισμού ανέρχεται σε 5 000. Ωστόσο, ο πραγματικός αριθμός μελών των ομάδων της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής που είναι εγγεγραμμένα στο σύστημα OPERA του οργανισμού υπερβαίνει τις 7 000. Οι ικανότητες αυτές συμπληρώνονται από τους 1 500 συνοριοφύλακες που είναι διορισμένοι στην εφεδρεία ταχείας αντίδρασης. Επιπλέον, στον τομέα της επιστροφής, ο οργανισμός έχει επί του παρόντος στη διάθεσή του τρεις εφεδρείες, οι οποίες, σύμφωνα με την απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, θα πρέπει να αποτελούνται από 600 συνοδούς επιστροφής, 50 ειδικούς σε θέματα επιστροφής και 40 παρατηρητές αναγκαστικής επιστροφής, αντίστοιχα. Στο πλαίσιο αυτό, το προτεινόμενο μέγεθος ενός μόνιμου σώματος 10 000 ατόμων αποσκοπεί, πέρα από την κάλυψη των υφιστάμενων κενών, να παράσχει στον οργανισμό τη δυνατότητα ενίσχυσης της στήριξης που παρέχει στα κράτη μέλη της πρώτης γραμμής σε κρίσιμες περιοχές επιχειρήσεων, τη δυνατότητα κάλυψης περισσότερων περιοχών στα κράτη μέλη της ΕΕ και σε τρίτες χώρες, καθώς και τη δυνατότητα σημαντικής επίσπευσης της επιστροφής.
Το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα πρέπει να αποτελείται από τρεις κατηγορίες επιχειρησιακού προσωπικού: 1) μέλη του προσωπικού που απασχολούνται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (κατηγορία 1), 2) προσωπικό που αποσπάται υποχρεωτικά στον οργανισμό από τα κράτη μέλη για μεγάλα χρονικά διαστήματα (κατηγορία 2) και 3) προσωπικό που παρέχεται υποχρεωτικά από τα κράτη μέλη για βραχυπρόθεσμη τοποθέτηση (κατηγορία 3).
Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της νέας προσέγγισης είναι η συμπερίληψη των μελών του μόνιμου και λοιπού προσωπικού του οργανισμού ως μελών του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής που διαθέτουν όλες τις απαραίτητες εξουσίες για την εκτέλεση καθηκόντων ελέγχου των συνόρων και επιστροφής, συμπεριλαμβανομένων των καθηκόντων που απαιτούν εκτελεστικές αρμοδιότητες. Το άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχείο δ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) ορίζει ότι η Ένωση λαμβάνει οποιοδήποτε μέτρο που είναι αναγκαίο για την προοδευτική δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων. Η διάταξη αυτή παρέχει τη νομική βάση για την εκχώρηση εξουσιών επιβολής του νόμου στους υπαλλήλους που ενεργούν εξ ονόματος της Ένωσης κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που σχετίζονται με τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων. Ωστόσο, οι εν λόγω εξουσίες και τα εν λόγω καθήκοντα θα πρέπει να ορίζονται σαφώς ούτως ώστε να ανταποκρίνονται στον στόχο της δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων. Συνεπώς, ο κατάλογος των εν λόγω καθηκόντων αποτελεί μέρος της παρούσας πρότασης. Το προσωπικό κατηγορίας 1 του οργανισμού θα είναι ένα νέο είδος μελών προσωπικού εντός του οργανισμού στα οποία ανατίθενται εκτελεστικές αρμοδιότητες, περιλαμβανομένης της χρήσης βίας, όταν ενεργούν ως μέλη ομάδων που αναπτύσσονται από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Η Επιτροπή θεωρεί τη ρύθμιση αυτή βασικό στοιχείο της αναθεωρημένης πρότασής της που θα συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση της εντολής του οργανισμού, με στόχο την εξασφάλιση του αποτελεσματικού ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης.
Το δεύτερο βασικό στοιχείο του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής είναι ο υποχρεωτικός χαρακτήρας των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων συνεισφορών των κρατών μελών στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, που αποτελεί τη μόνη λύση που εγγυάται τη διαθεσιμότητα των απαραίτητων συνεισφορών για τις δραστηριότητες του οργανισμού στο πνεύμα της αλληλεγγύης και της ευθύνης για την εύρυθμη λειτουργία του χώρου Σένγκεν. Οι επιμέρους συνεισφορές των κρατών μελών καθορίστηκαν βάσει της κλείδας κατανομής που συμφωνήθηκε στις διαπραγματεύσεις του 2016 για την εφεδρεία ταχείας αντίδρασης και αναφέρονται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624.
Η υποχρεωτική αυτή συνεισφορά μπορεί να αποτελέσει πραγματική πρόκληση για τα κράτη μέλη στις περιπτώσεις όπου οι εθνικές τους ικανότητες επιβαρύνονται υπερβολικά από τα εθνικά καθήκοντα. Για τον λόγο αυτόν, η πρόταση προβλέπει ένα σύστημα χρηματοδοτικής στήριξης με στόχο τη στήριξη και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων, μέσω της παροχής στα κράτη μέλη της δυνατότητας να προσλαμβάνουν και να καταρτίζουν πρόσθετο προσωπικό ώστε να έχουν την απαραίτητη ευελιξία για να συμμορφώνονται με την υποχρεωτική συγκέντρωση πόρων που προβλέπεται στο πλαίσιο του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και, παράλληλα, να διατηρούν ικανοποιητικό βαθμό ικανοτήτων σε εθνικό επίπεδο.
Η αρθρωτή σύνθεση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής με τρεις κατηγορίες επιχειρησιακού προσωπικού θα εξασφαλίζει την ευελιξία που απαιτείται για την προσαρμογή της επιχειρησιακής συμμετοχής του οργανισμού στις εκάστοτε επιχειρησιακές ανάγκες. Παρότι το μόνιμο και λοιπό επιχειρησιακό προσωπικό του οργανισμού (κατηγορία 1) θα αποτελεί πάντοτε το κύριο δομικό στοιχείο για την ανάπτυξη ομάδων από το μόνιμο σώμα, η συμμετοχή επιχειρησιακού προσωπικού κατηγορίας 2 και, ιδίως, κατηγορίας 3 θα μπορούσε να προσαρμοστεί στο πλαίσιο των υφιστάμενων μηχανισμών.
Τέλος, το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και το επιχειρησιακό προσωπικό του παρέχουν ολοκληρωμένη λύση για την κάλυψη ολόκληρου του φάσματος των ομάδων που αναπτύσσει ο οργανισμός: ομάδες διαχείρισης των συνόρων, ομάδες επιστροφής, καθώς και ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών με μεικτή σύνθεση. Για τον λόγο αυτόν, η πρόταση ενσωματώνει όλους τους υφιστάμενους μηχανισμούς συγκέντρωσης πόρων: τον ισχύοντα ετήσιο μηχανισμό ανάληψης δεσμεύσεων για τις δραστηριότητες στα εξωτερικά σύνορα, την υποχρεωτική εφεδρεία ταχείας αντίδρασης για τις ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα και τις δύο εφεδρείες ειδικών σε θέματα επιστροφής και συνοδών επιστροφής. Κατ’ εξαίρεση, λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα των καθηκόντων και της εμπειρογνωμοσύνης της, καθώς και της ανάγκης ανεξαρτησίας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων παρακολούθησης, η εφεδρεία παρατηρητών αναγκαστικής επιστροφής θα πρέπει να παραμείνει ως χωριστή ρύθμιση.
Η πρόταση αποσκοπεί στη διαμόρφωση του πολιτικού προσανατολισμού της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων με τη θέσπιση ενός κύκλου πολιτικής για την ευρωπαϊκή και τις εθνικές στρατηγικές για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.
Η πρόταση θα ενισχύσει τους μηχανισμούς έγκαιρης προειδοποίησης της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής με στόχο, αφενός, την αύξηση της ικανότητας ανταπόκρισης σε περιπτώσεις κρίσης και, αφετέρου, την καλύτερη αντιμετώπιση καταστάσεων που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν.
Η πρόβλεψη θα αποτελέσει βασικό στοιχείο αυτών των διαδικασιών. Η πρόταση αποσκοπεί στη βελτίωση του συντονισμού των διαδικασιών σχεδιασμού της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων με στόχο την καλύτερη προετοιμασία των επιχειρήσεων στα σύνορα, τον καθορισμό της ανταπόκρισης σε υψηλότερα επίπεδα επίπτωσης και, ιδίως, την ενδεχόμενη επέμβαση του μόνιμου σώματος και τη χρήση λοιπών ικανοτήτων του οργανισμού προς στήριξη των κρατών μελών. Παράλληλα, θα βελτιώσει την προετοιμασία των ικανοτήτων της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής μέσω του συντονισμού της κατάρτισης και της εκπαίδευσης, της αγοράς εξοπλισμού σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας και ανάπτυξης.
Η πρόταση θα βελτιώσει επίσης την ικανότητα ανταλλαγής πληροφοριών και στήριξης των κρατών μελών στον τομέα της επιστροφής. Με στόχο την παροχή αποτελεσματικότερης συνδρομής στα κράτη μέλη, με την παρούσα πρόταση τα καθήκοντα του οργανισμού διευρύνονται ώστε να συμπεριλάβουν την τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή όσον αφορά την εφαρμογή των διαδικασιών επιστροφής, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας των αποφάσεων επιστροφής και άλλων δραστηριοτήτων πριν από την επιστροφή, καθώς και τη συνδρομή για την ανάπτυξη και λειτουργία συστημάτων διαχείρισης της επιστροφής και συστημάτων ανταλλαγής πληροφοριών.
Στην πρόταση θα αποσαφηνιστεί ο αντίστοιχος ρόλος των κρατών μελών και του οργανισμού στη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με τρίτους και τρίτες χώρες. Στον τομέα της επιστροφής, ο οργανισμός θα είναι σε θέση να παρέχει συνδρομή σε δραστηριότητες επιστροφής τρίτων χωρών, μεταξύ άλλων μέσω της οργάνωσης μεικτών επιχειρήσεων επιστροφής με τη συμμετοχή ενός ή περισσότερων κρατών μελών. Ειδικότερα, η λειτουργία του EUROSUR θα βελτιωθεί περαιτέρω, μέσω της βελτίωσης της ποιότητας των δεδομένων που ανταλλάσσονται, της ασφάλειας και της ικανότητας αντίδρασης των συστημάτων. Με στόχο την καλύτερη στήριξη των επιμέρους στοιχείων της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, το πεδίο εφαρμογής του EUROSUR θα επεκταθεί από την επιτήρηση των συνόρων στον έλεγχο των συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις δευτερογενείς μετακινήσεις και τα εναέρια σύνορα. Το EUROSUR θα χρησιμοποιείται για επιχειρήσεις στα σύνορα και για τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό. Επιπλέον, το EUROSUR θα βελτιώσει την επιχειρησιακή συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών με τρίτες χώρες και τρίτους.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Η παρούσα πρόταση συμπληρώνει τις προτάσεις της Επιτροπής της 12ης Ιουνίου 2018 για τη θέσπιση του Ταμείου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων και του Ταμείου ασύλου και μετανάστευσης στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, με σκοπό την ενίσχυση της χρηματοδότησης των εθνικών συνιστωσών της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Όλες αυτές οι προτάσεις της Επιτροπής έχουν ως στόχο να εξασφαλίσουν από κοινού ένα πλήρως ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης των συνόρων της ΕΕ το οποίο θα εφαρμόζεται από μια ισχυρή και πλήρως λειτουργική Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, η οποία θα αποτελείται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και τις εθνικές αρχές των κρατών μελών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων και της επιστροφής.
Προκειμένου να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική ανάπτυξη ομάδων από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής από την 1η Ιανουαρίου 2020, θα πρέπει να ληφθούν και να εφαρμοστούν το συντομότερο δυνατό ορισμένες αποφάσεις και μέτρα εφαρμογής. Συγκεκριμένα, κατά παρέκκλιση από τη συνήθη προθεσμία που ορίζεται στον κανονισμό, η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου σχετικά με τα προφίλ του μόνιμου σώματος του οργανισμού θα πρέπει να ληφθεί εντός 6 εβδομάδων από την έναρξη ισχύος του κανονισμού και η απόφαση σχετικά με τους διορισμούς των μελών του επιχειρησιακού προσωπικού του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής από τα κράτη μέλη εντός 12 εβδομάδων από την έναρξη ισχύος του κανονισμού.
Ταυτόχρονα, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια της παρεχόμενης στήριξης στις επιχειρησιακές δραστηριότητες που οργανώνει ο οργανισμός, θα πρέπει να σχεδιαστούν και να υλοποιηθούν όλες οι αποστολές προσωπικού έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο της εφεδρείας ταχείας αντίδρασης, σύμφωνα με τα άρθρα 20, 30 και 31 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624 και σύμφωνα με τις ετήσιες διμερείς διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2018. Οι εν λόγω διατάξεις θα πρέπει να καταργηθούν με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2020.
Η παρούσα πρόταση αξιοποιεί την υφιστάμενη πολιτική και την εργαλειοθήκη διαχείρισης των συνόρων, ιδίως την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή που συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1624. Τα τελευταία δύο έτη, στο πλαίσιο της έναρξης επιχειρησιακής λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής ολοκληρώθηκαν οι πρώτοι κύκλοι αξιολογήσεων τρωτότητας και δημιουργήθηκαν οι εφεδρείες ταχείας αντίδρασης για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Μέσω του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, με επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων, οι ικανότητες του οργανισμού και, κατ’ επέκταση, της Ένωσης θα διευρυνθούν περαιτέρω με στόχο, αφενός, την αποτελεσματική αντίδραση στις υφιστάμενες και μελλοντικές απειλές στα εξωτερικά σύνορα μέσω της προδραστικής ενίσχυσης, της αξιολόγησης και του συντονισμού των δράσεων των κρατών μελών στα εξωτερικά σύνορα και με τρίτες χώρες και, αφετέρου, την επίσπευση της επιστροφής.
Μέσω της ενσωμάτωσης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur) στη νομοθετική πράξη για τη θέσπιση της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, η πρόταση προωθεί περαιτέρω ένα πνεύμα συνεργασίας, την ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμό των προσπαθειών μεταξύ των κρατών μελών και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, καθώς και μεταξύ των εθνικών αρχών και των οργανισμών της Ένωσης, με συγκεκριμένες και δεσμευτικές υποχρεώσεις. Βασίζεται, επίσης, στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 656/2014 που καθορίζει τους κανόνες επιτήρησης των εξωτερικών θαλάσσιων συνόρων στο πλαίσιο της επιχειρησιακής συνεργασίας που συντονίζεται από τον Frontex.
Στην πρόταση αποσαφηνίζεται η σχέση μεταξύ των αξιολογήσεων τρωτότητας που διενεργεί ο οργανισμός και του μηχανισμού αξιολόγησης Σένγκεν που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 με σκοπό τη μεγιστοποίηση των συνεργειών μεταξύ των εν λόγω δύο μηχανισμών που είναι απαραίτητοι για την εξασφάλιση ευρωπαϊκού ελέγχου ποιότητας όσον αφορά τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν.
Η παρούσα πρόταση βασίζεται και αναπτύσσει περαιτέρω τις εν λόγω ισχύουσες διατάξεις πολιτικής και τις συγκεντρώνει στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, δημιουργώντας έτσι ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων σε ενωσιακό επίπεδο, όπως προβλέπεται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχείο δ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η παρούσα πρόταση συνάδει με την ολοκληρωμένη μακροπρόθεσμη πολιτική για την καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης, όπως ορίζεται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα δράσης της Επιτροπής για τη μετανάστευση, το οποίο αναλύει τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές του προέδρου Γιούνκερ σε μια δέσμη συνεκτικών και αμοιβαίως ενισχυόμενων πρωτοβουλιών με βάση τέσσερις πυλώνες. Οι εν λόγω πυλώνες συνίστανται στη μείωση των κινήτρων για παράτυπη μετανάστευση, στη θωράκιση των εξωτερικών συνόρων και τη διάσωση ζωών, στην εφαρμογή μιας ισχυρής πολιτικής χορήγησης ασύλου και στη θέσπιση μιας νέας πολιτικής για τη νόμιμη μετανάστευση. Η παρούσα πρόταση αφορά την περαιτέρω εφαρμογή του ευρωπαϊκού προγράμματος δράσης για τη μετανάστευση, ειδικότερα ως προς τον στόχο της θωράκισης των εξωτερικών συνόρων, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα εφαρμόζει την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Επιπλέον, ανταποκρίνεται στο αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την περαιτέρω ενίσχυση του υποστηρικτικού ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της συνεργασίας με τρίτες χώρες, μέσω αύξησης των πόρων και ενίσχυσης της εντολής του, με στόχο την εξασφάλιση του αποτελεσματικού ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και την αποτελεσματικότερη επιστροφή των παράτυπων μεταναστών.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Η παρούσα νομοθετική πρόταση βασίζεται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία β) και δ) και στο άρθρο 79 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
Το άρθρο 77 παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ) ορίζει ότι η Ένωση αναπτύσσει πολιτική με στόχο να εξασφαλίζονται ο έλεγχος των προσώπων και η αποτελεσματική εποπτεία της διέλευσης των εξωτερικών συνόρων και να δημιουργηθεί προοδευτικά ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων. Για τον σκοπό αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία β) και δ), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, λαμβάνουν μέτρα που αφορούν τους ελέγχους στους οποίους υποβάλλονται τα πρόσωπα που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα, καθώς και οποιοδήποτε μέτρο που είναι αναγκαίο για την προοδευτική δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων.
Το άρθρο 79 παράγραφος 2 στοιχείο γ) εξουσιοδοτεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να λαμβάνουν μέτρα στον τομέα της παράτυπης μετανάστευσης και της παράνομης διαμονής, καθώς και της απομάκρυνσης και του επαναπατρισμού των παρανόμως διαμενόντων.
•Επικουρικότητα
Ο στόχος της παρούσας πρότασης είναι η διασφάλιση της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, με σκοπό την αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης και την επίτευξη υψηλού επιπέδου ασφάλειας εντός της Ένωσης, διασφαλίζοντας παράλληλα την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων σε αυτή. Σε έναν χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα, η παράτυπη μετανάστευση μέσω των εξωτερικών συνόρων ενός κράτους μέλους επηρεάζει όλα τα άλλα κράτη μέλη εντός του χώρου Σένγκεν. Ένας χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα είναι βιώσιμος μόνο αν τα εξωτερικά σύνορα είναι ασφαλή και προστατεύονται αποτελεσματικά.
Εφόσον ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης αποτελεί κοινό συμφέρον το οποίο πρέπει να εξυπηρετηθεί βάσει υψηλών και ενιαίων προτύπων στο επίπεδο της Ένωσης, οι στόχοι της παρούσας πρότασης είναι αδύνατο να υλοποιηθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
•Αναλογικότητα
Η πρόταση έχει ως στόχο να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις και πολιτικές πραγματικότητες που αντιμετωπίζει η Ένωση τόσο όσον αφορά τη διαχείριση της μετανάστευσης όσο και την εσωτερική ασφάλεια. Ενισχύει μια εργαλειοθήκη ικανοτήτων που είναι διαθέσιμη στην Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, ιδίως μέσω της σύστασης του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, με επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων, με σκοπό την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων της ΕΕ και της επιστροφής. Εξασφαλίζει την ορθή και πλήρη εφαρμογή των κανόνων για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων από τα κράτη μέλη σύμφωνα με έναν συνεκτικό κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής, τη λήψη κατάλληλων μέτρων για την πρόληψη καταστάσεων κρίσης και την αποτελεσματική και έγκαιρη ανταπόκριση στα εξωτερικά σύνορα σε περίπτωση που προκύψουν τέτοιες καταστάσεις, και μόνον εάν η κατάσταση καταστεί κρισιμότερη, θα λαμβάνονται έκτακτα μέτρα σε επίπεδο Ένωσης για την άμεση επέμβαση επιτόπου. Δεδομένων των στόχων του και σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη των στόχων αυτών.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Όπως εξηγείται στο κεφάλαιο 1, η δημιουργία του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και ο καθορισμός των αναγκαίων συνοδευτικών μέτρων αποτελούν νέα ουσιώδη στοιχεία που επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Δεδομένης της σημασίας των εν λόγω αλλαγών, είναι απαραίτητη η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624 για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή. Αποτελεί επίσης ευκαιρία για την καλύτερη ενσωμάτωση του τροποποιημένου EUROSUR στην Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή με τη συμπερίληψη των τροποποιημένων στοιχείων του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur) στον νέο κανονισμό, όπως συνάγεται από την αξιολόγηση του κανονισμού EUROSUR.
Πράγματι, μόνο ένας κανονισμός μπορεί να παρέχει τον απαραίτητο βαθμό ομοιομορφίας που απαιτείται για τη διασφάλιση της ολοκληρωμένης διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων και του αποτελεσματικού ρόλου του οργανισμού στον τομέα της επιστροφής. Επιπλέον, λαμβανομένου υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και το EUROSUR συστάθηκαν μέσω κανονισμού, η ίδια αυτή νομική πράξη κρίνεται επίσης κατάλληλη για την παρούσα πρόταση για την τροποποίηση και τη συγχώνευση των δύο κανονισμών.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η παρούσα πρόταση σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται, ιδίως, στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όλες οι δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, όσον αφορά τόσο τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής όσο και τις αρχές των κρατών μελών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων και της επιστροφής, διεξάγονται με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων όπως αυτά κατοχυρώνονται στον Χάρτη, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ασύλου (άρθρο 18 του Χάρτη), της προστασίας από την επαναπροώθηση (άρθρο 19 του Χάρτη), του δικαιώματος στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής (άρθρο 7 του Χάρτη), του δικαιώματος στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (άρθρο 8 του Χάρτη) και του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής (άρθρο 47 του Χάρτη). Στην παρούσα πρόταση λαμβάνονται πλήρως υπόψη τα δικαιώματα του παιδιού και οι ιδιαίτερες ανάγκες των ατόμων σε ευάλωτη κατάσταση.
Η πρόταση είναι επομένως σύμφωνη με τα άρθρα 2 και 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
3.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Η συνεισφορά της ΕΕ για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής έχει συμπεριληφθεί ήδη στον προϋπολογισμό της Ένωσης, βάσει του νομοθετικού δημοσιονομικού δελτίου που συνοδεύει την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Επιπλέον, στο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο που συνοδεύει τις προτάσεις της Επιτροπής για το ETIAS και το πακέτο της διαλειτουργικότητας προσδιορίστηκαν ορισμένοι πρόσθετοι πόροι για τον οργανισμό.
Για τη σύσταση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και την απόκτηση ιδίου εξοπλισμού από τον οργανισμό, καθώς και την επαρκή ανταπόκριση στα λοιπά νέα ή αναβαθμισμένα καθήκοντα που προβλέπονται στην παρούσα πρόταση, θα πρέπει να προστεθεί ποσό ύψους 577,5 εκατ. EUR στην υφιστάμενη συνεισφορά της ΕΕ για το 2019 και το 2020 στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, γεγονός που ενδέχεται να συνεπάγεται τη χρήση ειδικών μηχανισμών που προβλέπονται στον κανονισμό για το ΠΔΠ. Για την περίοδο 2021-2027, θα απαιτηθεί συνολική συνεισφορά της ΕΕ ύψους 11 270 εκατ. EUR για την κάλυψη των αναβαθμισμένων καθηκόντων και αρμοδιοτήτων του οργανισμού, που αφορούν σε μεγάλο βαθμό την υλοποίηση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και την απόκτηση ιδίου εξοπλισμού από τον οργανισμό. Τα ποσά αυτά θα συμπληρωθούν από την αντίστοιχη συνεισφορά των συνδεδεμένων χωρών Σένγκεν.
Η αιτούμενη συνεισφορά της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027 μπορεί να χρηματοδοτηθεί εντός των ανώτατων ορίων που καθορίζονται στην πρόταση για το ΠΔΠ της 2ας Μαΐου 2018.
Όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους, ο οργανισμός αναμενόταν να φθάσει τα 1 000 μέλη προσωπικού έως το 2020. Για τη σύσταση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, θα κατανεμηθούν στον οργανισμό συμπληρωματικοί πόροι: αρχικά θα κατανεμηθούν 750 υπάλληλοι το 2019, οι οποίοι θα ανέλθουν σε 3 000 έως το 2025. Οι εν λόγω συμπληρωματικές θέσεις εργασίας θα αφορούν ίσο αριθμό έκτακτων και συμβασιούχων υπαλλήλων. Οι νέες θέσεις εργασίας θα χρησιμοποιηθούν κατά κύριο λόγο για την πρόσληψη και κατάρτιση μελών επιχειρησιακού προσωπικού κατηγορίας 1 του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Ωστόσο, στην εν λόγω κατηγορία θα περιλαμβάνονται επίσης τα μέλη προσωπικού που προβλέπονται για τη δημιουργία και λειτουργία της κεντρικής μονάδας του ETIAS.
Επιπλέον, από τον προαναφερθέντα αριθμό των 3 000 θέσεων εργασίας, ο οργανισμός μπορεί να χρησιμοποιήσει έως 4 % του συνολικού μεγέθους του μόνιμου σώματος προκειμένου να προσλάβει μέλη προσωπικού για να υποστηρίξει τη σύσταση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (προσλήψεις, καθημερινή διαχείριση, επιχειρησιακός σχεδιασμός κ.λπ.), τη στελέχωση των επιχειρησιακών τοπικών γραφείων, την απόκτηση του εξοπλισμού του οργανισμού, άλλα νέα καθήκοντα που σχετίζονται με τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, περιλαμβανομένου του EUROSUR, την ενισχυμένη εντολή όσον αφορά την επιστροφή και την ανάληψη της λειτουργίας του FADO.
Πέραν του προϋπολογισμού του οργανισμού, εντός των Ταμείων στον τομέα της μετανάστευσης και της διαχείρισης των συνόρων, η υλοποίηση του διευρυμένου EUROSUR θα στηριχθεί εκ μέρους των κρατών μελών, μέσω των υφιστάμενων πόρων από το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας — Σύνορα και Θεωρήσεις το 2020 (52,5 εκατ. EUR) και το μελλοντικό Ταμείο για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων (647,5 εκατ. EUR) κατά την περίοδο 2021-2027, το δε 10 % των εν λόγω πόρων θα κατανεμηθεί στο EUROSUR. Οι σχετικές δράσεις θα υλοποιηθούν υπό καθεστώς επιμερισμένης ή άμεσης διαχείρισης.
Ο αναθεωρημένος δημοσιονομικός κανονισμός-πλαίσιο για τους αποκεντρωμένους οργανισμούς, ο οποίος περιλαμβάνει ενισχυμένους κανόνες για τη διακυβέρνηση των εν λόγω οργανισμών στον τομέα της απάτης, των παρατυπιών, των κανόνων σύγκρουσης συμφερόντων και του εσωτερικού ελέγχου, θα συμπληρώσει τους κανόνες που περιέχονται στην παρούσα πρόταση.
4.Προπαρασκευαστική διαδικασία και διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Το 2017 η Επιτροπή απηύθυνε πέντε εκθέσεις προόδου προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, στις οποίες καταγράφεται η πρόοδος που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την επιχειρησιακή λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και αναλύονται οι διαπιστωθείσες ελλείψεις. Οι εκθέσεις αυτές έδωσαν συχνά το έναυσμα για συζητήσεις στο Συμβούλιο και παρουσιάσεις στις αρμόδιες επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Στην ανακοίνωσή της τον Φεβρουάριο, η Επιτροπή έθεσε προτεραιότητες και παρουσίασε διάφορες επιλογές για το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ένωσης, με μια ισχυρή και πλήρως λειτουργική Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή στον πυρήνα ενός πλήρως ολοκληρωμένου συστήματος ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Στην ανακοίνωσή της τής 2ας Μαΐου 2018 που συνοδεύει την πρόταση για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, η Επιτροπή επανέλαβε τη δέσμευσή της για την επιδίωξη αυτού του στόχου και πρότεινε τη δημιουργία μόνιμου σώματος περίπου 10 000 συνοριοφυλάκων.
Στις 5 Ιουλίου, το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού διοργάνωσε άτυπο εργαστήριο προκειμένου να συζητηθεί το μελλοντικό νομικό πλαίσιο του οργανισμού και τα σχετικά πρακτικά της συνάντησης μαζί με τις χωριστές θέσεις 8 κρατών μελών υποβλήθηκαν στην Επιτροπή. Επιπλέον, η νέα εντολή του οργανισμού συζητήθηκε στις 9 Ιουλίου στη συνεδρίαση της στρατηγικής επιτροπής για τη μετανάστευση, τα σύνορα και το άσυλο, στο πλαίσιο της οποίας οι εκπρόσωποι των κρατών μελών εξέφρασαν τις προκαταρκτικές απόψεις τους σχετικά με τις ιδέες που περιλαμβάνονται στην πρόταση για το ΠΔΠ. Όσον αφορά το EUROSUR, σύμφωνα με το άρθρο 22 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1052/2013, η Επιτροπή διεξήγαγε συνολική αξιολόγηση του EUROSUR. Η έκθεση της εν λόγω αξιολόγησης προσαρτάται στην πρόταση. Η έκθεση αξιολόγησης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πλαίσιο του EUROSUR πέτυχε τους στόχους του, ωστόσο υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης της λειτουργίας του EUROSUR μέσω της μετεξέλιξής του από σύστημα τεχνικών πληροφοριών σε πλαίσιο διακυβέρνησης για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία. Διεξήχθησαν επακόλουθες διαβουλεύσεις με την ομάδα εμπειρογνωμόνων για το EUROSUR, η οποία συστάθηκε και τελεί υπό τη διαχείριση του οργανισμού με στόχο τη στήριξη της εφαρμογής του EUROSUR, καθώς και με την ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων για το EUROSUR που συγκροτήθηκε από την Επιτροπή για τη συζήτηση και παρακολούθηση της διαδικασίας αξιολόγησης και την εξέταση πιθανών τροποποιήσεων στον ισχύοντα κανονισμό. Στις 6 και 7 Φεβρουαρίου 2018, η Επιτροπή διοργάνωσε ειδικό εργαστήριο προκειμένου να συζητηθούν οι τεχνολογικές και βιομηχανικές πτυχές του EUROSUR από κοινού με εκπροσώπους του κλάδου, ερευνητές και κυβερνητικούς εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη, τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ. Για την εκτίμηση του κόστους-οφέλους των διαφόρων αλλαγών που προβλέπει η πρόταση, η Επιτροπή ανέθεσε την εκπόνηση μελέτης για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των διαφόρων επιλογών αναφορικά με τις πιθανές εξελίξεις του Ευρωπαϊκού Συστήματος Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur).
Λαμβανομένων υπόψη, αφενός, του αιτήματος που διατύπωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 28 Ιουνίου 2018 για περαιτέρω ενίσχυση του υποστηρικτικού ρόλου του οργανισμού μέσω ενίσχυσης της εντολής του και, αφετέρου, της ανάγκης ανταπόκρισης στο εν λόγω αίτημα σε κατάλληλο χρόνο, αποφασίστηκε η μη διενέργεια εκτίμησης επιπτώσεων.
5.Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Η πρόταση (άρθρο 8) εισάγει έναν κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων ως τρόπο εξασφάλισης της αποτελεσματικής εφαρμογής της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων από την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή. Ο κύκλος πολυετούς στρατηγικής θα καθορίσει μια διαλειτουργική, ενοποιημένη και συνεχή διαδικασία για την παροχή στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών σε όλους τους εμπλεκόμενους σε επίπεδο Ένωσης και στα κράτη μέλη στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων και της επιστροφής, με στόχο τη συνεκτική, ολοκληρωμένη και μεθοδολογική εφαρμογή της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Ο κύκλος θα αρχίσει με τον καθορισμό του πολιτικού προσανατολισμού για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων με τη μορφή κατ’ εξουσιοδότηση πράξης της Επιτροπής, η οποία στη συνέχεια θα εφαρμοστεί μέσω της τεχνικής και επιχειρησιακής στρατηγικής που χαράσσει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και των εθνικών στρατηγικών που καταρτίζονται από τα κράτη μέλη. Η αξιολόγηση της εφαρμογής των τριών αυτών σταδίων θα ολοκληρωθεί ενόψει της προετοιμασίας του επόμενου κύκλου.
Τα κύρια στοιχεία της πρότασης για τη σύσταση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, που συνοδεύονται από βελτιώσεις άλλων βασικών ικανοτήτων (βλ. ιδίως άρθρο 5 παράγραφος 2, άρθρα 55 έως 60 και άρθρα 63 και 64) είναι τα εξής:
–Τα ουσιώδη στοιχεία αναφορικά με το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής επεξηγούνται στο κεφάλαιο 1 ανωτέρω, ιδίως όσον αφορά τη σύνθεση, το μέγεθος, το εύρος δραστηριοτήτων, τον υποχρεωτικό χαρακτήρα και την άσκηση των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων του.
–Προκειμένου να ληφθεί υπόψη ο σύνθετος χαρακτήρας του μόνιμου σώματος, η πρόταση ορίζει ότι ως επιχειρησιακό προσωπικό του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής νοούνται οι συνοριοφύλακες, οι συνοδοί επιστροφής, οι ειδικοί σε θέματα επιστροφής και λοιπά σχετικά μέλη του προσωπικού. Το επιχειρησιακό προσωπικό θα μπορεί να αναπτύσσεται στο πλαίσιο τριών ομάδων: ομάδες διαχείρισης των συνόρων, ομάδες επιστροφής και ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
–Οι επιμέρους συνεισφορές των κρατών μελών στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής ορίζονται σύμφωνα με τα παραρτήματα IV και V. Η κατανομή των εν λόγω επιμέρους συνεισφορών βασίζεται στην κλείδα κατανομής που συμφωνήθηκε για την εφεδρεία ταχείας αντίδρασης, όπως ορίζεται στο παράρτημα Ι του ισχύοντος κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή.
–Η λειτουργία του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και η σύνθεσή του υπόκεινται σε ενδιάμεση επανεξέταση που θα διενεργηθεί από την Επιτροπή. Με βάση την ενδιάμεση επανεξέταση, η Επιτροπή μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο τροποποίησης των σχετικών παραρτημάτων.
–Προκειμένου να διασφαλιστεί η ανάπτυξη κοινής επαγγελματικής νοοτροπίας, θα πρέπει να παρέχεται ειδική εκπαίδευση και στολή στις ομάδες που αναπτύσσονται από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής.
–Ενόψει της αποστολής ομάδων από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής στο έδαφος τρίτων χωρών, ο οργανισμός θα πρέπει να αναπτύξει ικανότητες για δικές του δομές διοίκησης και ελέγχου.
–Για την αντιμετώπιση των μόνιμων κενών στην εθελοντική συγκέντρωση τεχνικού εξοπλισμού από τα κράτη μέλη, ιδίως σε ό,τι αφορά τα μεγάλης κλίμακας περιουσιακά στοιχεία, ο οργανισμός θα πρέπει να διαθέτει τον δικό του εξοπλισμό που θα αναπτύσσεται σε κοινές επιχειρήσεις ή ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα ή σε οποιεσδήποτε άλλες επιχειρησιακές δραστηριότητες. Παρότι ο οργανισμός έχει τη νομική δυνατότητα να αγοράζει ή να μισθώνει τον δικό του τεχνικό εξοπλισμό από το 2011, η δυνατότητα αυτή προσέκρουε στην έλλειψη δημοσιονομικών πόρων. Με τη θέσπιση του κανονισμού του 2016, διατέθηκε στον οργανισμό ειδικός προϋπολογισμός ύψους 40 εκατ. EUR για την αγορά μικρού και μεσαίου μεγέθους εξοπλισμού, και ο οργανισμός έχει σημειώσει πρόοδο στην αξιοποίηση των εν λόγω ευκαιριών. Ως φυσικό επακόλουθο των εν λόγω εξελίξεων και προκειμένου να ανταποκριθεί στο επίπεδο φιλοδοξίας που βρίσκεται στη βάση της σύστασης του μόνιμου σώματος Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, η Επιτροπή διέθεσε στον οργανισμό σημαντικό κονδύλιο στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027 ώστε να δοθεί στον οργανισμό η δυνατότητα να αποκτήσει, να συντηρεί και να χρησιμοποιεί τους εναέριους, θαλάσσιους και χερσαίους πόρους που είναι απαραίτητοι για την κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών του.
–Παρότι η απόκτηση των απαραίτητων πόρων μπορεί να αποβεί χρονοβόρα, ιδίως σε ό,τι αφορά τα μεγάλα περιουσιακά στοιχεία, ο ίδιος εξοπλισμός του οργανισμού αναμένεται να λειτουργήσει τελικά ως ο στυλοβάτης των επιχειρησιακών τοποθετήσεων, ενώ σε εξαιρετικές περιπτώσεις θα ζητείται από τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε πρόσθετες συνεισφορές. Τη λειτουργία του εξοπλισμού του οργανισμού θα πρέπει να την αναλαμβάνουν κατά κύριο λόγο τα τεχνικά πληρώματα του οργανισμού ως μέρος του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική χρήση των προτεινόμενων οικονομικών πόρων για την απόκτηση ιδίου εξοπλισμού από τον οργανισμό, η διαδικασία βασίζεται σε πολυετή στρατηγική η οποία θα αποφασιστεί το συντομότερο δυνατόν από το διοικητικό συμβούλιο και θα συνοδεύεται από σχέδιο δράσης.
–Προς διευκόλυνση του έργου του οργανισμού στα κράτη μέλη που φιλοξενούν τις επιχειρησιακές του δραστηριότητες στα εξωτερικά σύνορα και τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την επιστροφή, ο οργανισμός θα έχει τη δυνατότητα να συστήνει τοπικά γραφεία στα εν λόγω κράτη μέλη για το χρονικό διάστημα που βρίσκονται σε εξέλιξη οι επιχειρησιακές του δραστηριότητες. Τα εν λόγω τοπικά γραφεία θα λειτουργούν ως σύνδεσμος διεπαφής μεταξύ του οργανισμού και των κρατών μελών υποδοχής, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ο συντονισμός, η επικοινωνία και η υλικοτεχνική υποστήριξη και να εξασφαλίζεται η ομαλή διεξαγωγή όλων των διαδικασιών που σχετίζονται με τις εν λόγω επιχειρησιακές δραστηριότητες. Τα τοπικά γραφεία θα συσταθούν σε τοποθεσίες που βρίσκονται σε γεωγραφική εγγύτητα με τις περιοχές στις οποίες πραγματοποιούνται οι επιχειρησιακές δραστηριότητες.
Η πρόταση (άρθρα 9 και 67) θεσπίζει πλαίσιο για τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Ο σχεδιασμός αυτός θα ενσωματώνει τις διάφορες διαδικασίες σχεδιασμού των αρχών συνοριοφυλακής και επιστροφής των κρατών μελών και του οργανισμού σε βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο επίπεδο. Ο ολοκληρωμένος σχεδιασμός θα ακολουθεί τον κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.
–Στην πρόταση καθορίζεται τυποποιημένη μεθοδολογία σχεδιασμού βάσει σεναρίων που καταρτίζονται από τον οργανισμό. Τα εν λόγω σενάρια, που θα βασίζονται στην ανάλυση κινδύνου, θα λαμβάνουν υπόψη το γεωπολιτικό πλαίσιο και θα εγκρίνονται από το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού.
–Η πρόταση εισάγει τον σχεδιασμό της ανάπτυξης ικανοτήτων για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή. Ο σχεδιασμός της ανάπτυξης ικανοτήτων που θεσπίζεται με την παρούσα πρόταση είναι ένας μηχανισμός που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση και τη σύγκλιση των μακροπρόθεσμων σχεδίων των κρατών μελών και του οργανισμού, με σκοπό τον προσδιορισμό ευκαιριών στους τομείς της εκπαίδευσης και κατάρτισης, της τεχνικής και επιχειρησιακής τυποποίησης, των ομαδοποιημένων προμηθειών εξοπλισμού και της έρευνας και ανάπτυξης. Ο οργανισμός θα αποκτήσει νέες ικανότητες για τη στήριξη των ιδιαίτερων αναγκών των κρατών μελών· θα διαδραματίσει επίσης βασικό ρόλο στον συντονισμό της ανάπτυξης ικανοτήτων για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής.
–Οι διαδικασίες σχεδιασμού της ανάπτυξης ικανοτήτων θα οδηγήσουν στην κατάρτιση ενός χάρτη πορείας για την ανάπτυξη ικανοτήτων της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, ο οποίος θα εγκριθεί από το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού και θα προσαρτηθεί στην επιχειρησιακή και τεχνική στρατηγική για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Ο εν λόγω χάρτης πορείας για την ανάπτυξη ικανοτήτων θα παράσχει στρατηγικές κατευθύνσεις για την ανάπτυξη των ικανοτήτων της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και θα οδηγήσει στην κατάρτιση σχεδίων σύναψης συμβάσεων και τεχνολογικών χαρτών πορείας. Τα εν λόγω σχέδια σύναψης συμβάσεων θα συνδράμουν τα κράτη μέλη και τον οργανισμό στην αγορά και τη μίσθωση τεχνικού εξοπλισμού και οι τεχνολογικοί χάρτες πορείας θα παρέχουν στήριξη στον οργανισμό για τον προσδιορισμό των κύριων ερευνητικών θεμάτων και θα ληφθούν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των μέσων της ΕΕ για την στήριξη των επιχειρησιακών και ερευνητικών δραστηριοτήτων στον τομέα της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων και της επιστροφής.
–Η πρόταση ενισχύει τις ισχύουσες απαιτήσεις για τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης σε επίπεδο κρατών μελών στο πλαίσιο της συνολικής διαδικασίας ολοκληρωμένου σχεδιασμού. Ο σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης καλύπτει όλα τα αναγκαία μέτρα και τους αναγκαίους πόρους για την ενδεχόμενη ενίσχυση των ικανοτήτων, περιλαμβανομένης της υλικοτεχνικής υποστήριξης και της παροχής στήριξης κατά την αντιμετώπιση υψηλότερων επιπέδων επίπτωσης στα εξωτερικά σύνορα, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας στήριξης της ανάπτυξης πρόσθετων ικανοτήτων υπό τον συντονισμό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Τα σχέδια αυτά θα πρέπει να εξακολουθούν να υπόκεινται στον μηχανισμό ποιοτικού ελέγχου στο πλαίσιο του μηχανισμού αξιολόγησης τρωτότητας.
–Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός θα συντονίζεται μεταξύ των κρατών μελών και του οργανισμού στο πλαίσιο του EUROSUR σύμφωνα με τις διαδικασίες σχεδιασμού των κοινών επιχειρήσεων στα σύνορα που καθορίζει ο οργανισμός.
Η πρόταση (άρθρο 18 και επόμενα) ενσωματώνει το EUROSUR στον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή ως απαραίτητο στοιχείο για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής.
–Το EUROSUR μετεξελίσσεται σε πλαίσιο διακυβέρνησης για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών των κρατών μελών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων και του οργανισμού, με βάση τα διάφορα συστήματα πληροφοριών που χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη και τον οργανισμό και, παράλληλα, τη διεύρυνση και επέκταση του ρόλου και των αρμοδιοτήτων των εθνικών κέντρων συντονισμού.
–Η πρόταση απλουστεύει τα υφιστάμενα στοιχεία του ισχύοντος κανονισμού EUROSUR και βελτιώνει την ικανότητα ανταπόκρισης του EUROSUR. Ορισμένα τεχνικά μέρη του ισχύοντος κανονισμού EUROSUR θα μεταφερθούν σε εκτελεστικές πράξεις με στόχο την εξασφάλιση μεγαλύτερης σαφήνειας στην τεχνική εφαρμογή, την παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας και πιθανών επιχειρησιακών επικαιροποιήσεων και, παράλληλα, τη διασφάλιση του δεσμευτικού χαρακτήρα τους.
Η πρόταση διευρύνει το ισχύον πεδίο εφαρμογής του EUROSUR από την επιτήρηση των χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων στον έλεγχο των συνόρων (με την προσθήκη των ελέγχων στα σημεία διέλευσης των συνόρων και της επιτήρησης των εναέριων συνόρων που επί του παρόντος αναφέρονται σε εθελοντική βάση από τα κράτη μέλη), με στόχο την εξασφάλιση λεπτομερούς επίγνωσης της κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα και την επέκταση του εύρους των ικανοτήτων αντίδρασης. Ο οργανισμός θα αναπτύξει νέες μορφές διυπηρεσιακής συνεργασίας με τις αρχές του τομέα των αερομεταφορών για τον καλύτερο εντοπισμό και την αντιμετώπιση των νέων απειλών που θέτουν τα αεροσκάφη και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Η πρόταση ενισχύει την επίγνωση της κατάστασης, την ανάλυση κινδύνου, την πρόληψη και την ανταπόκριση της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής ως προς τις ακόλουθες πτυχές:
–Με στόχο την ενίσχυση της λειτουργίας ανάλυσης κινδύνου της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, οι διάφορες πηγές πληροφοριών και μεθοδολογίες, τα τμήματα των συνόρων και τα επίπεδα επίπτωσης του EUROSUR θα ευθυγραμμιστούν με αυτά που χρησιμοποιούν ο οργανισμός και τα κράτη μέλη μέσω του κοινού υποδείγματος ολοκληρωμένης ανάλυσης κινδύνου (CIRAM) από το δίκτυο ανάλυσης κινδύνου Frontex (FRAN) και τις αξιολογήσεις τρωτότητας (άρθρο 31).
–Με βάση το EUROSUR, η πρόταση ενισχύει την επίγνωση της κατάστασης της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (άρθρο 29). Η υφιστάμενη κοινή προσυνοριακή εικόνα βάσει επεξεργασμένων πληροφοριών, η οποία συγκεντρώνει πληροφορίες σχετικά με την προσυνοριακή περιοχή, συγχωνεύεται με την ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης, η οποία με βάση τον ισχύοντα κανονισμό αντιστοιχεί στις πληροφορίες που συλλέγονται εντός του χώρου Σένγκεν. Οι δευτερογενείς μετακινήσεις γίνονται πλέον μέρος των εικόνων της κατάστασης με στόχο την αξιολόγηση της μεταναστευτικής κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ τόσο σε επίπεδο στρατηγικής όσο και σε επίπεδο τακτικής. Τα κράτη μέλη και ο οργανισμός θα επωφελούνται πλέον και θα συνεισφέρουν στις πληροφορίες αυτές απευθείας στο πλαίσιο του EUROSUR μέσω των εθνικών κέντρων συντονισμού.
–Θεσπίζεται επίσημα ο μηχανισμός των υπηρεσιών συγχώνευσης EUROSUR (άρθρο 29) προς αντικατάσταση της «κοινής εφαρμογής προϊόντων επιτήρησης» που αναφέρεται στον ισχύοντα κανονισμό EUROSUR. Μέσω των υπηρεσιών συγχώνευσης EUROSUR, ο οργανισμός παρέχει στα εθνικά κέντρα συντονισμού και στον ίδιο συναφείς πληροφορίες σχετικά με τα εξωτερικά σύνορα. Οι υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR εξακολουθούν να παρέχονται μέσω της συνεργασίας μεταξύ του οργανισμού και τρίτων. Ο οργανισμός θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις δορυφορικές υπηρεσίες γεωσκόπησης στο πλαίσιο του διαστημικού προγράμματος Copernicus για την επιτήρηση της προσυνοριακής περιοχής, αλλά παράλληλα θα αναπτύξει νέες υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR από κοινού με άλλους οργανισμούς της ΕΕ και διεθνείς εταίρους προκειμένου να ανταποκριθεί στο νέο πεδίο εφαρμογής του EUROSUR. Για παράδειγμα, η εν λόγω διυπηρεσιακή συνεργασία θα πρέπει να αναπτυχθεί στον τομέα της επιτήρησης των εναέριων συνόρων μεταξύ του οργανισμού, του διαχειριστή δικτύου του ευρωπαϊκού δικτύου διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας (EUROCONTROL) και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA).
–Η πρόταση (άρθρο 30) εισάγει την απαίτηση εκπόνησης ανάλυσης στρατηγικών κινδύνων για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής ανά διετία, με στόχο την παροχή μακροπρόθεσμων πληροφοριών και αναλύσεων για τα επόμενα έτη. Η ανάλυση αυτή θα χρησιμεύει ως αφετηρία για την Επιτροπή ώστε να προετοιμάσει τον κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Επιπλέον, η ανάλυση στρατηγικών κινδύνων θα συμβάλει στην κατάρτιση σεναρίων υψηλού επιπέδου που θα αποτελούν τη βάση του ολοκληρωμένου σχεδιασμού.
–Δεδομένου ότι οι αξιολογήσεις τρωτότητας και ο μηχανισμός αξιολόγησης Σένγκεν που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 είναι δύο συμπληρωματικοί μηχανισμοί για την εξασφάλιση του ευρωπαϊκού ελέγχου ποιότητας όσον αφορά την ομαλή λειτουργία του χώρου Σένγκεν, θα πρέπει να θεσπιστούν σαφείς ρυθμίσεις για την τακτική ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα αποτελέσματά τους μεταξύ της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, ούτως ώστε να μεγιστοποιηθούν οι συνέργειες μεταξύ των εν λόγω μηχανισμών (άρθρο 34).
–Για την καλύτερη αντιμετώπιση των καταστάσεων κρίσης στις περιπτώσεις όπου, σε επίπεδο ενός ορισμένου τμήματος των συνόρων, τίθεται σε κίνδυνο η λειτουργία του χώρου Σένγκεν, δημιουργείται ένα τέταρτο «κρίσιμο» επίπεδο επίπτωσης στο EUROSUR. Το «κρίσιμο» επίπεδο επίπτωσης θα ενεργοποιεί αυτόματα την αντίδραση του μόνιμου σώματος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (άρθρα 35, 36 και 42).
–Όσον αφορά τις ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, η Επιτροπή προτείνει νέες διατάξεις (στο άρθρο 41) με στόχο την εξασφάλιση συνοχής με την τροποποιημένη πρόταση κανονισμού σχετικά με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, η οποία υποβάλλεται μαζί με την παρούσα πρόταση. Η Επιτροπή προτείνει τη διεύρυνση του πεδίου για την ενεργοποίηση της χρήσης των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών —η ανάπτυξή τους υπόκειται στην υποβολή αιτήματος από το οικείο κράτος μέλος, αλλά δεν περιορίζεται πλέον σε περιπτώσεις δυσανάλογων μεταναστευτικών προκλήσεων. Η Επιτροπή θα είναι υπεύθυνη για τον επιτόπου συντονισμό, όπως ήδη αντικατοπτρίζεται στον ισχύοντα κανονισμό, καθώς και για τον συντονισμό των αιτημάτων των κρατών μελών και την αξιολόγηση των αναγκών. Με τον τρόπο αυτό, εξασφαλίζεται συνοχή μεταξύ των διαφόρων δράσεων των αρμόδιων οργανισμών της Ένωσης, και επιτυγχάνονται συνέργειες σε επίπεδο πόρων των οργανισμών και των κρατών μελών.
–Με βάση τις ισχύουσες διατάξεις, η πρόταση (άρθρο 42) παγιώνει τον ρόλο του εκτελεστικού διευθυντή ως προς την υποβολή προτάσεων στο οικείο κράτος μέλος για συγκεκριμένες επιχειρησιακές δραστηριότητες του οργανισμού, όταν αυτό δικαιολογείται από τα αποτελέσματα της αξιολόγησης τρωτότητας, την ανάλυση κινδύνου ή όταν αποδίδεται κρίσιμη επίπτωση σε ένα ή περισσότερα τμήματα των συνόρων. Σε περίπτωση έλλειψης συνεργασίας αναφορικά με τις εν λόγω προτεινόμενες δράσεις, θα πρέπει να ενημερώνεται σχετικά η Επιτροπή προκειμένου να αξιολογείται και να λαμβάνεται απόφαση για το κατά πόσον απαιτείται περαιτέρω δράση σύμφωνα με το άρθρο 43 για την αντιμετώπιση της κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ που απαιτεί επείγουσα δράση.
Η πρόταση βελτιώνει την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία εντός της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (βλ. γενικά άρθρο 12):
–Στις εκτελεστικές πράξεις θα προσδιορίζεται περαιτέρω το είδος των πληροφοριών που πρέπει να παρέχονται στο πλαίσιο του EUROSUR, αλλά και οι οντότητες που είναι αρμόδιες για τη συλλογή, την επεξεργασία, την αρχειοθέτηση και τη διαβίβαση ειδικών πληροφοριών, οι μέγιστες προθεσμίες για την υποβολή εκθέσεων, καθώς και οι αρχές που διέπουν την ασφάλεια και την προστασία των δεδομένων (βλ. π.χ. άρθρο 25).
–Ο οργανισμός θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τόσο την τεχνική κατάσταση των δικτύων και των συστημάτων όσο και την ποιότητα των πληροφοριών που υποβάλλουν τα κράτη μέλη και θα διαβιβάζει τις σχετικές πληροφορίες στους χρήστες ως βασικό στοιχείο της αξιοπιστίας του πλαισίου του EUROSUR (άρθρο 24).
–Το δίκτυο επικοινωνίας αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του ισχύοντος κανονισμού EUROSUR και παρέχει τη δυνατότητα ανταλλαγής διαβαθμισμένων πληροφοριών της ΕΕ μεταξύ των κρατών μελών και του οργανισμού. Το εν λόγω δίκτυο επικοινωνίας χρησιμοποιείται πλέον (άρθρα 14 και 15) για όλες τις ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων συνιστωσών της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και το επίπεδο διαβάθμισής του αυξάνεται από RESTREINT UE/EU RESTRICTED σε CONFIDENTIEL UE/EU CONFIDENTIAL με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας των πληροφοριών και της εμπιστοσύνης μεταξύ των φορέων.
–Ο οργανισμός θα αναπτύσσει τεχνικά πρότυπα για τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών, ενώ παράλληλα ενισχύεται η διασφάλιση των πληροφοριών μέσω των εθνικών κέντρων συντονισμού (άρθρο 16).
Η πρόταση βελτιώνει την ανταπόκριση της ΕΕ στον τομέα της επιστροφής ως προς τις ακόλουθες πτυχές (βλ. άρθρο 49 και επόμενα):
–Με την παρούσα πρόταση επεκτείνεται περαιτέρω η εντολή του οργανισμού ούτως ώστε να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα κράτη μέλη σε διαδικασίες επιστροφής, με την επιφύλαξη της ευθύνης των τελευταίων για την έκδοση αποφάσεων επιστροφής, μεταξύ άλλων όσον αφορά την προετοιμασία αποφάσεων επιστροφής, την ταυτοποίηση υπηκόων τρίτων χωρών και άλλες δραστηριότητες των κρατών μελών που προηγούνται ή σχετίζονται με την επιστροφή.
–Για να συνδράμει περαιτέρω τα κράτη μέλη, ο οργανισμός είναι επίσης επιφορτισμένος με τα ακόλουθα καθήκοντα:
–την ανάπτυξη ενός υποδείγματος αναφοράς για ένα σύστημα διαχείρισης υποθέσεων επιστροφής το οποίο θα καθορίζει τη δομή των εθνικών συστημάτων διαχείρισης της επιστροφής·
–τη στήριξη της ανάπτυξης των εθνικών συστημάτων τους ή την ευθυγράμμισή τους με το υπόδειγμα·
–τη δημιουργία ενός κεντρικού συστήματος και μιας υποδομής επικοινωνιών μεταξύ των εθνικών συστημάτων διαχείρισης της επιστροφής και του κεντρικού συστήματος για την επεξεργασία όλων των πληροφοριών και των δεδομένων που χρειάζεται ο οργανισμός προκειμένου να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή σύμφωνα με τον κανονισμό.
–Αυξημένη συνεργασία με τρίτες χώρες: παροχή συνδρομής στις δραστηριότητες επιστροφής από και σε τρίτες χώρες, μεταξύ άλλων μέσω της αποστολής του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής σε τρίτες χώρες, καθώς και μέσω της ενισχυμένης συνεργασίας με τις αρχές των τρίτων χωρών σε θέματα επιστροφής, μεταξύ άλλων όσον αφορά την απόκτηση ταξιδιωτικών εγγράφων.
–Ενίσχυση της εντολής του οργανισμού για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε σχέση με τις δραστηριότητές του στον τομέα της επιστροφής, καθώς και για την ανταλλαγή πληροφοριών με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς όσον αφορά τις δραστηριότητες επιστροφής.
Η πρόταση βελτιώνει την εξωτερική διάσταση της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (βλ. άρθρα 72 έως 79):
–Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα έχει τη δυνατότητα να αναλαμβάνει δράσεις σε τρίτες χώρες χωρίς να περιορίζεται στις γειτονικές τρίτες χώρες, μεταξύ άλλων και στον τομέα της επιστροφής όπως αναφέρεται ανωτέρω.
–Η πρόταση περιγράφει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ο οργανισμός θα παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή σε τρίτες χώρες. Οι επιχειρήσεις του οργανισμού θα μπορούν να διεξάγονται σε οποιαδήποτε σύνορα της οικείας τρίτης χώρας, κατά περίπτωση, με τη σύμφωνη γνώμη του/των κράτους/-ών μέλους/-ών που συνορεύει/-ουν με την περιοχή των επιχειρήσεων.
–Η πρόταση βελτιώνει την ανταλλαγή πληροφοριών με τρίτες χώρες στο πλαίσιο του EUROSUR μέσω των εθνικών κέντρων συντονισμού και, παράλληλα, διατηρεί τις ιστορικές σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών και των τρίτων χωρών. Οι διατάξεις θα περιγράφουν λεπτομερώς τις προϋποθέσεις για την ανταλλαγή δεδομένων με τις αρχές τρίτων χωρών και την παροχή των υπηρεσιών συγχώνευσης EUROSUR στις εν λόγω αρχές.
–Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής για τη δημιουργία ευρωπαϊκού δικτύου αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης (αναδιατύπωση), αναγνωρίζεται ο ρόλος του αξιωματικού συνδέσμου μετανάστευσης για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία. Πέρα από το ευρωπαϊκό δίκτυο αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης, θεσπίζονται επίσημα οι σύνδεσμοι με τα εθνικά κέντρα συντονισμού και τον οργανισμό.
–Αποσαφηνίζεται ο ρόλος της Επιτροπής όσον αφορά τη συνεργασία με τρίτες χώρες: η Επιτροπή στηρίζει τα κράτη μέλη και τον οργανισμό στον τομέα της συνεργασίας με τρίτες χώρες καταρτίζοντας πρότυπες διατάξεις και επαληθεύοντας τη συμμόρφωση των σχετικών διατάξεων των διμερών και πολυμερών συμφωνιών και συμφωνιών συνεργασίας με τον κανονισμό.
Τέλος, με βάση τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 27ης Μαρτίου 2017, η Επιτροπή προτείνει την ενσωμάτωση του συστήματος του επιγραμμικού μητρώου γνησίων και πλαστών εγγράφων (FADO) στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Το σύστημα FADO είναι ένα ευρωπαϊκό σύστημα εικόνων που σχεδιάστηκε με σκοπό την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τα γνήσια και τα πλαστά έγγραφα, το οποίο επί του παρόντος τελεί υπό τη διαχείριση της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου. Το εν λόγω κοινό και ενιαίο σύστημα εικόνων της Ένωσης αποτελεί ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για την καταπολέμηση της απάτης σχετικά με τα έγγραφα, καθώς διευκολύνει τον εντοπισμό πλαστών εγγράφων. Η ενσωμάτωση του FADO στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα δώσει στον οργανισμό τη δυνατότητα να αναλάβει τη λειτουργία και τη διαχείριση του συστήματος. Η ενσωμάτωση του FADO θα επιτύχει τα ακόλουθα αποτελέσματα (άρθρο 80):
–Για τη στήριξη των κρατών μελών κατά τον έλεγχο της γνησιότητας των εγγράφων στα σύνορα, η πρόταση αναθέτει στον οργανισμό την ανάληψη της διαχείρισης και την προσαρμογή του συστήματος του επιγραμμικού μητρώου γνησίων και πλαστών εγγράφων (FADO) στις τρέχουσες και μελλοντικές απαιτήσεις. Η κοινή δράση 98/700/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 3ης Δεκεμβρίου 1998, θα καταργηθεί στο σύνολό της και θα αντικατασταθεί από νομική βάση στον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, η οποία θα παρέχει στον οργανισμό τη δυνατότητα να αναλάβει τη διαχείριση του υφιστάμενου συστήματος. Οι σχετικές εκτελεστικές διατάξεις θα καθοριστούν με εκτελεστικές πράξεις. Με τον τρόπο αυτό, εξασφαλίζεται η συμμετοχή των εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών (μέσω της υφιστάμενης επιτροπής του άρθρου 6) και παρέχεται η δυνατότητα προσαρμογής του συστήματος στις μελλοντικές ανάγκες.
–Η πολυεπίπεδη δομή του συστήματος FADO θα πρέπει να διατηρηθεί, δεδομένου ότι είναι απαραίτητο να παρέχονται διάφορα επίπεδα πληροφοριών σχετικά με τα έγγραφα σε διάφορους ενδιαφερόμενους, μεταξύ άλλων και στο ευρύ κοινό. Σε ό,τι αφορά τη μεταβατική περίοδο, θα πρέπει να διασφαλιστεί, αφενός, ότι το υφιστάμενο σύστημα FADO παραμένει λειτουργικό έως ότου τεθεί σε λειτουργία το νέο σύστημα και, αφετέρου, ότι τα υφιστάμενα δεδομένα διαβιβάζονται στο νέο σύστημα με τη σύμφωνη γνώμη των κρατών μελών ως κύριων των δεδομένων.
Τέλος, η πρόταση εξετάζει επίσης διάφορες πτυχές αναφορικά με ζητήματα διακυβέρνησης και διοίκησης του οργανισμού:
–λόγω της σύστασης του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, καθώς και της γενικής επέκτασης της εντολής του οργανισμού, ιδίως στον τομέα της επιστροφής, για τον διορισμό τριών αναπληρωτών εκτελεστικών διευθυντών αντί ενός όπως προβλέπεται δυνάμει του ισχύοντος κανονισμού (άρθρο 105). Σε καθέναν από τους εν λόγω τρεις αναπληρωτές εκτελεστικούς διευθυντές θα πρέπει να ανατεθεί ένα συγκεκριμένο πεδίο αρμοδιότητας.
–Λόγω της καθοριστικής σημασίας του οργανισμού στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής που είναι υπεύθυνη για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, καθώς και του ρόλου της Επιτροπής όσον αφορά τον κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων (βλ. άρθρο 8), η αρμοδιότητα της Επιτροπής στο πλαίσιο της διακυβέρνησης του οργανισμού θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τις αρχές της κοινής προσέγγισης για τους αποκεντρωμένους οργανισμούς της Ένωσης που εγκρίθηκαν στις 19 Ιουλίου 2012 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή (π.χ. όσον αφορά τον διορισμό των αναπληρωτών εκτελεστικών διευθυντών, άρθρο 105).
–Η πρόταση συγκροτεί επιτροπή που επικουρεί την Επιτροπή στην κατάρτιση μιας σειράς εκτελεστικών πράξεων που προβλέπονται στον κανονισμό. Ωστόσο, όσον αφορά το FADO, θα πρέπει να χρησιμοποιείται η υφιστάμενη επιτροπή του άρθρου 6 (άρθρο 117).
Η πρόταση επαναλαμβάνει τις διατάξεις του ισχύοντος κανονισμού όσον αφορά την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προαναφερθείσες αλλαγές είναι αναγκαίες ώστε να διασφαλίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή είναι άρτια εξοπλισμένη, αποδοτική και πλήρως λειτουργική προκειμένου να εγγυάται την αποτελεσματική στήριξη των κρατών μελών για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης.
2018/0330 (COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή
και για την κατάργηση της κοινής δράσης 98/700/ΔΕΥ του Συμβουλίου, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
Συμβολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη σύνοδο των ηγετών στο
Σάλτσμπουργκ στις 19-20 Σεπτεμβρίου 2018
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία β) και δ) και το άρθρο 79 παράγραφος 2 στοιχείο γ),
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Στόχος της πολιτικής της Ένωσης στον τομέα της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων είναι η ανάπτυξη και εφαρμογή ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, που αποτελεί αναγκαίο συμπλήρωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων στο εσωτερικό της Ένωσης και θεμελιώδη συνιστώσα ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Η ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων είναι καίριας σημασίας για τη βελτίωση της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών. O σκοπός είναι η αποτελεσματική διαχείριση της διέλευσης των εξωτερικών συνόρων και η αντιμετώπιση των μεταναστευτικών προκλήσεων και των εν δυνάμει μελλοντικών απειλών στα σύνορα αυτά, συμβάλλοντας έτσι στην αντιμετώπιση των σοβαρών μορφών εγκληματικότητας με διασυνοριακή διάσταση και εξασφαλίζοντας υψηλό επίπεδο εσωτερικής ασφάλειας εντός της Ένωσης. Συγχρόνως, είναι απαραίτητη η δράση με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και παράλληλη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων μέσα στην Ένωση.
(2)Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 του Συμβουλίου. Από την ανάληψη των αρμοδιοτήτων του την 1η Μαΐου 2005, έχει παράσχει επιτυχώς βοήθεια στα κράτη μέλη κατά την υλοποίηση των επιχειρησιακών πτυχών της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων με κοινές επιχειρήσεις και ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα, αναλύσεις κινδύνου, ανταλλαγή πληροφοριών, διασύνδεση με τις τρίτες χώρες και την επιστροφή των επιστρεφόντων.
(3)Ο ευρωπαϊκός οργανισμός για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετονομάστηκε σε Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (ο «οργανισμός») και τα καθήκοντά του διευρύνθηκαν με πλήρη συνέχεια δραστηριοτήτων και διαδικασιών. Ο βασικός ρόλος του οργανισμού θα πρέπει να είναι η καθιέρωση μιας επιχειρησιακής και τεχνικής στρατηγικής στο πλαίσιο του κύκλου πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την εφαρμογή της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, η επίβλεψη της αποτελεσματικής λειτουργίας των συνοριακών ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα, η διενέργεια αναλύσεων κινδύνου και αξιολογήσεων τρωτότητας, η παροχή αυξημένης επιχειρησιακής και τεχνικής συνδρομής στα κράτη μέλη και τις τρίτες χώρες με κοινές επιχειρήσεις και ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα, η διασφάλιση της πρακτικής εφαρμογής των μέτρων σε περίπτωση καταστάσεων που απαιτούν επείγουσα δράση στα εξωτερικά σύνορα, η παροχή τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής προς στήριξη των επιχειρήσεων έρευνας και αναζήτησης ανθρώπων που κινδυνεύουν στη θάλασσα, η οργάνωση, ο συντονισμός και η διεξαγωγή επιχειρήσεων και επεμβάσεων επιστροφής και η παροχή τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής σε δραστηριότητες επιστροφής τρίτων χωρών.
(4)Από την έναρξη της μεταναστευτικής κρίσης το 2015, η Επιτροπή ανέλαβε σημαντικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της προστασίας των συνόρων της Ένωσης. Η πρόταση για τη σημαντική ενίσχυση της εντολής του ευρωπαϊκού οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο του 2015 και οι σχετικές διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν σε χρόνο ρεκόρ στη διάρκεια του 2016. Ο κανονισμός για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής τέθηκε σε ισχύ στις 6 Οκτωβρίου 2016.
(5)Ωστόσο, το πλαίσιο της Ένωσης στον τομέα του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων, της επιστροφής και του ασύλου εξακολουθεί να χρειάζεται περαιτέρω βελτίωση. Προς τον σκοπό αυτό και προκειμένου να ενισχυθούν περαιτέρω οι υφιστάμενες και μελλοντικές προβλεπόμενες επιχειρησιακές προσπάθειες, η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα πρέπει να μεταρρυθμιστεί μέσω της παροχής ισχυρότερης εντολής στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και, ιδίως, της εξασφάλισης των αναγκαίων ικανοτήτων με τη μορφή ενός μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, με επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων με εκτελεστικές αρμοδιότητες για την αποτελεσματική επιτόπου στήριξη των κρατών μελών στις προσπάθειες που καταβάλλουν για την προστασία των εξωτερικών συνόρων, την καταπολέμηση των δευτερογενών μετακινήσεων και την αποτελεσματικότερη επιστροφή των παράτυπων μεταναστών.
(6)Στα συμπεράσματά του της 28ης Ιουνίου 2018, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε την περαιτέρω ενίσχυση του υποστηρικτικού ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της συνεργασίας με τρίτες χώρες, μέσω αύξησης των πόρων και ενίσχυσης της εντολής του, με στόχο την εξασφάλιση του αποτελεσματικού ελέγχου των εξωτερικών συνόρων και την αποτελεσματικότερη επιστροφή των παράτυπων μεταναστών.
(7)Είναι αναγκαίο να παρακολουθείται αποτελεσματικά η διέλευση των εξωτερικών συνόρων, να αντιμετωπίζονται τα μεταναστευτικά προβλήματα και οι εν δυνάμει μελλοντικές απειλές στα εξωτερικά σύνορα, να επιτυγχάνεται υψηλό επίπεδο εσωτερικής ασφάλειας εντός της Ένωσης, να διαφυλάσσεται η λειτουργία του χώρου Σένγκεν και να γίνεται σεβαστή η θεμελιώδης αρχή της αλληλεγγύης. Αυτό θα πρέπει να συνοδεύεται από την πιο ενεργή διαχείριση της μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένων των απαραίτητων μέτρων σε τρίτες χώρες. Λαμβανομένων υπόψη όσων αναφέρθηκαν, είναι απαραίτητο να ενοποιηθεί η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και να επεκταθεί περαιτέρω η εντολή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Ο οργανισμός θα πρέπει να απαρτίζεται κυρίως από μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής που θα αποτελείται από επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων.
(8)Προκειμένου να αποτυπώνεται η περαιτέρω ποιοτική ενίσχυση της εντολής του, ιδίως με την απόκτηση δικού του επιχειρησιακού βραχίονα, του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής με επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων, ο οργανισμός που ήταν γνωστός ως Frontex θα πρέπει εφεξής να αναφέρεται και να λειτουργεί με το όνομα «Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής». Η αλλαγή αυτή θα πρέπει να αποτυπώνεται σε κάθε σχετική περίπτωση, συμπεριλαμβανομένης της προβολής του στο εξωτερικό ενημερωτικό υλικό.
(9)Κατά την εφαρμογή της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, θα πρέπει να εξασφαλίζεται η συνοχή με άλλους στόχους πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της ορθής λειτουργίας των διασυνοριακών μεταφορών.
(10)Η ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων θα πρέπει να ασκείται ως κοινή ευθύνη του οργανισμού και των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένων των σωμάτων ακτοφυλακής, στον βαθμό που εκτελούν επιχειρήσεις επιτήρησης των θαλάσσιων συνόρων και τυχόν άλλα καθήκοντα ελέγχου των συνόρων και αυτών που είναι υπεύθυνες για την επιστροφή. Μολονότι τα κράτη μέλη διατηρούν την κύρια ευθύνη για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων τους προς το συμφέρον των ιδίων και προς το συμφέρον του συνόλου των κρατών μελών και είναι υπεύθυνα για την έκδοση αποφάσεων επιστροφής, ο οργανισμός θα πρέπει να στηρίζει την εφαρμογή των μέτρων της Ένωσης για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και της επιστροφής με την ενίσχυση, την αξιολόγηση και τον συντονισμό των ενεργειών των κρατών μελών που εφαρμόζουν τα μέτρα αυτά.
(11)Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων και να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της κοινής πολιτικής επιστροφής, θα πρέπει να συσταθεί μια Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή. Θα πρέπει να της διατεθούν οι αναγκαίοι οικονομικοί και ανθρώπινοι πόροι και ο αναγκαίος εξοπλισμός. Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα πρέπει να αποτελείται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και τις εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένων των σωμάτων ακτοφυλακής στον βαθμό που εκτελούν καθήκοντα ελέγχου των συνόρων, καθώς και αρχές που είναι υπεύθυνες για την επιστροφή. Ως τέτοια, θα βασίζεται στην κοινή χρήση πληροφοριών, δυνατοτήτων και συστημάτων σε εθνικό επίπεδο και στη δράση του οργανισμού σε επίπεδο Ένωσης.
(12)Η ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων δεν μεταβάλλει τις αντίστοιχες αρμοδιότητες της Επιτροπής και των κρατών μελών στον τελωνειακό τομέα, ιδίως σε ό,τι αφορά τους ελέγχους, τη διαχείριση κινδύνων και την ανταλλαγή πληροφοριών.
(13)Η ανάπτυξη της πολιτικής και της νομοθεσίας για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων και της επιστροφής, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης μιας στρατηγικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, εξακολουθεί να αποτελεί ευθύνη των θεσμικών οργάνων της Ένωσης. Θα πρέπει να διασφαλίζεται η στενή συνεργασία μεταξύ του οργανισμού και των εν λόγω θεσμικών οργάνων.
(14)Η αποτελεσματική εφαρμογή της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων από την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα πρέπει να εξασφαλιστεί μέσω κύκλου πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Ο κύκλος πολυετούς στρατηγικής θα πρέπει να ορίσει ολοκληρωμένη, ενοποιημένη και συνεχή διαδικασία για την παροχή στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών σε όλους τους εμπλεκόμενους σε επίπεδο Ένωσης και στα κράτη μέλη στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων και της επιστροφής, προκειμένου οι εν λόγω εμπλεκόμενοι να εφαρμόζουν την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων κατά τρόπο συνεκτικό. Θα εξετάσει επίσης όλες τις σχετικές αλληλεπιδράσεις της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής με την Επιτροπή, άλλα θεσμικά όργανα και οργανισμούς, καθώς και τη συνεργασία με άλλους ενδιαφερόμενους εταίρους, συμπεριλαμβανομένων τρίτων χωρών και τρίτων μερών, ανάλογα με την περίπτωση.
(15)Η ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό μεταξύ των κρατών μελών και του οργανισμού για επιχειρήσεις που αφορούν τα σύνορα και την επιστροφή, την προετοιμασία απαντήσεων σε υψηλότερες επιπτώσεις στα εξωτερικά σύνορα όσον αφορά την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων και τον συντονισμό της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης ικανοτήτων τόσο σε σχέση με την πρόσληψη και την εκπαίδευση όσο και σε σχέση με την απόκτηση και ανάπτυξη εξοπλισμού.
(16)Η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού δεν επηρεάζει την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών, ούτε τις υποχρεώσεις των κρατών μελών δυνάμει της Σύμβασης του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας, της Διεθνούς Σύμβασης για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα, της Διεθνούς Σύμβασης για τη ναυτική έρευνα και διάσωση, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος και των πρωτοκόλλων της για την καταπολέμηση της λαθραίας διακίνησης μεταναστών μέσω ξηράς, θαλάσσης και αέρος, της Σύμβασης σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων, της Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών και άλλων σχετικών διεθνών πράξεων.
(17)Η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού δεν επηρεάζει τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 656/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(18)Ο οργανισμός θα πρέπει να ασκεί τα καθήκοντά του με την επιφύλαξη των ευθυνών των κρατών μελών ως προς την τήρηση της δημόσιας τάξης και τη διαφύλαξη της εσωτερικής ασφάλειας.
(19)Ο οργανισμός θα πρέπει να ασκεί τα καθήκοντά του χωρίς να θίγεται η αρμοδιότητα των κρατών μελών σε θέματα άμυνας.
(20)Τα διευρυμένα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες του οργανισμού θα πρέπει να εξισορροπούνται από ενισχυμένες διασφαλίσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων και από αυξημένη λογοδοσία.
(21)Προκειμένου να είναι σε θέση να εκτελεί αποτελεσματικά τα καθήκοντά του, ο οργανισμός βασίζεται στη συνεργασία των κρατών μελών. Από την άποψη αυτή, είναι σημαντικό για τον οργανισμό και τα κράτη μέλη να ενεργούν με καλή πίστη και να ανταλλάσσουν ακριβείς πληροφορίες εγκαίρως. Κανένα κράτος μέλος δεν θα πρέπει να υποχρεούται να παρέχει πληροφορίες τη διάδοση των οποίων θεωρεί αντίθετη προς ουσιώδη συμφέροντα ασφαλείας του.
(22)Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης, προς το συμφέρον των ίδιων και άλλων κρατών μελών, να συνεισφέρουν τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τις δραστηριότητες του οργανισμού, μεταξύ άλλων για τους σκοπούς της επίγνωσης της κατάστασης, της ανάλυσης κινδύνου, των αξιολογήσεων τρωτότητας και του ολοκληρωμένου σχεδιασμού. Ακόμη, θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα στοιχεία είναι ακριβή, επικαιροποιημένα και ότι έχουν αποκτηθεί και καταχωρηθεί νόμιμα.
(23)Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιτήρησης των Συνόρων (EUROSUR) είναι απαραίτητο για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής προκειμένου να οριοθετηθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και η επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών των κρατών μελών, καθώς και με τον οργανισμό. Το EUROSUR παρέχει στις εν λόγω αρχές και στον οργανισμό την υποδομή και τα εργαλεία που χρειάζονται ώστε να βελτιώσουν την επίγνωσή τους για την κατάσταση και την ικανότητά τους ανταπόκρισης στα εξωτερικά σύνορα με σκοπό τον εντοπισμό, την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και του διασυνοριακού εγκλήματος συμβάλλοντας στη διάσωση και τη διασφάλιση της προστασίας της ζωής των μεταναστών.
(24)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ιδρύσουν εθνικά κέντρα συντονισμού για τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών και της συνεργασίας σχετικά με την επιτήρηση των συνόρων και την πραγματοποίηση ελέγχων σε σημεία διέλευσης των συνόρων μεταξύ τους και με τον οργανισμό. Για τη σωστή λειτουργία του EUROSUR, είναι απαραίτητο όλες οι εθνικές αρχές που έχουν ευθύνη για την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων δυνάμει του εθνικού δικαίου να συνεργάζονται μέσω εθνικών κέντρων συντονισμού.
(25)Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να εμποδίσει τα κράτη μέλη να καταστήσουν τα δικά τους εθνικά κέντρα συντονισμού αρμόδια και για τον συντονισμό της ανταλλαγής πληροφοριών και τη συνεργασία όσον αφορά άλλες συνιστώσες της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, όπως η επιστροφή.
(26)Η ποιότητα των πληροφοριών που ανταλλάσσονται μεταξύ των κρατών μελών και του οργανισμού αποτελεί προϋπόθεση για τη σωστή λειτουργία της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Με βάση την επιτυχία του EUROSUR, η ποιότητα αυτή θα πρέπει να εξασφαλίζεται μέσω της τυποποίησης, της αυτοματοποίησης της ανταλλαγής πληροφοριών στα δίκτυα και τα συστήματα, της διασφάλισης των πληροφοριών και του ποιοτικού ελέγχου των δεδομένων και των πληροφοριών που διαβιβάζονται.
(27)O οργανισμός θα πρέπει να παρέχει την αναγκαία συνδρομή για την ανάπτυξη και λειτουργία του EUROSUR, συμπεριλαμβανομένης της διαλειτουργικότητας των συστημάτων, ειδικότερα με την εγκατάσταση, τη διατήρηση και τον συντονισμό του πλαισίου EUROSUR.
(28)Το EUROSUR θα πρέπει να παράσχει λεπτομερή εικόνα της κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα αλλά και στον χώρο Σένγκεν και την προσυνοριακή περιοχή. Θα πρέπει να καλύπτει την επιτήρηση των χερσαίων, των θαλάσσιων και των εναέριων συνόρων, αλλά και ελέγχους σε σημεία διέλευσης των συνόρων.
(29)Η επιτήρηση των εναέριων συνόρων θα πρέπει να αποτελεί στοιχείο της διαχείρισης των συνόρων καθώς τόσο οι εμπορικές και οι ιδιωτικές πτήσεις όσο και τα τηλεκατευθυνόμενα αεροπορικά συστήματα χρησιμοποιούνται για παράνομες δραστηριότητες που σχετίζονται με τη μετανάστευση και το διασυνοριακό έγκλημα.
(30)Οι υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR που παρέχει ο οργανισμός θα πρέπει να βασίζονται στην κοινή εφαρμογή προϊόντων επιτήρησης και τη διυπηρεσιακή συνεργασία σε επίπεδο Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της παροχής των υπηρεσιών ασφαλείας του προγράμματος Copernicus. Θα πρέπει να παρέχουν στα κράτη μέλη και στον οργανισμό υπηρεσίες πληροφοριών προστιθέμενης αξίας σχετικές με την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Οι υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR θα πρέπει να επεκταθούν ώστε να στηρίζουν τους ελέγχους σε σημεία διέλευσης των συνόρων, την επιτήρηση των εναέριων συνόρων και την παρακολούθηση των μεταναστευτικών ροών.
(31)Η πρακτική της μετακίνησης με μικρά και ακατάλληλα για πλου σκάφη έχει αυξήσει δραματικά τον αριθμό των μεταναστών που πνίγονται στα νότια θαλάσσια εξωτερικά σύνορα. Το EUROSUR θα πρέπει να βελτιώσει σημαντικά την επιχειρησιακή και τεχνική ικανότητα του οργανισμού και των κρατών μελών να εντοπίζουν τέτοια μικρά σκάφη, καθώς και την ικανότητα ανταπόκρισης των κρατών μελών, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση των απωλειών ζωής των μεταναστών.
(32)Ο παρών κανονισμός αναγνωρίζει ότι τις μεταναστευτικές οδούς ακολουθούν επίσης άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας.
(33)Ο οργανισμός θα πρέπει να πραγματοποιεί τόσο γενικές όσο και ειδικές αναλύσεις κινδύνων με βάση ένα κοινό μοντέλο ολοκληρωμένης ανάλυσης κινδύνου, το οποίο πρέπει να εφαρμόζεται από τον ίδιο τον οργανισμό και από τα κράτη μέλη. Ο οργανισμός θα πρέπει, επίσης, με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται από τα κράτη μέλη, να παρέχει επαρκείς πληροφορίες που καλύπτουν όλες τις πτυχές της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, και ειδικότερα τον έλεγχο των συνόρων, την επιστροφή, τις παράτυπες δευτερογενείς μετακινήσεις των υπηκόων τρίτων χωρών στο εσωτερικό της Ένωσης, την πρόληψη του διασυνοριακού εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένης της παράνομης διέλευσης των συνόρων, της εμπορίας ανθρώπων, της τρομοκρατίας και των απειλών υβριδικού χαρακτήρα, καθώς και της κατάστασης που επικρατεί σε οικείες τρίτες χώρες, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η λήψη κατάλληλων μέτρων ή η αντιμετώπιση απειλών και κινδύνων που διαπιστώνονται, προκειμένου να βελτιωθεί η ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων.
(34)Λαμβανομένων υπόψη των δραστηριοτήτων του στα εξωτερικά σύνορα, ο οργανισμός θα πρέπει να συνεισφέρει στην πρόληψη και ανίχνευση σοβαρών μορφών εγκληματικότητας με διασυνοριακή διάσταση, όπως είναι η λαθραία διακίνηση μεταναστών, η εμπορία ανθρώπων και η τρομοκρατία, όποτε είναι σκόπιμο να ενεργήσει και όποτε έχει λάβει χρήσιμες πληροφορίες μέσω των δραστηριοτήτων του. Θα πρέπει να συντονίζει τις δραστηριότητές του με την Ευρωπόλ, ως τον οργανισμό που είναι αρμόδιος να στηρίζει και να ενισχύει τις ενέργειες των κρατών μελών και τη μεταξύ τους συνεργασία στον τομέα της πρόληψης και της καταπολέμησης των σοβαρών μορφών εγκληματικότητας που επηρεάζουν δύο ή περισσότερα κράτη μέλη. Το διασυνοριακό έγκλημα συνεπάγεται αναγκαστικά μια διασυνοριακή διάσταση. Η διασυνοριακή αυτή διάσταση χαρακτηρίζεται από εγκλήματα άμεσα σχετιζόμενα με τις παράνομες διελεύσεις των εξωτερικών συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της εμπορίας ανθρώπων ή της παράνομης διακίνησης μεταναστών. Ωστόσο, το άρθρο 1 παράγραφος 2 της οδηγίας 2002/90/ΕΚ του Συμβουλίου επιτρέπει στα κράτη μέλη να μην επιβάλλουν κυρώσεις όταν σκοπός των πράξεων αυτών είναι η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε μετανάστες.
(35)Με πνεύμα από κοινού ευθύνης, ο ρόλος του οργανισμού θα πρέπει να συνίσταται στην τακτική παρακολούθηση της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων. Ο οργανισμός θα πρέπει να εξασφαλίζει την ορθή και αποτελεσματική παρακολούθηση, όχι μόνο μέσω της επίγνωσης της κατάστασης και της ανάλυσης κινδύνου, αλλά και μέσω της παρουσίας εμπειρογνωμόνων από το προσωπικό του στα κράτη μέλη. Ο οργανισμός θα πρέπει, συνεπώς, να είναι σε θέση να τοποθετεί αξιωματικούς συνδέσμους σε κράτη μέλη, για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι αξιωματικοί σύνδεσμοι υποβάλλουν έκθεση στον εκτελεστικό διευθυντή. Η έκθεση των αξιωματικών συνδέσμων θα πρέπει να αποτελεί μέρος της αξιολόγησης τρωτότητας.
(36)Ο οργανισμός θα πρέπει να διεξάγει αξιολόγηση τρωτότητας, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, όσον αφορά την ικανότητα και ετοιμότητα των κρατών μελών να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα στα εξωτερικά τους σύνορα και να συμβάλει στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και το απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού. Η αξιολόγηση τρωτότητας θα πρέπει να περιλαμβάνει αξιολόγηση του εξοπλισμού, της υποδομής, του προσωπικού, του προϋπολογισμού και των οικονομικών πόρων των κρατών μελών, καθώς και των σχεδίων τους έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση πιθανών κρίσεων στα εξωτερικά σύνορα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την αντιμετώπιση τυχόν ελλείψεων που διαπιστώνονται κατά την εν λόγω αξιολόγηση. Ο εκτελεστικός διευθυντής θα πρέπει να προσδιορίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και να τα προτείνει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Ο εκτελεστικός διευθυντής θα πρέπει επίσης να ορίζει προθεσμία εντός της οποίας θα πρέπει να λαμβάνονται τα μέτρα αυτά και να παρακολουθεί στενά την εφαρμογή τους. Εάν δεν ληφθούν τα αναγκαία μέτρα εντός της ορισμένης προθεσμίας, το ζήτημα θα πρέπει να παραπέμπεται στο διοικητικό συμβούλιο για περαιτέρω απόφαση.
(37)Εάν ο οργανισμός δεν έχει λάβει ακριβείς και έγκαιρες πληροφορίες αναγκαίες για την αξιολόγηση τρωτότητας, θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να λάβει υπόψη του το δεδομένο αυτό κατά την εκπόνηση της αξιολόγησης τρωτότητας, εκτός κι αν συντρέχουν δεόντως αιτιολογημένοι λόγοι παρακράτησης των δεδομένων.
(38)Η αξιολόγηση τρωτότητας και ο μηχανισμός αξιολόγησης Σένγκεν που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 του Συμβουλίου είναι δύο συμπληρωματικοί μηχανισμοί για την εξασφάλιση του ευρωπαϊκού ελέγχου ποιότητας όσον αφορά την ομαλή λειτουργία του χώρου Σένγκεν και τη διασφάλιση της συνεχούς ετοιμότητας σε επίπεδο Ένωσης και σε εθνικό επίπεδο για την αντιμετώπιση τυχόν προκλήσεων στα εξωτερικά σύνορα. Οι συνέργειες μεταξύ των εν λόγω μηχανισμών θα πρέπει να μεγιστοποιηθούν με στόχο τον σχηματισμό βελτιωμένης εικόνας της κατάστασης όσον αφορά τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν, την αποφυγή, στο μέτρο του δυνατού, της αλληλοεπικάλυψης των ενεργειών των κρατών μελών και τη διασφάλιση πιο συντονισμένης χρήσης των σχετικών χρηματοδοτικών μέσων της Ένωσης που στηρίζουν τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων. Προς τούτο, θα πρέπει να θεσπιστεί η τακτική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ του οργανισμού και της Επιτροπής όσον αφορά τα αποτελέσματα αμφότερων των μηχανισμών.
(39)Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη θεσπίζουν τμήματα συνόρων, στα οποία ο οργανισμός αποδίδει επίπεδα επίπτωσης, και ότι οι ικανότητες αντίδρασης των κρατών μελών και του οργανισμού θα πρέπει να συνδέονται με τα εν λόγω επίπεδα επίπτωσης, θα πρέπει να θεσπιστεί τέταρτο επίπεδο επίπτωσης που θα αντιστοιχεί σε μια κατάσταση στην οποία ο χώρος Σένγκεν βρίσκεται σε κίνδυνο και ο οργανισμός θα πρέπει να παρέμβει.
(40)Ο οργανισμός θα πρέπει να οργανώσει την κατάλληλη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα κράτη μέλη, ώστε να ενισχύσει την ικανότητά τους να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων και να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα στα εξωτερικά σύνορα που προκύπτουν από την παράνομη μετανάστευση ή το διασυνοριακό έγκλημα. H συνδρομή αυτή θα πρέπει να παρέχεται με την επιφύλαξη της αρμοδιότητας των σχετικών εθνικών αρχών να κινούν ποινικές έρευνες. Συγκεκριμένα, ο οργανισμός θα πρέπει, κατόπιν αίτησης κράτους μέλους ή με δική του πρωτοβουλία, να οργανώνει και να συντονίζει κοινές επιχειρήσεις για ένα ή περισσότερα κράτη μέλη και να αναπτύσσει ομάδες από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, καθώς και να παρέχει τον αναγκαίο τεχνικό εξοπλισμό.
(41)Στις περιπτώσεις όπου ασκούνται ειδικές και δυσανάλογες προκλήσεις στα εξωτερικά σύνορα, ο οργανισμός θα πρέπει, κατόπιν αίτησης κράτους μέλους ή με δική του πρωτοβουλία, να οργανώνει και να συντονίζει ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα και να αναπτύσσει τόσο ομάδες από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής όσο και τεχνικό εξοπλισμό, μεταξύ άλλων από το απόθεμα εξοπλισμού ταχείας αντίδρασης. Οι ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα θα πρέπει να παρέχουν ενισχύσεις, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, σε περιπτώσεις όπου απαιτείται άμεση αντίδραση και εφόσον μια τέτοια επέμβαση θα παρείχε αποτελεσματική αντιμετώπιση. Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική υλοποίηση της εν λόγω επέμβασης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαθέτουν επιχειρησιακό προσωπικό του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής για τον σχηματισμό ομάδων και να παρέχουν τον αναγκαίο τεχνικό εξοπλισμό. Ο οργανισμός και τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη θα πρέπει να συμφωνούν πάνω σε ένα επιχειρησιακό σχέδιο.
(42)Όταν ένα κράτος μέλος, σε συγκεκριμένες περιοχές των εξωτερικών συνόρων του, αντιμετωπίζει συγκεκριμένα και δυσανάλογα μεγάλα μεταναστευτικά προβλήματα χαρακτηριζόμενα από μεγάλες εισροές μεικτών μεταναστευτικών κυμάτων, θα πρέπει να μπορεί να βασιστεί σε επιχειρησιακές και τεχνικές ενισχύσεις. Οι εν λόγω ενισχύσεις θα πρέπει να παρέχονται στα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης από ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Οι ομάδες αυτές θα πρέπει να αποτελούνται από επιχειρησιακό προσωπικό που αποστέλλεται από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη που αποστέλλονται από την EASO και την Ευρωπόλ ή άλλους οικείους οργανισμούς της Ένωσης. Ο οργανισμός θα πρέπει να επικουρεί την Επιτροπή στον επιτόπου συντονισμό των διαφόρων οργανισμών.
(43)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οποιεσδήποτε αρχές οι οποίες ενδεχομένως λαμβάνουν αιτήσεις διεθνούς προστασίας, όπως η αστυνομία, η συνοριοφυλακή, οι υπηρεσίες μετανάστευσης και το προσωπικό κέντρων κράτησης, διαθέτουν τις σχετικές πληροφορίες. Θα πρέπει ακόμη να διασφαλίζουν ότι οι υπάλληλοι αυτών των αρχών λαμβάνουν το επίπεδο κατάρτισης που απαιτείται για την εκτέλεση των καθηκόντων και των αρμοδιοτήτων τους και οδηγίες για να ενημερώνουν τους αιτούντες σχετικά με τον τόπο και τον τρόπο υποβολής αιτήσεων διεθνούς προστασίας.
(44)Τον Ιούνιο του 2018, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε εκ νέου πόσο σημαντικό είναι να ακολουθείται ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά τη μετανάστευση και θεώρησε ότι η μετανάστευση αποτελεί πρόκληση όχι μόνο για ένα κράτος μέλος αλλά για την Ευρώπη στο σύνολό της. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε πόσο σημαντική είναι να παράσχει η Ένωση πλήρη στήριξη για την εξασφάλιση της καλής διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών. Η στήριξη αυτή είναι δυνατή μέσω της δημιουργίας ελεγχόμενων κέντρων όπου θα είναι δυνατή η ταχεία διεκπεραίωση της διαδικασίας για τους υπηκόους τρίτων χωρών που έχουν εισέλθει στην Ένωση, με σκοπό να διασφαλιστεί η προστασία όλων όσοι τη χρειάζονται, και η ταχεία επιστροφή των υπολοίπων. Αν και τα ελεγχόμενα κέντρα θα δημιουργηθούν σε εθελοντική βάση, θα πρέπει η Ένωση να έχει τη δυνατότητα να παρέχει στα εν λόγω κράτη μέλη πλήρη χρηματοδοτική και επιχειρησιακή στήριξη μέσω των σχετικών οργανισμών της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής.
(45)Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και ο [Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο] θα πρέπει να συνεργάζονται στενά με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση των μεταναστευτικών προβλημάτων, ιδίως στα εξωτερικά σύνορα, χαρακτηριζόμενα από μεγάλες μεικτές μεταναστευτικές ροές. Συγκεκριμένα, αμφότεροι οι οργανισμοί θα πρέπει να συντονίσουν τις δραστηριότητές τους και να παρέχουν στήριξη στα κράτη μέλη με σκοπό τη διευκόλυνση της διαδικασίας για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας και της διαδικασίας επιστροφής για τους υπηκόους τρίτων χωρών των οποίων η αίτηση διεθνούς προστασίας απορρίπτεται. Ο οργανισμός και ο [Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο] θα πρέπει επίσης να συνεργάζονται σε άλλες κοινές επιχειρησιακές δραστηριότητες, όπως η κοινή ανάλυση κινδύνου, η συλλογή στατιστικών στοιχείων, η παροχή εκπαίδευσης και στήριξης στα κράτη μέλη όσον αφορά την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων.
(46)Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να μπορούν να στηριχθούν σε αυξημένη επιχειρησιακή και τεχνική ενίσχυση από ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, ιδίως σε κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης ή ελεγχόμενα κέντρα. Οι ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών θα πρέπει να αποτελούνται από εμπειρογνώμονες από το προσωπικό του οργανισμού και εμπειρογνώμονες που αποσπώνται από τα κράτη μέλη, καθώς και από εμπειρογνώμονες του προσωπικού/ή εμπειρογνώμονες των κρατών μελών που αποστέλλονται από τον [Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο], την Ευρωπόλ ή άλλων οικείων οργανισμών της Ένωσης. Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει τον απαραίτητο συντονισμό κατά την αξιολόγηση αναγκών και στις επιτόπιες επιχειρήσεις, δεδομένης της εμπλοκής διαφόρων οργανισμών της Ένωσης.
(47)Σε κέντα υποδοχής και ταυτοποίησης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεργάζονται με τους οικείους οργανισμούς της Ένωσης που θα πρέπει να ενεργούν στο πλαίσιο των αντίστοιχων εντολών και εξουσιών τους και υπό τον συντονισμό της Επιτροπής. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τους οικείους οργανισμούς της Ένωσης, θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες στα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης συμμορφώνονται με το σχετικό ενωσιακό δίκαιο.
(48)Στα ελεγχόμενα κέντρα, οι οργανισμοί της Ένωσης θα πρέπει, κατόπιν αιτήματος του κράτους μέλους που φιλοξενεί τα εν λόγω κέντρα και υπό τον συντονισμό της Επιτροπής, να στηρίζουν το κράτος μέλος υποδοχής στην ταχεία εφαρμογή διαδικασιών για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας και/ή επιστροφής. Στα κέντρα αυτά, θα πρέπει να είναι δυνατή η ταχεία διάκριση μεταξύ υπηκόων τρίτων χωρών που χρήζουν διεθνούς προστασίας και εκείνων που δεν χρήζουν διεθνούς προστασίας, η πραγματοποίηση ελέγχων ασφαλείας και η διεξαγωγή του συνόλου ή μέρους της διαδικασίας χορήγησης διεθνούς προστασίας και/ή επιστροφής.
(49)Όταν αυτό δικαιολογείται από τα αποτελέσματα της αξιολόγησης τρωτότητας, την ανάλυση κινδύνου ή όταν αποδίδεται κρίσιμη επίπτωση σε ένα ή περισσότερα τμήματα των συνόρων, ο εκτελεστικός διευθυντής του οργανισμού θα πρέπει να προτείνει στο οικείο κράτος μέλος τη δρομολόγηση και εκτέλεση κοινών επιχειρήσεων ή ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα.
(50)Όταν ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων καθίσταται αναποτελεσματικός σε τέτοιο βαθμό ώστε ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν, είτε διότι κράτος μέλος δεν λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα σύμφωνα με την αξιολόγηση τρωτότητας ή διότι κράτος μέλος που αντιμετωπίζει συγκεκριμένες και δυσανάλογες προκλήσεις στα εξωτερικά σύνορα, δεν έχει αιτηθεί επαρκή στήριξη από τον οργανισμό ή δεν εφαρμόζει τη στήριξη αυτή, θα πρέπει να παρέχεται ενιαία, ταχεία και αποτελεσματική αντίδραση σε επίπεδο Ένωσης. Για τον μετριασμό των κινδύνων αυτών και για να εξασφαλισθεί καλύτερος συντονισμός σε επίπεδο Ένωσης, η Επιτροπή θα πρέπει να προσδιορίσει τα μέτρα τα οποία πρέπει να εφαρμοστούν από τον οργανισμό και να απαιτήσει από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να συνεργαστεί με τον οργανισμό για την εφαρμογή των μέτρων αυτών. Ο οργανισμός θα πρέπει να καθορίσει, στη συνέχεια, τις ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν για την πρακτική εφαρμογή των μέτρων που αναφέρονται στην απόφαση της Επιτροπής. Θα πρέπει να καταρτιστεί επιχειρησιακό σχέδιο από τον οργανισμό μαζί με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος θα πρέπει να διευκολύνει την εφαρμογή της απόφασης της Επιτροπής και του επιχειρησιακού σχεδίου μέσω της εφαρμογής, μεταξύ άλλων, των υποχρεώσεών του όπως προβλέπονται στα άρθρα 44, 83 και 84. Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος δεν συμμορφωθεί εντός 30 ημερών προς την εν λόγω απόφαση της Επιτροπής και δεν συνεργαστεί με τον οργανισμό για την εφαρμογή των μέτρων που προβλέπει η εν λόγω απόφαση, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να κινήσει την ειδική διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την αντιμετώπιση έκτακτων περιπτώσεων που θέτουν σε κίνδυνο την όλη λειτουργία του χώρου χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα.
(51)Το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα πρέπει να αποτελείται από επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων, απαρτιζόμενο από συνοριοφύλακες, συνοδούς επιστροφής, ειδικούς σε θέματα επιστροφής και άλλο σχετικό προσωπικό. Το μόνιμο σώμα θα πρέπει να αποτελείται από τρεις κατηγορίες επιχειρησιακού προσωπικού, δηλαδή μόνιμους υπαλλήλους του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, προσωπικό που αποσπάται από τα κράτη μέλη στον οργανισμό για μεγάλα χρονικά διαστήματα και προσωπικό που παρέχεται από τα κράτη μέλη για βραχυπρόθεσμη τοποθέτηση. Το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα πρέπει να αναπτύσσεται στο πλαίσιο ομάδων διαχείρισης των συνόρων, ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών ή ομάδων για την επιστροφή.
(52)Το επιχειρησιακό προσωπικό του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής που χρησιμοποιείται στις ομάδες θα πρέπει να έχει όλες τις απαραίτητες εξουσίες για την εκτέλεση καθηκόντων ελέγχου των συνόρων και επιστροφής, συμπεριλαμβανομένων των καθηκόντων που απαιτούν τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που ορίζονται στη σχετική εθνική νομοθεσία ή, για το προσωπικό του οργανισμού, σύμφωνα με το παράρτημα V.
(53)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν τις σχετικές συνεισφορές τους στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής σύμφωνα με το παράρτημα III για μακροπρόθεσμες αποσπάσεις και το παράρτημα IV για βραχυπρόθεσμη τοποθέτηση. Οι επιμέρους συνεισφορές των κρατών μελών καθορίστηκαν βάσει της κλείδας κατανομής που συμφωνήθηκε στις διαπραγματεύσεις του 2016 για την εφεδρεία ταχείας αντίδρασης και αναφέρονται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624. Η εν λόγω κλείδα κατανομής προσαρμόστηκε αναλογικά στο μέγεθος του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Οι συνεισφορές αυτές προσδιορίστηκαν επίσης με τρόπο αναλογικό για τις συνδεδεμένες χώρες Σένγκεν.
(54)Η λειτουργία του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και η σύνθεσή του θα πρέπει να υπόκεινται σε ενδιάμεση επανεξέταση που θα διενεργηθεί από την Επιτροπή.
(55)Η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη ανθρώπινων πόρων για τη διασφάλιση των συνεισφορών των κρατών μελών στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα πρέπει να στηρίζεται από σύστημα χρηματοδοτικής στήριξης. Για τον σκοπό αυτό, είναι σκόπιμο να εξουσιοδοτηθεί ο οργανισμός να χρησιμοποιεί τη χορήγηση επιδοτήσεων προς τα κράτη μέλη χωρίς πρόσκληση υποβολής προτάσεων με τη μορφή «χρηματοδότησης που δεν συνδέεται με δαπάνες» κατά το άρθρο 125 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046. Η χρηματοδοτική στήριξη θα πρέπει να δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα πρόσληψης και εκπαίδευσης επιπλέον προσωπικού ώστε να έχουν την απαραίτητη ευελιξία για να συμμορφώνονται με την υποχρεωτική συνεισφορά προς το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Το ειδικό χρηματοδοτικό σύστημα θα πρέπει να επιτύχει κατάλληλη ισορροπία μεταξύ του κινδύνου παρατυπιών και απάτης και του κόστους ελέγχου. Ο κανονισμός ορίζει τις βασικές προϋποθέσεις από τις οποίες εξαρτάται η χρηματοδοτική στήριξη, δηλαδή την πρόσληψη και την εκπαίδευση επαρκούς αριθμού συνοριοφυλάκων ή άλλων ειδικών που θα αντιστοιχεί στον αριθμό των υπαλλήλων που αποσπάστηκαν στον οργανισμό μακροπρόθεσμα ή αυτών που αναπτύχθηκαν κατά τις επιχειρησιακές δραστηριότητες του οργανισμού για τουλάχιστον 4 μήνες. Δεδομένης της έλλειψης σχετικών και συγκρίσιμων δεδομένων σχετικά με τις πραγματικές δαπάνες στα κράτη μέλη, την ανάπτυξη χρηματοδοτικού συστήματος βάσει κόστους θα ήταν υπερβολικά σύνθετη και δεν θα αντιμετώπιζε την ανάγκη για ένα απλό, ταχύ, αποτελεσματικό και αποδοτικό χρηματοδοτικό σύστημα. Για τον σκοπό αυτό, είναι σκόπιμο να εξουσιοδοτηθεί ο οργανισμός να χορηγεί επιδοτήσεις στα κράτη μέλη χωρίς πρόσκλησης υποβολής προτάσεων με τη μορφή «χρηματοδότησης που δεν συνδέεται με δαπάνες» υπό την επιφύλαξη της τήρησης των προϋποθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 125 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046. Για τον σκοπό του καθορισμού του ποσού της εν λόγω χρηματοδότησης σε διάφορα κράτη μέλη, είναι σκόπιμο να χρησιμοποιηθεί ως ποσό αναφοράς ο ετήσιος μισθός των συμβασιούχων της ομάδας καθηκόντων III, βαθμός 8, κλιμάκιο 1 των ευρωπαϊκών οργάνων που τροποποιείται μέσω διορθωτικού συντελεστή ανά κράτος μέλος, σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της ίσης μεταχείρισης. Κατά την υλοποίηση της χρηματοδοτικής στήριξης, ο οργανισμός και τα κράτη μέλη διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τις αρχές της συγχρηματοδότησης και της αποφυγής της διπλής χρηματοδότησης.
(56)Ενόψει της ανάπτυξης του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής στο έδαφος τρίτων χωρών, ο οργανισμός θα πρέπει να αναπτύξει ικανότητες για δικές του δομές διοίκησης και ελέγχου.
(57)Προκειμένου να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική αποστολή ομάδων από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής από την 1η Ιανουαρίου 2020, θα πρέπει να ληφθούν και να εφαρμοστούν το συντομότερο δυνατό ορισμένες αποφάσεις και μέτρα εφαρμογής. Συγκεκριμένα, κατά παρέκκλιση από τη συνήθη προθεσμία που ορίζεται στον κανονισμό, η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου όπως αναφέρεται στο άρθρο 55 παράγραφος 4 σχετικά με τα προφίλ του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα πρέπει να εκδοθεί εντός 6 εβδομάδων από την έναρξη ισχύος του κανονισμού. Την απόφαση αυτή θα πρέπει να ακολουθήσει ο διορισμός από τα κράτη μέλη των προσώπων που προβλέπονται στο άρθρο 56 παράγραφος 4 και το άρθρο 57 παράγραφος 1 εντός 12 εβδομάδων από την έναρξη ισχύος του κανονισμού.
(58)Επίσης, κατά παρέκκλιση από τη συνήθη προθεσμία που ορίζεται στον κανονισμό, η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου σχετικά με τον ελάχιστο αριθμό αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού για την κάλυψη των αναγκών το 2020, όπως αναφέρεται στο άρθρο 64 παράγραφος 4, θα πρέπει να εκδοθεί εντός 6 εβδομάδων από την έναρξη ισχύος του κανονισμού.
(59)Ταυτόχρονα, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια της παρεχόμενης στήριξης στις επιχειρησιακές δραστηριότητες που οργανώνει ο οργανισμός, θα πρέπει να σχεδιαστούν και να υλοποιηθούν όλες οι αποστολές προσωπικού έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο της εφεδρείας ταχείας αντίδρασης, σύμφωνα με τα άρθρα 20, 30 και 31 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624 και σύμφωνα με τις ετήσιες διμερείς διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2018. Για τον σκοπό αυτό, οι εν λόγω διατάξεις θα πρέπει να καταργηθούν με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2020.
(60)Το εργατικό δυναμικό του οργανισμού θα αποτελείται από προσωπικό που εκτελεί καθήκοντα ειδικά για τον οργανισμό, είτε στην έδρα του είτε ως μέρος του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής μπορεί να αποτελείται από το μόνιμο και λοιπό προσωπικό καθώς και από προσωπικό που αποσπάται για μεγάλα χρονικά διαστήματα και προσωπικό που παρέχεται από τα κράτη μέλη για βραχυπρόθεσμη τοποθέτηση. Τα μέλη του μόνιμου και λοιπού προσωπικού που συμμετέχουν στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα αποστέλλονται κυρίως ως μέλη των ομάδων· μόνο ένα περιορισμένο και σαφώς ορισμένο τμήμα του εν λόγω προσωπικού μπορεί να προσληφθεί για την εκτέλεση υποστηρικτικών λειτουργιών για τη δημιουργία του μόνιμου σώματος, ιδίως στην έδρα του οργανισμού.
(61)Για την αντιμετώπιση των μόνιμων κενών στην εθελοντική συγκέντρωση τεχνικού εξοπλισμού από τα κράτη μέλη, ιδίως σε ό,τι αφορά τα μεγάλης κλίμακας περιουσιακά στοιχεία, ο οργανισμός θα πρέπει να διαθέτει τον δικό του απαραίτητο εξοπλισμό που θα αναπτύσσεται σε κοινές επιχειρήσεις ή ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα ή σε οποιεσδήποτε άλλες επιχειρησιακές δραστηριότητες. Παρότι ο οργανισμός έχει τη νομική δυνατότητα να αγοράζει ή να μισθώνει τον δικό του τεχνικό εξοπλισμό από το 2011, η δυνατότητα αυτή προσέκρουε στην έλλειψη δημοσιονομικών πόρων.
(62)Συνεπώς, προκειμένου να ανταποκριθεί στο επίπεδο φιλοδοξίας που βρίσκεται στη βάση της σύστασης του μόνιμου σώματος Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, η Επιτροπή διέθεσε στον οργανισμό σημαντικό κονδύλιο στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027 ώστε να δοθεί στον οργανισμό η δυνατότητα να αποκτήσει, να συντηρεί και να χρησιμοποιεί τους εναέριους, θαλάσσιους και χερσαίους πόρους που είναι απαραίτητοι για την κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών του. Παρότι η απόκτηση των απαραίτητων πόρων μπορεί να αποβεί χρονοβόρα, ιδίως σε ό,τι αφορά τα μεγάλα περιουσιακά στοιχεία, ο ίδιος εξοπλισμός του οργανισμού αναμένεται να λειτουργήσει τελικά ως ο στυλοβάτης των επιχειρησιακών τοποθετήσεων, ενώ σε εξαιρετικές περιπτώσεις θα ζητείται από τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε πρόσθετες συνεισφορές. Τη λειτουργία του εξοπλισμού του οργανισμού θα πρέπει να την αναλαμβάνουν κατά κύριο λόγο τα τεχνικά πληρώματα του οργανισμού ως μέρος του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική χρήση των προτεινόμενων οικονομικών πόρων, η διαδικασία θα πρέπει να βασίζεται σε πολυετή στρατηγική που θα αποφασιστεί το συντομότερο δυνατόν από το διοικητικό συμβούλιο.
(63)Κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, ο οργανισμός και τα κράτη μέλη θα πρέπει να κάνουν την καλύτερη δυνατή χρήση των υπαρχουσών δυνατοτήτων από άποψη ανθρωπίνων πόρων καθώς και τεχνικού εξοπλισμού, τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
(64)Η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη νέων ικανοτήτων εντός της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα πρέπει να συντονιστεί μεταξύ των κρατών μελών και του οργανισμού σύμφωνα με τον κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής, λαμβανομένης υπόψη της μακράς διάρκειας ορισμένων διαδικασιών. Αυτό περιλαμβάνει την πρόσληψη και την εκπαίδευση νέων συνοριοφυλάκων (οι οποίοι κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας τους θα μπορούν να υπηρετήσουν τόσο στα κράτη μέλη όσο και στο μόνιμο σώμα), την απόκτηση, τη συντήρηση και τη διάθεση εξοπλισμού (για τον οποίο θα πρέπει να αναζητηθούν ευκαιρίες διαλειτουργικότητας και οικονομιών κλίμακας), αλλά και την ανάπτυξη νέου εξοπλισμού και συναφών τεχνολογιών, μεταξύ άλλων μέσω της έρευνας.
(65)Ο χάρτης πορείας για την ανάπτυξη ικανοτήτων θα πρέπει να συνδυάζει τα σχέδια ανάπτυξης ικανοτήτων των κρατών μελών και τον πολυετή σχεδιασμό των πόρων του οργανισμού με σκοπό τη βελτιστοποίηση των μακροχρόνιων επενδύσεων για την καλύτερη προστασία των εξωτερικών συνόρων.
(66)Λαμβανομένων υπόψη της ενισχυμένης εντολής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, της θέσπισης του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και της ενισχυμένης παρουσίας του επιτόπου στα εξωτερικά σύνορα, καθώς και της αυξημένης του εμπλοκής στον τομέα της επιστροφής, ο οργανισμός θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να συστήνει τοπικά γραφεία σε τοποθεσίες που βρίσκονται κοντά στις σημαντικές επιχειρησιακές του δραστηριότητες για όσο διαρκούν οι εν λόγω δραστηριότητες, τα οποία θα ενεργούν ως σύνδεσμος διεπαφής μεταξύ του οργανισμού και του κράτους μέλους υποδοχής, θα εκτελούν καθήκοντα συντονισμού, υλικοτεχνικής υποστήριξης και στήριξης και θα διευκολύνουν τη συνεργασία μεταξύ του οργανισμού και του κράτους μέλους υποδοχής.
(67)Η επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών που δεν πληρούν ή δεν πληρούν πλέον τις προϋποθέσεις εισόδου, παραμονής ή διαμονής στα κράτη μέλη, σύμφωνα με την οδηγία 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, αποτελεί βασικό σκέλος των ολοκληρωμένων προσπαθειών που καταβάλλονται για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και αντιπροσωπεύει σημαντικό ζήτημα δημοσίου συμφέροντος.
(68)Ο οργανισμός θα πρέπει να επιταχύνει τη βοήθειά του προς τα κράτη μέλη για την επιστροφή των υπηκόων τρίτων χωρών, με την επιφύλαξη της πολιτικής της Ένωσης σε θέματα επιστροφής και σε συμμόρφωση με την οδηγία 2008/115/ΕΚ. Ειδικότερα, θα πρέπει να συντονίζει και να οργανώνει τις επιχειρήσεις επιστροφής από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη και να οργανώνει και να διεξάγει επεμβάσεις επιστροφής για την ενίσχυση του συστήματος επιστροφής των κρατών μελών που ζητούν αυξημένη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή κατά την εκπλήρωση της υποχρέωσής τους να επιστρέφουν τους υπηκόους τρίτων χωρών σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία.
(69)Ο οργανισμός θα πρέπει, με πλήρη σεβασμό για τα θεμελιώδη δικαιώματα και με την επιφύλαξη της ευθύνης των κρατών μελών για την έκδοση αποφάσεων επιστροφής, να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα κράτη μέλη στη διαδικασία επιστροφής, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας αποφάσεων επιστροφής, της ταυτοποίησης υπηκόων τρίτων χωρών και άλλων δραστηριοτήτων των κρατών μελών που προηγούνται ή σχετίζονται με την επιστροφή. Επιπλέον, ο οργανισμός θα πρέπει να συνδράμει τα κράτη μέλη στην απόκτηση ταξιδιωτικών εγγράφων για την επιστροφή, σε συνεργασία με τις αρχές των οικείων τρίτων χωρών.
(70)Η συνδρομή προς τα κράτη μέλη για να εκτελούν διαδικασίες επιστροφής θα πρέπει να περιλαμβάνει την παροχή πρακτικών πληροφοριών, σχετικά με τις τρίτες χώρες επιστροφής, χρήσιμων για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, όπως παροχή στοιχείων επικοινωνίας ή άλλων υλικοτεχνικών πληροφοριών, αναγκαίων για την ομαλή διενέργεια των επιχειρήσεων επιστροφής. Η συνδρομή θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τη δημιουργία, τη λειτουργία και τη διατήρηση κεντρικού συστήματος για την επεξεργασία όλων των πληροφοριών και των δεδομένων που χρειάζεται ο οργανισμός προκειμένου να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή σύμφωνα με τον κανονισμό και τα οποία διαβιβάζονται αυτόματα από τα εθνικά συστήματα διαχείρισης της επιστροφής των κρατών μελών.
(71)Ο οργανισμός θα πρέπει επίσης να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στις δραστηριότητες επιστροφής των τρίτων χωρών, ιδίως όταν η εν λόγω συνδρομή δικαιολογείται από τις προτεραιότητες της πολιτικής της Ένωσης για την παράτυπη μετανάστευση.
(72)Η πιθανή ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας δεν απαλλάσσει τον οργανισμό ή τα κράτη μέλη από τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από το δίκαιο της Ένωσης ή από το διεθνές δίκαιο, ιδίως ως προς την τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης.
(73)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα συνεργασίας σε επιχειρησιακό επίπεδο με άλλα κράτη μέλη και/ή τρίτες χώρες στα εξωτερικά σύνορα, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο στρατιωτικών επιχειρήσεων με σκοπό την επιβολή της νομοθεσίας, στον βαθμό που η συνεργασία αυτή συνάδει με τις δράσεις του οργανισμού.
(74)Ο οργανισμός θα πρέπει να βελτιώσει την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία με άλλους οργανισμούς, υπηρεσίες και φορείς της Ένωσης, όπως η ΕΥΡΩΠΟΛ, η EASO, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Ναυσιπλοΐας και το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας ή ο διαχειριστής δικτύου για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας, ούτως ώστε να γίνεται η βέλτιστη δυνατή χρήση των υφισταμένων πληροφοριών, ικανοτήτων και συστημάτων που ήδη διατίθενται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Παρακολούθησης της Γης Copernicus.
(75)Η συνεργασία με τρίτες χώρες αποτελεί στοιχείο της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Θα πρέπει να συμβάλλει στην προώθηση των ευρωπαϊκών προτύπων διαχείρισης των συνόρων και επιστροφής, την ανταλλαγή πληροφοριών και την ανάλυση κινδύνου, να διευκολύνει την εκτέλεση της επιστροφής με σκοπό την αύξηση της αποτελεσματικότητάς τους και τη στήριξη των τρίτων χωρών στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων και της μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής όταν η στήριξη αυτή είναι απαραίτητη για την προστασία των εξωτερικών συνόρων και την αποτελεσματική διαχείριση της μεταναστευτικής πολιτικής της Ένωσης.
(76)Η συνεργασία με τρίτες χώρες θα πρέπει να πραγματοποιείται στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της Ένωσης και σύμφωνα με τις αρχές και τους στόχους του άρθρου 21 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Επιτροπή θα διασφαλίζει τη συνέπεια μεταξύ της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων και άλλων πολιτικών της Ένωσης στον τομέα της εξωτερικής δράσης της Ένωσης και ιδίως την Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας. Η Επιτροπή θα πρέπει να επικουρείται από τον/την Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης και τις υπηρεσίες του/της. Η συνεργασία αυτή θα πρέπει να ισχύει ιδίως για τις δραστηριότητες του οργανισμού που διεξάγονται στο έδαφος τρίτων χωρών ή στις οποίες εμπλέκονται υπάλληλοι τρίτων χωρών σε τομείς όπως η ανάλυση κινδύνου, ο σχεδιασμός και η διεξαγωγή επιχειρήσεων, η κατάρτιση, η ανταλλαγή πληροφοριών και η συνεργασία.
(77)Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο EUROSUR είναι όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένες και επικαιροποιημένες, ιδίως όσον αφορά την κατάσταση σε τρίτες χώρες, ο οργανισμός θα πρέπει να συνεργάζεται με τις αρχές τρίτων χωρών είτε στο πλαίσιο διμερών και πολυμερών συμφωνιών μεταξύ των κρατών μελών και των τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών δικτύων, είτε μέσω συμφωνιών συνεργασίας μεταξύ του οργανισμού και των σχετικών αρχών των τρίτων χωρών. Για τους σκοπούς αυτούς, Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, οι αντιπροσωπείες και τα γραφεία της Ένωσης θα πρέπει να παρέχουν κάθε πληροφορία που ενδέχεται να ενδιαφέρει το EUROSUR.
(78)Ο παρών κανονισμός περιλαμβάνει διατάξεις για τη συνεργασία με τρίτες χώρες, διότι η καλά συγκροτημένη και σταθερή ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία με τις χώρες αυτές, συμπεριλαμβανομένων μεταξύ άλλων των γειτονικών τρίτων χωρών, είναι σημαντικός παράγοντας για την επίτευξη των στόχων της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Είναι ουσιώδους σημασίας κάθε ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών να διεξάγεται σε πλήρη συμμόρφωση με τα θεμελιώδη δικαιώματα.
(79)Προκειμένου να διαμορφωθεί ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης και ανάλυση κινδύνου που να καλύπτει την προσυνοριακή περιοχή, ο οργανισμός και τα εθνικά κέντρα συντονισμού θα πρέπει να συλλέγουν πληροφορίες και να συντονίζονται με τους αξιωματικούς συνδέσμους μετανάστευσης που έχουν τοποθετηθεί σε τρίτες χώρες από τα κράτη μέλη, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον οργανισμό ή άλλους οργανισμούς της Ένωσης.
(80)Το σύστημα του επιγραμμικού μητρώου γνησίων και πλαστών εγγράφων («FADO») θεσπίστηκε με την κοινή δράση 98/700/ΔΕΥ εντός της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου και παρέχει πρόσβαση στις αρχές των κρατών μελών ώστε να έχουν στη διάθεσή τους πληροφορίες για νέες μεθόδους παραποίησης που εξιχνιάζονται, καθώς και για τα νέα γνήσια έγγραφα που κυκλοφορούν.
(81)Στα συμπεράσματα της 27ης Μαρτίου 2017, το Συμβούλιο ανέφερε ότι η διαχείριση του συστήματος FADO είναι παρωχημένη και ότι είναι απαραίτητη η αλλαγή της νομικής του βάσης προκειμένου να συνεχίσει να πληροί τις απαιτήσεις των πολιτικών δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων. Το Συμβούλιο επισήμανε επίσης ότι στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν συνέργειες χρησιμοποιώντας την εμπειρογνωσία του οργανισμού στον τομέα των πλαστών εγγράφων και το έργο που έχει ήδη διεξαγάγει ο οργανισμός στον τομέα αυτό. Ο οργανισμός θα πρέπει επομένως να αναλάβει τη διοίκηση καθώς και την επιχειρησιακή και τεχνική διαχείριση του συστήματος FADO από τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(82)Το σύστημα FADO θα πρέπει να διατηρήσει την πολυεπίπεδη δομή του ούτως ώστε να παρέχει διάφορα επίπεδα πληροφοριών σχετικά με τα έγγραφα σε διάφορους ενδιαφερόμενους, μεταξύ άλλων και στο ευρύ κοινό.
(83)Στη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι το σύστημα FADO είναι πλήρως λειτουργικό μέχρι την αποτελεσματική πραγματοποίηση της διαβίβασης και τη διαβίβαση των υφιστάμενων δεδομένων στο νέο σύστημα. Η κυριότητα των υφιστάμενων δεδομένων θα πρέπει στη συνέχεια να μεταβιβαστεί στον οργανισμό.
(84)Τυχόν επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να διεξάγεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ή την οδηγία (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ανάλογα με την περίπτωση.
(85)Στο πλαίσιο της επιστροφής, είναι σύνηθες οι υπήκοοι τρίτων χωρών να μη διαθέτουν έγγραφα ταυτοποίησης ή να μη συνεργάζονται με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς τους, παρακρατώντας πληροφορίες ή παρέχοντας ανακριβή δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα. Δεδομένης της ιδιαίτερης ανάγκης σε επίπεδο πολιτικής για ταχύτητα στις διαδικασίες επιστροφής, είναι απαραίτητο ο οργανισμός να μπορεί να περιορίζει ορισμένα δικαιώματα των υποκειμένων των δεδομένων ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενη η παραβίαση των εν λόγω δικαιωμάτων να παρακωλύσει την ορθή εφαρμογή των διαδικασιών επιστροφής και την επιτυχημένη επιβολή των αποφάσεων επιστροφής από τα κράτη μέλη ή να εμποδίσει τον οργανισμό να εκτελέσει τα καθήκοντά του αποτελεσματικά. Ιδίως η άσκηση του δικαιώματος σε περιορισμό της επεξεργασίας μπορεί να καθυστερήσει και να παρακωλύσει σημαντικά την εκτέλεση επιχειρήσεων επιστροφής. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις το δικαίωμα πρόσβασης από το υποκείμενο των δεδομένων μπορεί να θέσει σε κίνδυνο μια επιχείρηση επιστροφής μέσω της αύξησης του κινδύνου διαφυγής σε περίπτωση που το υποκείμενο των δεδομένων ενημερωθεί ότι ο οργανισμός επεξεργάζεται τα δεδομένα του στο πλαίσιο σχεδιαζόμενης επιχείρησης επιστροφής. Το δικαίωμα διόρθωσης από την άλλη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ο εν λόγω υπήκοος της τρίτης χώρας να παραπλανήσει τις αρχές μέσω της παροχής ανακριβών δεδομένων.
(86)Προκειμένου να εκτελέσει ορθά τα καθήκοντά του στον τομέα της επιστροφής, μεταξύ άλλων με την παροχή συνδρομής στα κράτη μέλη κατά την ορθή εκτέλεση διαδικασιών επιστροφής και την αποτελεσματική εκτέλεση αποφάσεων επιστροφής, καθώς και προς διευκόλυνση των επιχειρήσεων επιστροφής, μπορεί να χρειαστεί ο οργανισμός να διαβιβάσει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα επιστρεφόντων σε τρίτες χώρες. Οι τρίτες χώρες επιστροφής δεν αποτελούν συχνά αντικείμενο αποφάσεων επάρκειας που εκδίδει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 45 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679, ή σύμφωνα με το άρθρο 36 της οδηγίας (ΕΕ) 2016/680, και συχνά δεν έχουν συνάψει ή δεν προτίθενται να συνάψουν συμφωνία επανεισδοχής με την Ένωση ή δεν παρέχουν άλλως κατάλληλες εγγυήσεις κατά την έννοια του άρθρου 49 του [κανονισμού (ΕΕ) 45/2001] ή κατά την έννοια των εθνικών διατάξεων για τη μεταφορά του άρθρου 37 της οδηγίας (ΕΕ) 2016/680. Ωστόσο, παρά τις σημαντικές προσπάθειες της Ένωσης για συνεργασία με τις κύριες χώρες καταγωγής των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών που υπόκεινται σε υποχρέωση επιστροφής, δεν είναι πάντα εφικτό να εξασφαλιστεί ότι οι εν λόγω τρίτες χώρες εκπληρώνουν συστηματικά την υποχρέωση που υπέχουν βάσει του διεθνούς δικαίου να δέχονται την επιστροφή των υπηκόων τους. Οι συμφωνίες επανεισδοχής που έχουν συναφθεί ή είναι υπό διαπραγμάτευση από την Ένωση ή από τα κράτη μέλη και που παρέχουν τις κατάλληλες εγγυήσεις για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα καλύπτουν περιορισμένο αριθμό από τις εν λόγω τρίτες χώρες. Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν ακόμη τέτοιες συμφωνίες, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να διαβιβάζονται από τον οργανισμό προς διευκόλυνση των επιχειρήσεων επιστροφής της Ένωσης, όταν πληρούνται οι όροι που καθορίζονται στο άρθρο 49 παράγραφος 1 στοιχείο δ) του [κανονισμού (ΕΕ) 45/2001].
(87)Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται από τα άρθρα 2 και 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ο Χάρτης»), ιδίως τον σεβασμό για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, το δικαίωμα στη ζωή, την απαγόρευση των βασανιστηρίων και των απάνθρωπων ή εξευτελιστικών ποινών ή μεταχείρισης, την απαγόρευση της εμπορίας ανθρώπων, το δικαίωμα της ελευθερίας και της ασφάλειας, το δικαίωμα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, το δικαίωμα της πρόσβασης σε έγγραφα, το δικαίωμα ασύλου και προστασίας σε περιπτώσεις απομάκρυνσης και απέλασης, τη μη επαναπροώθηση, την απαγόρευση των διακρίσεων και τα δικαιώματα του παιδιού.
(88)Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να θεσπίσει έναν μηχανισμό υποβολής καταγγελιών για τον οργανισμό, σε συνεργασία με τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων, με σκοπό να διασφαλίζει τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλες τις δραστηριότητες του οργανισμού. Αυτός θα πρέπει να είναι ένας διοικητικός μηχανισμός με τον οποίο ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων θα πρέπει να έχει την ευθύνη για τη διεκπεραίωση των καταγγελιών που λαμβάνει ο οργανισμός σύμφωνα με το δικαίωμα στη χρηστή διοίκηση. Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων θα πρέπει να εξετάζει το παραδεκτό των καταγγελιών, να καταχωρίζει τις καταγγελίες που γίνονται παραδεκτές, να διαβιβάζει τις καταχωρισμένες καταγγελίες στον εκτελεστικό διευθυντή, να διαβιβάζει τις καταγγελίες που αφορούν τα μέλη των ομάδων στο κράτος μέλος καταγωγής και να καταχωρίζει επακόλουθες ενέργειες από τον οργανισμό ή το εν λόγω κράτος μέλος. Ο μηχανισμός θα πρέπει να είναι αποτελεσματικός και να εξασφαλίζει ότι δίνεται η δέουσα συνέχεια στις καταγγελίες. Ο μηχανισμός υποβολής καταγγελιών δεν θα πρέπει να επηρεάζει την πρόσβαση σε διοικητικά και ένδικα μέσα και να μην αποτελεί απαίτηση για την προσφυγή σε αυτά τα μέσα. Οι ποινικές έρευνες θα πρέπει να διεξάγονται από τα κράτη μέλη. Για μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία, ο οργανισμός θα πρέπει να περιλαμβάνει στην ετήσια έκθεσή του πληροφορίες σχετικά με τον μηχανισμό υποβολής καταγγελιών. Θα πρέπει να αναφέρει, συγκεκριμένα, τον αριθμό των καταγγελιών που έλαβε, τους τύπους σχετικών παραβιάσεων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, τις επιχειρήσεις κατά τις οποίες σημειώθηκαν, και όπου αυτό είναι δυνατό, τα επακόλουθα μέτρα που έλαβαν ο οργανισμός και τα κράτη μέλη. Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες που αφορούν τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλες τις δραστηριότητες του οργανισμού.
(89)Ο οργανισμός θα πρέπει να είναι ανεξάρτητος όσον αφορά τα τεχνικά και επιχειρησιακά θέματα και να έχει νομική, διοικητική και οικονομική αυτονομία. Για τον σκοπό αυτό, είναι αναγκαίο και σκόπιμο να αποτελεί ενωσιακό φορέα με νομική προσωπικότητα, ο οποίος να ασκεί τις εκτελεστικές εξουσίες που του ανατίθενται βάσει του παρόντος κανονισμού.
(90)Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκπροσωπούνται σε ένα διοικητικό συμβούλιο για την άσκηση πολιτικής εποπτείας επί του οργανισμού. Το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει, εφόσον είναι δυνατόν, να αποτελείται από τους επιχειρησιακούς προϊσταμένους των εθνικών υπηρεσιών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση συνοριακής φρουράς ή από τους αντιπροσώπους τους. Τα μέρη που εκπροσωπούνται στο διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει να καταβάλλουν προσπάθειες να περιορίσουν τις εναλλαγές των αντιπροσώπων τους, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή συνέχεια των εργασιών του διοικητικού συμβουλίου. Το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει να διαθέτει τις αναγκαίες εξουσίες για την κατάρτιση του προϋπολογισμού του οργανισμού, τον έλεγχο της εκτέλεσής του, τη θέσπιση κατάλληλων δημοσιονομικών κανόνων, την καθιέρωση διαφανών διαδικασιών για τη λήψη αποφάσεων από τον οργανισμό και τον διορισμό του εκτελεστικού του διευθυντή και τριών αναπληρωτών εκτελεστικών διευθυντών, σε κάθε έναν εκ των οποίων θα μπορούν να ανατεθούν αρμοδιότητες σε ορισμένο τομέα αρμοδιοτήτων του οργανισμού, όπως η διοίκηση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, η εποπτεία των καθηκόντων του οργανισμού όσον αφορά την επιστροφή ή η διαχείριση της εμπλοκής στα συστήματα ΤΠ μεγάλης κλίμακας. Ο οργανισμός θα πρέπει να διέπεται από και να λειτουργεί λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της κοινής προσέγγισης για τους αποκεντρωμένους οργανισμούς της Ένωσης που εγκρίθηκαν στις 19 Ιουλίου 2012 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή.
(91)Για να εξασφαλιστεί η αυτονομία του οργανισμού, ο οργανισμός θα πρέπει να διαθέτει αυτόνομο προϋπολογισμό με έσοδα που θα προέρχονται κυρίως από συνεισφορά της Ένωσης. Για τη συνεισφορά της Ένωσης καθώς και για οποιεσδήποτε άλλες επιχορηγήσεις που βαρύνουν τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, θα πρέπει να εφαρμόζεται η δημοσιονομική διαδικασία της Ένωσης. Ο λογιστικός έλεγχος θα πρέπει να ασκείται από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
(92)Ο οργανισμός αναμένεται να αντιμετωπίσει προκλήσεις τα επόμενα χρόνια όσον αφορά την εκπλήρωση εξαιρετικών αναγκών για την πρόσληψη και διατήρηση εξειδικευμένου προσωπικού από την ευρύτερη δυνατή γεωγραφική βάση.
(93)Δεδομένης της εντολής του οργανισμού και της σημαντικής κινητικότητας των μελών του προσωπικού του αφενός και προκειμένου να αποφευχθεί η διαφορετική μεταχείριση του προσωπικού του οργανισμού αφετέρου, αν και τόπος εργασίας του προσωπικού θα πρέπει καταρχήν να είναι η Βαρσοβία, το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού θα πρέπει, για διάστημα πέντε ετών μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, να έχει τη δυνατότητα να χορηγεί «διαφορετική» μηνιαία αμοιβή στα μέλη του προσωπικού του οργανισμού, λαμβανομένης υπόψη της συνολικής αμοιβής που λαμβάνουν τα μεμονωμένα μέλη του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένης της επιστροφής εξόδων αποστολής. Οι διαδικασίες χορήγησης των εν λόγω πληρωμών θα πρέπει να υπόκεινται σε προηγούμενη έγκριση από την Επιτροπή που θα πρέπει να διασφαλίζει ότι παραμένουν αναλογικές προς τη σημασία των επιδιωκόμενων στόχων και δεν οδηγούν σε άνιση μεταχείριση του προσωπικού των θεσμικών οργάνων, των οργανισμών και άλλων οργάνων της ΕΕ. Οι διαδικασίες αυτές θα πρέπει να επανεξεταστούν έως το 2024, ώστε να αξιολογηθεί η συμβολή των πληρωμών στους επιδιωκόμενους στόχους.
(94)Ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θα πρέπει να εφαρμόζεται άνευ περιορισμού όσον αφορά τον οργανισμό, ο οποίος θα πρέπει να προσχωρήσει στη διοργανική συμφωνία της 25ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σχετικά με τις εσωτερικές έρευνες που πραγματοποιεί η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).
(95)Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπορεί να διερευνά και να ασκεί δίωξη σε υποθέσεις απάτης και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, όπως προβλέπεται στην οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(96)Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θα πρέπει να εφαρμόζεται στον οργανισμό. Ο οργανισμός θα πρέπει να λειτουργεί με τη μέγιστη δυνατή διαφάνεια όσον αφορά τις δραστηριότητές του, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την επίτευξη του στόχου των επιχειρήσεών του. Θα πρέπει να δημοσιοποιεί τις πληροφορίες για όλες τις δραστηριότητές του. Θα πρέπει επίσης να διασφαλίζει την άμεση παροχή πληροφοριών στο κοινό και σε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς σχετικά με το έργο του.
(97)Ο οργανισμός θα πρέπει ακόμη να υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή όσο το δυνατόν εκτενέστερες εκθέσεις για τις δραστηριότητές του.
(98)Κάθε επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τον οργανισμό στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού οφείλει να εκτελείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001.
(99)Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η ανάπτυξη και υλοποίηση ενός συστήματος για την ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων για την εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του χώρου Σένγκεν, δεν μπορούν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη όταν αυτά ενεργούν κατά μη συντονισμένο τρόπο, μπορούν όμως, εξαιτίας της απουσίας ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, των σημαντικών μεταναστευτικών προβλημάτων στα εξωτερικά σύνορα, της ανάγκης αποτελεσματικής επιτήρησης της διέλευσης των εν λόγω συνόρων και για την επίτευξη υψηλού επιπέδου εσωτερικής ασφάλειας εντός της Ένωσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.
(100)Τα εξωτερικά σύνορα όπως αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό είναι εκείνα στα οποία εφαρμόζονται οι διατάξεις του τίτλου II του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399, που περιλαμβάνει τα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών του Σένγκεν σύμφωνα με το πρωτόκολλο 19 σχετικά με το κεκτημένο του Σένγκεν το οποίο έχει ενσωματωθεί στο νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
(101)Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων μέσω κύκλου πολυετούς στρατηγικής πολιτικής, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τον καθορισμό προτεραιοτήτων πολιτικής και την παροχή στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διενεργεί η Επιτροπή κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι δε διαβουλεύσεις να διενεργούνται σύμφωνα με τις αρχές που προβλέπονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου. Ειδικότερα, προκειμένου να εξασφαλιστεί ισότιμη συμμετοχή στην κατάρτιση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα ταυτόχρονα με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματική πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την κατάρτιση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
(102)Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίες συνθήκες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή όσον αφορά το πρακτικό εγχειρίδιο για την εφαρμογή και τη διαχείριση του EUROSUR, τις λεπτομέρειες για τα επίπεδα πληροφοριών των εικόνων της κατάστασης και τους κανόνες για τη διαμόρφωση ειδικών εικόνων της κατάστασης, τα μέτρα για τον μετριασμό των κινδύνων στα εξωτερικά σύνορα που θα εφαρμοστούν από τον οργανισμό και βάσει των οποίων θα απαιτείται από τα κράτη μέλη η συνεργασία τους με τον οργανισμό κατά το στάδιο εφαρμογής, τους κανόνες για την καταβολή της χρηματοδοτικής στήριξης για την ανάπτυξη του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και την παρακολούθηση των όρων που εφαρμόζονται στη χρηματοδοτική στήριξη, το πρακτικό εγχειρίδιο σχετικά με την ευρωπαϊκή συνεργασία στα καθήκοντα ακτοφυλακής, τις τεχνικές προδιαγραφές και διαδικασίες του FADO. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(103)Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας η οποία συνήφθη από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά τη σύνδεση των εν λόγω χωρών, προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, οι οποίες εμπίπτουν στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1 στοιχείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου. Η ρύθμιση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Ισλανδίας και του Βασιλείου της Νορβηγίας σχετικά με τις λεπτομέρειες της συμμετοχής αυτών των κρατών στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει κανόνες για τη συμμετοχή των εν λόγω χωρών στις δραστηριότητες του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένων και διατάξεων για τις χρηματοδοτικές συνεισφορές και το προσωπικό.
(104)Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που έχουν συνάψει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και η Ελβετική Συνομοσπονδία σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, οι οποίες εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 στοιχείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου.
(105)Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια του πρωτοκόλλου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, που εμπίπτει στον τομέα ο οποίος αναφέρεται στο άρθρο 1 στοιχείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2011/350/ΕΕ του Συμβουλίου.
(106)Η ρύθμιση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν, αφετέρου, σχετικά με τις λεπτομέρειες της συμμετοχής αυτών των κρατών στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει κανόνες σχετικά με τη συμμετοχή των εν λόγω χωρών στο έργο του οργανισμού, μεταξύ άλλων διατάξεις για τις χρηματοδοτικές συνεισφορές και το προσωπικό.
(107)Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 για τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και, ως εκ τούτου, δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός βασίζεται στο κεκτημένο του Σένγκεν, η Δανία αποφασίζει, σύμφωνα με το άρθρο 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, εντός περιόδου έξι μηνών αφότου το Συμβούλιο έχει αποφασίσει σχετικά με τον παρόντα κανονισμό, εάν θα τον μεταφέρει στο εθνικό της δίκαιο.
(108)Ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στο οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει, σύμφωνα με την απόφαση 2000/365/ΕΚ του Συμβουλίου. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει, συνεπώς, στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(109)Ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στις οποίες η Ιρλανδία δεν συμμετέχει, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου. Ως εκ τούτου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(110)Ο οργανισμός θα πρέπει να διευκολύνει την οργάνωση επιχειρησιακών δράσεων στις οποίες τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να επωφελούνται από την εμπειρογνωσία και τις εγκαταστάσεις που ενδεχομένως επιθυμούν να προσφέρουν η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με τους όρους που θα αποφασίζονται κατά περίπτωση από το διοικητικό συμβούλιο. Για τον σκοπό αυτό, μπορούν να καλούνται αντιπρόσωποι της Ιρλανδίας στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου, το οποίο θα τους παρέχει τη δυνατότητα να συμμετέχουν πλήρως στην προετοιμασία των εν λόγω συγκεκριμένων δραστηριοτήτων. Οι αντιπρόσωποι του Ηνωμένου Βασιλείου μπορούν να καλούνται στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου έως την [ημερομηνία αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση].
(111)Αν και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει στον παρόντα κανονισμό, [του] έχει [χορηγηθεί] η δυνατότητα συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, λαμβανομένης υπόψη της θέσης του ως κράτους μέλους της Ένωσης. Λαμβανομένης υπόψη της κοινοποίησης από το Ηνωμένο Βασίλειο της πρόθεσής του να αποχωρήσει από την Ένωση, θα πρέπει να ισχύουν ειδικές ρυθμίσεις ως προς την επιχειρησιακή συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο με βάση τον παρόντα κανονισμό για όσο χρονικό διάστημα το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει κράτος μέλος ή, εάν τεθεί σε ισχύ συμφωνία μεταξύ της Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου βάσει του άρθρου 50 της Συνθήκης, για όσο χρονικό διάστημα το Ηνωμένο Βασίλειο εξομοιώνεται με κράτος μέλος με βάση την εν λόγω συμφωνία.
(112)Υφίσταται διαφωνία μεταξύ του Βασιλείου της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου ως προς την οριοθέτηση των συνόρων του Γιβραλτάρ.
(113)Η αναστολή εφαρμογής του παρόντος κανονισμού στα σύνορα του Γιβραλτάρ δεν συνεπάγεται μεταβολή των αντίστοιχων θέσεων των ενδιαφερόμενων κρατών.
(114)[Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων κλήθηκε να γνωμοδοτήσει σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 και εξέδωσε τη γνωμοδότησή του στις …]
(115)Ο παρών κανονισμός αποσκοπεί στην τροποποίηση και επέκταση των διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1052/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την προσαρμογή της κοινής δράσης 98/700/ΔΕΥ του Συμβουλίου στο θεσμικό πλαίσιο που θέτει η ΣΛΕΕ. Δεδομένου ότι οι τροποποιήσεις που πρόκειται να επέλθουν είναι ουσιαστικές ως προς τον αριθμό και τη φύση, αυτές οι νομικές πράξεις θα πρέπει, για λόγους σαφήνειας, να αντικατασταθούν και να καταργηθούν,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός ιδρύει Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή για τη διασφάλιση της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων με σκοπό την αποτελεσματική διαχείριση της διέλευσης αυτών των εξωτερικών συνόρων, καθώς και την αύξηση της αποτελεσματικότητας της κοινής πολιτικής επιστροφής ως βασικού στοιχείου της βιώσιμης διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.
Ο κανονισμός αντιμετωπίζει τις μεταναστευτικές προκλήσεις και τις εν δυνάμει μελλοντικές απειλές σε αυτά τα σύνορα, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην αντιμετώπιση των σοβαρών μορφών εγκληματικότητας με διασυνοριακή διάσταση, στην επίτευξη ενός υψηλού επιπέδου εσωτερικής ασφάλειας εντός της Ένωσης, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και παράλληλη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων μέσα σε αυτήν.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
(1)«εξωτερικά σύνορα»: τα εξωτερικά σύνορα όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 2) του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399, για τα οποία εφαρμόζεται ο τίτλος II του εν λόγω κανονισμού·
(2)«συνοριακό σημείο διέλευσης»: το συνοριακό σημείο διέλευσης όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 8) του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399·
(3)«έλεγχος των συνόρων»: ο έλεγχος των συνόρων όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 10) του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399·
(4)«επιτήρηση των συνόρων»: η επιτήρηση των συνόρων όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 12) του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399·
(5)«εξωτερική πτήση»: κάθε πτήση επανδρωμένου ή μη επανδρωμένου αεροσκάφους και των επιβατών και/ή του φορτίου του που πραγματοποιείται από ή προς τις επικράτειες των κρατών μελών, η οποία δεν είναι εσωτερική πτήση όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 3) του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399·
(6)«επιτήρηση των εναέριων συνόρων»: η επιτήρηση των εξωτερικών πτήσεων·
(7)«επίγνωση της κατάστασης»: η ικανότητα επιτήρησης, εντοπισμού, αναγνώρισης, παρακολούθησης και αντίληψης παράνομων διασυνοριακών δραστηριοτήτων προκειμένου να εξευρεθεί βάσιμη αιτιολόγηση για τη λήψη μέτρων αντίδρασης επί τη βάσει του συνδυασμού νέων και υφιστάμενων πληροφοριών, και προκειμένου να υπάρχει μεγαλύτερη δυνατότητα μείωσης των απωλειών της ζωής μεταναστών στα εξωτερικά σύνορα, κατά μήκος ή πλησίον των εξωτερικών συνόρων·
(8)«ικανότητα ανταπόκρισης»: η ικανότητα ανάληψης δράσεων που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση παράνομων διασυνοριακών δραστηριοτήτων στα εξωτερικά σύνορα και κατά μήκος ή πλησίον των εξωτερικών συνόρων, συμπεριλαμβανομένων των μέσων και των χρονοδιαγραμμάτων για επαρκή αντίδραση·
(9)«EUROSUR»: το πλαίσιο για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και του οργανισμού·
(10)«εικόνα της κατάστασης»: ένα σύνολο δεδομένων και πληροφοριών γεωαναφοράς σε σχεδόν πραγματικό χρόνο που λαμβάνονται από διαφορετικές αρχές, αισθητήρες, πλατφόρμες και άλλες πηγές και τα οποία διαβιβάζονται μέσω ασφαλών διαύλων επικοινωνίας και πληροφόρησης και μπορούν να υποβληθούν σε επεξεργασία και επιλεκτική παρουσίαση και ανταλλαγή με άλλες αρμόδιες αρχές, προκειμένου να επιτυγχάνεται επίγνωση της κατάστασης και να υποστηρίζεται η ικανότητα ανταπόκρισης στα εξωτερικά σύνορα, κατά μήκος ή πλησίον των εξωτερικών συνόρων και στην προσυνοριακή περιοχή·
(11)«τμήμα εξωτερικών συνόρων»: το σύνολο ή μέρος των εξωτερικών συνόρων ενός κράτους μέλους, όπως αυτά καθορίζονται στο εθνικό δίκαιο ή προσδιορίζονται από το εθνικό κέντρο συντονισμού ή από οιαδήποτε άλλη αρμόδια εθνική αρχή·
(12) «διασυνοριακό έγκλημα»: οιοδήποτε σοβαρό έγκλημα με διασυνοριακή διάσταση το οποίο διαπράττεται ή επιχειρείται να διαπραχθεί στα εξωτερικά σύνορα, κατά μήκος ή πλησίον των εξωτερικών συνόρων·
(13)«προσυνοριακή περιοχή»: η γεωγραφική περιοχή που εκτείνεται πέρα από τα εξωτερικά σύνορα·
(14)«συμβάν»: μια κατάσταση που σχετίζεται με την παράνομη μετανάστευση, το διασυνοριακό έγκλημα ή με κίνδυνο για τις ζωές των μεταναστών στα εξωτερικά σύνορα, κατά μήκος ή πλησίον των εξωτερικών συνόρων·
(15)«μόνιμο και λοιπό προσωπικό»: το προσωπικό που απασχολείται από τον οργανισμό σύμφωνα με τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης») και το καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ένωσης («ΚΛΠ»), όπως ορίζονται στον κανονισμό αριθ. 259/68 του Συμβουλίου·
(16)«επιχειρησιακό προσωπικό»: οι συνοριοφύλακες, οι συνοδοί επιστροφής, οι ειδικοί σε θέματα επιστροφής και λοιπά σχετικά μέλη του προσωπικού που απαρτίζουν το «μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής». Σύμφωνα με τις τρεις κατηγορίες που ορίζονται στο άρθρο 55 παράγραφος 1, το επιχειρησιακό προσωπικό είτε απασχολείται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής ως μόνιμο και λοιπό προσωπικό (κατηγορία 1), είτε αποσπάται στον οργανισμό από τα κράτη μέλη (κατηγορία 2) είτε διατίθεται από τα κράτη μέλη προς βραχυπρόθεσμη αποστολή (κατηγορία 3). Τα μέλη του επιχειρησιακού προσωπικού ενεργούν ως μέλη των ομάδων διαχείρισης των συνόρων, των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών ή των ομάδων επιστροφής με εκτελεστικές αρμοδιότητες. Στο επιχειρησιακό προσωπικό περιλαμβάνονται επίσης τα μέλη του μόνιμου και λοιπού προσωπικού που είναι αρμόδια για τη λειτουργία της κεντρικής μονάδας του ETIAS·
(17)«ομάδες διαχείρισης των συνόρων»: ομάδες που συγκροτούνται από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και αποστέλλονται στο πλαίσιο κοινών επιχειρήσεων στα εξωτερικά σύνορα και ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα σε κράτη μέλη και τρίτες χώρες·
(18)«μέλος των ομάδων»: μέλος του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής το οποίο αποστέλλεται μέσω των ομάδων διαχείρισης των συνόρων, των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και των ομάδων επιστροφής·
(19)«ομάδα στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών»: ομάδα εμπειρογνωμόνων που παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή ενίσχυση στα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων και σε κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης ή σε ελεγχόμενα κέντρα, και η οποία αποτελείται από μέλη του επιχειρησιακού προσωπικού του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, εμπειρογνώμονες που αποστέλλονται από [τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο] και την Ευρωπόλ, ή άλλους αρμόδιους οργανισμούς της Ένωσης, καθώς και από τα κράτη μέλη·
(20)«κράτος μέλος υποδοχής»: το κράτος μέλος στο οποίο πραγματοποιείται ή από το οποίο δρομολογείται κοινή επιχείρηση ή ταχεία επέμβαση στα σύνορα, επιχείρηση επιστροφής ή επέμβαση επιστροφής ή στο οποίο αναπτύσσεται ομάδα στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών·
(21)«κράτος μέλος καταγωγής»: το κράτος μέλος από το οποίο ένα μέλος του προσωπικού αποστέλλεται ή αποσπάται στο επιχειρησιακό προσωπικό του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής·
(22)«συμμετέχον κράτος μέλος»: κράτος μέλος που συμμετέχει σε κοινή επιχείρηση, ταχεία επέμβαση στα σύνορα, επιχείρηση επιστροφής, επέμβαση επιστροφής ή σε ανάπτυξη ομάδας στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, παρέχοντας τεχνικό εξοπλισμό ή επιχειρησιακό προσωπικό του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, καθώς και κράτος μέλος το οποίο συμμετέχει μεν σε επιχειρήσεις επιστροφής ή επεμβάσεις επιστροφής παρέχοντας τεχνικό εξοπλισμό ή προσωπικό αλλά δεν είναι κράτος μέλος υποδοχής·
(23)«κέντρο υποδοχής και ταυτοποίησης» (hotspot): η περιοχή στην οποία το κράτος μέλος υποδοχής, η Επιτροπή, αρμόδιοι οργανισμοί της Ένωσης και συμμετέχοντα κράτη μέλη συνεργάζονται για τη διαχείριση υφιστάμενου ή εν δυνάμει δυσανάλογα μεγάλου μεταναστευτικού προβλήματος, χαρακτηριζόμενου από σημαντική αύξηση του αριθμού των μεταναστών οι οποίοι καταφθάνουν στα εξωτερικά σύνορα·
(24)«ελεγχόμενο κέντρο»: κέντρο που δημιουργείται μετά από αίτηση του κράτους μέλους και στο οποίο οι αρμόδιοι οργανισμοί της Ένωσης, με σκοπό την παροχή στήριξης στο κράτος μέλος υποδοχής και σε συνεργασία με τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, προβαίνουν σε διάκριση μεταξύ υπηκόων τρίτων χωρών που χρήζουν διεθνούς προστασίας και υπηκόων τρίτων χωρών που δεν χρήζουν τέτοιας προστασίας, και επίσης πραγματοποιούν ελέγχους ασφαλείας και εφαρμόζουν ταχείες διαδικασίες για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας και/ή την επιστροφή·
(25)«επιστροφή»: η επιστροφή όπως ορίζεται στο άρθρο 3 σημείο 3) της οδηγίας 2008/115/ΕΚ·
(26)«απόφαση επιστροφής»: η απόφαση επιστροφής όπως ορίζεται στο άρθρο 3 σημείο 4) της οδηγίας 2008/115/ΕΚ·
(27)«επιστρέφων»: παρανόμως διαμένων υπήκοος τρίτης χώρας που αποτελεί αντικείμενο απόφασης επιστροφής ή ισοδύναμης απόφασης που έχει εκδοθεί σε τρίτη χώρα·
(28)«επιχείρηση επιστροφής»: επιχείρηση η οποία οργανώνεται ή συντονίζεται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και περιλαμβάνει τεχνική και επιχειρησιακή ενίσχυση που παρέχεται προς ένα ή περισσότερα κράτη μέλη ή προς τρίτη χώρα, στο πλαίσιο της οποίας οι επιστρέφοντες από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη ή από τρίτη χώρα επιστρέφουν αναγκαστικά ή οικειοθελώς, ανεξαρτήτως του μέσου μεταφοράς·
(29)«επέμβαση επιστροφής»: ενέργεια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής για την παροχή αυξημένης τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής στα κράτη μέλη ή σε τρίτες χώρες, η οποία συνίσταται στην ανάπτυξη ομάδων επιστροφής και στην οργάνωση επιχειρήσεων επιστροφής·
(30)«ομάδες επιστροφής»: ομάδες που συγκροτούνται από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και αποστέλλονται στο πλαίσιο επιχειρήσεων επιστροφής, επεμβάσεων επιστροφής στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες ή άλλων επιχειρησιακών δραστηριοτήτων που συνδέονται με την εκτέλεση καθηκόντων που αφορούν την επιστροφή·
(31)«αξιωματικός σύνδεσμος μετανάστευσης»: ο αξιωματικός σύνδεσμος μετανάστευσης όπως ορίζεται στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 377/2004 του Συμβουλίου.
Άρθρο 3
Ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων
Η ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
α)τον έλεγχο των συνόρων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για τη διευκόλυνση της νόμιμης διέλευσης των συνόρων και, ανάλογα με την περίπτωση, μέτρων που σχετίζονται με την πρόληψη και τον εντοπισμό του διασυνοριακού εγκλήματος, για παράδειγμα της παράνομης διακίνησης μεταναστών, της εμπορίας ανθρώπων και της τρομοκρατίας, και μέτρων που σχετίζονται με την παραπομπή ατόμων που χρειάζονται διεθνή προστασία ή επιθυμούν να υποβάλουν σχετική αίτηση·
β)επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης ατόμων που κινδυνεύουν στη θάλασσα οι οποίες ξεκινούν και εκτελούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 656/2014 και το διεθνές δίκαιο, εκτελούμενες σε περιστάσεις που ενδέχεται να προκύψουν στη διάρκεια επιχειρήσεων επιτήρησης συνόρων στη θάλασσα·
γ)την ανάλυση των κινδύνων για την εσωτερική ασφάλεια και την ανάλυση των απειλών που μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία ή την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων·
δ)την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και του οργανισμού·
ε)τη διυπηρεσιακή συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών σε κάθε κράτος μέλος που είναι υπεύθυνες για τον έλεγχο των συνόρων ή για άλλα καθήκοντα που εκτελούνται στα σύνορα, καθώς και μεταξύ των αρχών που είναι υπεύθυνες για την επιστροφή σε κάθε κράτος μέλος, συμπεριλαμβανομένης της τακτικής ανταλλαγής πληροφοριών μέσω υφιστάμενων μέσων ανταλλαγής πληροφοριών·
στ)τη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης στους τομείς που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, μεταξύ άλλων μέσω της τακτικής ανταλλαγής πληροφοριών·
ζ)τη συνεργασία με τρίτες χώρες στους τομείς που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό·
η)τεχνικά και επιχειρησιακά μέτρα εντός του χώρου Σένγκεν τα οποία σχετίζονται με τον έλεγχο των συνόρων και έχουν σχεδιαστεί για την καλύτερη αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και την καλύτερη καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος·
θ)την επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών για τους οποίους έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής από κράτος μέλος·
ι)τη χρήση προηγμένης τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων πληροφοριών μεγάλης κλίμακας·
ια)μηχανισμό ποιοτικού ελέγχου, ιδίως τον μηχανισμό αξιολόγησης Σένγκεν, την αξιολόγηση τρωτότητας και ενδεχομένως εθνικούς μηχανισμούς, για τη διασφάλιση της εφαρμογής της νομοθεσίας της Ένωσης στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων·
ιβ)μηχανισμούς αλληλεγγύης, ιδίως ενωσιακά χρηματοδοτικά μέσα και άλλα μέτρα επιχειρησιακής στήριξης.
Άρθρο 4
Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής («ο οργανισμός») και οι εθνικές αρχές των κρατών μελών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένων των σωμάτων ακτοφυλακής στον βαθμό που εκτελούν καθήκοντα ελέγχου των συνόρων, καθώς και οι αρχές που είναι υπεύθυνες για την επιστροφή, αποτελούν την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή.
Άρθρο 5
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
(1)Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, που ιδρύθηκε αρχικά με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2007/2004, διέπεται από τον παρόντα κανονισμό.
(2)Ο οργανισμός περιλαμβάνει το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής με επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων όπως αναφέρεται στο άρθρο 55.
(3)Για τη διασφάλιση της συνεκτικής ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, ο οργανισμός διευκολύνει και καθιστά αποτελεσματικότερη την εφαρμογή των υφιστάμενων και μελλοντικών μέτρων της Ένωσης για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και της επιστροφής, ιδίως του κώδικα συνόρων του Σένγκεν που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/399.
(4)Ο οργανισμός διασφαλίζει σε όλα τα εξωτερικά σύνορα τη συνεχή και ομοιόμορφη εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του κεκτημένου της Ένωσης στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Η συνεισφορά του περιλαμβάνει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών.
Άρθρο 6
Λογοδοσία
Ο οργανισμός λογοδοτεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 7
Συνευθύνη
(1)Η ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων υλοποιείται από την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή στο πλαίσιο από κοινού ευθύνης του οργανισμού του οργανισμού και των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένων των σωμάτων ακτοφυλακής στον βαθμό που εκτελούν επιχειρήσεις επιτήρησης των θαλάσσιων συνόρων και άλλα καθήκοντα ελέγχου των συνόρων. Τα κράτη μέλη διατηρούν την κύρια ευθύνη για τη διαχείριση των δικών τους τμημάτων των εξωτερικών συνόρων.
(2)Ο οργανισμός παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή για την υλοποίηση των μέτρων που αφορούν την εκτέλεση αποφάσεων επιστροφής. Τα κράτη μέλη διατηρούν την ευθύνη για την έκδοση αποφάσεων επιστροφής και τη λήψη των μέτρων που αφορούν την κράτηση των επιστρεφόντων σύμφωνα με την οδηγία 2008/115/ΕΚ.
(3)Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η διαχείριση των εξωτερικών συνόρων τους και η εκτέλεση των αποφάσεων επιστροφής, προς το συμφέρον των ιδίων και προς το κοινό συμφέρον του συνόλου των κρατών μελών, να πραγματοποιείται σε πλήρη συμμόρφωση με το δίκαιο της Ένωσης και σύμφωνα με τον κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων που αναφέρεται στο άρθρο 8, σε στενή συνεργασία με τον οργανισμό.
(4)Ο οργανισμός υποστηρίζει την εφαρμογή των μέτρων της Ένωσης για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και την εκτέλεση των αποφάσεων επιστροφής μέσω της ενίσχυσης, της αξιολόγησης και του συντονισμού των δράσεων των κρατών μελών, καθώς και της παροχής άμεσης τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής, όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων αυτών, καθώς και σε θέματα επιστροφής.
(5)Τα κράτη μέλη δύνανται να συνεχίζουν τη συνεργασία τους σε επιχειρησιακό επίπεδο με άλλα κράτη μέλη και/ή τρίτες χώρες, εφόσον η συνεργασία αυτή συνάδει με τα καθήκοντα του οργανισμού. Τα κράτη μέλη απέχουν από οποιαδήποτε δραστηριότητα που ενδέχεται να βλάψει τη λειτουργία του οργανισμού ή την επίτευξη των στόχων του. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν εκθέσεις στον οργανισμό όσον αφορά την εν λόγω επιχειρησιακή συνεργασία με άλλα κράτη μέλη και/ή τρίτες χώρες στα εξωτερικά σύνορα και στον τομέα της επιστροφής. Ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει το διοικητικό συμβούλιο για τα εν λόγω θέματα σε τακτική βάση και τουλάχιστον άπαξ ετησίως.
Άρθρο 8
Κύκλος πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων
(1)Η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων μέσω ενός κύκλου πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.
(2)Η πολυετής στρατηγική πολιτική για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων καθορίζει τρόπους συνεκτικής, ολοκληρωμένης και συστηματικής αντιμετώπισης των προκλήσεων στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων και της επιστροφής.
(3)Ο κύκλος πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων αποτελείται από τέσσερα στάδια όπως περιγράφονται στις παραγράφους 4 έως 7.
(4)Με βάση την ανάλυση στρατηγικών κινδύνων για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων που αναφέρεται στο άρθρο 30 παράγραφος 2, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 118 με σκοπό την ανάπτυξη πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη καθορίζονται προτεραιότητες πολιτικής και παρέχονται οι στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές για τα επόμενα τέσσερα έτη σε σχέση με τα στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 3.
(5)Για την εφαρμογή της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης που αναφέρεται στην παράγραφο 4, ο οργανισμός, βάσει απόφασης του διοικητικού συμβουλίου του μετά από πρόταση του εκτελεστικού διευθυντή, χαράσσει τεχνική και επιχειρησιακή στρατηγική για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Ο οργανισμός λαμβάνει υπόψη, σε δικαιολογημένες περιπτώσεις, την ιδιαίτερη κατάσταση των κρατών μελών και ιδίως τη γεωγραφική θέση τους. Η στρατηγική αυτή συνάδει με το άρθρο 3 και την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που αναφέρεται στην παράγραφο 4. Προωθεί και υποστηρίζει την εφαρμογή της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων σε όλα τα κράτη μέλη.
(6)Για την εφαρμογή της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης που αναφέρεται στην παράγραφο 4, τα κράτη μέλη χαράσσουν τις εθνικές τους στρατηγικές για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων μέσω στενής συνεργασίας μεταξύ όλων των εθνικών αρχών που είναι υπεύθυνες για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή. Οι εν λόγω εθνικές στρατηγικές συνάδουν με το άρθρο 3, την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που αναφέρεται στην παράγραφο 4 και την τεχνική και επιχειρησιακή στρατηγική που αναφέρεται στην παράγραφο 5.
(7)Σαράντα δύο μήνες μετά την έκδοση της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης που αναφέρεται στην παράγραφο 4, η Επιτροπή πραγματοποιεί, με την υποστήριξη του οργανισμού, διεξοδική αξιολόγηση της εφαρμογής της. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης λαμβάνονται υπόψη για την προετοιμασία του επόμενου κύκλου.
(8)Όταν η κατάσταση στα εξωτερικά σύνορα ή στον τομέα της επιστροφής απαιτεί αλλαγή των προτεραιοτήτων πολιτικής, η Επιτροπή τροποποιεί την πολυετή στρατηγική πολιτική για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στην παράγραφο 4. Επιπλέον, όπου απαιτείται, προσαρμόζονται οι στρατηγικές που αναφέρονται στις παραγράφους 5 και 6.
Άρθρο 9
Ολοκληρωμένος σχεδιασμός
(1)Με βάση τον κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων που αναφέρεται στο άρθρο 8, η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή αναπτύσσει ολοκληρωμένο σχεδιασμό για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή.
(2)Ο ολοκληρωμένος σχεδιασμός περιλαμβάνει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό, τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης και τον σχεδιασμό της ανάπτυξης ικανοτήτων και αναπτύσσεται σύμφωνα με το άρθρο 67.
(3)Κάθε σχέδιο του ολοκληρωμένου σχεδιασμού περιέχει το σενάριο με βάση το οποίο έχει αναπτυχθεί. Τα σενάρια προέρχονται από την ανάλυση κινδύνου και αντικατοπτρίζουν την πιθανή εξέλιξη της κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα και στον τομέα της παράνομης μετανάστευσης, καθώς και τις προκλήσεις που έχουν προσδιορισθεί στον κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.
(4)Το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού συνέρχεται τουλάχιστον μία φορά το έτος για να συζητήσει και να εγκρίνει τον χάρτη πορείας για την ανάπτυξη ικανοτήτων της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής σύμφωνα με το άρθρο 67 παράγραφος 6. Μετά την έγκρισή του από το διοικητικό συμβούλιο, ο χάρτης πορείας για την ανάπτυξη ικανοτήτων προσαρτάται στην τεχνική και επιχειρησιακή στρατηγική που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 5.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
Τμήμα 1
Καθήκοντα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
Άρθρο 10
Καθήκοντα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
(1)Ο οργανισμός αναλαμβάνει την εκτέλεση των εξής καθηκόντων, με σκοπό να συμβάλλει στη δημιουργία ενός αποτελεσματικού, υψηλού και ενιαίου επιπέδου ελέγχου των συνόρων και σε θέματα επιστροφής:
1.παρακολούθηση των μεταναστευτικών ροών και διεξαγωγή αναλύσεων κινδύνων όσον αφορά όλες τις πτυχές που σχετίζονται με την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων·
2.παρακολούθηση των επιχειρησιακών αναγκών των κρατών μελών που συνδέονται με την εκτέλεση της επιστροφής, μεταξύ άλλων και μέσω της συλλογής επιχειρησιακών δεδομένων·
3.διεξαγωγή αξιολόγησης τρωτότητας, περιλαμβανομένης της αξιολόγησης της ικανότητας και ετοιμότητας των κρατών μελών να αντιμετωπίζουν απειλές και προβλήματα στα εξωτερικά σύνορα·
4.παρακολούθηση της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων μέσω αξιωματικών συνδέσμων του οργανισμού στα κράτη μέλη·
5.υποστήριξη της ανάπτυξης και λειτουργίας του πλαισίου EUROSUR·
6.παροχή βοήθειας προς τα κράτη μέλη σε περιπτώσεις που απαιτείται αυξημένη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα εξωτερικά τους σύνορα μέσω συντονισμού και οργάνωσης κοινών επιχειρήσεων, λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες καταστάσεις ενδέχεται να συνεπάγονται επείγουσες ανάγκες ανθρωπιστικής φύσης και επιχειρήσεις διάσωσης στη θάλασσα σε συμφωνία με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο·
7.παροχή βοήθειας προς τα κράτη μέλη σε περιπτώσεις που απαιτείται αυξημένη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα εξωτερικά τους σύνορα, μέσω δρομολόγησης ταχειών επεμβάσεων στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες και δυσανάλογες προκλήσεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες καταστάσεις ενδέχεται να συνεπάγονται επείγουσες ανάγκες ανθρωπιστικής φύσης και επιχειρήσεις διάσωσης στη θάλασσα σε συμφωνία με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο·
8.παροχή τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής σε κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες, σε συμφωνία με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 656/2014 και το διεθνές δίκαιο, προς υποστήριξη των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης ανθρώπων που κινδυνεύουν στη θάλασσα που ενδεχομένως προκύπτουν στη διάρκεια επιχειρήσεων επιτήρησης των συνόρων στη θάλασσα·
9.ανάπτυξη του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής στο πλαίσιο των ομάδων διαχείρισης των συνόρων, των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και των ομάδων επιστροφής κατά τη διάρκεια κοινών επιχειρήσεων και ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα, επιχειρήσεων επιστροφής και επεμβάσεων επιστροφής·
10.σύσταση αποθέματος τεχνικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένου αποθέματος εξοπλισμού ταχείας αντίδρασης, προκειμένου να αναπτύσσεται σε κοινές επιχειρήσεις, ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα και στο πλαίσιο των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, καθώς και σε επιχειρήσεις και επεμβάσεις επιστροφής·
11.ανάπτυξη και διαχείριση των δικών του ικανοτήτων σε επίπεδο ανθρώπινων και τεχνικών πόρων με σκοπό τη συμβολή στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και στο απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένης της πρόσληψης και της εκπαίδευσης των μελών του προσωπικού του που ενεργούν ως μέλη ομάδας·
12.στο πλαίσιο των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών σε κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης ή σε ελεγχόμενα κέντρα·
13.ανάπτυξη του επιχειρησιακού προσωπικού και του τεχνικού εξοπλισμού με σκοπό την παροχή συνδρομής όσον αφορά τον έλεγχο, τη συνέντευξη (debriefing), την ταυτοποίηση και τη λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων·
14.θέσπιση διαδικασίας για την παραπομπή και την αρχική ενημέρωση των ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας ή επιθυμούν να υποβάλουν σχετική αίτηση, σε συνεργασία με [τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο] και τις αρμόδιες εθνικές αρχές·
15.παροχή συνδρομής σε όλα τα στάδια της διαδικασίας επιστροφής και όσον αφορά τον συντονισμό και την οργάνωση επιχειρήσεων επιστροφής, καθώς και επεμβάσεων επιστροφής·
16.παροχή συνδρομής στα κράτη μέλη σε περιπτώσεις που απαιτείται αυξημένη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή για την εφαρμογή της υποχρέωσης επιστροφής παράτυπων μεταναστών, συμπεριλαμβανομένου του συντονισμού ή της οργάνωσης επιχειρήσεων επιστροφής·
17.σύσταση εφεδρείας παρατηρητών αναγκαστικής επιστροφής·
18.ανάπτυξη ομάδων επιστροφής κατά τη διάρκεια επεμβάσεων επιστροφής·
19.στο πλαίσιο των αντίστοιχων εντολών των εμπλεκομένων οργανισμών, συνεργασία με την Ευρωπόλ και την Eurojust και παροχή συνδρομής στα κράτη μέλη σε περιπτώσεις όπου απαιτείται αυξημένη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα εξωτερικά σύνορα για την αντιμετώπιση του διασυνοριακού οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας·
20.συνεργασία με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, με σκοπό ιδίως τη διευκόλυνση της λήψης μέτρων σε περιπτώσεις όπου υπήκοοι τρίτων χωρών, των οποίων η αίτηση διεθνούς προστασίας έχει απορριφθεί με τελεσίδικη απόφαση, αποτελούν αντικείμενο επιστροφής·
21.συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, στο πλαίσιο των αντίστοιχων εντολών τους, με σκοπό τη στήριξη των εθνικών αρχών που εκτελούν τα καθήκοντα ακτοφυλακής που ορίζονται στο άρθρο 70, με την παροχή υπηρεσιών, πληροφοριών, εξοπλισμού και εκπαίδευσης, καθώς και με τον συντονισμό επιχειρήσεων πολλαπλού σκοπού·
22.συνεργασία με τρίτες χώρες στους τομείς που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, μεταξύ άλλων μέσω ενδεχόμενης επιχειρησιακής ανάπτυξης ομάδων διαχείρισης των συνόρων και ομάδων επιστροφής σε τρίτες χώρες·
23.παροχή στήριξης σε τρίτες χώρες όσον αφορά τον συντονισμό ή την οργάνωση δραστηριοτήτων επιστροφής προς άλλες τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για σκοπούς επιστροφής·
24.παροχή συνδρομής στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες στο πλαίσιο της μεταξύ τους τεχνικής και επιχειρησιακής συνεργασίας στα θέματα που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό·
25.παροχή συνδρομής στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες για την εκπαίδευση των εθνικών συνοριοφυλάκων, του λοιπού σχετικού προσωπικού και των εμπειρογνωμόνων στον τομέα της επιστροφής, μεταξύ άλλων με την καθιέρωση κοινών προδιαγραφών εκπαίδευσης·
26.συμμετοχή στην ανάπτυξη και διαχείριση δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας σχετικά με τον έλεγχο και την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης προηγμένης τεχνολογίας επιτήρησης και της ανάπτυξης πιλοτικών έργων σχετικά με θέματα που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό·
27.υποστήριξη της ανάπτυξης τεχνικών προτύπων εξοπλισμού στον τομέα του ελέγχου των συνόρων και της επιστροφής, μεταξύ άλλων για τη διασύνδεση συστημάτων και δικτύων·
28.δημιουργία και διατήρηση του δικτύου επικοινωνίας που αναφέρεται στο άρθρο 14·
29.ανάπτυξη και λειτουργία, σύμφωνα με [τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001], συστημάτων πληροφοριών που επιτρέπουν ταχείες και αξιόπιστες ανταλλαγές πληροφοριών σχετικά με διαφαινόμενους κινδύνους στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, της παράνομης μετανάστευσης και της επιστροφής, σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή, τα λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης, καθώς και με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης, το οποίο συγκροτήθηκε δυνάμει της απόφασης 2008/381/ΕΚ·
30.παροχή, κατά περίπτωση, της απαραίτητης συνδρομής για την ανάπτυξη κοινού περιβάλλοντος ανταλλαγής πληροφοριών, ιδίως της διαλειτουργικότητας των συστημάτων·
31.διαχείριση και λειτουργία του επιγραμμικού μητρώου γνησίων και πλαστών εγγράφων που αναφέρεται στο άρθρο 80·
32.εκτέλεση των καθηκόντων και υποχρεώσεων που έχουν ανατεθεί στον οργανισμό και αναφέρονται στον [κανονισμό για τη θέσπιση ευρωπαϊκού συστήματος πληροφοριών και αδείας ταξιδίου (ETIAS)] και διασφάλιση της σύστασης και λειτουργίας της κεντρικής μονάδας του ETIAS σύμφωνα με το άρθρο 7 του [κανονισμού για τη θέσπιση ευρωπαϊκού συστήματος πληροφοριών και αδείας ταξιδίου (ETIAS)].
(2)Ο οργανισμός αναλαμβάνει δραστηριότητες επικοινωνίας με δική του πρωτοβουλία στα θέματα που εμπίπτουν στο πλαίσιο της εντολής του. Παρέχει στο κοινό ακριβείς και λεπτομερείς πληροφορίες για τις δραστηριότητές του.
Οι δραστηριότητες επικοινωνίας δεν διεξάγονται σε βάρος των καθηκόντων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, ιδίως με την αποκάλυψη επιχειρησιακών πληροφοριών που, εάν δημοσιοποιούνταν, θα υπονόμευαν την επίτευξη του στόχου των επιχειρήσεων. Οι δραστηριότητες επικοινωνίας εκτελούνται με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 91, σύμφωνα με τα συναφή σχέδια επικοινωνίας και διάχυσης πληροφοριών που έχουν εγκριθεί από το διοικητικό συμβούλιο και σε στενή συνεργασία, κατά περίπτωση, με άλλους οργανισμούς.
Τμήμα 2
Ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία
Άρθρο 11
Καθήκον καλόπιστης συνεργασίας
Ο οργανισμός και οι εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή, συμπεριλαμβανομένων των σωμάτων ακτοφυλακής στον βαθμό που εκτελούν καθήκοντα ελέγχου των συνόρων, υπόκεινται στην υποχρέωση καλόπιστης συνεργασίας, καθώς και στην υποχρέωση να ανταλλάσσουν πληροφορίες.
Άρθρο 12
Υποχρέωση ανταλλαγής πληροφοριών
1.Για την εκτέλεση των καθηκόντων που τους ανατίθενται από τον παρόντα κανονισμό, και ειδικότερα προκειμένου ο οργανισμός να παρακολουθεί τις μεταναστευτικές ροές προς και εντός της Ένωσης, να διενεργεί αναλύσεις κινδύνου και να εκπονεί την αξιολόγηση τρωτότητας, καθώς και να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στον τομέα της επιστροφής, ο οργανισμός και οι εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή, συμπεριλαμβανομένων των σωμάτων ακτοφυλακής στον βαθμό που εκτελούν καθήκοντα ελέγχου των συνόρων, ανταλλάσσουν, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και τη λοιπή ενωσιακή και εθνική νομοθεσία περί ανταλλαγής πληροφοριών, όλες τις αναγκαίες πληροφορίες με έγκαιρο και εμπεριστατωμένο τρόπο.
2.Ο οργανισμός λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικών με τα καθήκοντά του με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη και, οσάκις κρίνεται σκόπιμο, με τους συναφείς οργανισμούς της Ένωσης.
3.Ο οργανισμός και ο [Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο] ανταλλάσσουν πληροφορίες για τον σκοπό της ανάλυσης κινδύνου, της συλλογής στατιστικών στοιχείων, της αξιολόγησης της κατάστασης σε τρίτες χώρες, της εκπαίδευσης και της παροχής στήριξης στα κράτη μέλη όσον αφορά τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης. Για τους σκοπούς αυτούς, αναπτύσσονται τα απαραίτητα εργαλεία και οι απαραίτητες δομές μεταξύ των οργανισμών.
4.Ο οργανισμός λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικών με τα καθήκοντά του με την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, όταν οι πληροφορίες αυτές αφορούν τις δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχει σύμφωνα με το άρθρο 71 και το άρθρο 98 παράγραφος 5.
Άρθρο 13
Εθνικό σημείο επαφής
Τα κράτη μέλη ορίζουν εθνικό σημείο επαφής για την επικοινωνία με τον οργανισμό σχετικά με όλα τα θέματα που αφορούν τις δραστηριότητες του οργανισμού. Το εθνικό σημείο επαφής είναι προσιτό ανά πάσα στιγμή και διασφαλίζει την έγκαιρη διάδοση όλων των πληροφοριών από τον οργανισμό προς όλες τις αρμόδιες αρχές εντός του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, ιδίως τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και το εθνικό κέντρο συντονισμού.
Άρθρο 14
Δίκτυο επικοινωνίας
1.Ο οργανισμός δημιουργεί και διατηρεί ένα δίκτυο επικοινωνίας προκειμένου να παρέχει εργαλεία επικοινωνίας και ανάλυσης και να επιτρέπει την ανταλλαγή ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων και διαβαθμισμένων πληροφοριών με τρόπο ασφαλή και σε σχεδόν πραγματικό χρόνο τόσο με τα εθνικά κέντρα συντονισμού, όσο και μεταξύ των κέντρων αυτών. Το δίκτυο λειτουργεί είκοσι τέσσερις ώρες την ημέρα και επτά ημέρες την εβδομάδα και επιτρέπει:
α)τη διμερή και πολυμερή ανταλλαγή πληροφοριών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο,
β)ακουστικές και οπτικές τηλεδιασκέψεις,
γ)ασφαλή χειρισμό, αποθήκευση, διαβίβαση και επεξεργασία ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών,
δ)ασφαλή χειρισμό, αποθήκευση, διαβίβαση και επεξεργασία πληροφοριών της ΕΕ διαβαθμισμένων έως το επίπεδο CONFIDENTIEL UE/EU CONFIDENTIEL ή αντίστοιχων εθνικών επιπέδων διαβάθμισης, διασφαλίζοντας ότι ο χειρισμός, η αποθήκευση, η διαβίβαση και η επεξεργασία των διαβαθμισμένων πληροφοριών γίνεται σε χωριστό και δεόντως διαπιστευμένο τμήμα του δικτύου επικοινωνίας.
2.Ο οργανισμός παρέχει τεχνική υποστήριξη και διασφαλίζει ότι το δίκτυο επικοινωνίας είναι μονίμως διαθέσιμο και μπορεί να υποστηρίξει το σύστημα επικοινωνίας και πληροφοριών που διαχειρίζεται ο ίδιος.
Άρθρο 15
Συστήματα και εφαρμογές ανταλλαγής πληροφοριών που διαχειρίζεται ο οργανισμός
1.Ο οργανισμός δύναται να λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικών με τα καθήκοντά του με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη και, οσάκις κρίνεται σκόπιμο, με τρίτους και τρίτες χώρες όπως αναφέρεται στο άρθρο 69 και το άρθρο 71.
2.Ο οργανισμός αναπτύσσει, εγκαθιστά και θέτει σε λειτουργία σύστημα πληροφοριών που επιτρέπει την ανταλλαγή διαβαθμισμένων και ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών με τους εν λόγω παράγοντες, καθώς και την ανταλλαγή προσωπικών δεδομένων που αναφέρονται στο άρθρο 80 και στα άρθρα 87 έως 91 σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/444 της Επιτροπής, την απόφαση 2015/443 της Επιτροπής και τον [κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001].
3.Ο οργανισμός εγκαθιστά, κατά περίπτωση, τα συστήματα πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στο δίκτυο επικοινωνίας που αναφέρεται στο άρθρο 14.
4.Σε σχέση με την επιστροφή, ο οργανισμός αναπτύσσει και θέτει σε λειτουργία κεντρικό σύστημα διαχείρισης της επιστροφής για την επεξεργασία όλων των πληροφοριών που χρειάζεται ο οργανισμός προκειμένου να παρέχει επιχειρησιακή συνδρομή σύμφωνα με το άρθρο 49 και οι οποίες διαβιβάζονται αυτόματα από τα εθνικά συστήματα των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων επιχειρησιακών δεδομένων σχετικά με την επιστροφή.
Άρθρο 16
Τεχνικά πρότυπα για την ανταλλαγή πληροφοριών
Ο οργανισμός αναπτύσσει τεχνικά πρότυπα:
α)για τη διασύνδεση του δικτύου επικοινωνίας με τα εθνικά δίκτυα που χρησιμοποιούνται για τη διαμόρφωση των εθνικών εικόνων της κατάστασης και άλλα σχετικά συστήματα πληροφοριών για τον σκοπό του παρόντος κανονισμού·
β)για την ανάπτυξη και τη διασύνδεση των σχετικών συστημάτων και εφαρμογών λογισμικού ανταλλαγής πληροφοριών του οργανισμού και των κρατών μελών για τον σκοπό του παρόντος κανονισμού·
γ)για τη μετάδοση των εικόνων της κατάστασης και, κατά περίπτωση, ειδικών εικόνων της κατάστασης και για τη διασφάλιση της επικοινωνίας μεταξύ των αρμόδιων μονάδων και κέντρων των εθνικών αρχών και με τις ομάδες που αναπτύσσονται από τον οργανισμό, με τη χρήση διαφόρων μέσων επικοινωνίας όπως δορυφορικές επικοινωνίες και ραδιοφωνικά δίκτυα·
δ)για την κοινοποίηση της θέσης ίδιων πόρων αξιοποιώντας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την τεχνολογική ανάπτυξη του συστήματος δορυφορικής πλοήγησης που έχει δημιουργηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος Galileo σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1285/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Άρθρο 17
Διασφάλιση των πληροφοριών
Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν μέσω του εθνικού τους κέντρου συντονισμού ότι οι οικείες εθνικές αρχές, οργανισμοί και άλλοι φορείς που χρησιμοποιούν το δίκτυο επικοινωνίας και τα συστήματα ανταλλαγής πληροφοριών του οργανισμού:
α)έχουν κατάλληλη πρόσβαση στα σχετικά συστήματα και δίκτυα·
β)εφαρμόζουν τα τεχνικά πρότυπα που αναφέρονται στο άρθρο 16·
γ)εφαρμόζουν κανόνες και πρότυπα ασφαλείας που είναι ισοδύναμα με αυτά που εφαρμόζονται από τον οργανισμό για τη διαχείριση διαβαθμισμένων πληροφοριών·
δ)ανταλλάσσουν, επεξεργάζονται και αποθηκεύουν ευαίσθητες μη διαβαθμισμένες και διαβαθμισμένες πληροφορίες σύμφωνα με την απόφαση 2015/443/ΕΕ της Επιτροπής.
Τμήμα 3
EUROSUR
Άρθρο 18
EUROSUR
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το EUROSUR ως ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία εντός της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής με στόχο την ενίσχυση της επίγνωσης της κατάστασης και την αύξηση της ικανότητας ανταπόκρισης όσον αφορά τη διαχείριση των συνόρων της Ένωσης με σκοπό τον εντοπισμό, την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και του διασυνοριακού εγκλήματος και τη συμβολή στη διασφάλιση της προστασίας και της διάσωσης της ζωής μεταναστών.
Άρθρο 19
Πεδίο εφαρμογής του EUROSUR
(1)Το EUROSUR εφαρμόζεται στους συνοριακούς ελέγχους στα επιτρεπόμενα συνοριακά σημεία διέλευσης και στην επιτήρηση των εξωτερικών χερσαίων, θαλάσσιων και εναέριων συνόρων, συμπεριλαμβανομένων της επιτήρησης, του εντοπισμού, της αναγνώρισης, της παρακολούθησης, της αποτροπής και της αναχαίτισης παράνομων διελεύσεων των συνόρων με σκοπό την ανίχνευση, την αποτροπή και την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και του διασυνοριακού εγκλήματος και τη συμβολή στη διασφάλιση της προστασίας και της διάσωσης της ζωής μεταναστών.
(2)Το EUROSUR δεν εφαρμόζεται σε οιοδήποτε νομικό ή διοικητικό μέτρο το οποίο λαμβάνεται μόλις οι αρμόδιες αρχές κράτους μέλους εντοπίσουν εγκληματικές διασυνοριακές δραστηριότητες ή χωρίς άδεια διέλευση των εξωτερικών συνόρων από άτομα.
Άρθρο 20
Στοιχεία του EUROSUR
(1)Για τους σκοπούς της ανταλλαγής πληροφοριών και για τη συνεργασία στο πεδίο του ελέγχου των συνόρων, τα κράτη μέλη και ο οργανισμός χρησιμοποιούν το πλαίσιο του EUROSUR, το οποίο αποτελείται από τα ακόλουθα στοιχεία:
α)εθνικά κέντρα συντονισμού,
β)εθνικές εικόνες της κατάστασης,
γ)ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης η οποία περιλαμβάνει τμήματα των εξωτερικών συνόρων με αντίστοιχα επίπεδα επίπτωσης,
δ)ειδικές εικόνες της κατάστασης,
ε)υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR όπως αναφέρονται στο άρθρο 29,
στ)ολοκληρωμένο σχεδιασμό σύμφωνα με το άρθρο 9 και το άρθρο 67.
(2)Τα εθνικά κέντρα συντονισμού παρέχουν στον οργανισμό, μέσω του δικτύου επικοινωνίας και των σχετικών συστημάτων, πληροφορίες από τις οικείες εθνικές εικόνες της κατάστασης και, κατά περίπτωση, από ειδικές εικόνες της κατάστασης, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη διαμόρφωση και τη διατήρηση της ευρωπαϊκής εικόνας της κατάστασης.
(3)Ο οργανισμός παρέχει στα εθνικά κέντρα συντονισμού, μέσω του δικτύου επικοινωνίας, απεριόριστη πρόσβαση είκοσι τέσσερις ώρες την ημέρα και επτά ημέρες την εβδομάδα στις ειδικές εικόνες της κατάστασης και στην ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης.
Άρθρο 21
Εθνικό κέντρο συντονισμού
(1)Κάθε κράτος μέλος ορίζει, λειτουργεί και διατηρεί ένα εθνικό κέντρο συντονισμού, το οποίο συντονίζει και ανταλλάσσει πληροφορίες με κάθε αρχή που έχει αρμοδιότητα για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων σε εθνικό επίπεδο καθώς και με άλλα εθνικά κέντρα συντονισμού και τον οργανισμό. Κάθε κράτος μέλος κοινοποιεί την ίδρυση του εθνικού κέντρου συντονισμού του στην Επιτροπή, η οποία ενημερώνει αμέσως τα υπόλοιπα κράτη μέλη και τον οργανισμό.
(2)Με την επιφύλαξη του άρθρου 13 και στο πλαίσιο του EUROSUR, το εθνικό κέντρο συντονισμού αποτελεί το μοναδικό σημείο επαφής για την ανταλλαγή πληροφοριών και για τη συνεργασία με άλλα εθνικά κέντρα συντονισμού και τον οργανισμό.
(3)Το εθνικό κέντρο συντονισμού:
α)διασφαλίζει την έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών και την έγκαιρη συνεργασία μεταξύ όλων των εθνικών αρχών που έχουν αρμοδιότητα για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων καθώς και με τα υπόλοιπα εθνικά κέντρα συντονισμού και με τον οργανισμό,
β)διασφαλίζει την έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών με τις αρχές έρευνας και διάσωσης, επιβολής του νόμου, ασύλου και μετανάστευσης και διαχειρίζεται τη διάδοση των σχετικών πληροφοριών σε εθνικό επίπεδο,
γ)συμβάλλει στην αποτελεσματική και αποδοτική διαχείριση πόρων και προσωπικού,
δ)δημιουργεί και διατηρεί την εθνική εικόνα της κατάστασης σύμφωνα με το άρθρο 26,
ε)παρέχει στήριξη και συντονίζει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση εθνικών δραστηριοτήτων ελέγχου των συνόρων,
στ)συντονίζει το εθνικό σύστημα ελέγχου των συνόρων, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο,
ζ)συμβάλλει στην τακτική μέτρηση των αποτελεσμάτων των εθνικών δραστηριοτήτων ελέγχου των συνόρων για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού,
η)συντονίζει επιχειρησιακά μέτρα σε συνεργασία με άλλα κράτη μέλη και τρίτες χώρες, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του οργανισμού και των άλλων κρατών μελών,
θ)ανταλλάσσει σχετικές πληροφορίες με τους εθνικούς αξιωματικούς συνδέσμους μετανάστευσης στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων τους, με σκοπό τη συμβολή στην ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης και την υποστήριξη των δραστηριοτήτων ελέγχου των συνόρων,
ι)συντονίζει την πρόσβαση των χρηστών και την ασφάλεια των εθνικών συστημάτων πληροφοριών και των συστημάτων πληροφοριών του οργανισμού.
(4)Το εθνικό κέντρο συντονισμού λειτουργεί είκοσι τέσσερις ώρες την ημέρα και επτά ημέρες την εβδομάδα.
Άρθρο 22
Ανάθεση καθηκόντων σε άλλες αρχές των κρατών μελών
(1)Τα κράτη μέλη μπορούν να αναθέτουν σε περιφερειακές, τοπικές, λειτουργικές ή άλλες αρχές που είναι σε θέση να λαμβάνουν επιχειρησιακές αποφάσεις, την ευθύνη να διασφαλίζουν επαρκή επίγνωση της κατάστασης και ικανότητα ανταπόκρισης στο αντίστοιχο πεδίο αρμοδιοτήτων, περιλαμβανομένων των καθηκόντων και αρμοδιοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 21 παράγραφος 3 στοιχεία γ), ε) και στ).
(2)Η απόφαση των κρατών μελών να αναθέσουν καθήκοντα σύμφωνα με την παράγραφο 1 δεν επηρεάζει την ικανότητα του εθνικού κέντρου συντονισμού να συνεργάζεται και να ανταλλάσσει πληροφορίες με άλλα εθνικά κέντρα συντονισμού και τον οργανισμό.
(3)Σε προκαθορισμένες περιπτώσεις, που επιλέγονται σε εθνικό επίπεδο, το εθνικό κέντρο συντονισμού μπορεί να εξουσιοδοτεί μία από τις αρχές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 να επικοινωνεί και να ανταλλάσσει πληροφορίες με τις περιφερειακές αρχές ή το εθνικό κέντρο συντονισμού άλλου κράτους μέλους ή τις αρμόδιες αρχές τρίτης χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω αρχή ενημερώνει τακτικά το δικό της κέντρο συντονισμού σχετικά με αυτή την επικοινωνία και την ανταλλαγή πληροφοριών.
Άρθρο 23
Εγχειρίδιο για το EUROSUR
(1)Η Επιτροπή, επικουρούμενη από επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 117 παράγραφος 2 και σε στενή συνεργασία με τον οργανισμό και κάθε άλλο αρμόδιο όργανο ή οργανισμό της Ένωσης, εκδίδει και καθιστά διαθέσιμο πρακτικό εγχειρίδιο για την εφαρμογή και τη διαχείριση του EUROSUR (το «εγχειρίδιο»). Το εγχειρίδιο παρέχει τεχνικές και επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές, συστάσεις και βέλτιστες πρακτικές, μεταξύ άλλων και για τη συνεργασία με τρίτες χώρες. Η Επιτροπή εγκρίνει το εγχειρίδιο υπό μορφή σύστασης.
(2)Η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει, κατόπιν διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη και τον οργανισμό, τη διαβάθμιση μερών του εγχειριδίου ως RESTREINT UE/EU RESTRICTED σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται στον εσωτερικό κανονισμό της Επιτροπής.
Άρθρο 24
Παρακολούθηση του EUROSUR
(1)Ο οργανισμός και τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τίθενται σε λειτουργία διαδικασίες για την παρακολούθηση της τεχνικής και επιχειρησιακής λειτουργίας του EUROSUR σε σχέση με τους στόχους της επίτευξης επαρκούς επίγνωσης της κατάστασης και ικανότητας ανταπόκρισης στα εξωτερικά σύνορα.
(2)Ο οργανισμός παρακολουθεί διαρκώς την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται από το δίκτυο επικοινωνίας και την ποιότητα των δεδομένων που ανταλλάσσονται στο πλαίσιο της εικόνας της κατάστασης του EUROSUR.
(3)Ο οργανισμός διαβιβάζει τις πληροφορίες σχετικά με τον έλεγχο της ποιότητας στους σχετικούς χρήστες στο πλαίσιο των υπηρεσιών συγχώνευσης EUROSUR. Οι πληροφορίες αυτές διαβαθμίζονται ως RESTREINT UE/EU RESTRICTED.
Τμήμα 4
Επίγνωση της κατάστασης
Άρθρο 25
Εικόνες της κατάστασης
(1)Οι εθνικές εικόνες της κατάστασης, η ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης και οι ειδικές εικόνες της κατάστασης διαμορφώνονται μέσα από τη συλλογή, την αξιολόγηση, τη συσχέτιση, την ανάλυση, την ερμηνεία, την παραγωγή, την οπτικοποίηση και τη διάδοση πληροφοριών.
Οι εικόνες της κατάστασης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 συνίστανται στα ακόλουθα επίπεδα:
α)επίπεδο γεγονότων το οποίο περιλαμβάνει όλα τα γεγονότα που συνδέονται με τις παράνομες διελεύσεις των συνόρων, το διασυνοριακό έγκλημα και τον εντοπισμό παράνομων δευτερογενών μετακινήσεων·
β)επιχειρησιακό επίπεδο το οποίο περιέχει πληροφορίες σχετικά με τις επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων του σχεδίου ανάπτυξης, της περιοχής της επιχείρησης, των χρονοδιαγραμμάτων των περιπολιών και των κωδικών επικοινωνίας, καθώς και σχετικά με τη θέση, την ώρα, την κατάσταση και το είδος των πόρων που συμμετέχουν κατά τα προβλεπόμενα στο επιχειρησιακό σχέδιο·
γ)επίπεδο ανάλυσης το οποίο περιέχει αναλυμένες πληροφορίες που είναι σημαντικές για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού και, ειδικότερα, για τον καθορισμό των επιπέδων επίπτωσης στα τμήματα των εξωτερικών συνόρων, συμπεριλαμβανομένων εικονικών και γεωγραφικών δεδομένων, των κυριότερων εξελίξεων και δεικτών, αναλυτικών εκθέσεων και άλλων σχετικών συνοδευτικών πληροφοριών.
(2)Οι εικόνες της κατάστασης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 επιτρέπουν τον εντοπισμό και την παρακολούθηση γεγονότων και επιχειρήσεων και τη διεξαγωγή αντίστοιχης ανάλυσης σχετικά με καταστάσεις στις οποίες κινδυνεύουν ανθρώπινες ζωές.
(3)Το επίπεδο γεγονότων, το επιχειρησιακό επίπεδο και το επίπεδο ανάλυσης των εικόνων της κατάστασης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δομούνται κατά τον ίδιο τρόπο.
(4)Οι λεπτομέρειες σχετικά με τα επίπεδα πληροφοριών των εικόνων της κατάστασης και οι κανόνες για τη διαμόρφωση ειδικών εικόνων της κατάστασης καθορίζονται σε εκτελεστική πράξη η οποία εκδίδεται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 117 παράγραφος 3.
Στην εκτελεστική πράξη προσδιορίζεται το είδος των πληροφοριών που πρέπει να παρέχονται, οι οντότητες που είναι αρμόδιες για τη συλλογή, την επεξεργασία, την αρχειοθέτηση και τη διαβίβαση ειδικών πληροφοριών, οι μέγιστες προθεσμίες για την υποβολή εκθέσεων, οι κανόνες σχετικά με την ασφάλεια και την προστασία των δεδομένων και σχετικοί μηχανισμοί ποιοτικού ελέγχου.
Άρθρο 26
Εθνική εικόνα της κατάστασης
(1)Το εθνικό κέντρο συντονισμού δημιουργεί και διατηρεί την εθνική εικόνα της κατάστασης προκειμένου να παρέχει σε όλες τις αρχές που είναι αρμόδιες για τον έλεγχο των συνόρων αποτελεσματικές, ακριβείς και επίκαιρες πληροφορίες.
(2)Η εθνική εικόνα της κατάστασης απαρτίζεται από πληροφορίες οι οποίες συγκεντρώνονται από τις ακόλουθες πηγές:
α)το εθνικό σύστημα επιτήρησης των συνόρων σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο,
β)σταθερούς και κινητούς αισθητήρες τους οποίους χειρίζονται εθνικές αρχές που έχουν αρμοδιότητα για την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων,
γ)περιπολίες για την επιτήρηση των συνόρων και άλλες αποστολές παρακολούθησης,
δ)τοπικά, περιφερειακά και λοιπά κέντρα συντονισμού,
ε)άλλες αρμόδιες εθνικές αρχές και συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης, των επιχειρησιακών κέντρων και των σημείων επαφής,
στ)συνοριακούς ελέγχους,
ζ)τον οργανισμό,
η)εθνικά κέντρα συντονισμού σε άλλα κράτη μέλη,
θ)αρχές τρίτων χωρών, βάσει διμερών ή πολυμερών συμφωνιών, και περιφερειακά δίκτυα που αναφέρονται στο άρθρο 75,
ι)συστήματα αναφορών πλοίων κατά τα οριζόμενα στις αντίστοιχες νομικές τους βάσεις,
ια)άλλους σχετικούς ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς,
ιβ)άλλες πηγές.
(3)Το εθνικό κέντρο συντονισμού αποδίδει ένα μοναδικό ενδεικτικό επίπεδο επίπτωσης, από «χαμηλό» και «μεσαίο» έως «υψηλό» και «κρίσιμο», σε κάθε συμβάν στο επίπεδο γεγονότων της εθνικής εικόνας της κατάστασης. Όλα τα συμβάντα ανταλλάσσονται με τον οργανισμό.
(4)Το εθνικό κέντρο συντονισμού μπορεί να αποφασίζει, κατόπιν αιτήματος της αρμόδιας εθνικής αρχής, να περιορίζει την πρόσβαση στις πληροφορίες σχετικά με τους στρατιωτικούς πόρους μόνο στις περιπτώσεις που υπάρχει ανάγκη γνώσης.
(5)Τα εθνικά κέντρα συντονισμού γειτονικών κρατών μελών ανταλλάσσουν μεταξύ τους απευθείας και σε σχεδόν πραγματικό χρόνο την εικόνα της κατάστασης των γειτονικών τμημάτων των εξωτερικών συνόρων συμπεριλαμβανομένων των θέσεων, της κατάστασης και του τύπου των ιδίων πόρων που επιχειρούν στα τμήματα των γειτονικών εξωτερικών συνόρων.
Άρθρο 27
Ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης
(1)Ο οργανισμός δημιουργεί και διατηρεί μια ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης προκειμένου να παρέχει στα εθνικά κέντρα συντονισμού και στην Επιτροπή αποτελεσματικές, ακριβείς και επίκαιρες πληροφορίες και αναλύσεις που καλύπτουν τα εξωτερικά σύνορα, την προσυνοριακή περιοχή και τις παράνομες δευτερογενείς μετακινήσεις.
(2)Η ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης απαρτίζεται από πληροφορίες οι οποίες συγκεντρώνονται από τις ακόλουθες πηγές:
α)εθνικά κέντρα συντονισμού και εθνικές εικόνες της κατάστασης στον βαθμό που απαιτείται από το παρόν άρθρο και πληροφορίες και εκθέσεις που λαμβάνονται από αξιωματικούς συνδέσμους μετανάστευσης,
β)τον οργανισμό, πληροφορίες και εκθέσεις που παρέχονται από τους αξιωματικούς συνδέσμους του σύμφωνα με τα άρθρα 32 και 77,
γ)αντιπροσωπείες της Ένωσης και αποστολές και επιχειρήσεις της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας,
δ)λοιπά σχετικά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης και διεθνείς οργανισμούς, όπως αναφέρονται στο άρθρο 69,
ε)αρχές τρίτων χωρών, βάσει διμερών ή πολυμερών συμφωνιών και περιφερειακών δικτύων όπως αναφέρονται στο άρθρο 73, και συμφωνίες συνεργασίας όπως αναφέρονται στο άρθρο 74 παράγραφος 1,
στ)άλλες πηγές.
(3)Το επίπεδο γεγονότων της ευρωπαϊκής εικόνας της κατάστασης περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με:
α)συμβάντα και άλλα γεγονότα που περιλαμβάνονται στο επίπεδο γεγονότων της εθνικής εικόνας της κατάστασης,
β)συμβάντα και άλλα γεγονότα που περιλαμβάνονται στην κοινή προσυνοριακή εικόνα βάσει επεξεργασμένων πληροφοριών,
γ)συμβάντα στην επιχειρησιακή περιοχή κοινής επιχείρησης ή ταχείας επέμβασης που συντονίζει ο οργανισμός, ή σε κέντρο υποδοχής και ταυτοποίησης ή ελεγχόμενο κέντρο.
(4)Το επιχειρησιακό επίπεδο της ευρωπαϊκής εικόνας της κατάστασης περιέχει πληροφορίες σχετικά με τις κοινές επιχειρήσεις και ταχείες επεμβάσεις που συντονίζει ο οργανισμός, καθώς και τα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης και τα ελεγχόμενα κέντρα, όπως η δήλωση αποστολής, η θέση, η κατάσταση, η διάρκεια, πληροφορίες για τα κράτη μέλη και άλλους εμπλεκόμενους φορείς, καθημερινές και εβδομαδιαίες εκθέσεις κατάστασης, στατιστικά δεδομένα και πακέτα πληροφοριών για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
(5)Οι πληροφορίες σχετικά με τους ίδιους πόρους του επιχειρησιακού επιπέδου της ευρωπαϊκής εικόνας της κατάστασης μπορούν να διαβαθμίζονται ως RESTREINT UE/EU RESTRICTED κατά περίπτωση.
(6)Στην ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης ο οργανισμός λαμβάνει υπόψη το επίπεδο επίπτωσης που έχει αποδοθεί από το εθνικό κέντρο συντονισμού σε ένα συγκεκριμένο συμβάν στην εθνική εικόνα της κατάστασης και, για οποιοδήποτε συμβάν στην προσυνοριακή περιοχή, ο οργανισμός αποδίδει ένα μοναδικό ενδεικτικό επίπεδο επίπτωσης και ενημερώνει τα εθνικά κέντρα συντονισμού.
Άρθρο 28
Ειδικές εικόνες της κατάστασης
(1)Ο οργανισμός και τα κράτη μέλη μπορούν να δημιουργούν και να διατηρούν ειδικές εικόνες της κατάστασης προκειμένου να υποστηρίζουν συγκεκριμένες επιχειρησιακές δραστηριότητες στα εξωτερικά σύνορα ή να ανταλλάσσουν πληροφορίες με τρίτους που αναφέρονται στο άρθρο 69 ή με τρίτες χώρες όπως προβλέπεται στο άρθρο 76 ή και τα δύο.
(2)Οι ειδικές εικόνες της κατάστασης αποτελούνται από ένα υποσύνολο πληροφοριών της εθνικής και της ευρωπαϊκής εικόνας της κατάστασης.
(3)Οι τρόποι δημιουργίας και ανταλλαγής των ειδικών εικόνων της κατάστασης περιγράφονται στο επιχειρησιακό σχέδιο για τις σχετικές επιχειρησιακές δραστηριότητες και στη διμερή ή πολυμερή συμφωνία όταν η ειδική εικόνα της κατάστασης δημιουργείται στο πλαίσιο διμερούς ή πολυμερούς συνεργασίας με τρίτες χώρες.
Άρθρο 29
Υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR
(1)Ο οργανισμός συντονίζει τις υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR προκειμένου να παρέχει στα εθνικά κέντρα συντονισμού, στην Επιτροπή και στον ίδιο πληροφορίες σχετικά με τα εξωτερικά σύνορα και την προσυνοριακή περιοχή σε τακτική, αξιόπιστη και αποδοτική ως προς το κόστος βάση.
(2)Ο οργανισμός παρέχει στα εθνικά κέντρα συντονισμού, κατόπιν αίτησής τους, πληροφορίες σχετικά με τα εξωτερικά σύνορα του αιτούντος κράτους μέλους και την προσυνοριακή περιοχή, οι οποίες μπορούν να προέρχονται από:
α)επιλεκτική παρακολούθηση καθορισμένων λιμένων και ακτών τρίτων χωρών που έχουν ταυτοποιηθεί, μέσω ανάλυσης του κινδύνου και πληροφοριών, ως σημεία επιβίβασης ή διέλευσης πλοίων ή άλλων σκαφών που χρησιμοποιούνται για παράνομη μετανάστευση ή διασυνοριακό έγκλημα,
β)παρακολούθηση σε ανοιχτές θάλασσες πλοίων ή άλλων σκαφών για τα οποία εικάζεται ή έχει διαπιστωθεί ότι χρησιμοποιούνται για παράνομη μετανάστευση ή διασυνοριακό έγκλημα,
γ)επιτήρηση καθορισμένων περιοχών στον θαλάσσιο τομέα με σκοπό τον εντοπισμό, την αναγνώριση και την παρακολούθηση πλοίων και άλλων σκαφών που χρησιμοποιούνται ή για τα οποία υπάρχουν υποψίες ότι χρησιμοποιούνται για παράνομη μετανάστευση ή διασυνοριακό έγκλημα,
δ)περιβαλλοντική εκτίμηση καθορισμένων περιοχών στον θαλάσσιο τομέα και στα εξωτερικά χερσαία και εναέρια σύνορα ώστε να βελτιστοποιούνται οι δραστηριότητες παρακολούθησης και περιπολίας,
ε)επιλεκτική επιτήρηση καθορισμένων προσυνοριακών περιοχών στα εξωτερικά σύνορα, οι οποίες έχουν ταυτοποιηθεί, μέσω ανάλυσης κινδύνου και πληροφοριών, ως δυνητικά σημεία αναχώρησης ή διέλευσης για παράνομη μετανάστευση ή διασυνοριακό έγκλημα,
στ)παρακολούθηση των μεταναστευτικών ροών προς και εντός της Ένωσης,
ζ)παρακολούθηση των μέσων ενημέρωσης, πληροφορίες ανοικτής πηγής και ανάλυση των διαδικτυακών δραστηριοτήτων σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης ή του διασυνοριακού εγκλήματος,
η)ανάλυση συστημάτων πληροφοριών μεγάλης κλίμακας για τον σκοπό του εντοπισμού των μεταβαλλόμενων διαδρομών και των μεθόδων που χρησιμοποιούνται για την παράνομη μετανάστευση και το διασυνοριακό έγκλημα.
(3)Ο οργανισμός δύναται να απορρίψει το αίτημα ενός εθνικού κέντρου συντονισμού για τεχνικούς, οικονομικούς ή επιχειρησιακούς λόγους. Ο οργανισμός κοινοποιεί σε εύλογο χρονικό διάστημα στο εθνικό κέντρο συντονισμού τους λόγους της συγκεκριμένης απόρριψης.
(4)Ο οργανισμός δύναται να χρησιμοποιήσει με ίδια πρωτοβουλία τα μέσα επιτήρησης που αναφέρονται στην παράγραφο 2 για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με την προσυνοριακή περιοχή, οι οποίες είναι σημαντικές για την ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης.
Τμήμα 5
ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Άρθρο 30
Ανάλυση κινδύνου
1.Ο οργανισμός παρακολουθεί τις μεταναστευτικές ροές προς και εντός της Ένωσης, τις τάσεις και τα άλλα πιθανά προβλήματα στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, καθώς και όσον αφορά την επιστροφή. Για τον σκοπό αυτό, ο οργανισμός, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου μετά από πρόταση του εκτελεστικού διευθυντή, εγκρίνει ένα κοινό υπόδειγμα ολοκληρωμένης ανάλυσης κινδύνου, προς εφαρμογή από τον οργανισμό και τα κράτη μέλη. Το κοινό υπόδειγμα ολοκληρωμένης ανάλυσης κινδύνου επικαιροποιείται με βάση το αποτέλεσμα της αξιολόγησης του κύκλου πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 7. Ο οργανισμός εκπονεί επιπλέον την αξιολόγηση τρωτότητας σύμφωνα με το άρθρο 33.
2.Ο οργανισμός εκπονεί γενικές ετήσιες αναλύσεις κινδύνου, τις οποίες υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 91, και ειδικές αναλύσεις κινδύνου για τις επιχειρησιακές δραστηριότητες. Ο οργανισμός εκπονεί και υποβάλλει ανά διετία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή ανάλυση στρατηγικών κινδύνων για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, η οποία λαμβάνεται υπόψη κατά την προετοιμασία του κύκλου πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.
3.Οι αναλύσεις κινδύνου που αναφέρονται στην παράγραφο 2 και τις οποίες εκπονεί ο οργανισμός καλύπτουν όλες τις πτυχές που σχετίζονται με την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων με σκοπό την ανάπτυξη ενός μηχανισμού προειδοποίησης.
4.Τα κράτη μέλη παρέχουν στον οργανισμό κάθε αναγκαία πληροφορία σχετικά με την κατάσταση, τις τάσεις και τις πιθανές απειλές στα εξωτερικά σύνορα και στον τομέα της επιστροφής. Τα κράτη μέλη παρέχουν στον οργανισμό τακτικά, ή κατόπιν αιτήματός του, όλες τις σχετικές πληροφορίες, όπως στατιστικά και επιχειρησιακά δεδομένα που συλλέγονται σε σχέση με την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν, καθώς και πληροφορίες από το επίπεδο ανάλυσης της εθνικής εικόνας της κατάστασης όπως προβλέπεται στο άρθρο 26.
5.Τα αποτελέσματα της ανάλυσης κινδύνου υποβάλλονται, με έγκαιρο και ακριβή τρόπο, στο διοικητικό συμβούλιο.
6.Τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματα της ανάλυσης κινδύνου κατά τον προγραμματισμό των επιχειρήσεων και των δραστηριοτήτων τους στα εξωτερικά σύνορα και των δραστηριοτήτων τους σε θέματα επιστροφής.
7.Κατά την κατάρτιση του κοινού βασικού εκπαιδευτικού προγράμματος για την εκπαίδευση των συνοριοφυλάκων και του προσωπικού που συμμετέχει στην εκτέλεση καθηκόντων που αφορούν την επιστροφή, ο οργανισμός ενσωματώνει τα αποτελέσματα ενός κοινού υποδείγματος ολοκληρωμένης ανάλυσης κινδύνου.
Τμήμα 6
Πρόληψη και ανταπόκριση
Άρθρο 31
Καθορισμός τμημάτων εξωτερικών συνόρων
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, κάθε κράτος μέλος διαιρεί τα εξωτερικά χερσαία και θαλάσσια και, κατά περίπτωση, εναέρια σύνορά του σε τμήματα συνόρων και τα κοινοποιεί στον οργανισμό.
Οποιαδήποτε μεταβολή των τμημάτων των συνόρων από κάποιο κράτος μέλος πραγματοποιείται σε συντονισμό με τον οργανισμό ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια της ανάλυσης κινδύνου από τον οργανισμό.
Άρθρο 32
Αξιωματικοί σύνδεσμοι του οργανισμού στα κράτη μέλη
1.Ο οργανισμός εξασφαλίζει την τακτική παρακολούθηση της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων όλων των κρατών μελών και της επιστροφής μέσω αξιωματικών συνδέσμων του οργανισμού.
Ο οργανισμός δύναται να αποφασίσει την κάλυψη μέχρι και τεσσάρων γεωγραφικά κοντινών μεταξύ τους κρατών μελών από έναν αξιωματικό σύνδεσμο.
2.Ο εκτελεστικός διευθυντής ορίζει εμπειρογνώμονες από το μόνιμο και λοιπό προσωπικό του οργανισμού, οι οποίοι τοποθετούνται ως αξιωματικοί σύνδεσμοι. Ο εκτελεστικός διευθυντής, με βάση την ανάλυση κινδύνου και σε συνεννόηση με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, υποβάλλει εισήγηση ως προς τη φύση και τους όρους της αποστολής, το κράτος μέλος ή την περιφέρεια όπου δύναται να σταλεί ένας αξιωματικός σύνδεσμος και τα τυχόν καθήκοντα που δεν καλύπτονται από την παράγραφο 3. Η εισήγηση του εκτελεστικού διευθυντή υποβάλλεται προς έγκριση στο διοικητικό συμβούλιο. Ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος για τον ορισμό και καθορίζει, από κοινού με το κράτος μέλος, τον τόπο της αποστολής.
3.Οι αξιωματικοί σύνδεσμοι ενεργούν εξ ονόματος του οργανισμού και ο ρόλος τους είναι να ενισχύσουν τη συνεργασία και τον διάλογο μεταξύ του οργανισμού και των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή, συμπεριλαμβανομένων των σωμάτων ακτοφυλακής στον βαθμό που εκτελούν καθήκοντα ελέγχου των συνόρων. Ειδικότερα, οι αξιωματικοί σύνδεσμοι:
α)διαμεσολαβούν μεταξύ του οργανισμού και των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή, συμπεριλαμβανομένων των σωμάτων ακτοφυλακής στον βαθμό που εκτελούν καθήκοντα ελέγχου των συνόρων·
β)υποστηρίζουν τη συλλογή των πληροφοριών που χρειάζεται ο οργανισμός για την παρακολούθηση της παράνομης μετανάστευσης και τη διενέργεια των αναλύσεων κινδύνου που αναφέρονται στο άρθρο 30·
γ)υποστηρίζουν τη συλλογή των πληροφοριών που αναφέρονται στο άρθρο 33 και τις οποίες χρειάζεται ο οργανισμός για τη διενέργεια της αξιολόγησης τρωτότητας·
δ)παρακολουθούν τα μέτρα που λαμβάνει το κράτος μέλος στα τμήματα των συνόρων τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως υψηλού ή κρίσιμου επιπέδου επίπτωσης σύμφωνα με το άρθρο 35·
ε)συμβάλλουν στην προαγωγή της εφαρμογής του ενωσιακού κεκτημένου σε θέματα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων και επιστροφής, μεταξύ άλλων και σε σχέση με τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων·
στ)όπου είναι εφικτό, επικουρούν τα κράτη μέλη στην κατάρτιση των σχεδίων τους έκτακτης ανάγκης σχετικά με τη διαχείριση των συνόρων·
ζ)διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ του κράτους μέλους και του οργανισμού, μοιράζονται με τα κράτη μέλη σχετικές πληροφορίες του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών για υπό εξέλιξη επιχειρήσεις·
η)υποβάλλουν τακτικά εκθέσεις στον εκτελεστικό διευθυντή για την κατάσταση στα εξωτερικά σύνορα και την ικανότητα του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την κατάσταση αυτή· υποβάλλουν επίσης εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση των επιχειρήσεων επιστροφής προς τις σχετικές τρίτες χώρες·
θ)παρακολουθούν τα μέτρα που έχουν ληφθεί από το κράτος μέλος σε σχέση με μια κατάσταση που απαιτεί επείγουσα δράση στα εξωτερικά σύνορα, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 43·
ι)παρακολουθούν τα μέτρα που έχουν ληφθεί από το κράτος μέλος σε σχέση με την επιστροφή και υποστηρίζουν τη συλλογή των πληροφοριών που χρειάζεται ο οργανισμός για την εκτέλεση των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 49.
4.Εάν οι εκθέσεις του αξιωματικού συνδέσμου που αναφέρονται στο στοιχείο η) της παραγράφου 3 εγείρουν ανησυχίες σχετικά με μία ή περισσότερες από τις πτυχές που είναι σημαντικές για το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, το τελευταίο ενημερώνεται αμελλητί από τον εκτελεστικό διευθυντή.
5.Για τους σκοπούς της παραγράφου 3, ο αξιωματικός σύνδεσμος, σύμφωνα με τους εθνικούς και ενωσιακούς κανόνες περί ασφάλειας και προστασίας των δεδομένων:
α)λαμβάνει πληροφορίες από το εθνικό κέντρο συντονισμού και την εθνική εικόνα της κατάστασης που καταρτίζεται σύμφωνα με το άρθρο 26·
β)διατηρεί τακτικές επαφές με τις εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή, συμπεριλαμβανομένων των σωμάτων ακτοφυλακής στον βαθμό που εκτελούν καθήκοντα ελέγχου των συνόρων, ενημερώνοντας παράλληλα το σημείο επαφής που έχει οριστεί από το οικείο κράτος μέλος.
6.Η έκθεση του αξιωματικού συνδέσμου αποτελεί μέρος της αξιολόγησης τρωτότητας που αναφέρεται στο άρθρο 33. Η έκθεση διαβιβάζεται στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.
7.Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, οι αξιωματικοί σύνδεσμοι λαμβάνουν εντολές μόνον από τον οργανισμό.
Άρθρο 33
Αξιολόγηση τρωτότητας
1.Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου μετά από πρόταση του εκτελεστικού διευθυντή, ο οργανισμός ορίζει μια κοινή μεθοδολογία για την αξιολόγηση τρωτότητας. Η μεθοδολογία αυτή περιλαμβάνει αντικειμενικά κριτήρια βάσει των οποίων ο οργανισμός θα διενεργεί την αξιολόγηση τρωτότητας, τη συχνότητα αυτών των αξιολογήσεων, τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διενεργούνται οι διαδοχικές αξιολογήσεις τρωτότητας και τους όρους για ένα αποτελεσματικό σύστημα παρακολούθησης της εφαρμογής των συστάσεων.
2.Ο οργανισμός παρακολουθεί και αξιολογεί τη διαθεσιμότητα του τεχνικού εξοπλισμού, των συστημάτων, των ικανοτήτων, των πόρων, των υποδομών και του προσωπικού με τα κατάλληλα προσόντα και την κατάλληλη κατάρτιση που διατίθενται από τα κράτη μέλη ως αναγκαία για τον έλεγχο των συνόρων όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο α). Στο πλαίσιο αυτό, ο οργανισμός αξιολογεί τα σχέδια ανάπτυξης ικανοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 67 παράγραφος 4 όσον αφορά τη σκοπιμότητα και την εφαρμογή τους. Με σκοπό τον μελλοντικό σχεδιασμό, τούτο λαμβάνει χώρα ως προληπτικό μέτρο βάσει της ανάλυσης κινδύνου που εκπονείται σύμφωνα με το άρθρο 30 παράγραφος 2. Ο οργανισμός αναλαμβάνει αυτή την παρακολούθηση και αξιολόγηση τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, εκτός κι αν ο εκτελεστικός διευθυντής αποφασίσει διαφορετικά βάσει αξιολογήσεων κινδύνου ή προηγούμενης αξιολόγησης τρωτότητας.
3.Με την επιφύλαξη των άρθρων 9 και 67, τα κράτη μέλη, κατόπιν αιτήματος του οργανισμού, παρέχουν πληροφορίες όσον αφορά τον τεχνικό εξοπλισμό, το προσωπικό και, στο μέτρο του δυνατού, τους διαθέσιμους σε εθνικό επίπεδο οικονομικούς πόρους για τη διενέργεια ελέγχων στα σύνορα. Τα κράτη μέλη παρέχουν επίσης πληροφορίες για τα σχέδιά τους έκτακτης ανάγκης στο θέμα της διαχείρισης των συνόρων, κατόπιν αιτήματος του οργανισμού.
4.Στόχος της αξιολόγησης τρωτότητας είναι να αξιολογήσει ο οργανισμός την ικανότητα και την ετοιμότητα των κρατών μελών να αντιμετωπίζουν επερχόμενες προκλήσεις, καθώς και τις υφιστάμενες και μελλοντικές απειλές και προκλήσεις στα εξωτερικά σύνορα· να προσδιορίσει, ιδίως για τα κράτη μέλη εκείνα που αντιμετωπίζουν ειδικές και δυσανάλογες προκλήσεις, τις πιθανές άμεσες συνέπειες στα εξωτερικά σύνορα και τις μεταγενέστερες συνέπειες για τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν· και να αξιολογήσει την ικανότητά τους να συνεισφέρουν στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και στο απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένου του αποθέματος εξοπλισμού ταχείας αντίδρασης. Η εν λόγω αξιολόγηση δεν θίγει τον μηχανισμό αξιολόγησης Σένγκεν.
5.Στην αξιολόγηση τρωτότητας ο οργανισμός λαμβάνει υπόψη την ικανότητα των κρατών μελών για την εκτέλεση όλων των καθηκόντων που αφορούν τη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας αντιμετώπισης δυνητικά μεγάλου αριθμού αφίξεων στην επικράτειά τους.
6.Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης τρωτότητας υποβάλλονται στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν σχόλια για την εν λόγω αξιολόγηση.
7.Όποτε είναι αναγκαίο, ο εκτελεστικός διευθυντής, κατόπιν διαβούλευσης με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, διατυπώνει σύσταση που καθορίζει τα αναγκαία μέτρα που πρέπει να ληφθούν από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και την προθεσμία εντός της οποίας τίθενται σε εφαρμογή τα μέτρα αυτά. Ο εκτελεστικός διευθυντής καλεί τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα με βάση σχέδιο δράσης που αναπτύσσεται από το κράτος μέλος σε διαβούλευση με τον εκτελεστικό διευθυντή.
8.Ο εκτελεστικός διευθυντής προτείνει μέτρα στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης τρωτότητας, λαμβάνοντας υπόψη την ανάλυση κινδύνου του οργανισμού, τα σχόλια του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους και τα αποτελέσματα του μηχανισμού αξιολόγησης Σένγκεν.
Τα μέτρα θα πρέπει να αποσκοπούν στην εξάλειψη των τρωτών σημείων που εντοπίζονται στην αξιολόγηση, προκειμένου τα κράτη μέλη να αυξήσουν την ετοιμότητά τους να αντιμετωπίζουν επερχόμενες προκλήσεις ενισχύοντας και βελτιώνοντας τις ικανότητες, τον τεχνικό εξοπλισμό, τα συστήματα, τους πόρους και τα σχέδια έκτακτης ανάγκης τους.
9.Ο εκτελεστικός διευθυντής παρακολουθεί την εφαρμογή των συστάσεων μέσω τακτικών εκθέσεων που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη με βάση τα σχέδια δράσης που αναφέρονται στην παράγραφο 7 του παρόντος άρθρου.
Σε περίπτωση κινδύνου καθυστέρησης στην εφαρμογή μιας σύστασης από κράτος μέλος εντός της ταχθείσας προθεσμίας, ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει αμέσως το μέλος του διοικητικού συμβουλίου από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και την Επιτροπή, ρωτά τις αρμόδιες αρχές του συγκεκριμένου κράτους μέλους σχετικά με τους λόγους της καθυστέρησης και παρέχει στήριξη από τον οργανισμό για τη διευκόλυνση της εφαρμογής του μέτρου.
10.Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος δεν εφαρμόζει τα αναγκαία μέτρα που προβλέπει η σύσταση εντός της προθεσμίας που αναφέρεται στην παράγραφο 7 του παρόντος άρθρου, ο εκτελεστικός διευθυντής παραπέμπει το θέμα στο διοικητικό συμβούλιο και ενημερώνει την Επιτροπή. Το διοικητικό συμβούλιο, μετά από πρόταση του εκτελεστικού διευθυντή, εκδίδει απόφαση που καθορίζει τα αναγκαία μέτρα που πρέπει να ληφθούν από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, και την προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή τα μέτρα αυτά. Η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου είναι δεσμευτική για το κράτος μέλος. Εάν το κράτος μέλος δεν θέσει σε εφαρμογή τα μέτρα εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στην εν λόγω απόφαση, το διοικητικό συμβούλιο ειδοποιεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή και μπορούν να αναληφθούν και περαιτέρω ενέργειες βάσει του άρθρου 43.
11.Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης τρωτότητας διαβιβάζονται, σύμφωνα με το άρθρο 91, σε τακτική βάση και τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.
Άρθρο 34
Συνέργειες μεταξύ της αξιολόγησης τρωτότητας και του μηχανισμού αξιολόγησης Σένγκεν
1.Οι συνέργειες μεταξύ των αξιολογήσεων τρωτότητας και του μηχανισμού αξιολόγησης Σένγκεν που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 μεγιστοποιούνται με στόχο τον σχηματισμό βελτιωμένης εικόνας της κατάστασης όσον αφορά τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν, την αποφυγή, στο μέτρο του δυνατού, της αλληλοεπικάλυψης των ενεργειών των κρατών μελών και τη διασφάλιση καλύτερα συντονισμένης χρήσης των σχετικών χρηματοδοτικών μέσων της Ένωσης που υποστηρίζουν τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων.
2.Για τον σκοπό που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή και ο οργανισμός προβαίνουν στις αναγκαίες ρυθμίσεις προκειμένου να ανταλλάσσουν τακτικά και με ασφαλή και έγκαιρο τρόπο όλες τις πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων τρωτότητας και του μηχανισμού αξιολόγησης Σένγκεν στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων. Ο μηχανισμός ανταλλαγής καλύπτει τις εκθέσεις των αξιολογήσεων τρωτότητας και των επισκέψεων αξιολόγησης Σένγκεν, μεταγενέστερες συστάσεις, σχέδια δράσης και τυχόν ενημερώσεις σχετικά με την εφαρμογή των σχεδίων δράσης οι οποίες παρέχονται από τα κράτη μέλη.
3.Οι ρυθμίσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 καλύπτουν τα αποτελέσματα του μηχανισμού αξιολόγησης Σένγκεν στον τομέα της επιστροφής για τη διασφάλιση της πλήρους επίγνωσης του οργανισμού όσον αφορά τις εντοπισθείσες ελλείψεις, προκειμένου να είναι σε θέση να προτείνει κατάλληλα μέτρα για την παροχή σχετικής στήριξης στα οικεία κράτη μέλη.
Άρθρο 35
Απόδοση επιπέδων επίπτωσης σε τμήματα εξωτερικών συνόρων
1.Βάσει της ανάλυσης του κινδύνου και της αξιολόγησης τρωτότητας που εκπονεί ο οργανισμός και σε συμφωνία με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, ο οργανισμός αποδίδει ή τροποποιεί τα ακόλουθα επίπεδα επίπτωσης σε κάθε τμήμα των εξωτερικών χερσαίων, θαλάσσιων και, κατά περίπτωση, εναέριων συνόρων των κρατών μελών:
α)χαμηλό επίπεδο επίπτωσης όπου τα συμβάντα που συνδέονται με την παράνομη μετανάστευση ή το διασυνοριακό έγκλημα και εκδηλώνονται στο σχετικό τμήμα των συνόρων έχουν ασήμαντη επίπτωση στην ασφάλεια των συνόρων,
β)μεσαίο επίπεδο επίπτωσης όπου τα συμβάντα που συνδέονται με την παράνομη μετανάστευση ή το διασυνοριακό έγκλημα και εκδηλώνονται στο σχετικό τμήμα των συνόρων έχουν μέτρια επίπτωση στην ασφάλεια των συνόρων,
γ)υψηλό επίπεδο επίπτωσης όπου τα συμβάντα που συνδέονται με την παράνομη μετανάστευση ή το διασυνοριακό έγκλημα και εκδηλώνονται στο σχετικό τμήμα των συνόρων έχουν σημαντική επίπτωση στην ασφάλεια των συνόρων,
δ)κρίσιμο επίπεδο επίπτωσης όπου τα συμβάντα που συνδέονται με την παράνομη μετανάστευση ή το διασυνοριακό έγκλημα και εκδηλώνονται στο σχετικό τμήμα των συνόρων έχουν αποφασιστική επίπτωση στην ασφάλεια των συνόρων σε βαθμό που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν.
2.Το εθνικό κέντρο συντονισμού αξιολογεί διαρκώς την ανάγκη μεταβολής του επιπέδου επίπτωσης κάθε τμήματος των συνόρων λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που περιέχει η εθνική εικόνα της κατάστασης και ενημερώνει τον οργανισμό σχετικά.
3.Ο οργανισμός οπτικοποιεί τα επίπεδα επίπτωσης που αποδίδονται στα εξωτερικά σύνορα στην ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης.
Άρθρο 36
Ανταπόκριση βάσει των επιπέδων επίπτωσης
1.Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι δραστηριότητες ελέγχου των συνόρων που διενεργούνται στα τμήματα των εξωτερικών συνόρων αντιστοιχούν στα επίπεδα επίπτωσης που έχουν αποδοθεί, ως εξής:
α)όταν έχει αποδοθεί χαμηλό επίπεδο επίπτωσης σε ένα τμήμα των εξωτερικών συνόρων, οι εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων οργανώνουν τακτικό έλεγχο με βάση αναλύσεις κινδύνου και μεριμνούν προκειμένου επαρκής αριθμός προσωπικού και πόρων να παραμένει σε ετοιμότητα στην περιοχή της μεθορίου για παρακολούθηση, αναγνώριση και αναχαίτιση,
β)όταν έχει αποδοθεί μεσαίο επίπεδο επίπτωσης σε ένα τμήμα των εξωτερικών συνόρων, οι εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων μεριμνούν ώστε, πέραν των μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει του στοιχείου α), να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα ελέγχου στο συγκεκριμένο τμήμα των συνόρων. Όποτε λαμβάνονται τέτοια μέτρα ελέγχου, το εθνικό κέντρο συντονισμού ειδοποιείται σχετικά. Το εθνικό κέντρο συντονισμού συντονίζει την τυχόν στήριξη που παρέχεται σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 3,
γ)όταν έχει αποδοθεί υψηλό επίπεδο επίπτωσης σε ένα τμήμα των εξωτερικών συνόρων, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος μεριμνά, μέσω του εθνικού κέντρου συντονισμού, ώστε πέραν των μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει του στοιχείου β) να παρέχεται στις εθνικές αρχές που επιχειρούν στο συγκεκριμένο τμήμα των συνόρων η κατάλληλη στήριξη και να λαμβάνονται ενισχυμένα μέτρα ελέγχου. Το εν λόγω κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει στήριξη από τον οργανισμό, με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων για την έναρξη κοινών επιχειρήσεων ή ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα όπως προβλέπεται στο άρθρο 37,
δ)όταν έχει αποδοθεί κρίσιμο επίπεδο επίπτωσης σε ένα τμήμα των εξωτερικών συνόρων, ο οργανισμός ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή. Το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και ο οργανισμός, πέραν των μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει του στοιχείου γ), εφαρμόζουν τη σύσταση που εξέδωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του οργανισμού σύμφωνα με το άρθρο 42.
2.Το εθνικό κέντρο συντονισμού ενημερώνει τακτικά τον οργανισμό για τα μέτρα που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με τα στοιχεία β), γ) και δ) της παραγράφου 1.
3.Σε περίπτωση που έχει αποδοθεί μεσαίο, υψηλό ή κρίσιμο επίπεδο επίπτωσης σε ένα τμήμα των εξωτερικών συνόρων όμορο με τμήμα των συνόρων άλλου κράτους μέλους ή τρίτης χώρας με την οποία υφίστανται συμφωνίες ή περιφερειακά δίκτυα, όπως αναφέρεται στα άρθρα 73 και 74, το εθνικό κέντρο συντονισμού επικοινωνεί με το εθνικό κέντρο συντονισμού του γειτονικού κράτους μέλους ή την αρμόδια αρχή της γειτονικής χώρας και καταβάλλει προσπάθειες για τον συντονισμό της εφαρμογής των απαραίτητων διασυνοριακών μέτρων από κοινού με τον οργανισμό.
4.Ο οργανισμός, από κοινού με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, αξιολογεί τον καθορισμό των επιπέδων επίπτωσης και τα αντίστοιχα μέτρα που λαμβάνονται σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο. Η αξιολόγηση αυτή συμβάλλει στην αξιολόγηση τρωτότητας από τον οργανισμό σύμφωνα με το άρθρο 33.
Τμήμα 7
Δράσεις του οργανισμού στα εξωτερικά σύνορα
Άρθρο 37
Δράσεις του οργανισμού στα εξωτερικά σύνορα
1.Ένα κράτος μέλος δύναται να ζητήσει τη συνδρομή του οργανισμού κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του όσον αφορά τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων. Ο οργανισμός εκτελεί επίσης τα μέτρα που είναι σύμφωνα με τα άρθρα 42 και 43.
2.Ο οργανισμός οργανώνει την κατάλληλη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή προς το κράτος μέλος υποδοχής και, ενεργώντας σε συμφωνία με το οικείο ενωσιακό και διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης, δύναται να λαμβάνει ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα μέτρα:
α)να συντονίζει τις κοινές επιχειρήσεις για ένα ή περισσότερα κράτη μέλη και να αναπτύσσει το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και τεχνικό εξοπλισμό·
β)να οργανώνει ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα και να αναπτύσσει το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και τεχνικό εξοπλισμό·
γ)να συντονίζει τις δραστηριότητες για ένα ή περισσότερα κράτη μέλη και τρίτες χώρες στα εξωτερικά σύνορα, καθώς και τις κοινές επιχειρήσεις με τρίτες χώρες·
δ)να αναπτύσσει το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής στο πλαίσιο των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, μεταξύ άλλων σε κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης ή σε ελεγχόμενα κέντρα, και εφόσον κρίνεται απαραίτητο να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή σε δραστηριότητες επιστροφής·
ε)στο πλαίσιο των επιχειρήσεων που περιγράφονται στα στοιχεία α), β) και γ) της παρούσας παραγράφου και σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 656/2014 και το διεθνές δίκαιο, να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή σε κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες, προς υποστήριξη των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης ανθρώπων που κινδυνεύουν στη θάλασσα, οι οποίες ενδεχομένως προκύπτουν στη διάρκεια επιχειρήσεων επιτήρησης των συνόρων στη θάλασσα·
στ)να δίνει προτεραιότητα στις υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR.
3.Ο οργανισμός χρηματοδοτεί ή συγχρηματοδοτεί τις δραστηριότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 από τον προϋπολογισμό του, σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες που τον διέπουν.
4.Εάν ο οργανισμός έχει σημαντικές πρόσθετες χρηματοδοτικές ανάγκες λόγω ορισμένης κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα, ενημερώνει αμέσως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή.
Άρθρο 38
Έναρξη κοινών επιχειρήσεων και ταχειών επεμβάσεων στα εξωτερικά σύνορα
1.Ένα κράτος μέλος δύναται να ζητήσει από τον οργανισμό να διεξαγάγουν κοινές επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση επερχόμενων προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένης της παράνομης μετανάστευσης, υφιστάμενων ή μελλοντικών απειλών στα εξωτερικά του σύνορα ή του διασυνοριακού εγκλήματος, ή να του παράσχει αυξημένη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του όσον αφορά τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων.
2.Κατόπιν αιτήματος ενός κράτους μέλους που αντιμετωπίζει ειδικές και δυσανάλογες προκλήσεις, ιδίως στην περίπτωση αφίξεως σε ορισμένα σημεία των εξωτερικών συνόρων μεγάλου αριθμού υπηκόων τρίτων χωρών που επιχειρούν να εισέλθουν στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους χωρίς άδεια, ο οργανισμός δύναται να προβεί σε ταχεία επέμβαση στα σύνορα για περιορισμένο χρονικό διάστημα στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους υποδοχής.
3.Ο εκτελεστικός διευθυντής αξιολογεί, εγκρίνει και συντονίζει προτάσεις κοινών επιχειρήσεων που υποβάλλονται από κράτη μέλη. Οι κοινές επιχειρήσεις και οι ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα διενεργούνται μετά από εμπεριστατωμένη, αξιόπιστη και επικαιροποιημένη ανάλυση κινδύνου, η οποία επιτρέπει στον οργανισμό να ορίσει μια σειρά προτεραιότητας για τις προτεινόμενες κοινές επιχειρήσεις και ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα, λαμβάνοντας υπόψη την επίπτωση σε τμήματα των εξωτερικών συνόρων σύμφωνα με το άρθρο 35 και τη διαθεσιμότητα πόρων.
4.Οι στόχοι μιας κοινής επιχείρησης ή μιας ταχείας επέμβασης στα σύνορα δύνανται να επιτευχθούν στο πλαίσιο επιχείρησης πολλαπλού σκοπού. Παρόμοιες επιχειρήσεις μπορεί να περιλαμβάνουν δραστηριότητες ακτοφυλακής και την πρόληψη του διασυνοριακού εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης μεταναστών ή της εμπορίας ανθρώπων, και τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, συμπεριλαμβανομένων της ταυτοποίησης, της καταγραφής, της συνέντευξης (debriefing) και της επιστροφής.
Άρθρο 39
Επιχειρησιακό σχέδιο για τις κοινές επιχειρήσεις
1.Στο πλαίσιο προετοιμασίας μιας κοινής επιχείρησης, ο εκτελεστικός διευθυντής, σε συνεργασία με το κράτος μέλος υποδοχής, καταρτίζει τον κατάλογο του τεχνικού εξοπλισμού και του προσωπικού που απαιτείται, λαμβάνοντας υπόψη τους διαθέσιμους πόρους του κράτους μέλους υποδοχής. Βάσει των στοιχείων αυτών, ο οργανισμός καθορίζει δέσμη δραστηριοτήτων τεχνικής και επιχειρησιακής ενίσχυσης και ανάπτυξης ικανοτήτων που θα περιληφθούν στο επιχειρησιακό σχέδιο.
2.Ο εκτελεστικός διευθυντής καταρτίζει επιχειρησιακό σχέδιο για τις κοινές επιχειρήσεις στα εξωτερικά σύνορα. Ο εκτελεστικός διευθυντής και το κράτος μέλος υποδοχής, σε διαβούλευση με τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, συμφωνούν σχετικά με το επιχειρησιακό σχέδιο, το οποίο περιγράφει λεπτομερώς τις οργανωτικές και διαδικαστικές πτυχές της κοινής επιχείρησης.
3.Το επιχειρησιακό σχέδιο είναι δεσμευτικό για τον οργανισμό, το κράτος μέλος υποδοχής και τα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Καλύπτει όλες τις πτυχές που κρίνονται αναγκαίες για τη διεξαγωγή της κοινής επιχείρησης και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα στοιχεία:
α)περιγραφή της κατάστασης, του τρόπου δράσης και των σκοπών της αποστολής, καθώς και του επιχειρησιακού στόχου·
β)την προβλεπόμενη διάρκεια της κοινής επιχείρησης·
γ)τη γεωγραφική περιοχή όπου θα πραγματοποιηθεί η κοινή επιχείρηση·
δ)περιγραφή των καθηκόντων, των ευθυνών, μεταξύ άλλων και ως προς τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και ειδικές οδηγίες για τις ομάδες, μεταξύ άλλων και σχετικά με τις βάσεις δεδομένων στις οποίες επιτρέπεται η πρόσβαση και τα επιτρεπόμενα υπηρεσιακά όπλα, πυρομαχικά και εξοπλισμό στο κράτος μέλος υποδοχής·
ε)τη σύνθεση των ομάδων, καθώς και την ανάπτυξη του λοιπού σχετικού προσωπικού·
στ)διατάξεις περί διοίκησης και ελέγχου, στις οποίες περιλαμβάνονται το όνομα και ο βαθμός των συνοριοφυλάκων του κράτους μέλους υποδοχής που είναι αρμόδιοι για τη συνεργασία με τα μέλη των ομάδων και του οργανισμού, ιδίως δε το όνομα και ο βαθμός εκείνων των συνοριοφυλάκων οι οποίοι ηγούνται των ομάδων κατά τη διάρκεια της αποστολής, καθώς και τη θέση των μελών των ομάδων στη δομή διοίκησης·
ζ)τον τεχνικό εξοπλισμό που θα χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο της εκάστοτε κοινής επιχείρησης, περιλαμβανομένων ειδικών απαιτήσεων, π.χ. των όρων χρήσης, των πληρωμάτων που θα χρειασθούν, του θέματος της μεταφοράς και λοιπής επιμελητείας και δημοσιονομικών διατάξεων·
η)λεπτομερείς προβλέψεις για την άμεση αναφορά συμβάντων από τον οργανισμό στο διοικητικό συμβούλιο και τις σχετικές εθνικές αρχές·
θ)σύστημα αναφοράς και αξιολόγησης με παραμέτρους επιδόσεων για τις εκθέσεις αξιολόγησης, μεταξύ άλλων και σε ό,τι αφορά τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της τελικής έκθεσης αξιολόγησης·
ι)σε σχέση με θαλάσσιες επιχειρήσεις, συγκεκριμένες πληροφορίες για την εφαρμογή της σχετικής δικαιοδοσίας και νομοθεσίας στη γεωγραφική περιοχή όπου διεξάγεται η κοινή επιχείρηση, περιλαμβανομένων παραπομπών στο εθνικό, διεθνές και ενωσιακό δίκαιο σχετικά με την αναχαίτιση, τη διάσωση στη θάλασσα και την αποβίβαση. Εν προκειμένω, το επιχειρησιακό σχέδιο καθορίζεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 656/2014·
ια)τους όρους της συνεργασίας με τρίτες χώρες, λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης ή διεθνείς οργανισμούς·
ιβ)διαδικασίες σύμφωνα με τις οποίες τα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας, τα θύματα της εμπορίας ανθρώπων, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι και τα άτομα σε ευάλωτη κατάσταση προωθούνται στις αρμόδιες εθνικές αρχές για να λάβουν κατάλληλη βοήθεια·
ιγ)διαδικασίες για τον καθορισμό μηχανισμού για τη λήψη και διαβίβαση στον οργανισμό καταγγελιών κατά παντός προσώπου που συμμετέχει σε κοινή επιχείρηση ή σε ταχεία επέμβαση στα σύνορα, συμπεριλαμβανομένων των συνοριοφυλάκων ή του λοιπού σχετικού προσωπικού του κράτους μέλους υποδοχής και μελών των ομάδων, για εικαζόμενες παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο πλαίσιο της συμμετοχής τους σε κοινή επιχείρηση ή σε ταχεία επέμβαση στα σύνορα·
ιδ)υλικοτεχνικές ρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης για τις συνθήκες εργασίας και το περιβάλλον των περιοχών στις οποίες προβλέπεται ότι θα λάβει χώρα η κοινή επιχείρηση.
4.Για οποιαδήποτε τροποποίηση ή προσαρμογή του επιχειρησιακού σχεδίου απαιτείται συμφωνία του εκτελεστικού διευθυντή και του κράτους μέλους υποδοχής, κατόπιν διαβούλευσης με τα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Ο οργανισμός αποστέλλει πάραυτα αντίγραφο του τροποποιημένου ή προσαρμοσμένου επιχειρησιακού σχεδίου στα συμμετέχοντα κράτη μέλη.
Άρθρο 40
Διαδικασία για τη δρομολόγηση ταχείας επέμβασης στα σύνορα
1.Στο αίτημα κράτους μέλους για τη δρομολόγηση ταχείας επέμβασης στα σύνορα περιγράφεται η κατάσταση, οι επιδιωκόμενοι στόχοι και οι προβλεπόμενες ανάγκες. Εάν χρειαστεί, ο εκτελεστικός διευθυντής δύναται να αποστείλει αμέσως εμπειρογνώμονες του οργανισμού για να αξιολογήσουν την κατάσταση στα εξωτερικά σύνορα του οικείου κράτους μέλους.
2.Ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει αμέσως το διοικητικό συμβούλιο σχετικά με αίτημα κράτους μέλους για τη δρομολόγηση ταχείας επέμβασης στα σύνορα.
3.Κατά τη λήψη απόφασης σχετικά με το αίτημα κράτους μέλους, ο εκτελεστικός διευθυντής λαμβάνει υπόψη τα πορίσματα των αναλύσεων κινδύνου του οργανισμού και το επίπεδο ανάλυσης της ευρωπαϊκής εικόνας της κατάστασης, καθώς και το αποτέλεσμα της αξιολόγησης τρωτότητας που αναφέρεται στο άρθρο 33 και κάθε άλλη σχετική πληροφορία που παρέχεται από το οικείο κράτος μέλος ή άλλο κράτος μέλος.
4.Ο εκτελεστικός διευθυντής αποφασίζει σχετικά με το αίτημα για τη δρομολόγηση ταχείας επέμβασης στα σύνορα εντός δύο εργάσιμων ημερών από την παραλαβή του. Ο εκτελεστικός διευθυντής κοινοποιεί την απόφασή του γραπτώς στο οικείο κράτος μέλος και συγχρόνως στο διοικητικό συμβούλιο. Στην απόφαση αναφέρονται οι βασικοί λόγοι στους οποίους στηρίχθηκε. Ο εκτελεστικός διευθυντής αξιολογεί αμέσως τη δυνατότητα ανακατανομής των διαθέσιμων μελών των ομάδων εντός του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, ιδίως του μόνιμου και λοιπού προσωπικού του οργανισμού, τα οποία είναι παρόντα σε άλλες περιοχές επιχειρήσεων.
5.Εάν ο εκτελεστικός διευθυντής αποφασίσει να δρομολογήσει ταχεία επέμβαση στα σύνορα, αναπτύσσει τις διαθέσιμες ομάδες διαχείρισης των συνόρων από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και εξοπλισμό από το απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού, σύμφωνα με το άρθρο 64, και, εφόσον είναι αναγκαίο, αποφασίζει για την άμεση ενίσχυση με μία ή περισσότερες ομάδες διαχείρισης των συνόρων, σύμφωνα με το άρθρο 58.
6.Ο εκτελεστικός διευθυντής καταρτίζει, μαζί με το κράτος μέλος υποδοχής, επιχειρησιακό σχέδιο, όπως αναφέρεται στο άρθρο 39 παράγραφος 3, αμέσως και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο εντός τριών εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της απόφασης.
7.Αφού συμφωνηθεί και κοινοποιηθεί στα κράτη μέλη το επιχειρησιακό σχέδιο, ο εκτελεστικός διευθυντής διατάσσει την άμεση ανάπτυξη του διαθέσιμου επιχειρησιακού προσωπικού μέσω ανακατανομών από άλλες περιοχές επιχειρήσεων ή άλλα καθήκοντα.
8.Παράλληλα με την ανάπτυξη που αναφέρεται στην παράγραφο 7 και, εφόσον είναι αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η άμεση ενίσχυση των ομάδων διαχείρισης των συνόρων που ανακατανέμονται από άλλες περιοχές ή καθήκοντα, ο εκτελεστικός διευθυντής ζητεί από κάθε κράτος μέλος τον αριθμό και τα προφίλ του πρόσθετου προσωπικού που θα αναπτυχθεί επιπλέον από τους εθνικούς τους καταλόγους για τις βραχυπρόθεσμες αποστολές που αναφέρονται στο άρθρο 58. Οι εν λόγω πληροφορίες παρέχονται γραπτώς στα εθνικά σημεία επαφής και αναφέρουν την ημερομηνία κατά την οποία πρόκειται να λάβει χώρα η αποστολή. Τους παρέχεται επίσης αντίγραφο του επιχειρησιακού σχεδίου.
9.Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ο αριθμός και τα προφίλ του επιχειρησιακού προσωπικού τίθενται άμεσα στη διάθεση του οργανισμού ώστε να εξασφαλίζεται πλήρης αποστολή σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφοι 5 και 7.
10.Η αποστολή των πρώτων ομάδων διαχείρισης των συνόρων που ανακατανέμονται από άλλες περιοχές και καθήκοντα πραγματοποιείται το αργότερο εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία έγκρισης του επιχειρησιακού σχεδίου από τον εκτελεστικό διευθυντή και το κράτος μέλος υποδοχής. Πρόσθετη αποστολή ομάδων διαχείρισης των συνόρων λαμβάνει χώρα, εφόσον είναι αναγκαίο, εντός επτά εργάσιμων ημερών από την αποστολή των πρώτων ομάδων.
11.Σε περίπτωση ταχείας επέμβασης στα σύνορα, ο εκτελεστικός διευθυντής, κατόπιν διαβούλευσης με το διοικητικό συμβούλιο, εξετάζει αμέσως τις προτεραιότητες σε ό,τι αφορά τις εν εξελίξει και τις προβλεπόμενες κοινές επιχειρήσεις σε άλλα εξωτερικά σύνορα, προκειμένου να προβλεφθεί η πιθανή ανακατανομή των πόρων σε περιοχές εξωτερικών συνόρων όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη για ενίσχυση της αποστολής.
Άρθρο 41
Ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών
1.Κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους ή με πρωτοβουλία του οργανισμού και με τη σύμφωνη γνώμη του οικείου κράτους μέλους, μπορούν να αναπτύσσονται ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών με σκοπό την παροχή τεχνικής και επιχειρησιακής ενίσχυσης στο συγκεκριμένο κράτος μέλος, ιδίως σε κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης και ελεγχόμενα κέντρα.
Το κράτος μέλος που αναφέρεται στην πρώτη παράγραφο υποβάλλει στην Επιτροπή αίτηση ενίσχυσης από ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και αξιολόγηση των αναγκών του. Η Επιτροπή, με βάση την αξιολόγηση των αναγκών του εν λόγω κράτους μέλους, διαβιβάζει την αίτηση στον οργανισμό, στον [Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο], στην Ευρωπόλ ή σε άλλους αρμόδιους οργανισμούς της Ένωσης, κατά περίπτωση.
2.Οι αρμόδιοι οργανισμοί της Ένωσης αξιολογούν την αίτηση ενίσχυσης ενός κράτους μέλους και την αξιολόγηση των αναγκών του προκειμένου να καθοριστούν, υπό τον συντονισμό της Επιτροπής, τα αναγκαία μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης τεχνικού εξοπλισμού, με τα οποία πρέπει να συμφωνήσει το οικείο κράτος μέλος.
3.Η Επιτροπή, σε συνεργασία με το κράτος μέλος υποδοχής και τους αρμόδιους οργανισμούς της Ένωσης, καθορίζει τους όρους της συνεργασίας για την ανάπτυξη των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, καθώς και την ανάπτυξη του τεχνικού εξοπλισμού, και είναι υπεύθυνη για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων αυτών των ομάδων.
4.Η τεχνική και επιχειρησιακή ενίσχυση που παρέχεται, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, από τις ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, μπορεί να περιλαμβάνει:
α)την παροχή βοήθειας σχετικά με τον έλεγχο των υπηκόων τρίτων χωρών που καταφθάνουν στα εξωτερικά σύνορα, συμπεριλαμβανομένης της ταυτοποίησης, καταγραφής και συνέντευξης (debriefing) των εν λόγω υπηκόων τρίτων χωρών και, εφόσον ζητηθεί από το κράτος μέλος, τη λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων των υπηκόων τρίτων χωρών, τη διενέργεια ελέγχων ασφαλείας και την παροχή πληροφοριών σχετικά με τον σκοπό αυτών των διαδικασιών·
β)την παροχή αρχικής ενημέρωσης σε άτομα που επιθυμούν να υποβάλουν αίτηση διεθνούς προστασίας και την παραπομπή τους στις αρμόδιες εθνικές αρχές του οικείου κράτους μέλους ή στους εμπειρογνώμονες του [Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο]·
γ)την παροχή τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής στο πλαίσιο της διαδικασίας επιστροφής, μεταξύ άλλων και κατά την προετοιμασία των αποφάσεων επιστροφής, την απόκτηση ταξιδιωτικών εγγράφων, την προετοιμασία και οργάνωση των επιχειρήσεων επιστροφής, μεταξύ άλλων και όσον αφορά την εθελοντική επιστροφή·
δ)την παροχή του απαραίτητου τεχνικού εξοπλισμού.
5.Ο οργανισμός συνεργάζεται με τον [Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο] με σκοπό τη διευκόλυνση της λήψης μέτρων για την παραπομπή στη διαδικασία χορήγησης διεθνούς προστασίας και, όσον αφορά υπηκόους τρίτων χωρών των οποίων η αίτηση διεθνούς προστασίας έχει απορριφθεί με τελεσίδικη απόφαση, στη διαδικασία επιστροφής.
6.Οι ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών περιλαμβάνουν, όπου είναι αναγκαίο, προσωπικό με εμπειρογνωσία στην προστασία των παιδιών, την εμπορία ανθρώπων, την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την προστασία σε περιπτώσεις διώξεων λόγω φύλου.
Άρθρο 42
Προτεινόμενες δράσεις στα εξωτερικά σύνορα
1.Ο εκτελεστικός διευθυντής, με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης τρωτότητας ή όταν αποδίδεται κρίσιμο επίπεδο επίπτωσης σε ένα ή περισσότερα τμήματα των εξωτερικών συνόρων και λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά στοιχεία στα σχέδια έκτακτης ανάγκης του κράτους μέλους, την ανάλυση κινδύνου του οργανισμού και το επίπεδο ανάλυσης της ευρωπαϊκής εικόνας της κατάστασης, προτείνει στο οικείο κράτος μέλος τη δρομολόγηση και εκτέλεση κοινών επιχειρήσεων ή ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα ή τυχόν άλλων σχετικών δράσεων του οργανισμού, όπως ορίζονται στο άρθρο 37.
2.Το οικείο κράτος μέλος απαντά στη σύσταση του εκτελεστικού διευθυντή εντός πέντε εργάσιμων ημερών. Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης όσον αφορά τις προτεινόμενες δράσεις, το κράτος μέλος παρέχει επίσης τους λόγους στους οποίους βασίζεται αυτή η απάντηση. Ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει πάραυτα την Επιτροπή σχετικά με τις προτεινόμενες δράσεις και τους λόγους της αρνητικής απάντησης με σκοπό να αξιολογηθεί αν απαιτείται επείγουσα δράση σύμφωνα με το άρθρο 43.
Άρθρο 43
Κατάσταση στα εξωτερικά σύνορα που απαιτεί επείγουσα δράση
1.Εάν ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων καθίσταται αναποτελεσματικός σε τέτοιο βαθμό ώστε ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν επειδή:
α)ένα κράτος μέλος δεν λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου που αναφέρεται στο άρθρο 33 παράγραφος 10· ή
β)ένα κράτος μέλος που αντιμετωπίζει συγκεκριμένες και δυσανάλογες προκλήσεις στα εξωτερικά σύνορα είτε δεν έχει ζητήσει επαρκή στήριξη από τον οργανισμό μέσω των δράσεων που αναφέρονται στα άρθρα 38, 40, 41 ή 42 είτε δεν προβαίνει στις απαραίτητες ενέργειες για την εφαρμογή μέτρων δυνάμει των εν λόγω άρθρων·
η Επιτροπή, κατόπιν διαβούλευσης με τον οργανισμό, μπορεί να εκδώσει χωρίς καθυστέρηση απόφαση με εκτελεστική πράξη σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 117 παράγραφος 3, η οποία προσδιορίζει τα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν από τον οργανισμό για τον μετριασμό των εν λόγω κινδύνων και απαιτεί από το οικείο κράτος μέλος να συνεργαστεί με τον οργανισμό για την εφαρμογή των μέτρων αυτών.
Για δεόντως αιτιολογημένους επιτακτικούς λόγους επείγοντος χαρακτήρα που αφορούν τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν, η Επιτροπή εκδίδει αμέσως εφαρμοστέες εκτελεστικές πράξεις σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 117 παράγραφος 4.
2.Εάν προκύψει κατάσταση η οποία απαιτεί επείγουσα δράση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώνονται χωρίς καθυστέρηση για την κατάσταση και για όλα τα επακόλουθα μέτρα και τις αποφάσεις που λαμβάνονται για την αντιμετώπισή της.
3.Για λόγους μετριασμού του κινδύνου για τον χώρο Σένγκεν, η απόφαση της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 1 προβλέπει τη λήψη από τον οργανισμό ενός ή περισσότερων από τα εξής μέτρα:
α)οργάνωση και συντονισμός ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα και ανάπτυξη του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής·
β)ανάπτυξη του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής στο πλαίσιο των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών ιδίως σε κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης·
γ)συντονισμός των δραστηριοτήτων για ένα ή περισσότερα κράτη μέλη και τρίτες χώρες στα εξωτερικά σύνορα, καθώς και των κοινών επιχειρήσεων με τρίτες χώρες·
δ)διάθεση τεχνικού εξοπλισμού·
ε)οργάνωση επεμβάσεων επιστροφής.
4.Ο εκτελεστικός διευθυντής, εντός δύο εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 1:
α)καθορίζει τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν για την πρακτική εφαρμογή των μέτρων που προσδιορίζονται στην εν λόγω απόφαση, συμπεριλαμβανομένου του τεχνικού εξοπλισμού, καθώς και του αριθμού και των προφίλ του επιχειρησιακού προσωπικού που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων της εν λόγω απόφασης·
β)υποβάλλει το σχέδιο επιχειρησιακού σχεδίου στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη.
5.Ο εκτελεστικός διευθυντής και το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος καταρτίζουν το επιχειρησιακό σχέδιο εντός δύο εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία υποβολής του.
6.Ο οργανισμός, χωρίς καθυστέρηση και σε κάθε περίπτωση εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την κατάρτιση του επιχειρησιακού σχεδίου, κινητοποιεί το απαραίτητο επιχειρησιακό προσωπικό από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής που αναφέρεται στο άρθρο 55 για την πρακτική εφαρμογή των μέτρων που ορίζονται στην απόφαση της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου. Πρόσθετες ομάδες αναπτύσσονται ανάλογα με τις ανάγκες σε δεύτερο στάδιο και σε κάθε περίπτωση εντός επτά εργάσιμων ημερών από την ανάπτυξη των πρώτων ομάδων στην περιοχή επιχειρήσεων.
7.Ο οργανισμός αναπτύσσει, χωρίς καθυστέρηση και σε κάθε περίπτωση εντός δέκα εργάσιμων ημερών από την κατάρτιση του επιχειρησιακού σχεδίου, τον απαραίτητο τεχνικό εξοπλισμό για την πρακτική εφαρμογή των μέτρων που ορίζονται στην απόφαση της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 1.
Επιπλέον τεχνικός εξοπλισμός αναπτύσσεται ανάλογα με τις ανάγκες σε δεύτερο στάδιο σύμφωνα με το άρθρο 64.
8.Το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος συμμορφώνεται με την απόφαση της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 1. Για τον σκοπό αυτό, συνεργάζεται άμεσα με τον οργανισμό και προβαίνει στις απαραίτητες ενέργειες, εκπληρώνοντας ειδικότερα τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 44, 83 και 84, προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή της εν λόγω απόφασης και η πρακτική εκτέλεση των μέτρων που προβλέπονται στην εν λόγω απόφαση και στο επιχειρησιακό σχέδιο.
9.Σύμφωνα με το άρθρο 58 και, κατά περίπτωση, το άρθρο 40, τα κράτη μέλη διαθέτουν το επιχειρησιακό προσωπικό που καθορίζεται από τον εκτελεστικό διευθυντή σύμφωνα με την παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου.
Εάν το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν συμμορφωθεί με την απόφαση της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 1 εντός 30 ημερών και δεν συνεργάζεται με τον οργανισμό σύμφωνα με την παράγραφο 8 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή δύναται να δρομολογήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399.
Άρθρο 44
Εντολές προς τις ομάδες
1.Κατά την αποστολή ομάδων διαχείρισης των συνόρων, ομάδων επιστροφής και ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, το κράτος μέλος υποδοχής εκδίδει εντολές προς τις ομάδες σύμφωνα με το επιχειρησιακό σχέδιο.
2.Ο οργανισμός, μέσω του συντονιστή του, δύναται να κοινοποιεί τις απόψεις του στο κράτος μέλος υποδοχής σχετικά με τις εντολές που έχουν παρασχεθεί στις ομάδες. Στην περίπτωση αυτή, το κράτος μέλος υποδοχής λαμβάνει υπόψη τις εν λόγω απόψεις και τις ακολουθεί στο μέτρο του δυνατού.
3.Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εντολές που εκδίδονται προς τις ομάδες δεν είναι σύμφωνες με το επιχειρησιακό σχέδιο, ο συντονιστής το αναφέρει αμέσως στον εκτελεστικό διευθυντή, ο οποίος δύναται, ενδεχομένως, να λάβει μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 47 παράγραφος 3.
4.Τα μέλη των ομάδων, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, σέβονται πλήρως τα θεμελιώδη δικαιώματα, περιλαμβανομένης της πρόσβασης σε διαδικασίες χορήγησης ασύλου, και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Οιαδήποτε μέτρα που λαμβάνονται κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους είναι ανάλογα προς τους επιδιωκόμενους στόχους. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους δεν κάνουν διακρίσεις εις βάρος ατόμων λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού.
5.Τα μέλη των ομάδων που δεν αποτελούν μέλη του μόνιμου και λοιπού προσωπικού του οργανισμού υπόκεινται στις πειθαρχικές κυρώσεις του κράτους μέλους καταγωγής τους. Το κράτος μέλος καταγωγής προβλέπει τα κατάλληλα πειθαρχικά ή άλλα μέτρα σύμφωνα με την εθνική του νομοθεσία σχετικά με παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων ή διεθνών υποχρεώσεων προστασίας κατά τη διάρκεια κοινής επιχείρησης ή ταχείας επέμβασης στα σύνορα.
Άρθρο 45
Συντονιστής
1.Ο οργανισμός μεριμνά για την επιχειρησιακή υλοποίηση όλων των οργανωτικών πτυχών των κοινών επιχειρήσεων, των πιλοτικών σχεδίων ή των ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα, περιλαμβανομένης της παρουσίας μελών του μόνιμου και λοιπού προσωπικού του οργανισμού.
2.Με την επιφύλαξη του άρθρου 60, ο εκτελεστικός διευθυντής ορίζει έναν ή περισσότερους εμπειρογνώμονες από το μόνιμο και λοιπό προσωπικό του οργανισμού, οι οποίοι αποστέλλονται ως συντονιστές για κάθε κοινή επιχείρηση ή ταχεία επέμβαση στα σύνορα. Ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει το κράτος μέλος υποδοχής για τον διορισμό αυτόν.
3.Ο συντονιστής ενεργεί εξ ονόματος του οργανισμού σχετικά με όλα τα θέματα που αφορούν την αποστολή των ομάδων. Ο ρόλος του συντονιστή είναι να προάγει τη συνεργασία και τον συντονισμό ανάμεσα στα κράτη μέλη υποδοχής και τα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Ειδικότερα, ο συντονιστής:
α)μεσολαβεί μεταξύ του οργανισμού, του κράτους μέλους υποδοχής και των μελών των ομάδων Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και προσφέρει τη συνδρομή του, εξ ονόματος του οργανισμού, σχετικά με όλα τα ζητήματα που αφορούν τους όρους αποστολής τους στις ομάδες·
β)ελέγχει την ορθή εφαρμογή του επιχειρησιακού σχεδίου, περιλαμβανομένης της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ενημερώνει σχετικά τον οργανισμό·
γ)ενεργεί εξ ονόματος του οργανισμού σχετικά με όλα τα θέματα που αφορούν την αποστολή των ομάδων του και ενημερώνει τον οργανισμό σχετικά με όλα τα θέματα αυτά·
δ)ενημερώνει τον εκτελεστικό διευθυντή σε περίπτωση που οι εντολές οι οποίες έχουν εκδοθεί προς τις ομάδες του από τα κράτη μέλη υποδοχής δεν είναι σύμφωνες με το επιχειρησιακό σχέδιο και, κατά περίπτωση, προτείνει στον εκτελεστικό διευθυντή να εξετάσει το ενδεχόμενο λήψης απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 47.
4.Στο πλαίσιο των κοινών επιχειρήσεων ή ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα, ο εκτελεστικός διευθυντής δύναται να εξουσιοδοτήσει τον συντονιστή να συνδράμει στην επίλυση τυχόν διαφορών που προκύπτουν κατά την εκτέλεση του επιχειρησιακού σχεδίου και την αποστολή των ομάδων.
Άρθρο 46
Δαπάνες
1.Ο οργανισμός καλύπτει πλήρως τις ακόλουθες δαπάνες των κρατών μελών κατά τη διάθεση του επιχειρησιακού προσωπικού τους για σκοπούς βραχυπρόθεσμης αποστολής του προσωπικού αυτού ως μελών ομάδας από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής:
α)δαπάνες ταξιδίου από το κράτος μέλος καταγωγής προς το κράτος μέλος υποδοχής και από το κράτος μέλος υποδοχής προς το κράτος μέλος καταγωγής, καθώς και στο εσωτερικό του κράτους μέλους υποδοχής, για σκοπούς αποστολής·
β)δαπάνες εμβολιασμού·
γ)δαπάνες που συνδέονται με ειδικές ασφαλιστικές ανάγκες·
δ)δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης·
ε)ημερήσιες αποζημιώσεις, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών διαμονής·
στ)δαπάνες που συνδέονται με τον τεχνικό εξοπλισμό του οργανισμού.
2.Κατόπιν προηγούμενης έγκρισης της Επιτροπής, το διοικητικό συμβούλιο καθορίζει λεπτομερείς κανόνες και τους επικαιροποιεί κατά περίπτωση όσον αφορά την καταβολή των δαπανών του προσωπικού που αποστέλλεται βραχυπρόθεσμα σύμφωνα με το άρθρο 58. Οι λεπτομερείς κανόνες βασίζονται, στο μέτρο του δυνατού, σε απλουστευμένες επιλογές κόστους. Κατά περίπτωση, το διοικητικό συμβούλιο αποσκοπεί στη διασφάλιση της συνοχής με τους κανόνες που ισχύουν για την επιστροφή εξόδων αποστολής των μελών του μόνιμου και λοιπού προσωπικού.
Άρθρο 47
Αναστολή ή τερματισμός των δραστηριοτήτων
1.Ο εκτελεστικός διευθυντής τερματίζει δραστηριότητες του οργανισμού, αν έχουν παύσει να συντρέχουν οι προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή των εν λόγω δραστηριοτήτων. Ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος πριν από τον τερματισμό αυτό.
2.Τα κράτη μέλη που συμμετέχουν σε κοινή επιχείρηση, ταχεία επέμβαση στα σύνορα ή σε αποστολή ομάδας στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, μπορούν να ζητήσουν από τον εκτελεστικό διευθυντή να τερματίσει την εν λόγω κοινή επιχείρηση ή ταχεία επέμβαση στα σύνορα ή την αποστολή ομάδας στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
3.Ο εκτελεστικός διευθυντής δύναται, αφού ενημερώσει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, να αποσύρει τη χρηματοδότηση μιας δραστηριότητας ή να την αναστείλει ή να την τερματίσει, εάν δεν τηρείται το επιχειρησιακό σχέδιο από το κράτος μέλος υποδοχής.
4.Ο εκτελεστικός διευθυντής, ύστερα από διαβούλευση με τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων και αφού ενημερώσει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, αποσύρει τη χρηματοδότηση μιας κοινής επιχείρησης ή ταχείας επέμβασης στα σύνορα, ενός πιλοτικού σχεδίου, της αποστολής ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, των επιχειρήσεων και των επεμβάσεων επιστροφής ή των συμφωνιών συνεργασίας ή αναστέλλει ή τερματίζει, εν όλω ή εν μέρει, τις εν λόγω δραστηριότητες, εάν θεωρεί ότι υφίστανται παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων ή υποχρεώσεων διεθνούς προστασίας που είναι σοβαρής φύσεως ή είναι πιθανό να συνεχιστούν. Ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει το διοικητικό συμβούλιο σχετικά με την εν λόγω απόφαση.
5.Εάν ο εκτελεστικός διευθυντής αποφασίσει να αναστείλει ή να τερματίσει την αποστολή από τον οργανισμό ομάδας στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, ενημερώνει τους άλλους αρμόδιους οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στο συγκεκριμένο κέντρο υποδοχής και ταυτοποίησης ή ελεγχόμενο κέντρο σχετικά με την εν λόγω απόφαση.
Άρθρο 48
Αξιολόγηση των δραστηριοτήτων
Ο εκτελεστικός διευθυντής αξιολογεί τα αποτελέσματα των κοινών επιχειρήσεων και των ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα, των πιλοτικών σχεδίων, της αποστολής ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και της επιχειρησιακής συνεργασίας με τρίτες χώρες. Διαβιβάζει τις αναλυτικές εκθέσεις αξιολόγησης εντός 60 ημερών από τη λήξη των εν λόγω δραστηριοτήτων στο διοικητικό συμβούλιο, συνοδευόμενες από τις παρατηρήσεις του υπευθύνου θεμελιωδών δικαιωμάτων. Ο εκτελεστικός διευθυντής προβαίνει σε διεξοδική συγκριτική ανάλυση των εν λόγω αποτελεσμάτων ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα, η συνοχή και η αποτελεσματικότητα μελλοντικών δραστηριοτήτων και περιλαμβάνει την εν λόγω ανάλυση στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων του οργανισμού.
Τμήμα 8
Δράση από τον οργανισμό στον τομέα της επιστροφής
Άρθρο 49
Επιστροφή
1.Ο οργανισμός, σε ό,τι αφορά την επιστροφή και με σεβασμό προς τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης, καθώς και σε συμμόρφωση προς το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων σχετικά με την προστασία των προσφύγων και των δικαιωμάτων των παιδιών, οφείλει ειδικότερα:
α)να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή σε κράτη μέλη κατά την επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών, μεταξύ άλλων και όσον αφορά την προετοιμασία αποφάσεων επιστροφής, την ταυτοποίηση υπηκόων τρίτων χωρών και άλλες δραστηριότητες των κρατών μελών που προηγούνται ή σχετίζονται με την επιστροφή, συμπεριλαμβανομένων των οικειοθελών αναχωρήσεων, με σκοπό την επίτευξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης της επιστροφής μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών, με τη συμμετοχή των αρμόδιων αρχών των τρίτων χωρών και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων·
β)να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή σε κράτη μέλη τα οποία βρίσκονται αντιμέτωπα με προκλήσεις που αφορούν την επιστροφή και τις μεταναστευτικές πιέσεις, μεταξύ άλλων και μέσω της αποστολής ομάδων διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών·
γ)να αναπτύξει ένα υπόδειγμα αναφοράς για ένα σύστημα διαχείρισης υποθέσεων επιστροφής, το οποίο θα καθορίζει τη δομή των εθνικών συστημάτων διαχείρισης της επιστροφής, καθώς και να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα κράτη μέλη όσον αφορά την ανάπτυξη εθνικών συστημάτων διαχείρισης της επιστροφής τα οποία ευθυγραμμίζονται με το υπόδειγμα·
δ)να αναπτύξει και να θέσει σε λειτουργία ένα κεντρικό σύστημα και μια υποδομή επικοινωνιών μεταξύ των εθνικών συστημάτων διαχείρισης της επιστροφής των κρατών μελών και του κεντρικού συστήματος, καθώς και να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα κράτη μέλη όσον αφορά τη σύνδεσή τους με την υποδομή επικοινωνιών·
ε)να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα κράτη μέλη όσον αφορά την ταυτοποίηση υπηκόων τρίτων χωρών και την απόκτηση ταξιδιωτικών εγγράφων, μεταξύ άλλων και μέσω προξενικής συνεργασίας, χωρίς να αποκαλύπτει πληροφορίες σχετικά με το αν έχει υποβληθεί αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας· να οργανώνει και να συντονίζει επιχειρήσεις επιστροφής και να παρέχει στήριξη στο πλαίσιο οικειοθελών αναχωρήσεων σε συνεργασία με τα κράτη μέλη·
στ)να οργανώνει, να προωθεί και να συντονίζει τις δραστηριότητες που καθιστούν δυνατή την ανταλλαγή πληροφοριών και τον εντοπισμό και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε θέματα επιστροφής μεταξύ των κρατών μελών·
ζ)να χρηματοδοτεί ή συγχρηματοδοτεί τις επιχειρήσεις, επεμβάσεις και δραστηριότητες που αναφέρονται στο παρόν κεφάλαιο από τον προϋπολογισμό του, σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον οργανισμό.
2.Η τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) περιλαμβάνει δραστηριότητες για να βοηθηθούν τα κράτη μέλη στη διενέργεια των διαδικασιών επιστροφής από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, με την παροχή, ιδίως:
α)υπηρεσιών διερμηνείας·
β)πρακτικών πληροφοριών, αναλύσεων και συστάσεων σχετικά με τρίτες χώρες επιστροφής που αφορούν την υλοποίηση του παρόντος κανονισμού, σε συνεργασία, όπου αρμόζει, με άλλα όργανα και άλλους οργανισμούς της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO)·
γ)συμβουλών και τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής όσον αφορά την εφαρμογή και τη διαχείριση των διαδικασιών επιστροφής σύμφωνα με την οδηγία 2008/115/ΕΚ, μεταξύ άλλων και κατά την προετοιμασία των αποφάσεων επιστροφής, την ταυτοποίηση και την απόκτηση ταξιδιωτικών εγγράφων·
δ)συμβουλών και συνδρομής όσον αφορά μέτρα που είναι αναγκαία για να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα των επιστρεφόντων για σκοπούς επιστροφής και να αποτραπεί τυχόν διαφυγή τους, σύμφωνα με την οδηγία 2008/115/ΕΚ και το διεθνές δίκαιο·
ε)εξοπλισμού, ικανοτήτων και εμπειρογνωμοσύνης για την εκτέλεση των αποφάσεων επιστροφής και την ταυτοποίηση υπηκόων τρίτων χωρών.
3.Ο οργανισμός αποσκοπεί στη δημιουργία συνεργειών και τη σύνδεση των χρηματοδοτούμενων από την Ένωση δικτύων και προγραμμάτων στον τομέα της επιστροφής σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή και με την υποστήριξη των σχετικών εμπλεκόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης.
4.Ο οργανισμός μπορεί κατ’ εξαίρεση να λαμβάνει επιχορηγήσεις από ενωσιακά κονδύλια που προορίζονται για δραστηριότητες επιστροφής σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον οργανισμό. Ο οργανισμός διασφαλίζει ότι, στο πλαίσιο των συμφωνιών επιχορήγησης που συνάπτει με κράτη μέλη, η παροχή οποιασδήποτε χρηματοδοτικής στήριξης τελεί υπό την αίρεση του πλήρους σεβασμού του Χάρτη.
Άρθρο 50
Συστήματα ανταλλαγής πληροφοριών και διαχείριση της επιστροφής
Ο οργανισμός αναπτύσσει, αποστέλλει και διαχειρίζεται συστήματα πληροφοριών και εφαρμογές λογισμικού που καθιστούν δυνατή την ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών και ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών για τον σκοπό της επιστροφής με την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και για τον σκοπό της ανταλλαγής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αναφέρονται στα άρθρα 87-89 σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/444 της Επιτροπής, την απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/443 της Επιτροπής και τον [κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001].
Ειδικότερα, ο οργανισμός δημιουργεί, διαχειρίζεται και διατηρεί ένα κεντρικό σύστημα για την επεξεργασία όλων των πληροφοριών και δεδομένων που διαβιβάζονται αυτόματα από τα εθνικά συστήματα διαχείρισης της επιστροφής των κρατών μελών και τα οποία χρειάζεται ο οργανισμός προκειμένου να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή σύμφωνα με το άρθρο 49.
Άρθρο 51
Επιχειρήσεις επιστροφής
1.Χωρίς να υπεισέρχεται στο σκεπτικό των αποφάσεων επιστροφής, ο οργανισμός παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή και εξασφαλίζει τον συντονισμό ή την οργάνωση των επιχειρήσεων επιστροφής, μεταξύ άλλων μέσω της ναύλωσης αεροσκαφών για τους σκοπούς των εν λόγω επιχειρήσεων ή της οργάνωσης επιστροφής σε προγραμματισμένες πτήσεις. Ο οργανισμός δύναται, με δική του πρωτοβουλία, να συντονίζει ή να οργανώνει επιχειρήσεις επιστροφής.
2.Τα κράτη μέλη παρέχουν σε μηνιαία βάση στον οργανισμό επιχειρησιακά δεδομένα σχετικά με την επιστροφή, τα οποία είναι απαραίτητα για να αξιολογεί ο οργανισμός τις ανάγκες σε θέματα επιστροφής, και ενημερώνουν τον οργανισμό για τον ενδεικτικό προγραμματισμό τους σχετικά με τον αριθμό επιστρεφόντων και τις τρίτες χώρες επιστροφής, όσον αφορά τις σχετικές εθνικές επιχειρήσεις επιστροφής και για τις ανάγκες τους για συνδρομή ή συντονισμό από τον οργανισμό. Ο οργανισμός καταρτίζει και διατηρεί κυλιόμενο επιχειρησιακό σχέδιο για την παροχή της αναγκαίας επιχειρησιακής συνδρομής και ενισχύσεων στα κράτη μέλη που τις έχουν ζητήσει, μεταξύ άλλων και μέσω τεχνικού εξοπλισμού. Με δική του πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος ενός κράτους μέλους, ο οργανισμός δύναται να περιλαμβάνει στο κυλιόμενο επιχειρησιακό σχέδιο τις ημερομηνίες και τους προορισμούς των επιχειρήσεων επιστροφής που κρίνει αναγκαίες, με βάση την αξιολόγηση των αναγκών. Το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει, μετά από πρόταση του εκτελεστικού διευθυντή, σχετικά με τη λειτουργία του κυλιόμενου επιχειρησιακού σχεδίου.
3.Ο οργανισμός δύναται να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή και να διασφαλίζει, είτε κατόπιν αιτήματος των συμμετεχόντων κρατών μελών είτε με δική του πρωτοβουλία, τον συντονισμό ή την οργάνωση επιχειρήσεων επιστροφής, στο πλαίσιο των οποίων τα μέσα μεταφοράς και οι συνοδοί αναγκαστικής επιστροφής διατίθενται από μια τρίτη χώρα επιστροφής («επιχειρήσεις επιστροφής τις οποίες διεξάγει μια τρίτη χώρα»). Τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και ο οργανισμός εξασφαλίζουν ότι ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων, η αρχή της μη επαναπροώθησης και η αναλογική χρήση των μέσων περιορισμού κατοχυρώνονται κατά τη διάρκεια ολόκληρης της επιχείρησης επιστροφής. Τουλάχιστον ένας εκπρόσωπος των κρατών μελών και ένας παρατηρητής αναγκαστικής επιστροφής από την εφεδρεία που δημιουργείται βάσει του άρθρου 52 ή από το εθνικό σύστημα παρακολούθησης του συμμετέχοντος κράτους μέλους είναι παρόντες σε ολόκληρη την επιχείρηση επιστροφής έως την άφιξη στην τρίτη χώρα επιστροφής.
4.Ο εκτελεστικός διευθυντής καταρτίζει χωρίς καθυστέρηση σχέδιο επιστροφής για τις επιχειρήσεις επιστροφής τις οποίες διεξάγει μια τρίτη χώρα. Ο εκτελεστικός διευθυντής και τυχόν συμμετέχοντα κράτη μέλη συμφωνούν σχετικά με το σχέδιο επιστροφής, το οποίο περιγράφει λεπτομερώς τις οργανωτικές και διαδικαστικές πτυχές της επιχείρησης επιστροφής που διενεργείται από τρίτη χώρα, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις στα θεμελιώδη δικαιώματα και τους κινδύνους τέτοιων επιχειρήσεων. Για οποιαδήποτε τροποποίηση ή προσαρμογή του εν λόγω σχεδίου απαιτείται η συμφωνία των μερών που αναφέρονται στην παράγραφο 3 και στην παρούσα παράγραφο.
5.Το σχέδιο επιστροφής για τις επιχειρήσεις επιστροφής τις οποίες διεξάγει μια τρίτη χώρα είναι δεσμευτικό για τον οργανισμό και όποιο κράτος μέλος ενδέχεται να συμμετάσχει. Καλύπτει όλες τις πτυχές που είναι αναγκαίες για τη διεξαγωγή της επιχείρησης επιστροφής που διενεργείται από τρίτη χώρα.
Κάθε επιχείρηση επιστροφής παρακολουθείται σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 6 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ. Η παρακολούθηση των επιχειρήσεων αναγκαστικής επιστροφής πραγματοποιείται από τον παρατηρητή αναγκαστικής επιστροφής βάσει αντικειμενικών και διαφανών κριτηρίων και καλύπτει το σύνολο της επιχείρησης επιστροφής, από το στάδιο προ της αναχώρησης μέχρι την παράδοση των επιστρεφόντων στις αρχές της τρίτης χώρας επιστροφής. Ο παρατηρητής αναγκαστικής επιστροφής υποβάλλει έκθεση σχετικά με κάθε επιχείρηση αναγκαστικής επιστροφής στον εκτελεστικό διευθυντή, στον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων και στις αρμόδιες εθνικές αρχές όλων των κρατών μελών που συμμετέχουν στη συγκεκριμένη επιχείρηση. Τυχόν απαραίτητες κατάλληλες επακόλουθες ενέργειες λαμβάνονται από τον εκτελεστικό διευθυντή και τις αρμόδιες εθνικές αρχές αντίστοιχα.
Σε περίπτωση που ο οργανισμός έχει ανησυχίες σχετικά με τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης επιστροφής, ο οργανισμός γνωστοποιεί τις ανησυχίες του στα συμμετέχοντα κράτη μέλη και στην Επιτροπή.
6.Ο εκτελεστικός διευθυντής αξιολογεί τα αποτελέσματα των επιχειρήσεων επιστροφής και διαβιβάζει κάθε έξι μήνες αναλυτική έκθεση αξιολόγησης που καλύπτει όλες τις επιχειρήσεις επιστροφής που διεξήχθησαν κατά το προηγούμενο εξάμηνο στο διοικητικό συμβούλιο, μαζί με τις παρατηρήσεις του υπευθύνου θεμελιωδών δικαιωμάτων. Ο εκτελεστικός διευθυντής προβαίνει σε διεξοδική συγκριτική ανάλυση των εν λόγω αποτελεσμάτων ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα, η συνοχή και η αποτελεσματικότητα μελλοντικών επιχειρήσεων επιστροφής. Ο εκτελεστικός διευθυντής περιλαμβάνει την ανάλυση αυτή στην ετήσια έκθεση πεπραγμένων του οργανισμού.
7.Ο οργανισμός χρηματοδοτεί ή συγχρηματοδοτεί τις επιχειρήσεις επιστροφής από τον προϋπολογισμό του, σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον οργανισμό, δίνοντας προτεραιότητα σε όσες διεξάγονται από περισσότερα του ενός κράτη μέλη ή από κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης ή ελεγχόμενα κέντρα.
Άρθρο 52
Εφεδρεία παρατηρητών αναγκαστικής επιστροφής
1.Ο οργανισμός, κατόπιν διαβούλευσης με τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων, συγκροτεί μια εφεδρεία παρατηρητών αναγκαστικής επιστροφής από τους αρμόδιους φορείς που ασκούν δραστηριότητες παρακολούθησης της αναγκαστικής επιστροφής σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 6 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ και οι οποίοι έχουν εκπαιδευτεί σύμφωνα με το άρθρο 62 του παρόντος κανονισμού.
2.Το διοικητικό συμβούλιο, κατόπιν πρότασης του εκτελεστικού διευθυντή, καθορίζει το προφίλ και τον αριθμό των παρατηρητών αναγκαστικής επιστροφής που θα διατεθούν στην εν λόγω εφεδρεία. Η ίδια διαδικασία εφαρμόζεται για οποιαδήποτε επακόλουθη μεταβολή του προφίλ και των συνολικών αριθμών. Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα να συνεισφέρουν στην εφεδρεία με τον διορισμό των παρατηρητών αναγκαστικής επιστροφής που αντιστοιχούν στο καθορισμένο προφίλ. Στην εφεδρεία περιλαμβάνονται παρατηρητές αναγκαστικής επιστροφής με ειδική εμπειρογνωμοσύνη στην προστασία παιδιών.
3.Η συμβολή των κρατών μελών με παρατηρητές αναγκαστικής επιστροφής σε επιχειρήσεις και επεμβάσεις επιστροφής για το επόμενο έτος σχεδιάζεται βάσει ετήσιων διμερών διαπραγματεύσεων και συμφωνιών μεταξύ του οργανισμού και των κρατών μελών. Βάσει των εν λόγω συμφωνιών, τα κράτη μέλη θέτουν τους παρατηρητές αναγκαστικής επιστροφής στη διάθεση του οργανισμού προς αποστολή κατόπιν αιτήματός του, εκτός εάν αντιμετωπίζουν εξαιρετική κατάσταση η οποία επηρεάζει σοβαρά την εκτέλεση εθνικών καθηκόντων. Το αίτημα αυτό υποβάλλεται τουλάχιστον 21 εργάσιμες ημέρες πριν από την προγραμματιζόμενη αποστολή ή πέντε εργάσιμες ημέρες σε περίπτωση ταχείας επέμβασης επιστροφής.
4.Κατόπιν αιτήματος, ο οργανισμός καθιστά διαθέσιμους τους παρατηρητές αναγκαστικής επιστροφής στα συμμετέχοντα κράτη μέλη με σκοπό να παρακολουθούν εκ μέρους τους την ορθή υλοποίηση της επιχείρησης επιστροφής και των επεμβάσεων επιστροφής καθ’ όλη τη διάρκειά τους. Διαθέτει παρατηρητές αναγκαστικής επιστροφής με ειδική εμπειρογνωμοσύνη στην προστασία παιδιών για οποιαδήποτε επιχείρηση επιστροφής στην οποία συμμετέχουν παιδιά.
5.Οι παρατηρητές αναγκαστικής επιστροφής υπόκεινται στις πειθαρχικές κυρώσεις του κράτους μέλους καταγωγής τους κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης ή επέμβασης επιστροφής.
Άρθρο 53
Ομάδες επιστροφής
1.Ο οργανισμός μπορεί να αποστέλλει ομάδες επιστροφής είτε κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους είτε με δική του πρωτοβουλία, κατά τη διάρκεια επεμβάσεων επιστροφής, στο πλαίσιο των ομάδων διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών ή στον βαθμό που απαιτείται για την παροχή πρόσθετης τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής στον τομέα της επιστροφής, μεταξύ άλλων και όταν οι προκλήσεις αυτές συνδέονται με μεγάλες μεικτές μεταναστευτικές εισροές ή την υποδοχή υπηκόων τρίτων χωρών που διασώζονται στη θάλασσα.
2.Το άρθρο 41 παράγραφοι 2, 3, 4 και 5 και τα άρθρα 44, 45 και 46 εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, στις ευρωπαϊκές ομάδες επιστροφής.
Άρθρο 54
Επεμβάσεις επιστροφής
1.Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα κράτος μέλος επιβαρύνεται κατά την εφαρμογή της υποχρέωσης επιστροφής υπηκόων τρίτων χωρών για τους οποίους έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής από κράτος μέλος, ο οργανισμός, με δική του πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος του εν λόγω κράτους μέλους, παρέχει την κατάλληλη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή με τη μορφή επέμβασης επιστροφής. Η επέμβαση αυτή είναι δυνατό να συνίσταται στην αποστολή ομάδων επιστροφής στο κράτος μέλος υποδοχής, οι οποίες παρέχουν συνδρομή κατά την εφαρμογή των διαδικασιών επιστροφής και την οργάνωση επιχειρήσεων επιστροφής από το κράτος μέλος υποδοχής.
2.Ο οργανισμός δύναται επίσης να δρομολογεί επεμβάσεις επιστροφής σε τρίτες χώρες, με βάση τις κατευθύνσεις που περιγράφονται στον κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής, όταν η εκάστοτε τρίτη χώρα χρήζει πρόσθετης τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής όσον αφορά τις δραστηριότητές της στον τομέα της επιστροφής. Η επέμβαση αυτή μπορεί να συνίσταται στην αποστολή ομάδων επιστροφής για τον σκοπό της παροχής τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής όσον αφορά τις δραστηριότητες επιστροφής της τρίτης χώρας.
3.Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα κράτος μέλος αντιμετωπίζει συγκεκριμένες και δυσανάλογες προκλήσεις κατά την εφαρμογή της υποχρέωσης επιστροφής υπηκόων τρίτων χωρών για τους οποίους έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής, ο οργανισμός, με δική του πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος του εν λόγω κράτους μέλους, παρέχει την κατάλληλη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή με τη μορφή ταχείας επέμβασης επιστροφής. Μια ταχεία επέμβαση επιστροφής είναι δυνατό να συνίσταται στην ταχεία αποστολή ομάδων επιστροφής στο κράτος μέλος υποδοχής, οι οποίες παρέχουν συνδρομή κατά την εφαρμογή των διαδικασιών επιστροφής και την οργάνωση επιχειρήσεων επιστροφής από το κράτος μέλος υποδοχής.
4.Στο πλαίσιο επέμβασης επιστροφής, ο εκτελεστικός διευθυντής καταρτίζει επιχειρησιακό σχέδιο, χωρίς καθυστέρηση, σε συμφωνία με το κράτος μέλος υποδοχής και τα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Εφαρμόζονται οι οικείες διατάξεις του άρθρου 39.
5.Ο εκτελεστικός διευθυντής αποφασίζει σχετικά με το επιχειρησιακό σχέδιο το συντομότερο δυνατό και, στην περίπτωση που αναφέρεται στην παράγραφο 2, εντός πέντε εργάσιμων ημερών. Η απόφαση κοινοποιείται αμέσως στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και στο διοικητικό συμβούλιο εγγράφως.
6.Ο οργανισμός χρηματοδοτεί ή συγχρηματοδοτεί τις επεμβάσεις επιστροφής από τον προϋπολογισμό του, σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον οργανισμό.
Τμήμα 9
Ικανότητες
Άρθρο 55
Μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
1.Ένα μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής με 10 000 μέλη επιχειρησιακού προσωπικού αποτελεί μέρος του οργανισμού. Αυτό το μόνιμο σώμα απαρτίζεται από τις ακόλουθες τρεις κατηγορίες προσωπικού σύμφωνα με το ετήσιο πρόγραμμα διαθεσιμότητας που παρατίθεται στο παράρτημα I:
α)κατηγορία 1: μέλη του επιχειρησιακού προσωπικού του οργανισμού που προσλαμβάνονται σύμφωνα με το άρθρο 94 παράγραφος 1 και αποστέλλονται σε περιοχές επιχειρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 56·
β)κατηγορία 2: επιχειρησιακό προσωπικό που αποσπάται από τα κράτη μέλη στον οργανισμό προς μακροπρόθεσμη στελέχωση του μόνιμου σώματος σύμφωνα με το άρθρο 57·
γ)κατηγορία 3: επιχειρησιακό προσωπικό από τα κράτη μέλη που παρέχεται στον οργανισμό προς βραχυπρόθεσμη αποστολή στο πλαίσιο του μόνιμου σώματος σύμφωνα με το άρθρο 58.
2.Ο οργανισμός αποστέλλει μέλη του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής ως μέλη των ομάδων διαχείρισης των συνόρων, των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, των ομάδων επιστροφής σε κοινές επιχειρήσεις, ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα ή επεμβάσεις επιστροφής ή κάθε άλλη σχετική επιχειρησιακή δραστηριότητα στα κράτη μέλη ή σε τρίτες χώρες.
3.Σύμφωνα με το άρθρο 83, όλα τα μέλη του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής μπορούν να εκτελούν καθήκοντα συνοριακών ελέγχων ή επιστροφής, συμπεριλαμβανομένων των καθηκόντων για τα οποία απαιτούνται εκτελεστικές αρμοδιότητες και τα οποία ορίζονται στις σχετικές εθνικές νομοθεσίες ή, για το προσωπικό του οργανισμού, σύμφωνα με το παράρτημα II.
4.Κατόπιν πρότασης του εκτελεστικού διευθυντή στην οποία λαμβάνονται υπόψη η ανάλυση κινδύνου, τα αποτελέσματα της αξιολόγησης τρωτότητας και ο κύκλος πολυετούς στρατηγικής πολιτικής του οργανισμού, και η οποία βασίζεται στους αριθμούς και τα προφίλ που έχει στη διάθεσή του ο οργανισμός μέσω του μόνιμου και λοιπού προσωπικού του και των εν εξελίξει αποσπάσεων, το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει έως την 31η Μαρτίου κάθε έτους:
α)σχετικά με τους αριθμούς ανά συγκεκριμένα προφίλ του επιχειρησιακού προσωπικού που ανήκει σε καθεμία από τις τρεις κατηγορίες εντός του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, από το οποίο θα σχηματιστούν ομάδες το επόμενο έτος·
β)σχετικά με τους συγκεκριμένους αριθμούς και τα προφίλ του επιχειρησιακού προσωπικού ανά κράτος μέλος που πρόκειται να αποσπαστεί στον οργανισμό σύμφωνα με το άρθρο 57 και να διοριστεί σύμφωνα με το άρθρο 58 το επόμενο έτος·
γ)ενδεικτικό πολυετή προγραμματισμό των προφίλ για τα επόμενα έτη προκειμένου να διευκολυνθεί ο μακροπρόθεσμος προγραμματισμός για τις συνεισφορές των κρατών μελών και την πρόσληψη του μόνιμου και λοιπού προσωπικού του οργανισμού.
5.Για τους σκοπούς του άρθρου 74, ο οργανισμός αναπτύσσει και εξασφαλίζει τις δομές διοίκησης και ελέγχου για την αποτελεσματική αποστολή του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής στο έδαφος τρίτων χωρών.
6.Ο οργανισμός μπορεί να προσλάβει έως το 4 % του συνολικού προσωπικού του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής ως προσωπικό το οποίο εκτελεί υποστηρικτικά καθήκοντα για τη δημιουργία του μόνιμου σώματος, τον σχεδιασμό και τη διαχείριση των επιχειρήσεών του και την απόκτηση εξοπλισμού που ανήκει στον οργανισμό.
Άρθρο 56
Μόνιμο και λοιπό προσωπικό του οργανισμού στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
1.Ο οργανισμός συνεισφέρει στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής μέλη του μόνιμου και λοιπού προσωπικού του (κατηγορία 1) τα οποία αποστέλλονται σε περιοχές επιχειρήσεων ως μέλη των ομάδων εξουσιοδοτημένα να εκτελούν όλα τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες, συμπεριλαμβανομένου του καθήκοντος να διαχειρίζονται τον εξοπλισμό του οργανισμού.
2.Σύμφωνα με το άρθρο 62 παράγραφος 2, μετά την πρόσληψή τους, τα νέα μέλη του προσωπικού λαμβάνουν πλήρη εκπαίδευση σχετικά με τη συνοριοφυλακή ή την επιστροφή, κατά περίπτωση, στο πλαίσιο ειδικών προγραμμάτων εκπαίδευσης που σχεδιάζονται από τον οργανισμό και τα οποία, βάσει συμφωνιών με επιλεγμένα κράτη μέλη, υλοποιούνται στις ειδικές ακαδημίες τους. Το κόστος της εκπαίδευσης καλύπτεται εξ ολοκλήρου από τον οργανισμό.
3.Καθ’ όλη τη διάρκεια της απασχόλησής τους, ο οργανισμός διασφαλίζει ότι τα μέλη του μόνιμου και λοιπού προσωπικού του ασκούν τα καθήκοντά τους ως μέλη ομάδων βάσει υψηλών προτύπων. Για κάθε μέλος του προσωπικού σχεδιάζονται επαρκείς χάρτες εκπαίδευσης οι οποίοι διασφαλίζουν ότι διαθέτουν ανά πάσα στιγμή τα επαγγελματικά προσόντα που είναι απαραίτητα για την εκτέλεση καθηκόντων συνοριοφύλακα ή καθηκόντων που σχετίζονται με την επιστροφή.
4.Τα άλλα μέλη του προσωπικού που απασχολούνται από τον οργανισμό και τα οποία δεν νομιμοποιούνται να ασκούν καθήκοντα συνοριακού ελέγχου ή επιστροφής αποστέλλονται μόνο στο πλαίσιο κοινών επιχειρήσεων για την άσκηση συντονιστικών και άλλων σχετικών καθηκόντων. Δεν αποτελούν μέρος των ομάδων.
Άρθρο 57
Συμμετοχή των κρατών μελών στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
μέσω μακροπρόθεσμων αποσπάσεων
1.Τα κράτη μέλη συνεισφέρουν στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής μέλη του επιχειρησιακού προσωπικού που αποσπώνται ως μέλη ομάδων στον οργανισμό (κατηγορία 2). Η διάρκεια των επιμέρους αποσπάσεων καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 93 παράγραφος 7. Για τη διευκόλυνση της εφαρμογής του συστήματος χρηματοδοτικής στήριξης που αναφέρεται στο άρθρο 61, η απόσπαση ξεκινά, κατά γενικό κανόνα, στην αρχή του ημερολογιακού έτους.
2.Κάθε κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για τη διασφάλιση της διαρκούς συνεισφοράς μελών του επιχειρησιακού προσωπικού ως αποσπασμένων μελών ομάδων σύμφωνα με το παράρτημα III.
3.Το επιχειρησιακό προσωπικό που αποσπάται στον οργανισμό διαθέτει τα ίδια καθήκοντα και τις ίδιες αρμοδιότητες με τα μέλη των ομάδων. Το κράτος μέλος που έχει αποσπάσει αυτό το επιχειρησιακό προσωπικό θεωρείται ως το κράτος μέλος καταγωγής του. Κατά τη διάρκεια της απόσπασης, η θέση ή οι θέσεις και η διάρκεια της αποστολής ή των αποστολών των αποσπασμένων μελών ομάδων αποφασίζεται από τον εκτελεστικό διευθυντή σύμφωνα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.
4.Μέχρι τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, κάθε κράτος μέλος ορίζει προς απόσπαση το επιχειρησιακό προσωπικό του σύμφωνα με τους συγκεκριμένους αριθμούς και τα προφίλ που αποφασίζονται από το διοικητικό συμβούλιο για το επόμενο έτος όπως αναφέρεται στο άρθρο 55 παράγραφος 4. Ο οργανισμός δύναται να ελέγχει κατά πόσον το επιχειρησιακό προσωπικό που προτείνουν τα κράτη μέλη αντιστοιχεί στα προφίλ που έχουν οριστεί και διαθέτει τις αναγκαίες γλωσσικές δεξιότητες. Έως τις 15 Σεπτεμβρίου, ο οργανισμός αποδέχεται τους προτεινόμενους υποψηφίους ή ζητεί από ένα κράτος μέλος να προτείνει άλλον υποψήφιο προς απόσπαση σε περίπτωση μη αντιστοιχίας με τα απαιτούμενα προφίλ, ανεπαρκών γλωσσικών δεξιοτήτων, παραπτώματος ή παράβασης των εφαρμοστέων κανόνων κατά τη διάρκεια προηγούμενων αποστολών.
5.Εάν για λόγους ανωτέρας βίας ένα επιμέρους μέλος του επιχειρησιακού προσωπικού δεν μπορεί να αποσπαστεί ή δεν είναι σε θέση να συνεχίσει την απόσπασή του, το οικείο κράτος μέλος διασφαλίζει την αντικατάστασή του από άλλο μέλος του επιχειρησιακού προσωπικού που διαθέτει το απαιτούμενο προφίλ.
Άρθρο 58
Συμμετοχή των κρατών μελών στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
μέσω βραχυπρόθεσμων αποστολών
1.Πέραν των αποσπάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 57, έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους τα κράτη μέλη συνεισφέρουν επίσης στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής περιλαμβάνοντας συνοριοφύλακες και άλλο σχετικό προσωπικό στον εθνικό κατάλογο επιχειρησιακού προσωπικού για βραχυπρόθεσμες αποστολές (κατηγορία 3) σύμφωνα με τις συνεισφορές που αναφέρονται στο παράρτημα IV και τους συγκεκριμένους αριθμούς και τα προφίλ που αποφασίζονται από το διοικητικό συμβούλιο για το επόμενο έτος όπως αναφέρεται στο άρθρο 55 παράγραφος 4. Οι εθνικοί κατάλογοι του ορισθέντος επιχειρησιακού προσωπικού κοινοποιούνται στον οργανισμό. Η καταβολή των δαπανών του προσωπικού που αποστέλλεται βάσει του παρόντος άρθρου πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 46 παράγραφος 2.
2.Κάθε κράτος μέλος είναι υπεύθυνο να εξασφαλίζει ότι το επιχειρησιακό προσωπικό που έχει οριστεί είναι διαθέσιμο κατόπιν αιτήματος του οργανισμού σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που καθορίζονται στο παρόν άρθρο. Κάθε μέλος του επιχειρησιακού προσωπικού διατίθεται για μέγιστη περίοδο 4 μηνών εντός ενός ημερολογιακού έτους.
3.Ο οργανισμός δύναται να ελέγχει κατά πόσον το επιχειρησιακό προσωπικό που έχει οριστεί για βραχυπρόθεσμες αποστολές από τα κράτη μέλη αντιστοιχεί στα καθορισθέντα προφίλ και διαθέτει τις αναγκαίες γλωσσικές δεξιότητες. Ο οργανισμός μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να αφαιρέσει ένα μέλος του επιχειρησιακού προσωπικού από τον εθνικό κατάλογο σε περίπτωση μη αντιστοιχίας με τα απαιτούμενα προφίλ, ανεπαρκών γλωσσικών δεξιοτήτων, παραπτώματος ή παράβασης των εφαρμοστέων κανόνων κατά τη διάρκεια προηγούμενων αποστολών.
4.Μέχρι τις 31 Ιουλίου κάθε έτους ο οργανισμός ζητεί από τα κράτη μέλη να συνεισφέρουν τα επιμέρους μέλη του επιχειρησιακού προσωπικού τους σε κοινές επιχειρήσεις για το επόμενο έτος. Οι περίοδοι επιμέρους αποστολής αποφασίζονται στο πλαίσιο των ετήσιων διμερών διαπραγματεύσεων και συμφωνιών μεταξύ του οργανισμού και των κρατών μελών. Ωστόσο, τα κράτη μέλη διαθέτουν τελικά το επιχειρησιακό προσωπικό προς αποστολή σύμφωνα με τους αριθμούς και τα προφίλ που προσδιορίζονται στο αίτημα του οργανισμού.
5.Εάν για λόγους ανωτέρας βίας ένα επιμέρους μέλος του επιχειρησιακού προσωπικού δεν μπορεί να αποσταλεί σύμφωνα με τις συμφωνίες, το οικείο κράτος μέλος διασφαλίζει την αντικατάστασή του από άλλο μέλος του επιχειρησιακού προσωπικού που περιλαμβάνεται στον κατάλογο και διαθέτει το απαιτούμενο προφίλ.
6.Σε περίπτωση που υπάρχει αυξημένη ανάγκη για την ενίσχυση μιας εν εξελίξει κοινής επιχείρησης ή ανάγκη έναρξης μιας νέας κοινής επιχείρησης που δεν προσδιορίζεται στο σχετικό ετήσιο πρόγραμμα εργασίας ούτε στα αντίστοιχα αποτελέσματα των ετήσιων διμερών διαπραγματεύσεων, ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει χωρίς καθυστέρηση τα κράτη μέλη σχετικά με τις πρόσθετες ανάγκες υποδεικνύοντας πιθανούς αριθμούς επιχειρησιακού προσωπικού και προφίλ που πρέπει να παρασχεθούν από κάθε κράτος μέλος. Μόλις συμφωνηθεί ένα τροποποιημένο επιχειρησιακό σχέδιο ή, κατά περίπτωση, ένα νέο επιχειρησιακό σχέδιο από τον εκτελεστικό διευθυντή και το κράτος μέλος υποδοχής, ο εκτελεστικός διευθυντής υποβάλλει το επίσημο αίτημα σχετικά με τον αριθμό και τα προφίλ του επιχειρησιακού προσωπικού. Τα αντίστοιχα μέλη των ομάδων αποστέλλονται από κάθε κράτος μέλος εντός 20 εργάσιμων ημερών από την υποβολή του εν λόγω επίσημου αιτήματος.
7.Σε περίπτωση που από την ανάλυση κινδύνου ή τυχόν διαθέσιμη αξιολόγηση τρωτότητας προκύψει ότι ένα κράτος μέλος βρίσκεται αντιμέτωπο με μια κατάσταση η οποία ενδέχεται να επηρεάσει σοβαρά την εκτέλεση εθνικών καθηκόντων, η αντίστοιχη συνεισφορά του ορίζεται στο ήμισυ της συνεισφοράς του για το συγκεκριμένο έτος που καθορίζεται στο παράρτημα IV. Εάν ένα κράτος μέλος επικαλεστεί μια τέτοια εξαιρετική κατάσταση, παρέχει εγγράφως στον οργανισμό λεπτομερή αιτιολόγηση και πληροφόρηση σχετικά με την κατάσταση, το περιεχόμενο της οποίας περιλαμβάνεται στην έκθεση που αναφέρεται στο άρθρο 65.
8.Η διάρκεια της αποστολής για συγκεκριμένη επιχείρηση καθορίζεται από το κράτος μέλος καταγωγής, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι μικρότερη των 30 ημερών, εκτός εάν η επιχείρηση της οποίας η αποστολή αποτελεί μέρος έχει διάρκεια μικρότερη από 30 ημέρες.
Άρθρο 59
Ενδιάμεση επανεξέταση της λειτουργίας του μόνιμου σώματος της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ
1.Έως τις 31 Ιουνίου 2024, με βάση ειδικότερα τις εκθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 65, η Επιτροπή προβαίνει σε ενδιάμεση επανεξέταση της λειτουργίας του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, αξιολογώντας τον συνολικό αριθμό του προσωπικού και τη σύνθεσή του. Στο πλαίσιο της επανεξέτασης λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη του μόνιμου και λοιπού προσωπικού που προορίζεται για τις συνεισφορές του οργανισμού ή τυχόν σημαντικές μεταβολές στις ικανότητες των επιμέρους κρατών μελών οι οποίες επηρεάζουν τη δυνατότητά τους να συνεισφέρουν στο μόνιμο σώμα.
2.Η εν λόγω ενδιάμεση επανεξέταση συνοδεύεται, όπου είναι αναγκαίο, από κατάλληλες προτάσεις για την τροποποίηση των παραρτημάτων I, III και IV.
Άρθρο 60
Τοπικά γραφεία
1.Με τη σύμφωνη γνώμη του κράτους μέλους υποδοχής, ο οργανισμός μπορεί να συστήσει τοπικά γραφεία στο έδαφός του για τη διευκόλυνση και τη βελτίωση του συντονισμού των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων, μεταξύ άλλων και στον τομέα της επιστροφής, που οργανώνονται από τον οργανισμό στο συγκεκριμένο κράτος μέλος ή στη γειτονική περιοχή, καθώς και για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής διαχείρισης των ανθρώπινων και τεχνικών πόρων του οργανισμού. Τα τοπικά γραφεία είναι προσωρινές εγκαταστάσεις που δημιουργούνται για το χρονικό διάστημα που απαιτείται προκειμένου ο οργανισμός να εκτελέσει σημαντικές επιχειρησιακές δραστηριότητες στο συγκεκριμένο κράτος μέλος ή στη σχετική γειτονική περιοχή. Αυτό το χρονικό διάστημα μπορεί να παραταθεί, εάν χρειαστεί.
2.Ο οργανισμός και το κράτος μέλος υποδοχής όπου συστήνεται το τοπικό γραφείο μεριμνούν για τις αναγκαίες ρυθμίσεις προκειμένου να εξασφαλίζονται οι καλύτερες δυνατές συνθήκες για την εκτέλεση των καθηκόντων που ανατίθενται στο τοπικό γραφείο.
3.Τα τοπικά γραφεία, κατά περίπτωση:
α)παρέχουν επιχειρησιακή και υλικοτεχνική υποστήριξη και εξασφαλίζουν τον συντονισμό των δραστηριοτήτων του οργανισμού στις σχετικές περιοχές επιχειρήσεων·
β)παρέχουν επιχειρησιακή υποστήριξη στο κράτος μέλος στις σχετικές περιοχές επιχειρήσεων·
γ)παρακολουθούν τις δραστηριότητες των ομάδων του οργανισμού και υποβάλλουν τακτικά εκθέσεις στην κεντρική διοίκηση·
δ)συνεργάζονται με το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη υποδοχής σε ζητήματα που αφορούν την πρακτική εφαρμογή των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων που οργανώνονται από τον οργανισμό στο συγκεκριμένο κράτος μέλος ή στα συγκεκριμένα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων τυχόν πρόσθετων ζητημάτων που ενδέχεται να έχουν προκύψει κατά τη διάρκεια αυτών των δραστηριοτήτων·
ε)παρέχουν στήριξη στον συντονιστή που αναφέρεται στο άρθρο 45 στο πλαίσιο της συνεργασίας του με τα συμμετέχοντα κράτη μέλη όσον αφορά όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με τη συνεισφορά τους στις επιχειρησιακές δραστηριότητες που οργανώνονται από τον οργανισμό και, εφόσον είναι αναγκαίο, έρχονται σε επαφή με την κεντρική διοίκηση·
στ)παρέχουν στήριξη στον συντονιστή όσον αφορά τη διευκόλυνση, εάν είναι αναγκαίο, του συντονισμού και της επικοινωνίας μεταξύ των ομάδων του οργανισμού και των αρμόδιων αρχών του κράτους μέλους υποδοχής·
ζ)οργανώνουν την παροχή υλικοτεχνικής υποστήριξης που αφορά την αποστολή των μελών των ομάδων και την αποστολή και χρήση του τεχνικού εξοπλισμού·
η)παρέχουν κάθε άλλη υλικοτεχνική υποστήριξη που αφορά την περιοχή επιχειρήσεων για την οποία είναι αρμόδια, με σκοπό τη διευκόλυνση της ομαλής διεξαγωγής των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων που οργανώνονται από τον οργανισμό·
θ)παρέχουν στήριξη στον αξιωματικό σύνδεσμο του οργανισμού για τον εντοπισμό τυχόν υφιστάμενων ή μελλοντικών προκλήσεων όσον αφορά τη διαχείριση των συνόρων της περιοχής για την οποία είναι αρμόδια ή την εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα της επιστροφής, και υποβάλλουν τακτικά εκθέσεις στην κεντρική διοίκηση·
ι)εξασφαλίζουν την αποτελεσματική διαχείριση του εξοπλισμού του οργανισμού στις περιοχές που καλύπτονται από τις δραστηριότητές του, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής καταχώρισης και μακροχρόνιας συντήρησης του και της παροχής τυχόν απαραίτητης υλικοτεχνικής υποστήριξης.
4.Κάθε τοπικό γραφείο διοικείται από εκπρόσωπο του οργανισμού που διορίζεται από τον εκτελεστικό διευθυντή. Ο προϊστάμενος του τοπικού γραφείου που διορίζεται επιβλέπει το σύνολο των εργασιών του γραφείου και ενεργεί ως ενιαίο σημείο επαφής με την κεντρική διοίκηση.
5.Το διοικητικό συμβούλιο, μετά από πρόταση του εκτελεστικού διευθυντή, αποφασίζει σχετικά με τη σύσταση, τη σύνθεση, τη διάρκεια και, όπου απαιτείται, την ενδεχόμενη παράταση του χρονικού διαστήματος λειτουργίας ενός τοπικού γραφείου, λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής και με τη σύμφωνη γνώμη του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου βρίσκεται το τοπικό γραφείο. Το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει με πλειοψηφία δύο τρίτων των μελών του που έχουν δικαίωμα ψήφου.
6.Ο εκτελεστικός διευθυντής υποβάλλει ανά τρίμηνο έκθεση στο διοικητικό συμβούλιο σχετικά με τις δραστηριότητες των τοπικών γραφείων. Οι δραστηριότητες των τοπικών γραφείων περιγράφονται σε χωριστό τμήμα της ετήσιας έκθεσης πεπραγμένων που αναφέρεται στο άρθρο 98 παράγραφος 2 σημείο 10.
Άρθρο 61
Χρηματοδοτική στήριξη για την ανάπτυξη του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
1.Τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν κεφάλαια υπό τη μορφή χρηματοδότησης που δεν συνδέεται με τις δαπάνες, σε ετήσια βάση, για τη στήριξη της ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων προκειμένου να διασφαλίζονται οι συνεισφορές τους στο μόνιμο σώμα της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής σύμφωνα με τα παραρτήματα III και IV και το άρθρο 125 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046, τα οποία καταβάλλονται μετά το τέλος του σχετικού έτους και εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις των παραγράφων 3 και 4. Η χρηματοδότηση αυτή βασίζεται σε ένα ποσό αναφοράς που καθορίζεται στην παράγραφο 2 και ανέρχεται σε:
α)100 % του ποσού αναφοράς πολλαπλασιασμένου επί τον αριθμό των συνοριοφυλάκων ή άλλων υπαλλήλων για τους οποίους προβλέπεται ότι θα αποσπαστούν σε ετήσια βάση σύμφωνα με το παράρτημα III·
β)30 % του ποσού αναφοράς πολλαπλασιασμένου επί τον αριθμό των συνοριοφυλάκων ή άλλων υπαλλήλων που έχουν πράγματι αποσταλεί σύμφωνα με το άρθρο 58 εντός της προθεσμίας που καθορίζεται στο παράρτημα IV.
2.Το ποσό αναφοράς που αναφέρεται στην παράγραφο 1 αντιστοιχεί στον ετήσιο βασικό μισθό συμβασιούχου υπαλλήλου της ομάδας καθηκόντων III, βαθμός 8, κλιμάκιο 1 που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 93 του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ένωσης («ΚΛΠ») και υπόκειται σε διορθωτικό συντελεστή που εφαρμόζεται στο οικείο κράτος μέλος.
3.Η ετήσια καταβολή του ποσού που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο α) πραγματοποιείται υπό την προϋπόθεση ότι τα κράτη μέλη αυξάνουν ανάλογα το αντίστοιχο συνολικό προσωπικό εθνικών συνοριοφυλάκων τους μέσω της πρόσληψης νέων συνοριοφυλάκων και άλλων υπαλλήλων εντός της σχετικής περιόδου. Οι σχετικές πληροφορίες για τον σκοπό της υποβολής εκθέσεων παρέχονται στον οργανισμό στο πλαίσιο των ετήσιων διμερών διαπραγματεύσεων και επαληθεύονται μέσω της αξιολόγησης τρωτότητας κατά το επόμενο έτος. Η ετήσια καταβολή του ποσού που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) πραγματοποιείται σε σχέση με τον αριθμό των συνοριοφυλάκων ή άλλων υπαλλήλων που έχουν πράγματι αποσταλεί για τουλάχιστον 4 μήνες σύμφωνα με το άρθρο 58 εντός της προθεσμίας που καθορίζεται στο παράρτημα IV.
4.Η Επιτροπή καθορίζει λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τους τρόπους ετήσιας καταβολής και την παρακολούθηση των εφαρμοστέων όρων που προβλέπονται στην παράγραφο 3 μέσω εκτελεστικής πράξης η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 117 παράγραφος 3.
Άρθρο 62
Εκπαίδευση
1.Ο οργανισμός, λαμβάνοντας υπόψη τον χάρτη πορείας για την ανάπτυξη ικανοτήτων που αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 4, όπου διατίθεται, και σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς εκπαίδευσης των κρατών μελών, και, όπου αρμόζει, την EASO και τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναπτύσσει συγκεκριμένα εργαλεία εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένης ειδικής εκπαίδευσης στην προστασία των παιδιών και άλλων ατόμων σε ευάλωτη κατάσταση. Παρέχει στους συνοριοφύλακες, τους ειδικούς σε θέματα επιστροφής και το λοιπό αρμόδιο προσωπικό που είναι μέλη του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σχετική με τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές τους. Εμπειρογνώμονες από το προσωπικό του οργανισμού διεξάγουν τακτικές ασκήσεις με τους εν λόγω συνοριοφύλακες και άλλα μέλη ομάδων, σύμφωνα με το πρόγραμμα προηγμένης εκπαίδευσης και άσκησης που καθορίζεται στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας του οργανισμού.
2.Ο οργανισμός εξασφαλίζει ότι όλα τα μέλη του προσωπικού που προσλαμβάνονται για να ενεργούν ως επιχειρησιακό προσωπικό του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής έχουν λάβει επαρκή κατάρτιση σχετικά με το συναφές ενωσιακό και διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της πρόσβασης σε διεθνή προστασία και, κατά περίπτωση, της έρευνας και διάσωσης, πριν από την αρχική αποστολή τους σε επιχειρησιακές δραστηριότητες που οργανώνει ο οργανισμός. Για τον σκοπό αυτό, ο οργανισμός, βάσει συμφωνιών με επιλεγμένα κράτη μέλη, υλοποιεί τα αναγκαία προγράμματα εκπαίδευσης στις εθνικές τους ακαδημίες. Το κόστος της εκπαίδευσης καλύπτεται εξ ολοκλήρου από τον οργανισμό.
3.Ο οργανισμός αναλαμβάνει τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για να εξασφαλίσει ότι το σύνολο του επιχειρησιακού προσωπικού των κρατών μελών που συμμετέχει στις ομάδες του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής έχει λάβει κατάρτιση σχετικά με την οικεία νομοθεσία της Ένωσης και το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της πρόσβασης σε διεθνή προστασία και, όπου αρμόζει, της έρευνας και διάσωσης πριν από τη συμμετοχή του σε επιχειρησιακές δραστηριότητες που οργανώνει ο οργανισμός.
4.Ο οργανισμός λαμβάνει τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για να εξασφαλίσει την εκπαίδευση του προσωπικού που συμμετέχει στην εκτέλεση καθηκόντων που αφορούν την επιστροφή και το οποίο διατίθεται στο μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και στην εφεδρεία που αναφέρεται στο άρθρο 52. Ο οργανισμός εξασφαλίζει ότι το προσωπικό του και το σύνολο του προσωπικού που συμμετέχει σε επιχειρήσεις επιστροφής και επεμβάσεις επιστροφής έχουν λάβει κατάρτιση σχετικά με την οικεία νομοθεσία της Ένωσης και το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένων των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της πρόσβασης σε διεθνή προστασία πριν από τη συμμετοχή τους σε επιχειρησιακές δραστηριότητες που οργανώνει ο οργανισμός.
5.Ο οργανισμός καταρτίζει και αναπτύσσει περαιτέρω κοινά βασικά εκπαιδευτικά προγράμματα για την εκπαίδευση των συνοριοφυλάκων και εξασφαλίζει την κατάρτιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο των εκπαιδευτών των εθνικών συνοριοφυλάκων των κρατών μελών, μεταξύ άλλων και όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα, την πρόσβαση σε διεθνή προστασία και το σχετικό ναυτικό δίκαιο, ενώ καταρτίζει και αναπτύσσει και κοινό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για την εκπαίδευση του προσωπικού που συμμετέχει στην εκτέλεση καθηκόντων που αφορούν την επιστροφή. Τα κοινά βασικά εκπαιδευτικά προγράμματα έχουν στόχο να προωθήσουν τα υψηλότερα δυνατά πρότυπα και τις βέλτιστες πρακτικές για την εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων και της επιστροφής. Ο οργανισμός καταρτίζει τα κοινά βασικά εκπαιδευτικά προγράμματα μετά από διαβουλεύσεις με το συμβουλευτικό φόρουμ και τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων. Τα κράτη μέλη ενσωματώνουν τα κοινά βασικά εκπαιδευτικά προγράμματα στην εκπαίδευση που παρέχουν στους εθνικούς τους συνοριοφύλακες και στο προσωπικό που συμμετέχει στην εκτέλεση καθηκόντων που αφορούν την επιστροφή.
6.Ο οργανισμός διοργανώνει επίσης για τους υπαλλήλους των αρμόδιων εθνικών υπηρεσιών των κρατών μελών και, κατά περίπτωση, τρίτων χωρών, πρόσθετα επιμορφωτικά μαθήματα και σεμινάρια για θέματα που σχετίζονται με τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων και την επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών.
7.Ο οργανισμός μπορεί να διοργανώνει δραστηριότητες εκπαίδευσης σε συνεργασία με κράτη μέλη και τρίτες χώρες στο έδαφός τους.
8.Ο οργανισμός καθιερώνει πρόγραμμα ανταλλαγής που επιτρέπει στους συνοριοφύλακες που συμμετέχουν στις ομάδες του και στο προσωπικό που συμμετέχει στις ευρωπαϊκές ομάδες επέμβασης για επιστροφή να αποκτήσουν γνώσεις ή ειδική τεχνογνωσία από εμπειρίες και καλές πρακτικές που αποκόμισαν στο εξωτερικό μέσω της συνεργασίας τους με συνοριοφύλακες και προσωπικό που συμμετέχει στην εκτέλεση καθηκόντων που αφορούν την επιστροφή σε κάποιο κράτος μέλος διαφορετικό από το δικό τους.
Άρθρο 63
Αγορά ή μίσθωση τεχνικού εξοπλισμού
1.Ο οργανισμός δύναται να αγοράζει, μόνος του ή σε συγκυριότητα με κράτος μέλος, ή να μισθώνει τεχνικό εξοπλισμό προς αποστολή στο πλαίσιο κοινών επιχειρήσεων, πιλοτικών σχεδίων, ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα, δραστηριοτήτων στον τομέα της επιστροφής, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων επιστροφής, επεμβάσεων επιστροφής, ανάπτυξης ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών ή σχεδίων τεχνικής βοήθειας σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον οργανισμό.
2.Με βάση πρόταση του εκτελεστικού διευθυντή αφού ληφθεί η θετική γνώμη της Επιτροπής, το διοικητικό συμβούλιο χαράσσει ολοκληρωμένη πολυετή στρατηγική σχετικά με τους τρόπους ανάπτυξης των τεχνικών ικανοτήτων του οργανισμού, λαμβάνοντας υπόψη τον κύκλο πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένου του χάρτη πορείας για την ανάπτυξη ικανοτήτων που αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 4, εφόσον διατίθεται, και των δημοσιονομικών πόρων που διατίθενται για τον σκοπό αυτό στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η στρατηγική συνοδεύεται από λεπτομερές σχέδιο εφαρμογής στο οποίο προσδιορίζεται το χρονοδιάγραμμα για την αγορά ή τη μίσθωση, τον σχεδιασμό της σύναψης συμβάσεων και τον μετριασμό του κινδύνου. Εάν η στρατηγική και το σχέδιο δεν συνάδουν με τη γνώμη της Επιτροπής, ο οργανισμός αποστέλλει αιτιολόγηση των αποφάσεών του στην Επιτροπή. Μετά την έγκριση της στρατηγικής το σχέδιο εφαρμογής καθίσταται μέρος του στοιχείου πολυετούς προγραμματισμού του εγγράφου προγραμματισμού που αναφέρεται στο άρθρο 98 παράγραφος 2 σημείο 10.
3.Ο οργανισμός δύναται να αγοράζει τεχνικό εξοπλισμό με απόφαση του εκτελεστικού διευθυντή, σε συνεννόηση με το διοικητικό συμβούλιο και σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες για τη σύναψη συμβάσεων. Πριν από κάθε αγορά ή μίσθωση εξοπλισμού που συνεπάγεται σοβαρές δαπάνες για τον οργανισμό διενεργείται διεξοδική ανάλυση αναγκών και κόστους-οφέλους. Κάθε τέτοια δαπάνη προβλέπεται στον προϋπολογισμό του οργανισμού όπως εγκρίνεται από το διοικητικό συμβούλιο.
4.Σε περίπτωση που ο οργανισμός αγοράζει ή μισθώνει σημαντικό τεχνικό εξοπλισμό, όπως αεροσκάφη, ελικόπτερα ή σκάφη, ισχύουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)σε περίπτωση αγοράς από τον οργανισμό ή συγκυριότητας, ο οργανισμός συμφωνεί με ένα κράτος μέλος ότι το εν λόγω κράτος μέλος θα μεριμνήσει για την καταχώριση του εξοπλισμού σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους·
β)αν πρόκειται για μίσθωση, ο εξοπλισμός καταχωρίζεται σε κράτος μέλος.
5.Βάσει υποδείγματος συμφωνίας που καταρτίζεται από τον οργανισμό και εγκρίνεται από το διοικητικό συμβούλιο, το κράτος μέλος καταχώρισης και ο οργανισμός συμφωνούν τους όρους που εξασφαλίζουν τη λειτουργικότητα του εξοπλισμού. Στην περίπτωση πόρων που ανήκουν κατά συγκυριότητα στον οργανισμό, οι όροι καλύπτουν επίσης τις περιόδους πλήρους διαθεσιμότητας των πόρων για τον οργανισμό και καθορίζουν τη χρήση του εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων ειδικών διατάξεων σχετικά με την ταχεία αποστολή κατά τη διάρκεια ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα.
6.Σε περίπτωση που ο οργανισμός δεν διαθέτει το απαιτούμενο εξειδικευμένο μόνιμο και λοιπό προσωπικό, το κράτος μέλος καταχώρισης ή ο προμηθευτής του τεχνικού εξοπλισμού παρέχει τους αναγκαίους εμπειρογνώμονες και τεχνικό πλήρωμα ώστε να είναι δυνατή η λειτουργία του τεχνικού εξοπλισμού κατά τρόπο νομικά ορθό και ασφαλή. Στην περίπτωση αυτή, ο τεχνικός εξοπλισμός που ανήκει αποκλειστικά και μόνο στον οργανισμό τίθεται στη διάθεση του οργανισμού κατόπιν αιτήσεώς του και το κράτος μέλος καταχώρισης δεν δύναται να επικαλεστεί την εξαιρετική κατάσταση που αναφέρεται στο άρθρο 64 παράγραφος 8.
Άρθρο 64
Απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού
1.Ο οργανισμός καταρτίζει και τηρεί κεντρικά μητρώα του εξοπλισμού που αποτελεί μέρος αποθέματος τεχνικού εξοπλισμού και ανήκει είτε στα κράτη μέλη είτε στον οργανισμό και εξοπλισμού που ανήκει κατά συγκυριότητα στα κράτη μέλη και στον οργανισμό για τις επιχειρησιακές του δραστηριότητες.
2.Ο εξοπλισμός που ανήκει αποκλειστικά στον οργανισμό είναι πλήρως διαθέσιμος προς αποστολή ανά πάσα στιγμή, όπως αναφέρεται στο άρθρο 63 παράγραφος 5.
3.Ο εξοπλισμός που ανήκει κατά συγκυριότητα στον οργανισμό σε ποσοστό άνω του 50 % είναι επίσης διαθέσιμος προς αποστολή βάσει συμφωνίας μεταξύ κράτους μέλους και του οργανισμού όπως αναφέρεται στο άρθρο 64 παράγραφος 5.
4.Ο οργανισμός διασφαλίζει τη συμβατότητα και διαλειτουργικότητα του εξοπλισμού που παρατίθεται στο απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού.
5.Για τον σκοπό αυτό, ορίζει τεχνικά πρότυπα που πρέπει να πληροί ο εξοπλισμός για την αποστολή του κατά τις δραστηριότητες του οργανισμού, όπως απαιτείται. Ο εξοπλισμός που πρόκειται να αγορασθεί από τον οργανισμό, κατά πλήρη κυριότητα ή κατά συγκυριότητα, και ο εξοπλισμός που ανήκει στα κράτη μέλη και παρατίθεται στο απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού πληρούν τα εν λόγω πρότυπα.
6.Κατόπιν πρότασης του εκτελεστικού διευθυντή, στην οποία λαμβάνονται υπόψη η ανάλυση κινδύνου και τα αποτελέσματα της αξιολόγησης τρωτότητας του οργανισμού, το διοικητικό συμβούλιο καθορίζει έως την 31η Μαρτίου τον ελάχιστο αριθμό αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού που απαιτείται για τις ανάγκες του οργανισμού κατά το επόμενο έτος, ιδίως όσον αφορά την εκτέλεση κοινών επιχειρήσεων, αποστολών ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα και δραστηριοτήτων στον τομέα της επιστροφής, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων επιστροφής και επεμβάσεων επιστροφής. Ο εξοπλισμός του οργανισμού περιλαμβάνεται στον ελάχιστο αριθμό αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού. Στην ίδια απόφαση καθορίζονται κανόνες σχετικά με την αποστολή τεχνικού εξοπλισμού στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων.
Εάν ο ελάχιστος αριθμός αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού αποδειχθεί ανεπαρκής για την υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδίου που έχει συμφωνηθεί για τέτοιες δραστηριότητες, ο οργανισμός τον αναθεωρεί βάσει τεκμηριωμένων αναγκών και συμφωνίας με τα κράτη μέλη.
7.Το απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού περιλαμβάνει τον ελάχιστο αριθμό αντικειμένων εξοπλισμού που έχει καθοριστεί ότι απαιτείται από τον οργανισμό για κάθε τύπο τεχνικού εξοπλισμού. Ο εξοπλισμός που περιλαμβάνεται στο απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού αποστέλλεται στο πλαίσιο κοινών επιχειρήσεων, αποστολών ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, πιλοτικών σχεδίων, ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα, επιχειρήσεων επιστροφής ή επεμβάσεων επιστροφής.
8.Το απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού περιλαμβάνει ένα απόθεμα εξοπλισμού ταχείας αντίδρασης με περιορισμένη ποσότητα αντικειμένων εξοπλισμού που απαιτείται για ενδεχόμενες ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα. Οι συνεισφορές των κρατών μελών στο απόθεμα εξοπλισμού ταχείας αντίδρασης προγραμματίζονται σύμφωνα με ετήσιες διμερείς διαπραγματεύσεις και συμφωνίες όπως αναφέρεται στην παράγραφο 8. Για τον εξοπλισμό του καταλόγου των αντικειμένων σε αυτό το απόθεμα, τα κράτη μέλη δεν δύνανται να επικαλεστούν την εξαιρετική κατάσταση που αναφέρεται στην παράγραφο 8.
Ο εξοπλισμός του καταλόγου αυτού αποστέλλεται το ταχύτερο δυνατό στον προορισμό προς αποστολή και σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από 10 ημέρες μετά την ημερομηνία κατά την οποία συμφωνείται το επιχειρησιακό σχέδιο.
Ο οργανισμός συνεισφέρει στο απόθεμα αυτό με εξοπλισμό που βρίσκεται στη διάθεσή του όπως αναφέρεται στο άρθρο 63 παράγραφος 1.
9.Τα κράτη μέλη συνεισφέρουν στο απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού. Η συνεισφορά από τα κράτη μέλη στο απόθεμα και η αποστολή του τεχνικού εξοπλισμού για ειδικές επιχειρήσεις προγραμματίζονται με βάση ετήσιες διμερείς διαπραγματεύσεις και συμφωνίες μεταξύ του οργανισμού και των κρατών μελών. Σύμφωνα με τις συμφωνίες αυτές και στον βαθμό που πρόκειται για τον ελάχιστο αριθμό τεχνικού εξοπλισμού που είναι απαραίτητος για ένα συγκεκριμένο έτος, τα κράτη μέλη παρέχουν τον τεχνικό εξοπλισμό που τους αναλογεί προς αποστολή κατόπιν αιτήματος του οργανισμού, εκτός αν αντιμετωπίζουν κάποια εξαιρετική κατάσταση η οποία επηρεάζει σοβαρά την εκτέλεση εθνικών καθηκόντων. Εάν ένα κράτος μέλος επικαλείται μια τέτοια εξαιρετική κατάσταση, παρέχει εγγράφως στον οργανισμό λεπτομερή αιτιολόγηση και πληροφόρηση σχετικά με την κατάσταση, το περιεχόμενο της οποίας περιλαμβάνεται στην έκθεση που αναφέρεται στην παράγραφο 13. Το αίτημα του οργανισμού υποβάλλεται τουλάχιστον 45 ημέρες πριν από την προγραμματιζόμενη αποστολή σημαντικού τεχνικού εξοπλισμού και 30 ημέρες πριν από την προγραμματιζόμενη αποστολή λοιπού εξοπλισμού. Οι συνεισφορές των κρατών μελών στο απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού αναθεωρούνται σε ετήσια βάση.
10.Βάσει πρότασης του εκτελεστικού διευθυντή, το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει ετησίως για τους κανόνες σχετικά με τον τεχνικό εξοπλισμό, μεταξύ άλλων σχετικά με τις αναγκαίες συνολικές ελάχιστες ποσότητες αντικειμένων ανά είδος τεχνικού εξοπλισμού και τους όρους αποστολής και επιστροφής των εξόδων, καθώς και τον περιορισμένο αριθμό αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού για το απόθεμα ταχείας αντίδρασης. Για δημοσιονομικούς λόγους η εν λόγω απόφαση θα πρέπει να λαμβάνεται από το διοικητικό συμβούλιο μέχρι τις 31 Μαρτίου κάθε έτους.
11.Σε περίπτωση που αναπτύσσεται επιχείρηση ταχείας επέμβασης στα σύνορα, ισχύει κατ’ αναλογία το άρθρο 40 παράγραφος 11.
12.Εάν προκύψουν απρόβλεπτες ανάγκες σε τεχνικό εξοπλισμό για κοινή επιχείρηση ή ταχεία επέμβαση στα σύνορα, αφού έχει οριστεί ο ελάχιστος αριθμός αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού και εφόσον αυτές οι ανάγκες δεν μπορούν να ικανοποιηθούν από το απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού ή από το απόθεμα εξοπλισμού ταχείας αντίδρασης, τα κράτη μέλη, όπου είναι δυνατόν και για συγκεκριμένο σκοπό, διαθέτουν τον απαραίτητο τεχνικό εξοπλισμό προς αποστολή στον οργανισμό κατόπιν αιτήματός του.
13.Ο εκτελεστικός διευθυντής υποβάλλει τακτικά στο διοικητικό συμβούλιο έκθεση σχετικά με τη σύνθεση και την αποστολή του εξοπλισμού που αποτελεί μέρος του αποθέματος τεχνικού εξοπλισμού. Σε περίπτωση μη επίτευξης του ελάχιστου αριθμού αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού για το απόθεμα, ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει σχετικά το διοικητικό συμβούλιο αμελλητί. Το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει κατεπειγόντως για την ιεράρχηση προτεραιοτήτων όσον αφορά την αποστολή του τεχνικού εξοπλισμού και λαμβάνει τα ενδεδειγμένα μέτρα για την αποκατάσταση των ελλείψεων. Το διοικητικό συμβούλιο ενημερώνει την Επιτροπή σχετικά με τις ελλείψεις και τα ληφθέντα μέτρα. Η Επιτροπή ακολούθως ενημερώνει σχετικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, υποβάλλοντας συγχρόνως και τη δική της αξιολόγηση.
14.Τα κράτη μέλη καταχωρίζουν στο απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού το σύνολο των μεταφορικών μέσων και λειτουργικού εξοπλισμού που έχει αγορασθεί στο πλαίσιο των ειδικών δράσεων του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 515/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ή, όπου αρμόζει, οποιαδήποτε άλλη ειδική χρηματοδότηση από την Ένωση, η οποία τίθεται στη διάθεση των κρατών μελών με στόχο την αύξηση της επιχειρησιακής ικανότητας του οργανισμού. Ο εν λόγω τεχνικός εξοπλισμός αποτελεί μέρος του ελάχιστου αριθμού τεχνικού εξοπλισμού για ένα συγκεκριμένο έτος.
Τα κράτη μέλη θέτουν τον τεχνικό εξοπλισμό που συγχρηματοδοτείται στο πλαίσιο των ειδικών δράσεων του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας ή οποιασδήποτε άλλης ειδικής χρηματοδότησης από την Ένωση στη διάθεση του οργανισμού προς αποστολή κατόπιν αιτήματός του που υποβάλλεται στο πλαίσιο των ετήσιων διμερών διαπραγματεύσεων. Κάθε αντικείμενο του εξοπλισμού διατίθεται για περίοδο τουλάχιστον 5 μηνών. Σε περίπτωση επιχείρησης που αναφέρεται στα άρθρα 40 ή 43 του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλεστούν την εξαιρετική κατάσταση που αναφέρεται στην παράγραφο 8 του παρόντος άρθρου.
15.Ο οργανισμός διαχειρίζεται τα μητρώα του αποθέματος τεχνικού εξοπλισμού ως εξής:
α)ταξινόμηση ανά είδος εξοπλισμού και ανά είδος επιχείρησης·
β)ταξινόμηση ανά ιδιοκτήτη (κράτος μέλος, οργανισμός, άλλος)·
γ)συνολικός αριθμός αντικειμένων εξοπλισμού που απαιτείται·
δ)ανάγκες για πληρώματα, αν υπάρχουν·
ε)λοιπές πληροφορίες, όπως λεπτομέρειες καταχώρισης, απαιτήσεις μεταφοράς και συντήρησης, εφαρμοστέα εθνικά καθεστώτα εξαγωγής, τεχνικές οδηγίες ή άλλες πληροφορίες σχετικά με τον σωστό χειρισμό του εξοπλισμού·
στ)ένδειξη για το κατά πόσον ένα αντικείμενο του εξοπλισμού έτυχε ενωσιακής χρηματοδότησης.
16.Ο οργανισμός χρηματοδοτεί κατά 100 % την αποστολή του τεχνικού εξοπλισμού που αποτελεί μέρος του ελάχιστου αριθμού αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού τον οποίο το εκάστοτε κράτος μέλος παρέχει για ένα συγκεκριμένο έτος. Η αποστολή τεχνικού εξοπλισμού που δεν αποτελεί μέρος του ελάχιστου αριθμού αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού συγχρηματοδοτείται από τον οργανισμό σε ποσοστό που δεν μπορεί να υπερβεί το 100 % των επιλέξιμων δαπανών, εάν ληφθούν υπόψη οι ειδικές περιστάσεις των κρατών μελών που αποστέλλουν τον εν λόγω τεχνικό εξοπλισμό.
Άρθρο 65
Υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις ικανότητες του οργανισμού
1.Βάσει πρότασης του εκτελεστικού διευθυντή, το διοικητικό συμβούλιο εγκρίνει και υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετήσια έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 52, 56, 57, 58, 63 και 64.
2.Η έκθεση περιλαμβάνει ειδικότερα:
α)τον αριθμό του επιχειρησιακού προσωπικού που κάθε κράτος μέλος έχει δεσμευτεί να διαθέσει στο μόνιμο σώμα της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής και στην εφεδρεία παρατηρητών αναγκαστικής επιστροφής·
β)τον αριθμό του επιχειρησιακού προσωπικού που ο οργανισμός έχει δεσμευτεί να διαθέσει στο μόνιμο σώμα της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής·
γ)τον αριθμό του επιχειρησιακού προσωπικού του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής που πράγματι έχει αποσταλεί από κάθε κράτος μέλος, ανά προφίλ, κατά το προηγούμενο έτος·
δ)τον αριθμό αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού που κάθε κράτος μέλος και ο οργανισμός έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν στο απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού·
ε)τον αριθμό αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού από το απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού που έχουν αποσταλεί από κάθε κράτος μέλος και τον οργανισμό κατά το προηγούμενο έτος, με ειδική αναφορά:
στ)στις δεσμεύσεις για διάθεση αντικειμένων στο απόθεμα εξοπλισμού ταχείας αντίδρασης και στις αποστολές εξοπλισμού από το απόθεμα αυτό·
ζ)στην ανάπτυξη των ανθρώπινων και τεχνικών ικανοτήτων του οργανισμού.
3.Στην έκθεση αυτή παρατίθενται τα κράτη μέλη που επικαλέστηκαν την εξαιρετική κατάσταση που αναφέρεται στο άρθρο 58 παράγραφος 7 και στο άρθρο 64 παράγραφος 8 κατά το προηγούμενο έτος και περιλαμβάνονται οι αιτιολογίες και οι πληροφορίες που δόθηκαν από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.
4.Για τη διασφάλιση της διαφάνειας, το διοικητικό συμβούλιο ενημερώνεται ανά τρίμηνο για τα στοιχεία που αναφέρονται στην παράγραφο 2 σε σχέση με το τρέχον έτος.
Άρθρο 66
Έρευνα και καινοτομία
1.Ο οργανισμός παρακολουθεί προδραστικά και συνεισφέρει στις δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας που σχετίζονται με την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης προηγμένης τεχνολογίας επιτήρησης, λαμβάνοντας υπόψη τον χάρτη πορείας για την ανάπτυξη ικανοτήτων που αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 4. Ο οργανισμός δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 50. Δύναται να χρησιμοποιεί τα αποτελέσματα αυτά κατά περίπτωση σε κοινές επιχειρήσεις, ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα, επιχειρήσεις επιστροφής και επεμβάσεις επιστροφής.
2.Ο οργανισμός, λαμβάνοντας υπόψη τον χάρτη πορείας για την ανάπτυξη ικανοτήτων που αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 4, επικουρεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή στον προσδιορισμό των κύριων ερευνητικών θεμάτων. Ο οργανισμός επικουρεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή στον καθορισμό και την υλοποίηση των σχετικών προγραμμάτων-πλαισίων της Ένωσης όσον αφορά τις δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας.
3.Ο οργανισμός εφαρμόζει τα μέρη του προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα και την καινοτομία που αφορούν την ασφάλεια των συνόρων. Για τον σκοπό αυτό, και εφόσον η Επιτροπή έχει εξουσιοδοτήσει προς τούτο τον οργανισμό, ο οργανισμός αναλαμβάνει τα ακόλουθα καθήκοντα:
α)τη διαχείριση της υλοποίησης ορισμένων σταδίων των προγραμμάτων και ορισμένων φάσεων του κύκλου ζωής συγκεκριμένων έργων με βάση τα συναφή προγράμματα εργασιών που έχει εγκρίνει η Επιτροπή·
β)την έγκριση των πράξεων εκτέλεσης του προϋπολογισμού όσον αφορά τα έσοδα και τις δαπάνες, καθώς και την εκτέλεση όλων των ενεργειών που είναι αναγκαίες για τη διαχείριση του προγράμματος·
γ)την παροχή υποστήριξης κατά την εκτέλεση του προγράμματος.
4.Ο οργανισμός δύναται να σχεδιάσει και να εφαρμόσει πιλοτικά σχέδια σχετικά με τα θέματα που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 67
Κατάρτιση των σχεδίων
1.Τα σχέδια που αποτελούν μέρος του ολοκληρωμένου σχεδιασμού για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή και αναφέρονται στο άρθρο 9 καταρτίζονται σύμφωνα με τις παραγράφους 2, 3 και 4.
2.Τα κράτη μέλη και ο οργανισμός καταρτίζουν επιχειρησιακά σχέδια για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή. Τα επιχειρησιακά σχέδια των κρατών μελών που αφορούν τμήματα των συνόρων με υψηλά και κρίσιμα επίπεδα επίπτωσης καταρτίζονται σε συνεργασία με τα γειτονικά κράτη μέλη και τον οργανισμό. Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός για το επόμενο έτος καθορίζεται, όσον αφορά τις δραστηριότητες του οργανισμού, σε παράρτημα του ενιαίου εγγράφου προγραμματισμού που αναφέρεται στο άρθρο 100 και, όσον αφορά κάθε ειδική επιχειρησιακή δραστηριότητα, μέσω του επιχειρησιακού σχεδίου που αναφέρεται στο άρθρο 39 και στο άρθρο 75 παράγραφος 3.
3.Τα κράτη μέλη καταρτίζουν σχέδιο έκτακτης ανάγκης για τη διαχείριση των συνόρων τους και την επιστροφή. Σύμφωνα με την εθνική στρατηγική για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, στα σχέδια έκτακτης ανάγκης περιγράφονται όλα τα αναγκαία μέτρα και οι αναγκαίοι πόροι για ενδεχόμενη ενίσχυση των ικανοτήτων, περιλαμβανομένης της υλικοτεχνικής υποστήριξης και της παροχής στήριξης τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και από τον οργανισμό.
Τα αντίστοιχα σενάρια και τα τμήματα των σχεδίων έκτακτης ανάγκης που απαιτούν την παροχή πρόσθετης στήριξης από την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή καταρτίζονται από κοινού από κάθε κράτος μέλος και τον οργανισμό σε στενό συντονισμό με τα γειτονικά κράτη μέλη.
4.Τα κράτη μέλη καταρτίζουν σχέδιο ανάπτυξης ικανοτήτων για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή σύμφωνα με την εθνική τους στρατηγική για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Στο σχέδιο ανάπτυξης ικανοτήτων περιγράφεται το προβλεπόμενο σενάριο και η σχετική μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη εξέλιξη των εθνικών ικανοτήτων στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων και της επιστροφής.
Το εθνικό σχέδιο ανάπτυξης ικανοτήτων διαλαμβάνει ειδικότερα την πολιτική προσλήψεων και εκπαίδευσης των συνοριοφυλάκων και των ειδικών σε θέματα επιστροφής, την αγορά και συντήρηση του εξοπλισμού και τις απαραίτητες δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και τις αντίστοιχες δημοσιονομικές πτυχές.
5.Ο οργανισμός καταρτίζει σύνθεση των εθνικών σχεδίων ανάπτυξης ικανοτήτων, πολυετή στρατηγική για την αγορά του εξοπλισμού του οργανισμού που αναφέρεται στο άρθρο 63 και τον πολυετή σχεδιασμό των προφίλ για το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής.
Ο οργανισμός διαβιβάζει τη σύνθεση αυτή στα κράτη μέλη και την Επιτροπή με σκοπό τον προσδιορισμό πιθανών συνεργειών και ευκαιριών συνεργασίας στους διάφορους τομείς που καλύπτονται από τα σχέδια ανάπτυξης ικανοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της κοινής σύναψης συμβάσεων. Με βάση τις συνέργειες που προσδιορίζονται, ο οργανισμός μπορεί να καλέσει τα κράτη μέλη να συμμετάσχουν σε δράσεις παρακολούθησης με στόχο τη συνεργασία.
6.Ο χάρτης πορείας για την ανάπτυξη ικανοτήτων που αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 4 προτείνεται από τον εκτελεστικό διευθυντή με βάση τη σύνθεση των εθνικών σχεδίων ανάπτυξης ικανοτήτων, λαμβανομένων υπόψη, μεταξύ άλλων, των αποτελεσμάτων της ανάλυσης κινδύνου και των αξιολογήσεων τρωτότητας που διενεργούνται σύμφωνα με το άρθρο 33 και τα πολυετή σχέδια του οργανισμού.
7.Η μεθοδολογία και η διαδικασία κατάρτισης των σεναρίων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 και των σχεδίων που αναφέρονται στις παραγράφους 3, 4 και 5 εγκρίνονται από το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού βάσει πρότασης του εκτελεστικού διευθυντή.
Τμήμα 10
Το ευρωπαϊκό σύστημα πληροφοριών και άδειας ταξιδίου (ETIAS)
Άρθρο 68
Δημιουργία της κεντρικής μονάδας ETIAS
1.Δημιουργείται κεντρική μονάδα ETIAS.
2.Ο οργανισμός μεριμνά για τη δημιουργία και τη λειτουργία της κεντρικής μονάδας ETIAS που αναφέρεται στο άρθρο 7 του [κανονισμού για τη θέσπιση ευρωπαϊκού συστήματος πληροφοριών και αδείας ταξιδίου (ETIAS)].
Τμήμα 11
Συνεργασία
Υποτμήμα 1
Συνεργασία εντός της ΕΕ
Άρθρο 69
Συνεργασία του οργανισμού με θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης και διεθνείς οργανισμούς
1.Ο οργανισμός συνεργάζεται με θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης και διεθνείς οργανισμούς, εντός των αντίστοιχων νομικών πλαισίων τους, και αξιοποιεί υφιστάμενες πληροφορίες, ικανότητες και συστήματα που είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του EUROSUR.
Σύμφωνα με την παράγραφο 1, ο οργανισμός συνεργάζεται ειδικότερα με:
α)την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης·
β)την Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία (Ευρωπόλ)·
γ)τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για το Άσυλο·
δ)τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
ε)τη Eurojust·
στ)το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
ζ)τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας·
η)τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης·
θ)τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας και τον διαχειριστή δικτύου που συγκροτήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 677/2011 για τον καθορισμό λεπτομερών κανόνων εκτέλεσης λειτουργιών δικτύου διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας (ΔΕΚ)·
ι)το Κέντρο Θαλάσσιων Αναλύσεων και Επιχειρήσεων για τα ναρκωτικά (MAOC-N)·
ια)αποστολές και επιχειρήσεις της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας.
2.Η συνεργασία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο συμφωνιών συνεργασίας που συνάπτονται με τις οντότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Οι συμφωνίες αυτές έχουν εγκριθεί εκ των προτέρων από την Επιτροπή. Εν πάση περιπτώσει ο οργανισμός ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για κάθε τέτοια συμφωνία.
3.Όσον αφορά τον χειρισμό διαβαθμισμένων πληροφοριών, οι συμφωνίες αυτές προβλέπουν τη συμμόρφωση του εκάστοτε οργάνου ή οργανισμού της Ένωσης ή διεθνούς οργανισμού με κανόνες και πρότυπα ασφάλειας ισοδύναμα με εκείνα που εφαρμόζει ο οργανισμός. Πριν από τη σύναψη της συμφωνίας πραγματοποιείται επίσκεψη αξιολόγησης και η Επιτροπή ενημερώνεται σχετικά με την έκβαση της επίσκεψης αξιολόγησης.
4.Κατά την εκτέλεση δραστηριοτήτων βάσει του παρόντος κανονισμού, ο οργανισμός συνεργάζεται με την Επιτροπή και, κατά περίπτωση, με τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης. Παρότι τα ζητήματα αυτά ευρίσκονται εκτός του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, ο οργανισμός έχει παρόμοια συνεργασία επίσης σε δραστηριότητες που αφορούν τον τελωνειακό τομέα, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης κινδύνων, σε περίπτωση ενδεχόμενης αλληλοϋποστήριξης των εν λόγω δραστηριοτήτων. Η συνεργασία αυτή δεν θίγει τις ισχύουσες αρμοδιότητες της Επιτροπής, του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, και των κρατών μελών.
5.Τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οι οργανισμοί της Ένωσης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 χρησιμοποιούν πληροφορίες που λαμβάνουν από τον οργανισμό μόνο εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων τους και στον βαθμό που συνάδουν με τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων προστασίας δεδομένων. Περαιτέρω διαβίβαση ή άλλη κοινοποίηση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που έχουν τύχει επεξεργασίας από τον οργανισμό σε άλλα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης υπόκειται σε ειδικές ρυθμίσεις εργασίας, όσον αφορά την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, και σε προηγούμενη έγκριση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων. Οποιαδήποτε μεταφορά δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τον οργανισμό ευθυγραμμίζεται με τις διατάξεις περί προστασίας δεδομένων που ορίζονται στα άρθρα 87 έως 90. Όσον αφορά τον χειρισμό διαβαθμισμένων πληροφοριών, οι ρυθμίσεις αυτές προβλέπουν τη συμμόρφωση του συγκεκριμένου θεσμικού ή άλλου οργάνου ή οργανισμού της Ένωσης ή διεθνούς οργανισμού με κανόνες και πρότυπα ασφάλειας ισοδύναμα με εκείνα που εφαρμόζει ο οργανισμός.
6.Οι πληροφορίες μεταξύ του οργανισμού και των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης και διεθνών οργανισμών που αναφέρονται στην παράγραφο 2 ανταλλάσσονται μέσω του αναφερόμενου στο άρθρο 14 δικτύου επικοινωνίας ή μέσω άλλων διαπιστευμένων συστημάτων ανταλλαγής πληροφοριών τα οποία πληρούν τα κριτήρια της διαθεσιμότητας, της εμπιστευτικότητας και της ακεραιότητας.
Άρθρο 70
Ευρωπαϊκή συνεργασία στα καθήκοντα ακτοφυλακής
1.Με την επιφύλαξη του EUROSUR, ο οργανισμός, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, στηρίζει τις εθνικές αρχές που εκτελούν καθήκοντα ακτοφυλακής σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, και, κατά περίπτωση, σε διεθνές επίπεδο, με τους εξής τρόπους:
α)ανταλλαγή, συγκερασμός και ανάλυση πληροφοριών διαθέσιμων στα συστήματα υποβολής αναφορών από τα πλοία και σε άλλα συστήματα πληροφοριών, τα οποία τηρούνται ή είναι προσβάσιμα από τους ανωτέρω φορείς, σύμφωνα με τις αντίστοιχες νομικές βάσεις τους και με την επιφύλαξη της κυριότητας των δεδομένων από τα κράτη μέλη·
β)παροχή υπηρεσιών επικοινωνίας και επιτήρησης, βασισμένων σε τεχνολογία αιχμής, συμπεριλαμβανομένων διαστημικών και επίγειων υποδομών και αισθητήρων συνδεδεμένων σε οποιοδήποτε είδος πλατφόρμας·
γ)ανάπτυξη ικανοτήτων μέσω της εφαρμογής κατευθυντήριων γραμμών και συστάσεων, και του καθορισμού βέλτιστων πρακτικών, καθώς και μέσω της παροχής εκπαίδευσης και της ανταλλαγής προσωπικού·
δ)ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών και της συνεργασίας κατά την εκτέλεση καθηκόντων ακτοφυλακής, μεταξύ άλλων με την ανάλυση των επιχειρησιακών προκλήσεων και των αναδυόμενων κινδύνων στον θαλάσσιο τομέα·
ε)ανταλλαγή ικανοτήτων μέσω του σχεδιασμού και της υλοποίησης επιχειρήσεων πολλαπλού σκοπού αλλά και της κοινής χρήσης πόρων και λοιπών ικανοτήτων, στον βαθμό που αυτές οι δραστηριότητες συντονίζονται από τους εν λόγω φορείς, με τη συμφωνία των αρμόδιων αρχών των ενδιαφερόμενων κρατών μελών.
2.Οι ακριβείς τρόποι συνεργασίας μεταξύ του οργανισμού, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, όσον αφορά καθήκοντα ακτοφυλακής, καθορίζονται σε συμφωνία συνεργασίας, σύμφωνα με τις αντίστοιχες εντολές τους και με τους δημοσιονομικούς κανόνες που ισχύουν για τους εν λόγω φορείς. Η συμφωνία αυτή εγκρίνεται από το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού και τα διοικητικά συμβούλια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας.
3.Η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τον οργανισμό, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας, καθιστά διαθέσιμο πρακτικό εγχειρίδιο σχετικά με την ευρωπαϊκή συνεργασία στα καθήκοντα ακτοφυλακής. Το εν λόγω εγχειρίδιο περιέχει κατευθυντήριες γραμμές, συστάσεις και βέλτιστες πρακτικές για την ανταλλαγή πληροφοριών. Η Επιτροπή εκδίδει το εγχειρίδιο υπό τη μορφή σύστασης σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 117 παράγραφος 3.
Άρθρο 71
Συνεργασία με την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο
1.Ο οργανισμός διευκολύνει την επιχειρησιακή συνεργασία των κρατών μελών με την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο σε συγκεκριμένες δραστηριότητες.
2.Για τους σκοπούς του EUROSUR, η ανταλλαγή πληροφοριών και η συνεργασία με την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι δυνατό να διεξάγεται επί τη βάσει διμερών ή πολυμερών συμφωνιών μεταξύ της Ιρλανδίας ή του Ηνωμένου Βασιλείου, αντιστοίχως, και ενός ή περισσότερων γειτονικών κρατών μελών, ή μέσω περιφερειακών δικτύων βασισμένων στις εν λόγω συμφωνίες. Τα εθνικά κέντρα συντονισμού των κρατών μελών συνιστούν τα σημεία επαφής για την ανταλλαγή πληροφοριών με τις αντίστοιχες αρχές της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου στο πλαίσιο του EUROSUR.
3.Οι συμφωνίες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 περιορίζονται στην ακόλουθη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών κέντρων συντονισμού ενός κράτους μέλους και της αντίστοιχης αρχής της Ιρλανδίας ή του Ηνωμένου Βασιλείου:
α)πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην εθνική εικόνα της κατάστασης κράτους μέλους, στον βαθμό που διαβιβάζονται προς τον οργανισμό για τους σκοπούς της ευρωπαϊκής εικόνας της κατάστασης,
β)πληροφορίες που συλλέγουν η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες έχουν σημασία για τους σκοπούς της ευρωπαϊκής εικόνας της κατάστασης,
γ)πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 26 παράγραφος 5.
4.Πληροφορίες που παρέχονται στο πλαίσιο του EUROSUR από τον οργανισμό ή από κράτος μέλος το οποίο δεν είναι μέρος συμφωνίας που αναφέρεται στην παράγραφο 2 δεν ανταλλάσσονται με την Ιρλανδία ή το Ηνωμένο Βασίλειο χωρίς την προηγούμενη έγκριση του οργανισμού ή του οικείου κράτους μέλους. Τα κράτη μέλη και ο οργανισμός δεσμεύονται από την άρνηση ανταλλαγής των εν λόγω πληροφοριών με την Ιρλανδία ή το Ηνωμένο Βασίλειο.
5.Οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται δυνάμει του παρόντος άρθρου απαγορεύεται να διαβιβάζονται περαιτέρω ή να γνωστοποιούνται σε τρίτες χώρες ή σε άλλους τρίτους.
6.Οι συμφωνίες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 περιλαμβάνουν διατάξεις περί του οικονομικού κόστους που προκύπτει από τη συμμετοχή της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου στην εφαρμογή των εν λόγω συμφωνιών.
7.Η στήριξη που παρέχει ο οργανισμός σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1 σημεία 12, 13 και 15 καλύπτει την οργάνωση επιχειρήσεων επιστροφής από τα κράτη μέλη, στις οποίες συμμετέχουν επίσης η Ιρλανδία ή το Ηνωμένο Βασίλειο.
8.Η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού στα σύνορα του Γιβραλτάρ αναστέλλεται έως την ημερομηνία επίτευξης συμφωνίας για το πεδίο εφαρμογής των μέτρων που αφορούν τη διέλευση των προσώπων από τα εξωτερικά σύνορα.
Υποτμήμα 2
Συνεργασία με τρίτες χώρες
Άρθρο 72
Συνεργασία με τρίτες χώρες
1.Σύμφωνα με το άρθρο 3 στοιχείο ζ), τα κράτη μέλη και ο οργανισμός συνεργάζονται με τρίτες χώρες για τον σκοπό της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων και της μεταναστευτικής πολιτικής, περιλαμβανομένης της επιστροφής.
2.Με βάση τις προτεραιότητες πολιτικής που καθορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 4, ο οργανισμός παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή σε τρίτες χώρες εντός του πλαισίου της πολιτικής εξωτερικής δράσης της Ένωσης, μεταξύ άλλων και όσον αφορά την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την αρχή της μη επαναπροώθησης.
3.Ο οργανισμός και τα κράτη μέλη συμμορφώνονται προς το ενωσιακό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων κανόνων και προδιαγραφών που αποτελούν τμήμα του κεκτημένου της Ένωσης, ακόμη και στην περίπτωση όπου η συνεργασία με τρίτες χώρες πραγματοποιείται στο έδαφος των εν λόγω χωρών.
Άρθρο 73
Συνεργασία των κρατών μελών με τρίτες χώρες
1.Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη μπορούν να συνεχίζουν τη συνεργασία σε επιχειρησιακό επίπεδο και να ανταλλάσσουν πληροφορίες με μία ή περισσότερες τρίτες χώρες. Αυτή η συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών διεξάγεται επί τη βάσει διμερών ή πολυμερών συμφωνιών ή μέσω περιφερειακών δικτύων ιδρυθέντων βάσει των συμφωνιών αυτών.
2.Κατά τη σύναψη των διμερών και πολυμερών συμφωνιών που αναφέρονται στην παράγραφο 1, τα κράτη μέλη περιλαμβάνουν διατάξεις που αφορούν την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία στο πλαίσιο του EUROSUR σύμφωνα με το άρθρο 76.
3.Οι συμφωνίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 συνάδουν με το ενωσιακό και διεθνές δίκαιο περί θεμελιωδών δικαιωμάτων και διεθνούς προστασίας, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και της Σύμβασης για το καθεστώς των προσφύγων, ιδίως όσον αφορά την αρχή της μη επαναπροώθησης. Κατά την εφαρμογή των συμφωνιών αυτών, και λαμβανομένου επίσης υπόψη του άρθρου 8, τα κράτη μέλη αξιολογούν συνεχώς και λαμβάνουν υπόψη τη γενική κατάσταση που επικρατεί στην τρίτη χώρα.
Άρθρο 74
Συνεργασία μεταξύ του οργανισμού και τρίτων χωρών
1.Ο οργανισμός μπορεί να συνεργάζεται με τις αρχές τρίτων χωρών που είναι αρμόδιες για θέματα που καλύπτει ο παρών κανονισμός και στον βαθμό που απαιτείται για την εκτέλεση των καθηκόντων του.
2.Όταν το πράττει, ενεργεί στο πλαίσιο της πολιτικής εξωτερικής δράσης της Ένωσης, μεταξύ άλλων και όσον αφορά την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την αρχή της μη επαναπροώθησης, με τη στήριξη αντιπροσωπειών της Ένωσης και, κατά περίπτωση, αποστολών και επιχειρήσεων της ΚΠΑΑ και σε συντονισμό με αυτές.
3.Σε περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται αποστολή ομάδων διαχείρισης των συνόρων και ομάδων επιστροφής από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής σε τρίτη χώρα όπου τα μέλη των ομάδων θα ασκούν εκτελεστικές αρμοδιότητες, η Ένωση συνάπτει συμφωνία περί καθεστώτος με την οικεία τρίτη χώρα. Η συμφωνία περί καθεστώτος καλύπτει όλες τις πτυχές που είναι απαραίτητες για τη διεξαγωγή των δράσεων. Ορίζει ιδίως το εύρος της επιχείρησης, την αστική και ποινική ευθύνη και τα καθήκοντα και τις εξουσίες των μελών των ομάδων. Η συμφωνία περί καθεστώτος διασφαλίζει τον πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια αυτών των επιχειρήσεων.
4.Ο οργανισμός ενεργεί επίσης στο πλαίσιο συμφωνιών συνεργασίας, εφόσον υφίστανται, που συνάπτονται με τις αρχές αυτές σύμφωνα με το δίκαιο και την πολιτική της Ένωσης, κατά το άρθρο 77 παράγραφος 6. Αυτές οι συμφωνίες συνεργασίας προσδιορίζουν το πεδίο, τη φύση και τον σκοπό της συνεργασίας και αφορούν τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας, ενώ παράλληλα είναι δυνατό να περιλαμβάνουν διατάξεις σχετικά με την ανταλλαγή ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών και τη συνεργασία στο πλαίσιο του EUROSUR σύμφωνα με το άρθρο 75 παράγραφος 3. Κάθε συμφωνία συνεργασίας για την ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών συνάπτεται σύμφωνα με το άρθρο 77 παράγραφος 6. Ο οργανισμός συμμορφώνεται προς το δίκαιο της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων κανόνων και προδιαγραφών που αποτελούν τμήμα του ενωσιακού κεκτημένου.
5.Ο οργανισμός συμβάλλει στην εφαρμογή διεθνών συμφωνιών και μη νομικά δεσμευτικών συμφωνιών σχετικά με την επιστροφή τις οποίες έχει συνάψει η Ένωση με τρίτες χώρες, στο πλαίσιο της πολιτικής εξωτερικής δράσης της Ένωσης, σχετικά με θέματα που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό.
6.Ο οργανισμός μπορεί να λάβει χρηματοδότηση από την Ένωση σύμφωνα με τις διατάξεις των οικείων πράξεων που στηρίζουν και αφορούν τρίτες χώρες. Μπορεί να δρομολογήσει και να χρηματοδοτήσει έργα παροχής τεχνικής συνδρομής σε τρίτες χώρες σχετικά με θέματα που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό και σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον οργανισμό.
7.Ο οργανισμός ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται δυνάμει του παρόντος άρθρου.
8.Περιλαμβάνει αξιολόγηση της συνεργασίας με τρίτες χώρες στις ετήσιες εκθέσεις του.
Άρθρο 75
Τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή που παρέχεται από τον οργανισμό σε τρίτες χώρες
1.Όπως προβλέπεται στο άρθρο 72 παράγραφος 3, σε περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται αυξημένη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή, ο οργανισμός μπορεί να συντονίζει την επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και τρίτων χωρών και να παρέχει επιχειρησιακή στήριξη σε τρίτες χώρες στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων.
2.Ο οργανισμός έχει τη δυνατότητα να αναλαμβάνει δράσεις στα εξωτερικά σύνορα τρίτης χώρας, αν συμφωνεί η εν λόγω τρίτη χώρα, ακόμη και στο έδαφός της.
3.Οι επιχειρήσεις διεξάγονται βάσει επιχειρησιακού σχεδίου που συμφωνείται μεταξύ του οργανισμού και της οικείας τρίτης χώρας. Σε περίπτωση επιχειρήσεων οι οποίες διεξάγονται στα κοινά σύνορα μεταξύ της τρίτης χώρας και ενός ή περισσότερων κρατών μελών, το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη που συνορεύουν με την περιοχή των επιχειρήσεων πρέπει να συμφωνούν με το επιχειρησιακό σχέδιο. Στα επιχειρησιακά σχέδια μπορούν να περιλαμβάνονται διατάξεις σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία στο πλαίσιο του EUROSUR σύμφωνα με το άρθρο 76. Με την επιφύλαξη της αποστολής των μελών του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής σύμφωνα με τα άρθρα 55 έως 58, η συμμετοχή των κρατών μελών σε κοινές επιχειρήσεις στο έδαφος τρίτων χωρών είναι εθελοντική.
4.Ο οργανισμός μπορεί να παρέχει συνδρομή στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων επιστροφής που διεξάγονται από τρίτες χώρες και να εξασφαλίζει τον συντονισμό ή την οργάνωση των επιχειρήσεων επιστροφής, στο πλαίσιο των οποίων ένας αριθμός επιστρεφόντων επιστρέφει από τη συγκεκριμένη τρίτη χώρα σε άλλη τρίτη χώρα. Αυτές οι επιχειρήσεις επιστροφής είναι δυνατό να οργανώνονται με τη συμμετοχή ενός ή περισσότερων κρατών μελών («μεικτές επιχειρήσεις επιστροφής») ή ως εθνικές επιχειρήσεις επιστροφής, ιδίως όταν αυτό κρίνεται σκόπιμο βάσει των προτεραιοτήτων της πολιτικής της Ένωσης για την παράνομη μετανάστευση. Τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και ο οργανισμός εξασφαλίζουν ότι ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων και η αναλογική χρήση των μέσων περιορισμού κατοχυρώνονται καθ’ όλη τη διάρκεια της επιχείρησης απομάκρυνσης, ιδίως με την παρουσία παρατηρητών αναγκαστικής επιστροφής και συνοδών αναγκαστικής επιστροφής τρίτων χωρών.
Άρθρο 76
Ανταλλαγή πληροφοριών με τρίτες χώρες στο πλαίσιο του EUROSUR
1.Τα εθνικά κέντρα συντονισμού των κρατών μελών και, κατά περίπτωση, ο οργανισμός αποτελούν τα σημεία επαφής για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία με τρίτες χώρες στο πλαίσιο του EUROSUR.
2.Στις διατάξεις για την ανταλλαγή πληροφοριών στο πλαίσιο του EUROSUR που αναφέρονται στο άρθρο 72 παράγραφος 2 καθορίζονται λεπτομερώς:
α)οι συγκεκριμένες εικόνες της κατάστασης που ανταλλάσσονται με τρίτες χώρες·
β)τα δεδομένα που προέρχονται από τρίτες χώρες και τα οποία είναι δυνατό να ανταλλάσσονται στην ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης, καθώς και οι διαδικασίες ανταλλαγής αυτών των δεδομένων·
γ)οι διαδικασίες και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR είναι δυνατό να παρέχονται σε αρχές τρίτων χωρών·
δ)οι τρόποι συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών με παρατηρητές τρίτων χωρών για τον σκοπό του EUROSUR.
3.Πληροφορίες που παρέχονται στο πλαίσιο του EUROSUR από τον οργανισμό ή από κράτος μέλος το οποίο δεν είναι μέρος συμφωνίας που αναφέρεται στο άρθρο 73 παράγραφος 1 δεν ανταλλάσσονται με τρίτη χώρα βάσει αυτής της συμφωνίας χωρίς την προηγούμενη έγκριση του οργανισμού ή του οικείου κράτους μέλους. Τα κράτη μέλη και ο οργανισμός δεσμεύονται από την άρνηση ανταλλαγής των εν λόγω πληροφοριών με την οικεία τρίτη χώρα.
Άρθρο 77
Ρόλος της Επιτροπής όσον αφορά τη συνεργασία με τρίτες χώρες
1.Η Επιτροπή διαπραγματεύεται τη συμφωνία περί καθεστώτος που αναφέρεται στο άρθρο 74 παράγραφος 3 σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.
2.Η Επιτροπή, κατόπιν διαβούλευσης με τα κράτη μέλη και τον οργανισμό, εκπονεί πρότυπες διατάξεις για τις διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες που αναφέρονται στο άρθρο 71 παράγραφος 2 και στο άρθρο 73 για την ανταλλαγή πληροφοριών στο πλαίσιο του EUROSUR όπως προβλέπεται στο άρθρο 76 παράγραφος 2.
Η Επιτροπή, κατόπιν διαβούλευσης με τον οργανισμό, καταρτίζει υπόδειγμα για τις συμφωνίες συνεργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 74.
3.Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις υφιστάμενες διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες που αναφέρονται στο άρθρο 73 παράγραφος 1 στην Επιτροπή, η οποία επαληθεύει αν οι διατάξεις τους συνάδουν με τον παρόντα κανονισμό.
4.Πριν από τη σύναψη νέας διμερούς ή πολυμερούς συμφωνίας που αναφέρεται στο άρθρο 73 παράγραφος 1, το οικείο κράτος μέλος ή τα οικεία κράτη μέλη την κοινοποιούν στην Επιτροπή, η οποία επαληθεύει αν οι διατάξεις της συνάδουν με τον παρόντα κανονισμό και ενημερώνει τα κράτη μέλη αναλόγως.
5.Μόλις συναφθεί νέα συμφωνία, το οικείο κράτος μέλος την κοινοποιεί στην Επιτροπή, η οποία ενημερώνει σχετικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και τον οργανισμό.
6.Πριν από τη σύναψη συμφωνιών συνεργασίας με τρίτους ή τρίτες χώρες, ο οργανισμός τις κοινοποιεί στην Επιτροπή, η οποία παρέχει την προηγούμενη έγκρισή της. Μόλις συναφθούν συμφωνίες συνεργασίας, ο οργανισμός τις κοινοποιεί στην Επιτροπή, η οποία ενημερώνει σχετικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
7.Ο οργανισμός κοινοποιεί στην Επιτροπή τα επιχειρησιακά σχέδια που αναφέρονται στο άρθρο 75 παράγραφος 3. Η απόφαση αποστολής αξιωματικών συνδέσμων σε τρίτες χώρες σύμφωνα με το άρθρο 78 υπόκειται σε προηγούμενη γνώμη της Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται πλήρως σχετικά με τις εν λόγω δραστηριότητες χωρίς καθυστέρηση.
Άρθρο 78
Αξιωματικοί σύνδεσμοι του οργανισμού σε τρίτες χώρες
1.Ο οργανισμός δύναται να αποστέλλει σε τρίτες χώρες εμπειρογνώμονες από το μόνιμο και λοιπό του προσωπικό ως αξιωματικούς συνδέσμους, οι οποίοι θα πρέπει να απολαύουν της υψηλότερης δυνατής προστασίας για την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Αυτοί εντάσσονται στα τοπικά ή περιφερειακά δίκτυα συνεργασίας, τα οποία απαρτίζονται από αξιωματικούς συνδέσμους μετανάστευσης και εμπειρογνώμονες ασφάλειας της Ένωσης και των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου που συγκροτείται κατ’ εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 377/2004. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, ο οργανισμός μπορεί να καθορίσει συγκεκριμένα προφίλ των αξιωματικών συνδέσμων, όπως αξιωματικοί σύνδεσμοι για θέματα επιστροφής, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες όσον αφορά την οικεία τρίτη χώρα.
2.Στο πλαίσιο της πολιτικής εξωτερικής δράσης της Ένωσης, για τις αποστολές αυτές πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στις τρίτες χώρες εκείνες οι οποίες, βάσει ανάλυσης κινδύνου, αποτελούν χώρες καταγωγής ή διέλευσης όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση. Ο οργανισμός μπορεί επίσης να δεχθεί στους κόλπους του αξιωματικούς συνδέσμους διορισμένους από τις εν λόγω τρίτες χώρες στη βάση της αμοιβαιότητας. Το διοικητικό συμβούλιο, βάσει πρότασης του εκτελεστικού διευθυντή, εγκρίνει ετησίως κατάλογο προτεραιοτήτων. Η αποστολή των αξιωματικών συνδέσμων εγκρίνεται από το διοικητικό συμβούλιο βάσει της γνώμης της Επιτροπής.
3.Τα καθήκοντα των αξιωματικών συνδέσμων του οργανισμού περιλαμβάνουν, σε συμμόρφωση με τη νομοθεσία της Ένωσης και με σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, τη δημιουργία και διατήρηση επαφών με τις αρμόδιες αρχές της εκάστοτε τρίτης χώρας στην οποία έχουν τοποθετηθεί, με στόχο τη συμβολή στην πρόληψη και καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, καθώς και στην επιστροφή των επιστρεφόντων, μεταξύ άλλων μέσω της παροχής τεχνικής συνδρομής στην ταυτοποίηση υπηκόων τρίτων χωρών και στην απόκτηση ταξιδιωτικών εγγράφων. Οι εν λόγω αξιωματικοί σύνδεσμοι συνεργάζονται στενά με τις αντιπροσωπείες της Ένωσης και, κατά περίπτωση, τις αποστολές και επιχειρήσεις της ΚΠΑΑ.
Άρθρο 79
Παρατηρητές που συμμετέχουν στις δραστηριότητες του οργανισμού
1.Ο οργανισμός μπορεί, με τη σύμφωνη γνώμη των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, να προσκαλεί παρατηρητές από θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης ή διεθνείς οργανισμούς και αποστολές και επιχειρήσεις της ΚΠΑΑ να συμμετάσχουν στις δραστηριότητές του, και ειδικότερα στις κοινές επιχειρήσεις, στα πιλοτικά σχέδια, στην ανάλυση κινδύνων και στην εκπαίδευση, στον βαθμό που η παρουσία τους είναι σύμφωνη με τους στόχους των εν λόγω δραστηριοτήτων, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της συνεργασίας και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και δεν επηρεάζει τη γενική προστασία και ασφάλεια των εν λόγω δραστηριοτήτων. Οι εν λόγω παρατηρητές δύνανται να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες ανάλυσης κινδύνων και εκπαίδευσης μόνο κατόπιν της σύμφωνης γνώμης των ενδιαφερόμενων κρατών μελών. Όσον αφορά τις κοινές επιχειρήσεις και τα πιλοτικά σχέδια, οι παρατηρητές συμμετέχουν με την επιφύλαξη της σύμφωνης γνώμης του κράτους μέλους υποδοχής. Οι λεπτομερείς κανόνες για τη συμμετοχή των παρατηρητών περιλαμβάνονται στο επιχειρησιακό σχέδιο. Οι εν λόγω παρατηρητές λαμβάνουν κατάλληλη εκπαίδευση από τον οργανισμό πριν από τη συμμετοχή τους.
2.Ο οργανισμός δύναται, με τη σύμφωνη γνώμη των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, να προσκαλεί παρατηρητές από τρίτες χώρες να συμμετάσχουν στις δραστηριότητές του στα εξωτερικά σύνορα, που προβλέπονται στο άρθρο 37, στις επιχειρήσεις επιστροφής που προβλέπονται στο άρθρο 51, στις επεμβάσεις επιστροφής που προβλέπονται στο άρθρο 54 και στις δραστηριότητες εκπαίδευσης που προβλέπονται στο άρθρο 62, στον βαθμό που η παρουσία τους είναι σύμφωνη με τους στόχους των δραστηριοτήτων αυτών, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της συνεργασίας και στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και δεν επηρεάζει τη γενική ασφάλεια των εν λόγω δραστηριοτήτων. Οι εν λόγω παρατηρητές δύνανται να συμμετέχουν μόνο με τη συμφωνία των ενδιαφερόμενων κρατών μελών ως προς τις δραστηριότητες που αναφέρονται στα άρθρα 37, 43, 51 και 62 και μόνο με τη συγκατάθεση του κράτους μέλους υποδοχής ως προς εκείνες που αναφέρονται στα άρθρα 37 και 54. Οι λεπτομερείς κανόνες για τη συμμετοχή των παρατηρητών περιλαμβάνονται στο επιχειρησιακό σχέδιο. Οι εν λόγω παρατηρητές λαμβάνουν κατάλληλη εκπαίδευση από τον οργανισμό πριν από τη συμμετοχή τους. Υποχρεούνται να τηρούν τους κώδικες δεοντολογίας του οργανισμού κατά τη συμμετοχή τους στις δραστηριότητές του.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
Επιγραμμικό μητρώο γνήσιων και πλαστών εγγράφων (FADO)
Άρθρο 80
1.Ο οργανισμός αναλαμβάνει και διαχειρίζεται το επιγραμμικό μητρώο γνήσιων και πλαστών εγγράφων (FADO), το οποίο αποτελεί βάση δεδομένων που περιέχει πληροφορίες σχετικά με γνήσια ταξιδιωτικά έγγραφα και έγγραφα διαμονής που εκδίδονται από κράτη μέλη, τρίτες χώρες, εδαφικές οντότητες, διεθνείς οργανισμούς και άλλες οντότητες που υπόκεινται στο διεθνές δίκαιο, καθώς και σχετικά με πλαστογραφήσεις των εγγράφων αυτών. Το σύστημα FADO δεν περιέχει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.
Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν τα δεδομένα που υπάρχουν επί του παρόντος στο FADO στο νέο σύστημα.
2.Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 117 παράγραφος 2 για:
α)τον καθορισμό των τεχνικών προδιαγραφών του FADO σύμφωνα με υψηλά πρότυπα·
β)τον καθορισμό των διαδικασιών ελέγχου και επαλήθευσης των πληροφοριών που περιέχονται στο FADO.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
Γενικές διατάξεις
Τμήμα 1
Γενικοί κανόνες
Άρθρο 81
Προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στρατηγική για τα θεμελιώδη δικαιώματα
1.Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή εγγυάται την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της δυνάμει του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία της Ένωσης, ιδίως τον Χάρτη, τις σχετικές διατάξεις διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της σύμβασης του 1951 σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων, το πρωτόκολλο αυτής του 1967, και τις υποχρεώσεις που σχετίζονται με την πρόσβαση στη διεθνή προστασία, ιδίως την αρχή της μη επαναπροώθησης.
Για τον σκοπό αυτό, ο οργανισμός καταρτίζει, αναπτύσσει περαιτέρω και εφαρμόζει στρατηγική για τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου αποτελεσματικού μηχανισμού για την παρακολούθηση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλες τις δραστηριότητες του οργανισμού.
2.Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της, η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή διασφαλίζει ότι κανείς δεν αποβιβάζεται, υποχρεώνεται να εισέλθει, μεταφέρεται ή παραδίδεται με άλλο τρόπο ή επιστρέφεται στις αρχές μιας χώρας κατά παράβαση της αρχής της μη επαναπροώθησης ή στην οποία υπάρχει κίνδυνος να απελαθεί ή να επαναπροωθηθεί προς άλλη χώρα κατά παράβαση της εν λόγω αρχής.
3.Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, κατά την άσκηση των καθηκόντων της, λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών, των ασυνόδευτων ανηλίκων, των ατόμων με αναπηρίες, των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, των ατόμων που χρήζουν ιατρικής βοήθειας, των ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας, των ατόμων που βρίσκονται σε κίνδυνο στη θάλασσα και άλλων ατόμων των οποίων η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ευάλωτη.
Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή σε όλες της τις δραστηριότητες δίνει ιδιαίτερη προσοχή στα δικαιώματα των παιδιών και διασφαλίζει ότι το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού γίνεται σεβαστό.
4.Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, στις σχέσεις του με τα κράτη μέλη και στη συνεργασία του με τρίτες χώρες, ο οργανισμός λαμβάνει υπόψη τις εκθέσεις του συμβουλευτικού φόρουμ που αναφέρεται στο άρθρο 70 και του υπευθύνου θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Άρθρο 82
Κώδικας δεοντολογίας
1.Ο οργανισμός, σε συνεργασία με το συμβουλευτικό φόρουμ, εκπονεί και αναπτύσσει περαιτέρω κώδικα δεοντολογίας ο οποίος εφαρμόζεται στο σύνολο των επιχειρήσεων ελέγχου των συνόρων που συντονίζει ο οργανισμός και σε όλα τα πρόσωπα που συμμετέχουν στις δραστηριότητες του οργανισμού. Ο κώδικας δεοντολογίας καθορίζει τις διαδικασίες που αποσκοπούν στη διασφάλιση των αρχών του κράτους δικαίου και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, με ιδιαίτερη έμφαση σε ευάλωτα άτομα, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών, των ασυνόδευτων ανηλίκων και άλλων ατόμων των οποίων η κατάσταση είναι ευάλωτη, καθώς και στα άτομα που ζητούν διεθνή προστασία.
2.Ο οργανισμός, σε συνεργασία με το συμβουλευτικό φόρουμ, εκπονεί και αναπτύσσει περαιτέρω κώδικα δεοντολογίας για την επιστροφή των επιστρεφόντων, ο οποίος εφαρμόζεται σε όλες τις επιχειρήσεις επιστροφής και επεμβάσεις επιστροφής τις οποίες συντονίζει ή οργανώνει ο οργανισμός. Ο εν λόγω κώδικας δεοντολογίας περιγράφει τις κοινές τυποποιημένες διαδικασίες, με τις οποίες επιδιώκεται να απλουστευθεί η οργάνωση επιχειρήσεων επιστροφής και επεμβάσεων επιστροφής και να διασφαλισθεί ότι η επιστροφή πραγματοποιείται με ανθρώπινο τρόπο και σε πλήρη συμμόρφωση με τα θεμελιώδη δικαιώματα, ιδίως δε με την αρχή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της απαγόρευσης των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, το δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια και τα δικαιώματα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την απαγόρευση των διακρίσεων.
3.Ο κώδικας δεοντολογίας για την επιστροφή αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην υποχρέωση των κρατών μελών που καθορίζεται στο άρθρο 8 παράγραφος 6 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ σχετικά με την πρόβλεψη αποτελεσματικού συστήματος παρακολούθησης της αναγκαστικής επιστροφής και στη στρατηγική για τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Άρθρο 83
Καθήκοντα και αρμοδιότητες των μελών των ομάδων
1.Τα μέλη των ομάδων που αποστέλλονται από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής δύνανται να εκτελούν όλα τα καθήκοντα και να ασκούν όλες τις αρμοδιότητες που απαιτούνται για τον έλεγχο των συνόρων και την επιστροφή, καθώς και τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 και της οδηγίας 2008/115/ΕΚ.
2.Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, τα μέλη των ομάδων οφείλουν να συμμορφώνονται με τη νομοθεσία της Ένωσης και το διεθνές δίκαιο και να σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και το εθνικό δίκαιο του κράτους μέλους υποδοχής.
3.Με την επιφύλαξη του άρθρου 94 παράγραφος 1 όσον αφορά το μόνιμο και λοιπό προσωπικό του οργανισμού, τα μέλη των ομάδων δύνανται να εκτελούν καθήκοντα και να ασκούν αρμοδιότητες μόνον υπό τις εντολές και, κατά γενικό κανόνα, με την παρουσία συνοριοφυλάκων ή προσωπικού του κράτους μέλους υποδοχής που εκτελεί καθήκοντα σχετικά με την επιστροφή. Το κράτος μέλος υποδοχής δύναται να εξουσιοδοτεί τα μέλη των ομάδων να ενεργούν εξ ονόματός του.
4.Τα μέλη των ομάδων που αποστέλλονται από το μόνιμο και λοιπό επιχειρησιακό προσωπικό του οργανισμού ή κατόπιν μακροπρόθεσμης απόσπασης στον οργανισμό από τα κράτη μέλη φέρουν, κατά περίπτωση, τη στολή του μόνιμου σώματος της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους. Τα μέλη των ομάδων που αποστέλλονται βραχυπρόθεσμα από τα κράτη μέλη φέρουν, όπου ενδείκνυται, τη δική τους στολή κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους.
Όλα τα μέλη των ομάδων φέρουν επίσης ευδιάκριτα προσωπικά στοιχεία αναγνώρισης και κυανού χρώματος περιβραχιόνιο με το διακριτικό σήμα της Ένωσης και του οργανισμού στη στολή τους, με τα οποία αναγνωρίζονται ως συμμετέχοντες σε κοινή επιχείρηση, αποστολή ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, πιλοτικό σχέδιο, ταχεία επέμβαση στα σύνορα, επιχείρηση επιστροφής ή επέμβαση επιστροφής. Για τον προσδιορισμό της ταυτότητάς τους από τις εθνικές αρχές του κράτους μέλους υποδοχής, τα μέλη των ομάδων φέρουν ανά πάσα στιγμή το έγγραφο διαπίστευσής τους, το οποίο παρουσιάζουν όταν τους ζητείται.
Ο σχεδιασμός και οι προδιαγραφές των στολών του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής καθορίζονται με εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 117 παράγραφος 3.
5.Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, τα μέλη των ομάδων δύνανται να φέρουν υπηρεσιακά όπλα, πυρομαχικά και εξοπλισμό.
Για το προσωπικό που αποσπάται στον οργανισμό, είτε για σύντομο είτε για μεγάλο χρονικό διάστημα, η οπλοφορία και η χρήση υπηρεσιακών όπλων, πυρομαχικών και εξοπλισμού υπόκεινται στην εθνική νομοθεσία του κράτους μέλους καταγωγής.
Η οπλοφορία και η χρήση υπηρεσιακών όπλων, πυρομαχικών και εξοπλισμού από το μόνιμο και λοιπό επιχειρησιακό προσωπικό του οργανισμού υπόκεινται στο πλαίσιο και τους λεπτομερείς κανόνες που ορίζονται στο παράρτημα V.
Ωστόσο, το κράτος μέλος υποδοχής δύναται να απαγορεύσει συγκεκριμένα υπηρεσιακά όπλα, πυρομαχικά και εξοπλισμό, υπό την προϋπόθεση ότι η νομοθεσία του εφαρμόζει την ίδια απαγόρευση στους συνοριοφύλακές του ή στο προσωπικό με καθήκοντα που αφορούν την επιστροφή. Το κράτος μέλος υποδοχής ενημερώνει τον οργανισμό πριν από την αποστολή των μελών των ομάδων για όλα τα υπηρεσιακά όπλα, τα πυρομαχικά και τον εξοπλισμό που επιτρέπονται και για τους όρους χρησιμοποίησής τους. Ο οργανισμός θέτει τις πληροφορίες αυτές στη διάθεση των κρατών μελών.
6.Τα μέλη των ομάδων, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, δύνανται να κάνουν χρήση βίας, συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιακών όπλων, πυρομαχικών και εξοπλισμού, με τη συναίνεση του κράτους μέλους καταγωγής και του κράτους μέλους υποδοχής ή, για το προσωπικό του οργανισμού, με τη συναίνεση του οργανισμού, με την παρουσία συνοριοφυλάκων του κράτους μέλους υποδοχής και σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του. Το κράτος μέλος υποδοχής δύναται, με τη συναίνεση του κράτους μέλους καταγωγής ή του οργανισμού, κατά περίπτωση, να εξουσιοδοτεί τα μέλη των ομάδων να κάνουν χρήση βίας απουσία συνοριοφυλάκων του κράτους μέλους υποδοχής.
7.Υπηρεσιακά όπλα, πυρομαχικά και εξοπλισμός είναι δυνατό να χρησιμοποιούνται στα πλαίσια νόμιμης αυτοάμυνας, νόμιμης άμυνας των μελών των ομάδων ή τρίτων, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής.
8.Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, το κράτος μέλος υποδοχής εξουσιοδοτεί τα μέλη των ομάδων να συμβουλεύονται ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων που είναι απαραίτητες για την εκπλήρωση των επιχειρησιακών σκοπών που ορίζονται στο επιχειρησιακό σχέδιο σχετικά με τους συνοριακούς ελέγχους, την επιτήρηση και την επιστροφή. Δύναται ακόμη να τα εξουσιοδοτήσει να συμβουλεύονται τις εθνικές του βάσεις δεδομένων όπου είναι απαραίτητο για τον ίδιο σκοπό. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι παρέχουν πρόσβαση στις εν λόγω βάσεις δεδομένων κατά τρόπο αποτελεσματικό και αποδοτικό. Τα μέλη των ομάδων έχουν πρόσβαση μόνον στα δεδομένα που απαιτούνται για την εκτέλεση των καθηκόντων τους και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν τον οργανισμό πριν από την αποστολή των μελών των ομάδων για τις εθνικές και ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων στις οποίες δύνανται να έχουν πρόσβαση. Ο οργανισμός θέτει τις πληροφορίες αυτές στη διάθεση όλων των κρατών μελών που συμμετέχουν στην αποστολή.
Η προαναφερόμενη διαβούλευση διέπεται από την ενωσιακή νομοθεσία για την προστασία δεδομένων και την εθνική νομοθεσία για την προστασία των δεδομένων του κράτους μέλους υποδοχής.
9.Οι αποφάσεις άρνησης εισόδου σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 λαμβάνονται μόνο από συνοριοφύλακες του κράτους μέλους υποδοχής ή από τα μέλη των ομάδων, αν εξουσιοδοτούνται από το κράτος μέλος υποδοχής να ενεργούν εκ μέρους του.
Άρθρο 84
Έγγραφο διαπίστευσης
1.Ο οργανισμός, σε συνεργασία με το κράτος μέλος υποδοχής, χορηγεί στα μέλη των ομάδων έγγραφο στην επίσημη γλώσσα του κράτους μέλους υποδοχής και σε μια άλλη επίσημη γλώσσα των θεσμικών οργάνων της Ένωσης με σκοπό τον προσδιορισμό της ταυτότητάς τους και την απόδειξη ότι ο κάτοχος δικαιούται να εκτελεί τα καθήκοντα και να ασκεί τις αρμοδιότητες που αναφέρονται στο άρθρο 83. Στο έγγραφο περιλαμβάνονται τα ακόλουθα στοιχεία του εκάστοτε μέλους των ομάδων:
α)όνομα και ιθαγένεια·
β)θέση στην ιεραρχία ή επάγγελμα·
γ)πρόσφατη ψηφιοποιημένη φωτογραφία· και
δ)καθήκοντα τα οποία εξουσιοδοτείται να εκτελεί κατά τη διάρκεια της αποστολής.
2.Το έγγραφο επιστρέφεται στον οργανισμό μετά το πέρας κοινής επιχείρησης, αποστολής ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, πιλοτικού σχεδίου, ταχείας επέμβασης στα σύνορα, επιχείρησης επιστροφής ή επέμβασης επιστροφής.
Άρθρο 85
Αστική ευθύνη
1.Με την επιφύλαξη του άρθρου 94, όταν τα μέλη των ομάδων δραστηριοποιούνται σε κράτος μέλος υποδοχής, αυτό το κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για οποιαδήποτε ζημία προκαλέσουν κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεών τους, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του.
2.Όταν η ζημία αυτή προκαλείται από βαριά αμέλεια ή εκούσια παράβαση καθήκοντος, το κράτος μέλος υποδοχής μπορεί να έλθει σε επαφή με το κράτος μέλος καταγωγής προκειμένου το τελευταίο να επιστρέψει πλήρως στο κράτος μέλος υποδοχής τα τυχόν ποσά που κατέβαλε στα θύματα ή στους δικαιούχους τους. Ομοίως, εάν η ζημία προκαλείται από βαριά αμέλεια ή εκούσια παράβαση καθήκοντος από το προσωπικό του οργανισμού, το κράτος μέλος υποδοχής μπορεί να έλθει σε επαφή με τον οργανισμό προκειμένου ο τελευταίος να επιστρέψει πλήρως στο κράτος μέλος υποδοχής τα τυχόν ποσά που κατέβαλε στα θύματα ή στους δικαιούχους τους.
3.Με την επιφύλαξη της άσκησης των δικαιωμάτων του έναντι τρίτων, κάθε κράτος μέλος παραιτείται όλων των απαιτήσεών του έναντι του κράτους μέλους υποδοχής ή οιουδήποτε άλλου κράτους μέλους για οιαδήποτε ζημία την οποία έχει υποστεί, εκτός από περιπτώσεις βαριάς αμέλειας ή εκούσιας παράβασης καθήκοντος.
4.Οιαδήποτε διαφορά μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή των παραγράφων 2 και 3 του παρόντος άρθρου, η οποία δεν μπορεί να επιλυθεί με διαπραγματεύσεις μεταξύ τους, υποβάλλεται από αυτά στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 273 της ΣΛΕΕ.
5.Με την επιφύλαξη της άσκησης των δικαιωμάτων του έναντι τρίτων, οι δαπάνες για ζημίες που προκλήθηκαν στον εξοπλισμό του οργανισμού κατά τη διάρκεια της αποστολής καλύπτονται από τον οργανισμό, εκτός εάν η ζημία προκλήθηκε από βαριά αμέλεια ή εκούσια παράβαση καθήκοντος.
Άρθρο 86
Ποινική ευθύνη
Με την επιφύλαξη του άρθρου 94, κατά τη διάρκεια κοινής επιχείρησης, πιλοτικού σχεδίου, αποστολής ομάδας στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, ταχείας επέμβασης στα σύνορα, επιχείρησης επιστροφής ή επέμβασης επιστροφής, τα μέλη των ομάδων εξομοιώνονται προς τους υπαλλήλους τους κράτους μέλους υποδοχής όσον αφορά τις αξιόποινες πράξεις των οποίων τυχόν υπήρξαν θύματα ή τις οποίες τυχόν διέπραξαν.
Τμήμα 2
Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τον οργανισμό
Άρθρο 87
Γενικοί κανόνες για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τον οργανισμό
1.Ο οργανισμός εφαρμόζει τον [κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001] κατά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
2.Το διοικητικό συμβούλιο λαμβάνει τα αναγκαία διοικητικά μέτρα για την εφαρμογή του [κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001] από τον οργανισμό, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων του οργανισμού.
3.Ο οργανισμός δύναται να διαβιβάσει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σε αρχή τρίτης χώρας ή διεθνή οργανισμό σύμφωνα με τις διατάξεις του [κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001] στο μέτρο που η διαβίβαση αυτή είναι απαραίτητη για την εκτέλεση των καθηκόντων του οργανισμού στον τομέα των δραστηριοτήτων επιστροφής. Όταν στο πλαίσιο της οργάνωσης επιχειρήσεων επιστροφής τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των επιστρεφόντων δεν διαβιβάζονται στον μεταφορέα από ένα κράτος μέλος, ο οργανισμός δύναται επίσης να διαβιβάσει τα δεδομένα αυτά υπό τις ίδιες προϋποθέσεις. Κατ’ εφαρμογή του [άρθρου 25 παράγραφος 1 στοιχείο γ)] του [κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001], [το άρθρο 19] του εν λόγω κανονισμού δεν εφαρμόζεται στην επεξεργασία δεδομένων για τον σκοπό της επιστροφής από τον οργανισμό, ενόσω ο υπήκοος τρίτης χώρας δεν επιστρέφεται. Ο οργανισμός μπορεί να καθορίσει εσωτερικούς κανόνες για τον περιορισμό, κατά περίπτωση, της εφαρμογής των δικαιωμάτων βάσει των [άρθρων 17 και 18] του [κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2011] εφόσον η άσκηση των δικαιωμάτων αυτών θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη διαδικασία επιστροφής.
Άρθρο 88
Σκοποί της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
1.Ο οργανισμός δύναται να επεξεργάζεται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μόνον για τους εξής σκοπούς:
α)την εκτέλεση των καθηκόντων του όσον αφορά την οργάνωση και τον συντονισμό των κοινών επιχειρήσεων, πιλοτικών σχεδίων και ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα και στο πλαίσιο των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών σύμφωνα με·
β)την εκτέλεση των καθηκόντων του όσον αφορά την παροχή στήριξης στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων που προηγούνται της επιστροφής και των δραστηριοτήτων επιστροφής, της λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης της επιστροφής, καθώς και του συντονισμού ή της οργάνωσης επιχειρήσεων επιστροφής και της παροχής τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες σύμφωνα με το άρθρο 49·
γ)τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών με τα κράτη μέλη, την EASO, την Ευρωπόλ ή τη Eurojust σύμφωνα με το άρθρο 89·
δ)την ανάλυση κινδύνων από τον οργανισμό σύμφωνα με το άρθρο 30·
ε)την ταυτοποίηση και τον εντοπισμό σκαφών στο πλαίσιο του EUROSUR σύμφωνα με το άρθρο 90·
στ)διοικητικά καθήκοντα.
2.Το κράτος μέλος ή άλλος οργανισμός της Ένωσης που παρέχει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα στον οργανισμό καθορίζει τον σκοπό ή τους σκοπούς για τους οποίους τα εν λόγω δεδομένα υφίστανται επεξεργασία, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1. Ο οργανισμός δύναται να επεξεργάζεται τέτοια δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για διαφορετικό σκοπό που επίσης εμπίπτει στην παράγραφο 1 μόνο εάν εξουσιοδοτηθεί σχετικά από τον πάροχο των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
3.Τα κράτη μέλη και άλλοι οργανισμοί της Ένωσης δύνανται να υποδεικνύουν κατά τον χρόνο της διαβίβασης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τυχόν περιορισμούς στην πρόσβαση στα εν λόγω δεδομένα ή στη χρήση τους, υπό γενικούς ή ειδικούς όρους, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διαβίβαση, τη διαγραφή ή την καταστροφή τους. Σε περίπτωση που η ανάγκη των περιορισμών αυτών καθίσταται πρόδηλη μετά τη διαβίβαση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ο οργανισμός ενημερώνεται σχετικά. Ο οργανισμός συμμορφώνεται με τους εν λόγω περιορισμούς.
Άρθρο 89
Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που συλλέγονται κατά τη διάρκεια κοινών επιχειρήσεων, πιλοτικών σχεδίων, ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα, καθώς και από ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών
1.Ο οργανισμός επεξεργάζεται μόνο τις κατωτέρω κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που συλλέγονται και διαβιβάζονται προς αυτόν από τα κράτη μέλη, από το προσωπικό του ή από την EASO, την Ευρωπόλ ή τη Eurojust στο πλαίσιο κοινών επιχειρήσεων, πιλοτικών σχεδίων, ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα, καθώς και από ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών:
α)δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν πρόσωπα για τα οποία οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και η EASO, η Ευρωπόλ ή η Eurojust έχουν βάσιμες υποψίες ότι εμπλέκονται σε διασυνοριακό έγκλημα, όπως η παράνομη διακίνηση μεταναστών, η εμπορία ανθρώπων ή η τρομοκρατία·
β)δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα προσώπων που διέρχονται χωρίς άδεια από τα εξωτερικά σύνορα και των οποίων τα δεδομένα συλλέγονται από τις ομάδες του οργανισμού, μεταξύ άλλων όταν ενεργούν στο πλαίσιο των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών·
γ)αριθμό πινακίδας κυκλοφορίας, αριθμό αναγνώρισης οχήματος, αριθμό τηλεφώνου ή αριθμό αναγνώρισης των πλοίων, οι οποίοι συνδέονται με τα πρόσωπα που αναφέρονται στα στοιχεία α) και β) και οι οποίοι απαιτούνται για τη διερεύνηση και ανάλυση διαδρομών και μεθόδων που χρησιμοποιούνται για την παράνομη μετανάστευση και το διασυνοριακό έγκλημα.
2.Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα της παραγράφου 1 μπορούν να υποβληθούν σε επεξεργασία από τον οργανισμό στις εξής περιπτώσεις:
α)σε περίπτωση που η ανταλλαγή πληροφοριών με την EASO, την Ευρωπόλ ή τη Eurojust είναι απαραίτητη για χρήση σύμφωνα με την αντίστοιχη εντολή τους και σύμφωνα με το άρθρο 69·
β)σε περίπτωση που η διαβίβαση στις αρχές των οικείων κρατών μελών, οι οποίες είναι αρμόδιες για τον έλεγχο των συνόρων, τη μετανάστευση, το άσυλο ή την επιστροφή, είναι απαραίτητη για την εκτέλεση των καθηκόντων τους σύμφωνα με την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία·
γ)σε περίπτωση που η διαβίβαση στις αρχές των οικείων κρατών μελών, στις τρίτες χώρες επιστροφής ή σε διεθνείς οργανισμούς είναι απαραίτητη για τον σκοπό της ταυτοποίησης υπηκόων τρίτων χωρών, της απόκτησης ταξιδιωτικών εγγράφων και της διευκόλυνσης ή στήριξης της επιστροφής·
δ)σε περίπτωση που είναι αναγκαίο για την προετοιμασία αναλύσεων κινδύνου·
ε) σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όταν ο οργανισμός αντιληφθεί ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του είναι απολύτως απαραίτητα στις αρχές επιβολής του νόμου για τους σκοπούς της πρόληψης, της ανίχνευσης, της διερεύνησης ή της δίωξης σοβαρών εγκλημάτων.
3.Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα διαγράφονται αμέσως μόλις διαβιβαστούν στην EASO, στην Ευρωπόλ ή στη Eurojust ή στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή χρησιμοποιηθούν για την προετοιμασία αναλύσεων κινδύνου. Η περίοδος αποθήκευσης δεν υπερβαίνει σε καμία περίπτωση τις 90 ημέρες από την ημερομηνία συλλογής των δεδομένων αυτών. Στα αποτελέσματα των αναλύσεων κινδύνου, τα δεδομένα είναι ανώνυμα. Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου δεν εφαρμόζονται σε δεδομένα που υποβάλλονται σε επεξεργασία για τον σκοπό της εκτέλεσης καθηκόντων που αφορούν την επιστροφή.
Άρθρο 90
Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο του EUROSUR
1.Όταν η εθνική εικόνα της κατάστασης απαιτεί την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η επεξεργασία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οικείες ενωσιακές και εθνικές διατάξεις περί προστασίας των δεδομένων. Κάθε κράτος μέλος ορίζει την αρχή που θα θεωρείται υπεύθυνος επεξεργασίας σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και η οποία έχει την κεντρική ευθύνη για την επεξεργασία δεδομένων από το συγκεκριμένο κράτος μέλος. Κάθε κράτος μέλος κοινοποιεί τα στοιχεία αυτής της αρχής στην Επιτροπή.
2.Οι αριθμοί αναγνώρισης πλοίων και αεροσκαφών είναι τα μόνα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που είναι δυνατό να υποβληθούν σε επεξεργασία στην ευρωπαϊκή εικόνα της κατάστασης και σε ειδικές εικόνες της κατάστασης.
3.Οιαδήποτε ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα με τρίτες χώρες στο πλαίσιο του EUROSUR περιορίζεται αυστηρά στα απολύτως αναγκαία για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού. Διενεργείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και τις οικείες εθνικές διατάξεις περί προστασίας των δεδομένων.
4.Απαγορεύεται οιαδήποτε ανταλλαγή πληροφοριών δυνάμει του άρθρου 73 παράγραφος 2, του άρθρου 74 παράγραφος 3 και του άρθρου 75 παράγραφος 3, η οποία παρέχει στην τρίτη χώρα πληροφορίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με σκοπό την ταυτοποίηση ατόμων ή ομάδων ατόμων, των οποίων το αίτημα για υπαγωγή στη διεθνή προστασία τελεί υπό εξέταση ή τα οποία διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο να υποστούν βασανιστήρια, απάνθρωπη ή εξευτελιστική ποινή ή μεταχείριση ή οιαδήποτε άλλη παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
5.Οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται δυνάμει του άρθρου 73 παράγραφος 2, του άρθρου 74 παράγραφος 3 και του άρθρου 75 παράγραφος 3 απαγορεύεται να διαβιβάζονται περαιτέρω ή να γνωστοποιούνται σε άλλες τρίτες χώρες ή τρίτους.
Άρθρο 91
Κανόνες ασφάλειας για την προστασία διαβαθμισμένων πληροφοριών και ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών
1.Ο οργανισμός θεσπίζει δικούς του κανόνες ασφάλειας που βασίζονται στις αρχές και τους κανόνες που προβλέπονται στους κανόνες ασφάλειας της Επιτροπής για την προστασία των διαβαθμισμένων πληροφοριών της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΔΠΕΕ») και των ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, διατάξεων περί ανταλλαγής με τρίτες χώρες, επεξεργασίας και αποθήκευσης τέτοιων πληροφοριών, όπως καθορίζονται στις αποφάσεις της Επιτροπής (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/443 και 2015/444. Οποιοσδήποτε διοικητικός διακανονισμός σχετικά με την ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών με τις αρμόδιες αρχές τρίτης χώρας ή, απουσία τέτοιου διακανονισμού, οποιαδήποτε έκτακτη ad hoc κοινοποίηση ΔΠΕΕ στις αρχές αυτές πρέπει να έχει εγκριθεί προηγουμένως από την Επιτροπή.
2.Οι κανόνες ασφάλειας εγκρίνονται από το διοικητικό συμβούλιο κατόπιν έγκρισης της Επιτροπής.
3.Η διαβάθμιση δεν αποκλείει τη διάθεση των πληροφοριών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η διαβίβαση και η επεξεργασία των πληροφοριών και εγγράφων που διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό εγκρίνονται από την Επιτροπή.
Τμήμα 3
Γενικό πλαίσιο και οργάνωση του οργανισμού
Άρθρο 92
Νομικό καθεστώς και έδρα
1.Ο οργανισμός είναι φορέας της Ένωσης. Διαθέτει νομική προσωπικότητα.
2.Σε κάθε κράτος μέλος, ο οργανισμός διαθέτει την ευρύτερη δυνατή δικαιοπρακτική ικανότητα που αναγνωρίζει το εθνικό δίκαιο στα νομικά πρόσωπα. Δύναται, ειδικότερα, να αποκτά και να διαθέτει κινητή και ακίνητη περιουσία και να έχει την ικανότητα διαδίκου.
3.Ο οργανισμός είναι ανεξάρτητος όσον αφορά την εκτέλεση της τεχνικής και επιχειρησιακής εντολής του.
4.Ο οργανισμός εκπροσωπείται από τον εκτελεστικό του διευθυντή.
5.Έδρα του οργανισμού ορίζεται η Βαρσοβία στην Πολωνία.
Άρθρο 93
Συμφωνία για την έδρα
1.Οι αναγκαίες ρυθμίσεις σχετικά με τη στέγαση του οργανισμού στο κράτος μέλος όπου εδρεύει ο οργανισμός και σχετικά με τις εγκαταστάσεις που πρέπει να θέσει στη διάθεση του οργανισμού το εν λόγω κράτος μέλος, καθώς και οι ειδικοί κανόνες που ισχύουν στο εν λόγω κράτος μέλος για τον εκτελεστικό διευθυντή, τους αναπληρωτές εκτελεστικούς διευθυντές, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, το προσωπικό του οργανισμού και τα μέλη των οικογενειών τους, καθορίζονται σε συμφωνία για την έδρα μεταξύ του οργανισμού και του κράτους μέλους στο οποίο εδρεύει ο οργανισμός.
2.Η συμφωνία για την έδρα συνάπτεται κατόπιν εξασφάλισης της έγκρισης του διοικητικού συμβουλίου.
3.Το κράτος μέλος στο οποίο εδρεύει ο οργανισμός εξασφαλίζει τις καλύτερες δυνατές συνθήκες για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένης της παροχής πολύγλωσσης και ευρωπαϊκού πνεύματος σχολικής εκπαίδευσης και κατάλληλων συγκοινωνιακών συνδέσεων.
Άρθρο 94
Προσωπικό
1.Στο μόνιμο και λοιπό προσωπικό εφαρμόζονται ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης») και το καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΚΛΠ»), όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ) αριθ. 259/68 του Συμβουλίου, καθώς και οι κανόνες που έχουν εγκριθεί με τη συμφωνία των θεσμικών οργάνων της Ένωσης για τους σκοπούς της εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και του εν λόγω καθεστώτος.
2.Ο τόπος απασχόλησης ορίζεται καταρχήν στο κράτος μέλος όπου βρίσκεται ο οργανισμός.
3.Τα μέλη του προσωπικού που υπόκεινται στο καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσλαμβάνονται καταρχήν αρχικά για ορισμένη διάρκεια πέντε ετών. Οι συμβάσεις τους μπορούν καταρχήν να ανανεωθούν μόνο μία φορά για ορισμένη μέγιστη διάρκεια πέντε ετών. Τυχόν μεταγενέστερη ανανέωση μπορεί να γίνεται μόνο για αόριστο χρόνο.
4.Το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να χορηγεί μηνιαία εξισωτική αμοιβή στα μέλη του μόνιμου και λοιπού προσωπικού του οργανισμού. Αυτή η εξισωτική αμοιβή υπολογίζεται ως ποσοστό της αμοιβής κάθε ενδιαφερόμενου μέλους του προσωπικού. Το ποσοστό αυτό δεν υπερβαίνει τη διαφορά μεταξύ του 100 % και του διορθωτικού συντελεστή που εφαρμόζεται στον τόπο απασχόλησης και επανεξετάζεται τακτικά. Πριν από τη χορήγηση αυτής της παροχής, λαμβάνεται δεόντως υπόψη η συνολική αμοιβή των επιμέρους μελών του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των επιστροφών εξόδων αποστολής.
Το διοικητικό συμβούλιο καθορίζει τους κανόνες εφαρμογής της παρούσας παραγράφου, με την προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής. Έως το 2024, το διοικητικό συμβούλιο θα επανεξετάσει τους κανόνες αυτούς, με προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής.
5.Για τους σκοπούς της εφαρμογής των άρθρων 32 και 45 και του άρθρου 53 παράγραφος 2, μόνο ένα μέλος του προσωπικού του οργανισμού το οποίο υπόκειται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης ή στον τίτλο II του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να διορισθεί συντονιστής ή αξιωματικός σύνδεσμος. Για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου 56, μόνο ένα μέλος του προσωπικού του οργανισμού το οποίο υπόκειται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης ή στο καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να αποσταλεί ως μέλος ομάδας.
6.Το διοικητικό συμβούλιο θεσπίζει εκτελεστικούς κανόνες για τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης και το καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε συμφωνία με την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 110 παράγραφος 2 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης·
7.Κατόπιν προηγούμενης έγκρισης της Επιτροπής, το διοικητικό συμβούλιο θεσπίζει κανόνες σχετικά με το επιχειρησιακό προσωπικό που θα αποσπαστεί από τα κράτη μέλη στον οργανισμό σύμφωνα με το άρθρο 57 και τους επικαιροποιεί κατά περίπτωση. Για τις εν λόγω διατάξεις λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι τα μέλη του επιχειρησιακού προσωπικού αποσπώνται προς αποστολή ως μέλη των ομάδων και διαθέτουν τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στο άρθρο 83. Περιλαμβάνονται διατάξεις σχετικά με τους όρους αποστολής. Κατά περίπτωση, το διοικητικό συμβούλιο αποσκοπεί στη διασφάλιση της συνέπειας με τους κανόνες που ισχύουν για την επιστροφή εξόδων αποστολής των μελών του μόνιμου και λοιπού προσωπικού.
Άρθρο 95
Προνόμια και ασυλίες
Το πρωτόκολλο περί προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εφαρμόζεται στον οργανισμό και στο μόνιμο και λοιπό προσωπικό του.
Άρθρο 96
Ευθύνη
1.Η συμβατική ευθύνη του οργανισμού διέπεται από το εφαρμοστέο στην οικεία σύμβαση δίκαιο.
2.Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι αρμόδιο να αποφαίνεται δυνάμει οποιασδήποτε ρήτρας διαιτησίας που περιλαμβάνεται σε σύμβαση που συνάπτει ο οργανισμός.
3.Σε περίπτωση εξωσυμβατικής ευθύνης, ο οργανισμός υποχρεούται να αποκαθιστά, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που είναι κοινές στα δίκαια των κρατών μελών, τις ζημίες που προξενούν οι υπηρεσίες ή το προσωπικό του οργανισμού κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
4.Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι αρμόδιο να εκδικάζει τις διαφορές που αφορούν τις αποζημιώσεις για τις ζημίες που αναφέρονται στην παράγραφο 3.
5.Η προσωπική ευθύνη των υπαλλήλων του οργανισμού έναντι αυτού διέπεται από τις διατάξεις του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις οποίες αυτοί υπόκεινται.
Άρθρο 97
Δομή της διοίκησης και της διαχείρισης του οργανισμού
Οι δομές διοίκησης και διαχείρισης του οργανισμού περιλαμβάνουν:
α)το διοικητικό συμβούλιο·
β)τον εκτελεστικό διευθυντή·
γ)τους αναπληρωτές εκτελεστικούς διευθυντές·
δ)το συμβουλευτικό φόρουμ·
ε)τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Άρθρο 98
Καθήκοντα του διοικητικού συμβουλίου
1.Το διοικητικό συμβούλιο είναι υπεύθυνο για τη λήψη των στρατηγικών αποφάσεων του οργανισμού σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
2.Το διοικητικό συμβούλιο:
α)διορίζει τον εκτελεστικό διευθυντή κατόπιν πρότασης της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 105·
β)διορίζει τους αναπληρωτές εκτελεστικούς διευθυντές κατόπιν πρότασης της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 105·
γ)λαμβάνει απόφαση για τη σύσταση τοπικού γραφείου ή την παράταση της διάρκειάς του σύμφωνα με το άρθρο 60 παράγραφος 6·
δ)εκδίδει αποφάσεις για τη διενέργεια της αξιολόγησης τρωτότητας, σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφοι 1 και 9, οι δε αποφάσεις λήψης μέτρων που εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 9 λαμβάνονται με πλειοψηφία των δύο τρίτων των μελών με δικαίωμα ψήφου·
ε)εκδίδει αποφάσεις σχετικά με τους καταλόγους υποχρεωτικών πληροφοριών και δεδομένων που πρέπει να ανταλλάσσουν με τον οργανισμό οι εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή προκειμένου ο οργανισμός να είναι σε θέση να εκτελεί τα καθήκοντά του·
στ)εκδίδει αποφάσεις σχετικά με την καθιέρωση κοινού υποδείγματος ολοκληρωμένης ανάλυσης κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 30 παράγραφος 1·
ζ)εκδίδει αποφάσεις σχετικά με τη φύση και τους όρους της αποστολής των αξιωματικών συνδέσμων στα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 2·
η)εγκρίνει επιχειρησιακή και τεχνική στρατηγική για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 5·
θ) εκδίδει απόφαση σχετικά με τα προφίλ και τους αριθμούς του επιχειρησιακού προσωπικού για τη διαχείριση των συνόρων και των μεταναστευτικών ροών εντός του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, σύμφωνα με το άρθρο 55 παράγραφος 4·
ι)εκδίδει την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων του οργανισμού για το προηγούμενο έτος και τη διαβιβάζει, το αργότερο έως την 1η Ιουλίου, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο·
ια)πριν από την 30ή Νοεμβρίου εκάστου έτους και λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής, εκδίδει, με πλειοψηφία των δύο τρίτων των μελών του που έχουν δικαίωμα ψήφου, ενιαίο έγγραφο προγραμματισμού, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον πολυετή προγραμματισμό και το πρόγραμμα εργασίας του οργανισμού για το επόμενο έτος, και το διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή·
ιβ)θεσπίζει διαδικασίες για τη λήψη αποφάσεων από τον εκτελεστικό διευθυντή σχετικά με τα τεχνικά και επιχειρησιακά καθήκοντα του οργανισμού·
ιγ)εγκρίνει, με πλειοψηφία των δύο τρίτων των μελών που έχουν δικαίωμα ψήφου, τον ετήσιο προϋπολογισμό του οργανισμού και ασκεί άλλα καθήκοντα σε σχέση με τον προϋπολογισμό του οργανισμού, σύμφωνα με το τμήμα 5 του παρόντος κεφαλαίου·
ιδ)ασκεί πειθαρχικό έλεγχο επί του εκτελεστικού διευθυντή και των αναπληρωτών εκτελεστικών διευθυντών, σε συμφωνία με τον εκτελεστικό διευθυντή·
ιε)θεσπίζει τον εσωτερικό του κανονισμό·
ιστ)καταρτίζει το οργανόγραμμα του οργανισμού και εγκρίνει την πολιτική του οργανισμού σε θέματα προσωπικού·
ιζ)εγκρίνει στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης, ανάλογη προς τους κινδύνους απάτης, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος και τα οφέλη των μέτρων που θα εφαρμοστούν·
ιη)θεσπίζει εσωτερικούς κανόνες για την πρόληψη και τη διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων στις οποίες εμπλέκονται μέλη του·
ιθ)ασκεί, σύμφωνα με την παράγραφο 8, όσον αφορά το προσωπικό του οργανισμού, τις εξουσίες που αναθέτουν ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης στην αρμόδια για τους διορισμούς αρχή, και το καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αρχή που είναι επιφορτισμένη με τη σύναψη των συμβάσεων πρόσληψης («εξουσίες ως αρμόδια για τους διορισμούς αρχή»)·
κ)θεσπίζει κανόνες εφαρμογής του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 110 παράγραφος 2 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης·
κα)μεριμνά για τη δέουσα συνέχεια σε ευρήματα και συστάσεις που προκύπτουν από τις εσωτερικές ή εξωτερικές εκθέσεις ελέγχου και αξιολογήσεις, καθώς και από τις έρευνες της OLAF·
κβ)εγκρίνει και επικαιροποιεί τακτικά τα σχέδια επικοινωνίας και διάδοσης που αναφέρονται στο άρθρο 10 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο·
κγ)διορίζει υπόλογο, ο οποίος υπόκειται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης και στο καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό, και είναι απολύτως ανεξάρτητος κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του·
κδ)αποφασίζει μια κοινή μεθοδολογία για την αξιολόγηση τρωτότητας, η οποία περιλαμβάνει τα αντικειμενικά κριτήρια βάσει των οποίων ο οργανισμός διεξάγει την αξιολόγηση τρωτότητας, τη συχνότητα τέτοιων αξιολογήσεων και τον τρόπο διεξαγωγής διαδοχικών αξιολογήσεων τρωτότητας·
κε)αποφασίζει σχετικά με την ενισχυμένη αξιολόγηση και παρακολούθηση ενός κράτους μέλους, όπως αναφέρεται στο άρθρο 33 παράγραφος 2·
κστ)διορίζει τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1·
κζ)εγκρίνει τις συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες·
κη)θεσπίζει, κατόπιν προηγούμενης έγκρισης της Επιτροπής, τους κανόνες ασφαλείας του οργανισμού σχετικά με την προστασία των διαβαθμισμένων πληροφοριών και των ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών της ΕΕ όπως αναφέρονται στο άρθρο 91·
κθ)διορίζει υπεύθυνο ασφάλειας ο οποίος υπόκειται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης και στο καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ο οποίος είναι αρμόδιος για την ασφάλεια εντός του οργανισμού, μεταξύ άλλων και για την προστασία ευαίσθητων και διαβαθμισμένων πληροφοριών.
Η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων που αναφέρεται στο στοιχείο θ) δημοσιεύεται.
3.Προκειμένου να εγκριθούν οι προτάσεις αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου όπως αναφέρεται στην παράγραφο 2 για συγκεκριμένες δραστηριότητες του οργανισμού που πραγματοποιούνται στα εξωτερικά σύνορα κράτους μέλους ή πολύ κοντά στα σύνορα κράτους μέλους, απαιτείται να υπερψηφιστούν από το μέλος του διοικητικού συμβουλίου που εκπροσωπεί το εν λόγω κράτος μέλος.
4.Το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να παρέχει συμβουλές στον εκτελεστικό διευθυντή για θέματα που αφορούν την εξέλιξη της επιχειρησιακής διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων και της επιστροφής, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την έρευνα.
5.Εάν η Ιρλανδία και/ή το Ηνωμένο Βασίλειο ζητήσουν να συμμετάσχουν σε συγκεκριμένες δραστηριότητες, το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει σχετικά με το αίτημα αυτό.
Το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει κατά περίπτωση, με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών του που έχουν δικαίωμα ψήφου. Για να λάβει την απόφασή του, το διοικητικό συμβούλιο εξετάζει κατά πόσον η συμμετοχή της Ιρλανδίας και/ή του Ηνωμένου Βασιλείου συμβάλλει στην επιτυχία της εκάστοτε δραστηριότητας. Στην απόφαση ορίζεται η χρηματοδοτική συνεισφορά της Ιρλανδίας και/ή του Ηνωμένου Βασιλείου στη δραστηριότητα για την οποία έχουν υποβάλει αίτημα συμμετοχής.
6.Το διοικητικό συμβούλιο διαβιβάζει κάθε χρόνο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο («αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή») όλα τα στοιχεία σχετικά με την έκβαση των διαδικασιών αξιολόγησης που διενεργούνται από τον οργανισμό.
7.Το διοικητικό συμβούλιο δύναται να συγκροτήσει εκτελεστικό συμβούλιο αποτελούμενο από έως τέσσερις εκπροσώπους του διοικητικού συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου του, και από έναν αντιπρόσωπο της Επιτροπής, με σκοπό να επικουρεί το διοικητικό συμβούλιο και τον εκτελεστικό διευθυντή κατά την προετοιμασία των αποφάσεων, των προγραμμάτων και των δραστηριοτήτων που πρόκειται να εγκριθούν από το διοικητικό συμβούλιο και να λαμβάνει ορισμένες προσωρινές, επείγουσες αποφάσεις εξ ονόματος του διοικητικού συμβουλίου όποτε είναι αναγκαίο. Το εκτελεστικό συμβούλιο δεν λαμβάνει αποφάσεις για θέματα όπου απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων ή τριών τετάρτων στο διοικητικό συμβούλιο. Το διοικητικό συμβούλιο δύναται να αναθέτει ορισμένα σαφώς καθορισμένα καθήκοντα στο εκτελεστικό συμβούλιο, ιδίως όταν με τον τρόπο αυτό βελτιώνεται η αποδοτικότητα του οργανισμού. Δεν δύναται να αναθέτει στο εκτελεστικό συμβούλιο καθήκοντα που σχετίζονται με αποφάσεις για τις οποίες απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων ή τριών τετάρτων στο διοικητικό συμβούλιο.
8.Το διοικητικό συμβούλιο εκδίδει, σύμφωνα με το άρθρο 110 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, απόφαση βάσει του άρθρου 2 παράγραφος 1 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και του άρθρου 6 του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την ανάθεση συναφών εξουσιών της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής στον εκτελεστικό διευθυντή, καθώς και για τον προσδιορισμό των προϋποθέσεων υπό τις οποίες μπορεί να ανασταλεί η εν λόγω ανάθεση. Ο εκτελεστικός διευθυντής εξουσιοδοτείται να μεταβιβάζει περαιτέρω τις εξουσίες αυτές.
Εφόσον επιβάλλεται λόγω εξαιρετικών περιστάσεων, το διοικητικό συμβούλιο δύναται, με απόφασή του, να αναστείλει προσωρινά την ανάθεση στον εκτελεστικό διευθυντή των εξουσιών της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής, και των εξουσιών που ο τελευταίος μεταβίβασε περαιτέρω. Ακολούθως δύναται να ασκήσει τις αρμοδιότητες αυτές το ίδιο ή να τις μεταβιβάσει σε κάποιο από τα μέλη του ή σε άλλο μέλος του προσωπικού πλην του εκτελεστικού διευθυντή.
Άρθρο 99
Σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου
1.Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 3, το διοικητικό συμβούλιο αποτελείται από έναν εκπρόσωπο κάθε κράτους μέλους και από δύο εκπροσώπους της Επιτροπής, που έχουν όλοι δικαίωμα ψήφου. Για τον σκοπό αυτό, κάθε κράτος μέλος διορίζει ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου καθώς και ένα αναπληρωματικό μέλος που εκπροσωπεί το τακτικό μέλος όταν αυτό απουσιάζει. Η Επιτροπή διορίζει δύο μέλη καθώς και τους αναπληρωτές τους. Η διάρκεια της θητείας είναι τετραετής. Η θητεία είναι ανανεώσιμη.
2.Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου διορίζονται με βάση τον βαθμό της σχετικής πείρας και εμπειρογνωμοσύνης υψηλού επιπέδου που διαθέτουν στον τομέα της επιχειρησιακής συνεργασίας για τη διαχείριση των συνόρων και την επιστροφή και τις σχετικές δεξιότητές τους στη διαχείριση, τη διοίκηση και την κατάρτιση προϋπολογισμού. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή επιδιώκουν την επίτευξη ισορροπημένης εκπροσώπησης των φύλων στο διοικητικό συμβούλιο.
3.Στον οργανισμό δύνανται να μετάσχουν χώρες που συμμετέχουν στην υλοποίηση, εφαρμογή και ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν. Κάθε χώρα έχει έναν εκπρόσωπο και ένα αναπληρωματικό μέλος στο διοικητικό συμβούλιο. Εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις που έχουν καταρτισθεί δυνάμει των οικείων διατάξεων των συμφωνιών σύνδεσης των χωρών αυτών, οι οποίες καθορίζουν τη φύση, την έκταση, καθώς και λεπτομερείς κανόνες για τη συμμετοχή των εν λόγω χωρών στις εργασίες του οργανισμού, περιλαμβανομένων διατάξεων περί χρηματοδοτικών συνεισφορών και προσωπικού.
Άρθρο 100
Πολυετής προγραμματισμός και ετήσια προγράμματα εργασίας
1.Το διοικητικό συμβούλιο, το αργότερο έως την 30ή Νοεμβρίου κάθε έτους, εγκρίνει τελικό έγγραφο προγραμματισμού το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον πολυετή προγραμματισμό και τον ετήσιο προγραμματισμό του οργανισμού για το επόμενο έτος, βάσει σχεδίου το οποίο υποβάλλεται από τον εκτελεστικό διευθυντή και εγκρίνεται από το διοικητικό συμβούλιο. Το τελικό έγγραφο προγραμματισμού εγκρίνεται έπειτα από θετική γνώμη της Επιτροπής, όσον αφορά τον πολυετή προγραμματισμό, κατόπιν διαβούλευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εάν ο οργανισμός αποφασίσει να μην λάβει υπόψη στοιχεία της γνώμης της Επιτροπής, παρέχει εμπεριστατωμένη αιτιολόγηση. Το διοικητικό συμβούλιο διαβιβάζει το εν λόγω έγγραφο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.
2.Το έγγραφο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 οριστικοποιείται μετά την τελική έγκριση του γενικού προϋπολογισμού. Προσαρμόζεται ανάλογα εφόσον κρίνεται απαραίτητο.
3.Ο πολυετής προγραμματισμός καθορίζει τον συνολικό στρατηγικό προγραμματισμό, σε μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βάση, ο οποίος περιλαμβάνει στόχους, προσδοκώμενα αποτελέσματα και δείκτες επιδόσεων, καθώς και προγραμματισμό πόρων, συμπεριλαμβανομένου του πολυετούς προϋπολογισμού, του προσωπικού και της ανάπτυξης των ικανοτήτων του οργανισμού. Ο πολυετής προγραμματισμός ορίζει τους στρατηγικούς τομείς επέμβασης και επεξηγεί τις ενέργειες που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων. Περιλαμβάνει μια στρατηγική για τις σχέσεις με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, καθώς και τις δραστηριότητες που συνδέονται με την εν λόγω στρατηγική.
4.Ο πολυετής προγραμματισμός υλοποιείται μέσω των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας και επικαιροποιείται, κατά περίπτωση, ανάλογα με την έκβαση της αξιολόγησης που εκπονείται κατά το άρθρο 116. Τα πορίσματα αυτών των αξιολογήσεων αποτυπώνονται επίσης, κατά περίπτωση, στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας του επόμενου έτους.
5.Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας περιλαμβάνει περιγραφή των προς χρηματοδότηση δραστηριοτήτων, καθώς και λεπτομερείς στόχους και αναμενόμενα αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένων των δεικτών επιδόσεων. Περιλαμβάνει, επίσης, ένα δείγμα των οικονομικών και ανθρώπινων πόρων που διατίθενται για κάθε δραστηριότητα, σύμφωνα με τις αρχές της κατάρτισης προϋπολογισμού και της διαχείρισης βάσει δραστηριοτήτων. Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας συμβαδίζει με τον πολυετή προγραμματισμό. Καθορίζει με σαφήνεια τα καθήκοντα που προστίθενται, τροποποιούνται ή καταργούνται σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος.
6.Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας εγκρίνεται σύμφωνα με το νομοθετικό πρόγραμμα της Ένωσης σε τομείς σχετικούς με τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και την επιστροφή.
7.Σε περίπτωση ανάθεσης νέων καθηκόντων στον οργανισμό, μετά την έγκριση του ετήσιου προγράμματος εργασίας, το διοικητικό συμβούλιο τροποποιεί το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας.
8.Οποιαδήποτε ουσιαστική τροποποίηση στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, ιδίως η τροποποίηση που οδηγεί σε ανακατανομή των δημοσιονομικών πόρων σε ποσοστό άνω του 2 % του ετήσιου προϋπολογισμού, εγκρίνεται με την ίδια διαδικασία που εφαρμόζεται και για το αρχικό ετήσιο πρόγραμμα εργασίας. Το διοικητικό συμβούλιο δύναται να αναθέτει στον εκτελεστικό διευθυντή την εξουσία να επιφέρει μη ουσιαστικές τροποποιήσεις στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας.
Άρθρο 101
Προεδρία του διοικητικού συμβουλίου
1.Το διοικητικό συμβούλιο εκλέγει πρόεδρο και αναπληρωτή πρόεδρο μεταξύ των μελών του που έχουν δικαίωμα ψήφου. Ο πρόεδρος και ο αναπληρωτής πρόεδρος εκλέγονται με πλειοψηφία των δύο τρίτων των μελών του διοικητικού συμβουλίου που έχουν δικαίωμα ψήφου. Ο αναπληρωτής πρόεδρος αντικαθιστά αυτοδικαίως τον πρόεδρο σε περίπτωση που ο τελευταίος κωλύεται να ασκήσει τα καθήκοντά του.
2.Η θητεία του προέδρου και του αναπληρωτή προέδρου λήγει όταν παύουν να είναι μέλη του διοικητικού συμβουλίου. Με την επιφύλαξη της ανωτέρω διάταξης, η θητεία του προέδρου ή του αναπληρωτή προέδρου είναι τετραετής. Η θητεία μπορεί να ανανεωθεί άπαξ.
Άρθρο 102
Συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου
1.Οι συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου συγκαλούνται από τον πρόεδρό του.
2.Ο εκτελεστικός διευθυντής λαμβάνει μέρος στις συνεδριάσεις χωρίς δικαίωμα ψήφου.
3.Το διοικητικό συμβούλιο πραγματοποιεί τουλάχιστον δύο τακτικές συνεδριάσεις τον χρόνο. Επιπλέον, συνέρχεται με πρωτοβουλία του προέδρου, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής ή κατόπιν αιτήματος τουλάχιστον του ενός τρίτου των μελών του. Όταν κρίνεται απαραίτητο, το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να πραγματοποιεί κοινές συνεδριάσεις με το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο και της Ευρωπόλ.
4.Η Ιρλανδία καλείται να παραστεί στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου.
5.Το Ηνωμένο Βασίλειο καλείται να παραστεί στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου που θα πραγματοποιηθούν πριν από την ημερομηνία αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση.
6.Εκπρόσωποι του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο και της Ευρωπόλ καλούνται να παραστούν στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου. Το διοικητικό συμβούλιο μπορεί επίσης να προσκαλεί εκπρόσωπο των αρμόδιων θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης.
7.Το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να προσκαλεί, σύμφωνα με τον εσωτερικό του κανονισμό, οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο η γνώμη του οποίου μπορεί να παρουσιάζει ενδιαφέρον, να συμμετέχει στις συνεδριάσεις του ως παρατηρητής.
8.Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου μπορούν, με την επιφύλαξη των διατάξεων του εσωτερικού του κανονισμού, να επικουρούνται από συμβούλους ή εμπειρογνώμονες.
9.Η γραμματειακή υποστήριξη του διοικητικού συμβουλίου παρέχεται από τον οργανισμό.
Άρθρο 103
Ψηφοφορία
1.Με την επιφύλαξη του άρθρου 55 παράγραφος 4 σημεία 3, 9 και 13, του άρθρου 98 παράγραφος 2, του άρθρου 100 παράγραφος 1 και του άρθρου 105 παράγραφοι 2 και 4, το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει με απόλυτη πλειοψηφία των μελών του που έχουν δικαίωμα ψήφου.
2.Κάθε μέλος διαθέτει μία ψήφο. Κατά την απουσία μέλους, το δικαίωμα ψήφου του δικαιούται να το ασκήσει ο αναπληρωτής του. Ο εκτελεστικός διευθυντής δεν ψηφίζει.
3.Ο εσωτερικός κανονισμός καθορίζει λεπτομερέστερα τις ρυθμίσεις που αφορούν την ψηφοφορία. Ο κανονισμός περιλαμβάνει ιδίως τους όρους υπό τους οποίους ένα μέλος μπορεί να ενεργεί για λογαριασμό ενός άλλου μέλους καθώς επίσης και τις όποιες απαιτήσεις απαρτίας.
4.Οι εκπρόσωποι χωρών που συμμετέχουν στην υλοποίηση, εφαρμογή και ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν έχουν περιορισμένα δικαιώματα ψήφου που ανταποκρίνονται στις αντίστοιχες διευθετήσεις τους. Προκειμένου οι συνδεδεμένες χώρες να μπορέσουν να ασκήσουν το δικαίωμα ψήφου τους, ο οργανισμός καθορίζει λεπτομερώς την ημερήσια διάταξη, προσδιορίζοντας τα σημεία για τα οποία έχει χορηγηθεί περιορισμένο δικαίωμα ψήφου.
Άρθρο 104
Αρμοδιότητες και εξουσίες του εκτελεστικού διευθυντή
1.Ο οργανισμός διοικείται από τον εκτελεστικό διευθυντή του, ο οποίος είναι εντελώς ανεξάρτητος κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Με την επιφύλαξη των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων των θεσμικών οργάνων της Ένωσης και του διοικητικού Συμβουλίου, ο εκτελεστικός διευθυντής δεν επιζητεί ούτε δέχεται υποδείξεις από οποιαδήποτε κυβέρνηση ή από άλλο φορέα.
2.Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο δύνανται να καλέσουν τον εκτελεστικό διευθυντή να υποβάλει αναφορά για την εκτέλεση των καθηκόντων του. Η αναφορά αυτή περιλαμβάνει την εφαρμογή και παρακολούθηση της στρατηγικής θεμελιωδών δικαιωμάτων, την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων του οργανισμού για το προηγούμενο έτος, το πρόγραμμα εργασίας για το επόμενο έτος και το πολυετές πρόγραμμα εργασίας του οργανισμού ή οποιοδήποτε άλλο ζήτημα σχετίζεται με τις δραστηριότητες του οργανισμού. Ο εκτελεστικός διευθυντής προβαίνει ακόμη σε δήλωση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αν του ζητηθεί, και υποβάλλει σε αυτό τακτικές εκθέσεις.
3.Ο εκτελεστικός διευθυντής είναι υπεύθυνος για την προετοιμασία και εφαρμογή των στρατηγικών αποφάσεων που λαμβάνει το διοικητικό συμβούλιο, καθώς και για τη λήψη των αποφάσεων που σχετίζονται με τις επιχειρησιακές δραστηριότητες του οργανισμού σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Ο εκτελεστικός διευθυντής έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες και εξουσίες:
α)προτείνει, καταρτίζει και εφαρμόζει τις στρατηγικές αποφάσεις, τα προγράμματα και τις δραστηριότητες που εγκρίνει το διοικητικό συμβούλιο εντός των ορίων που καθορίζονται από τον παρόντα κανονισμό, τους εκτελεστικούς κανόνες του και την εφαρμοστέα νομοθεσία·
β)προβαίνει σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης εσωτερικών διοικητικών οδηγιών και της δημοσίευσης ανακοινώσεων, προκειμένου να διασφαλίσει την καθημερινή διαχείριση και λειτουργία του οργανισμού σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό·
γ)κάθε έτος καταρτίζει το σχέδιο του ενιαίου εγγράφου προγραμματισμού και το υποβάλλει στο διοικητικό συμβούλιο προς έγκριση πριν από την αποστολή του στα θεσμικά όργανα έως την 31η Ιανουαρίου·
δ)κάθε έτος καταρτίζει την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων του οργανισμού και την υποβάλλει στο διοικητικό συμβούλιο·
ε)καταρτίζει σχέδιο κατάστασης προβλέψεων εσόδων και δαπανών του οργανισμού, στο πλαίσιο του ενιαίου εγγράφου προγραμματισμού, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 111, και εκτελεί τον προϋπολογισμό κατ’ εφαρμογή του άρθρου 112·
στ)αναθέτει τις εξουσίες του σε άλλα μέλη του προσωπικού του οργανισμού, στο πλαίσιο των κανόνων που θεσπίζονται με τη διαδικασία του άρθρου 98 παράγραφος 2 σημείο ιε)·
ζ)εκδίδει σύσταση λήψης μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 9, συμπεριλαμβανομένων αποφάσεων που προτείνουν στα κράτη μέλη την ανάληψη και εκτέλεση κοινών επιχειρήσεων, επιχειρήσεων ταχείας επέμβασης στα σύνορα ή οποιαδήποτε άλλη ενέργεια που αναφέρεται στο άρθρο 37 παράγραφος 2·
η)αξιολογεί, εγκρίνει και συντονίζει προτάσεις που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη για κοινές επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις ταχείας επέμβασης στα σύνορα σύμφωνα με το άρθρο 38 παράγραφος 3·
θ)αξιολογεί, εγκρίνει και συντονίζει αιτήματα των κρατών μελών για κοινές επιχειρήσεις επιστροφής και επεμβάσεις επιστροφής, σύμφωνα με τα άρθρα 51 και 54·
ι)εξασφαλίζει την εκτέλεση των επιχειρησιακών σχεδίων που αναφέρονται στα άρθρα 39 και 43 και στο άρθρο 54 παράγραφος 4·
ια)αξιολογεί το αίτημα κράτους μέλους για συνδρομή προς τις ομάδες στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, καθώς και την εκτίμηση των αναγκών του, σε συντονισμό με τους συναφείς οργανισμούς της Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 παράγραφος 3·
ιβ)εξασφαλίζει την εκτέλεση της απόφασης της Επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 43 παράγραφος 1·
ιγ)αποσύρει τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων σύμφωνα με το άρθρο 47·
ιδ)αξιολογεί τα αποτελέσματα δραστηριοτήτων σύμφωνα με το άρθρο 48·
ιε)προσδιορίζει τον ελάχιστο αριθμό αντικειμένων τεχνικού εξοπλισμού που απαιτείται για την κάλυψη των αναγκών του οργανισμού, ειδικότερα σε ό,τι αφορά την ικανότητά του να πραγματοποιεί κοινές επιχειρήσεις, αποστολές ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα, επιχειρήσεις επιστροφής και επεμβάσεις επιστροφής, σύμφωνα με το άρθρο 64 παράγραφος 5·
ιστ)προτείνει τη σύσταση τοπικού γραφείου ή την παράταση του χρονικού διαστήματος της λειτουργίας του σύμφωνα με το άρθρο 60 παράγραφος 6·
ιζ)διορίζει τους προϊσταμένους των τοπικών γραφείων σύμφωνα με το άρθρο 60 παράγραφος 4·
ιη)καταρτίζει σχέδιο δράσης με βάση τα συμπεράσματα εσωτερικών ή εξωτερικών εκθέσεων ελέγχου και αξιολογήσεων, καθώς και έρευνες της OLAF, και υποβάλλει έκθεση στην Επιτροπή ανά εξάμηνο και ανά τακτά χρονικά διαστήματα στο διοικητικό συμβούλιο·
ιθ)προστατεύει τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης εφαρμόζοντας προληπτικά μέτρα κατά της απάτης, της διαφθοράς και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων με αποτελεσματικούς ελέγχους και, εφόσον διαπιστώνονται παρατυπίες, ανακτά τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά και, κατά περίπτωση, επιβάλλει αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές διοικητικές και χρηματικές ποινές·
κ)χαράσσει μια στρατηγική του οργανισμού για την καταπολέμηση της απάτης και την υποβάλλει στο διοικητικό συμβούλιο προς έγκριση.
4.Ο εκτελεστικός διευθυντής είναι υπόλογος για τις ενέργειές του στο διοικητικό συμβούλιο.
5.Ο εκτελεστικός διευθυντής είναι ο νόμιμος εκπρόσωπος του οργανισμού.
Άρθρο 105
Διορισμός του εκτελεστικού διευθυντή και των αναπληρωτών εκτελεστικών διευθυντών
1.Η Επιτροπή προτείνει τουλάχιστον τρεις υποψηφίους για τη θέση του εκτελεστικού διευθυντή και για τις θέσεις του κάθε αναπληρωτή εκτελεστικού διευθυντή με βάση κατάλογο που καταρτίζεται κατόπιν δημοσίευσης της θέσης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και, εφόσον χρειάζεται, στον Τύπο ή σε ιστότοπους του διαδικτύου.
2.Ο εκτελεστικός διευθυντής διορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο με βάση τα προσόντα και την τεκμηριωμένη και υψηλού επιπέδου ικανότητά του σε θέματα διοίκησης και διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της συναφούς επαγγελματικής πείρας του σε ανώτερες θέσεις στον τομέα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων και της επιστροφής, κατόπιν της πρότασης της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 1. Πριν από τον διορισμό, ο κάθε υποψήφιος που προτείνεται από την Επιτροπή καλείται να προβεί σε δήλωση ενώπιον των αρμόδιων επιτροπών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και να απαντήσει σε ερωτήσεις των μελών τους.
Μετά από αυτή τη δήλωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκδίδει γνώμη στην οποία εκθέτει τις απόψεις του, και μπορεί να υποδείξει έναν προτιμώμενο υποψήφιο.
Το διοικητικό συμβούλιο διορίζει τον εκτελεστικό διευθυντή λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη αυτή. Το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει με πλειοψηφία δύο τρίτων των μελών του που έχουν δικαίωμα ψήφου.
Εάν το διοικητικό συμβούλιο αποφασίσει να διορίσει άλλον υποψήφιο από εκείνον που έχει υποδείξει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως προτιμώμενο υποψήφιο, ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο γραπτώς για τον τρόπο με τον οποίο ελήφθη υπόψη η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ο εκτελεστικός διευθυντής παύεται από το διοικητικό συμβούλιο, κατόπιν πρότασης της Επιτροπής.
3.Ο εκτελεστικός διευθυντής επικουρείται από τρεις αναπληρωτές εκτελεστικούς διευθυντές. Σε κάθε αναπληρωτή εκτελεστικό διευθυντή ανατίθεται ένας συγκεκριμένος τομέας αρμοδιότητας. Σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του εκτελεστικού διευθυντή, τα καθήκοντά του αναλαμβάνει ένας από τους αναπληρωτές εκτελεστικούς διευθυντές.
4.Οι αναπληρωτές εκτελεστικοί διευθυντές διορίζονται από το διοικητικό συμβούλιο βάσει της πρότασης της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 1 και διαβούλευσης με τον εκτελεστικό διευθυντή, με βάση τα προσόντα και τη δέουσα ικανότητά τους σε θέματα διοίκησης και διαχείρισης, καθώς και τη συναφή επαγγελματική εμπειρία τους στον τομέα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων και της επιστροφής. Το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει με πλειοψηφία δύο τρίτων των μελών του που έχουν δικαίωμα ψήφου.
Το διοικητικό συμβούλιο έχει αρμοδιότητα να παύει τους αναπληρωτές εκτελεστικούς διευθυντές σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο.
5.Η θητεία του εκτελεστικού διευθυντή είναι πενταετής. Στο τέλος της περιόδου αυτής, η Επιτροπή πραγματοποιεί αξιολόγηση κατά την οποία εξετάζονται οι επιδόσεις του εκτελεστικού διευθυντή, καθώς και τα μελλοντικά καθήκοντα και προκλήσεις του οργανισμού.
6.Το διοικητικό συμβούλιο, κατόπιν πρότασης της Επιτροπής που λαμβάνει υπόψη την αναφερόμενη στην παράγραφο 5 αξιολόγηση, δύναται να παρατείνει άπαξ τη θητεία του εκτελεστικού διευθυντή, για μέγιστη περίοδο πέντε επιπλέον ετών.
7.Η θητεία των αναπληρωτών εκτελεστικών διευθυντών είναι πενταετής. Το διοικητικό συμβούλιο δύναται να παρατείνει την εν λόγω θητεία άπαξ, για μέγιστη περίοδο πέντε επιπλέον ετών.
8.Ο εκτελεστικός διευθυντής και οι αναπληρωτές εκτελεστικοί διευθυντές προσλαμβάνονται ως έκτακτοι υπάλληλοι του οργανισμού δυνάμει του άρθρου 2 στοιχείο α) του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 106
Συμβουλευτικό φόρουμ
1.Ο οργανισμός συγκροτεί ένα συμβουλευτικό φόρουμ, το οποίο επικουρεί τον εκτελεστικό διευθυντή και το διοικητικό συμβούλιο παρέχοντας ανεξάρτητες συμβουλές σε ζητήματα θεμελιωδών δικαιωμάτων.
2.Ο οργανισμός προσκαλεί την EASO, τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και άλλους συναφείς οργανισμούς να μετάσχουν στο συμβουλευτικό φόρουμ. Κατόπιν πρότασης του εκτελεστικού διευθυντή, το διοικητικό συμβούλιο αποφασίζει τη σύνθεση του συμβουλευτικού φόρουμ και τις λεπτομέρειες διαβίβασης πληροφοριών προς αυτό. Μετά από διαβούλευση με το διοικητικό συμβούλιο και τον εκτελεστικό διευθυντή, το συμβουλευτικό φόρουμ ορίζει τις μεθόδους εργασίας του και καταρτίζει το πρόγραμμα εργασίας του.
3.Το συμβουλευτικό φόρουμ γνωμοδοτεί για την περαιτέρω ανάπτυξη και εφαρμογή της στρατηγικής θεμελιωδών δικαιωμάτων, τη συγκρότηση του μηχανισμού καταγγελιών, τους κώδικες δεοντολογίας και το κοινό βασικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα.
4.Το συμβουλευτικό φόρουμ συντάσσει ετήσια έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητές του. Η εν λόγω έκθεση δημοσιοποιείται.
5.Με την επιφύλαξη των καθηκόντων του υπεύθυνου θεμελιωδών δικαιωμάτων, το συμβουλευτικό φόρουμ έχει ουσιαστική πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες που αφορούν τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων διενεργώντας επιτόπιες επισκέψεις στα σημεία κοινών επιχειρήσεων ή επιχειρήσεων ταχείας επέμβασης στα σύνορα με τη σύμφωνη γνώμη του κράτους μέλους υποδοχής, και σε περιοχές κέντρων υποδοχής και ταυτοποίησης ή σε ελεγχόμενα κέντρα, σε επιχειρήσεις επιστροφής και επεμβάσεις επιστροφής.
Άρθρο 107
Υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων
1.Το διοικητικό συμβούλιο ορίζει έναν υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων. Έχει ως καθήκον να συμβάλλει στη στρατηγική θεμελιωδών δικαιωμάτων του οργανισμού, να παρακολουθεί τη συμμόρφωσή της με τα θεμελιώδη δικαιώματα και να προωθεί τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Διαθέτει την απαιτούμενη ικανότητα και πείρα στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
2.Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων ενεργεί ανεξάρτητα κατά την άσκηση των καθηκόντων του. Υποβάλλει έκθεση απευθείας στο διοικητικό συμβούλιο και συνεργάζεται με το συμβουλευτικό φόρουμ. Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων υποβάλλει τακτικά εκθέσεις και με τον τρόπο αυτόν συμβάλλει στον μηχανισμό για την παρακολούθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
3.Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων γνωμοδοτεί για τα επιχειρησιακά σχέδια που καταρτίζονται σύμφωνα με το άρθρο 39, το άρθρο 43, το άρθρο 54 παράγραφος 4 και το άρθρο 75 παράγραφος 3. Έχει πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες που αφορούν τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλες τις δραστηριότητες του οργανισμού.
Άρθρο 108
Μηχανισμοί υποβολής καταγγελιών
1.Ο οργανισμός, σε συνεργασία με τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων, λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη δημιουργία ενός μηχανισμού υποβολής καταγγελιών σύμφωνα με το παρόν άρθρο, με σκοπό την παρακολούθηση και διασφάλιση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλες τις δραστηριότητες του οργανισμού.
2.Οποιοδήποτε πρόσωπο επηρεάζεται άμεσα από τις ενέργειες του προσωπικού που συμμετέχει σε κοινή επιχείρηση, πιλοτικό σχέδιο, ταχεία επέμβαση στα σύνορα, αποστολή ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, κοινή επιχείρηση επιστροφής ή επέμβαση επιστροφής και θεωρεί ότι έχουν παραβιαστεί τα θεμελιώδη δικαιώματά του λόγω των ανωτέρω ενεργειών, ή οποιοδήποτε μέρος αντιπροσωπεύει το πρόσωπο αυτό, δύναται να υποβάλει έγγραφη καταγγελία στον οργανισμό.
3.Μόνο τεκμηριωμένες καταγγελίες που αφορούν συγκεκριμένες παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων γίνονται παραδεκτές.
4.Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων είναι υπεύθυνος για τη διεκπεραίωση των καταγγελιών που λαμβάνει ο οργανισμός, σύμφωνα με το δικαίωμα στη χρηστή διοίκηση. Για τον σκοπό αυτό, ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων εξετάζει το παραδεκτό των καταγγελιών, καταχωρίζει εκείνες που γίνονται δεκτές, διαβιβάζει όλες τις καταχωρισμένες καταγγελίες στον εκτελεστικό διευθυντή, διαβιβάζει καταγγελίες που αφορούν μέλη των ομάδων στο κράτος μέλος καταγωγής, ενημερώνει τη σχετική αρχή ή φορέα με αρμοδιότητα για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε κράτος μέλος και καταχωρίζει και εξασφαλίζει τις ενέργειες παρακολούθησης που λαμβάνονται από τον οργανισμό ή το εν λόγω κράτος μέλος.
5.Σύμφωνα με το δικαίωμα στη χρηστή διοίκηση, σε περίπτωση που μια καταγγελία κριθεί παραδεκτή, οι καταγγέλλοντες ενημερώνονται ότι έχει καταχωρισθεί η εν λόγω καταγγελία, έχει ξεκινήσει η διενέργεια αξιολόγησης και ότι δύνανται να αναμένουν απάντηση, αμέσως μόλις αυτή καταστεί διαθέσιμη. Αν η καταγγελία διαβιβαστεί σε εθνικές αρχές ή εθνικούς φορείς, διαβιβάζονται στον καταγγέλλοντα τα στοιχεία επικοινωνίας τους. Αν η καταγγελία κριθεί απαράδεκτη, οι καταγγέλλοντες ενημερώνονται σχετικά με τους λόγους του απαραδέκτου και, αν είναι εφικτό, σχετικά με περαιτέρω επιλογές για την αντιμετώπιση των ανησυχιών τους.
Όλες οι αποφάσεις είναι έγγραφες και αιτιολογημένες.
6.Στην περίπτωση καταχώρισης καταγγελίας που αφορά μέλος του προσωπικού του οργανισμού, ο εκτελεστικός διευθυντής μεριμνά, σε διαβούλευση με τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων, για την κατάλληλη συνέχεια, συμπεριλαμβανομένων πειθαρχικών μέτρων, όπου κρίνεται αναγκαίο. Ο εκτελεστικός διευθυντής υποβάλλει με τη σειρά του, μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία, έκθεση στον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων σχετικά με τα ευρήματα και τη συνέχεια που δίνει ο οργανισμός στην καταγγελία, συμπεριλαμβανομένων πειθαρχικών μέτρων, όπου κρίνεται αναγκαίο.
Σε περίπτωση που μια καταγγελία αφορά ζητήματα προστασίας δεδομένων, ο εκτελεστικός διευθυντής εξασφαλίζει τη συμμετοχή του υπεύθυνου προστασίας δεδομένων του οργανισμού. Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων και ο υπεύθυνος προστασίας δεδομένων καταρτίζουν εγγράφως μνημόνιο συμφωνίας στο οποίο προσδιορίζεται ο καταμερισμός των καθηκόντων και η συνεργασία σε σχέση με τις καταγγελίες που λαμβάνονται.
7.Σε περίπτωση καταχώρισης καταγγελίας που αφορά μέλος ομάδας κράτους μέλους υποδοχής ή μέλος ομάδας από άλλα συμμετέχοντα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων αποσπασμένων μελών των ομάδων ή αποσπασμένων εθνικών εμπειρογνωμόνων, το κράτος μέλος καταγωγής μεριμνά ώστε να δοθεί η κατάλληλη συνέχεια, συμπεριλαμβανομένων πειθαρχικών μέτρων, εφόσον απαιτείται, ή άλλων μέτρων σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Το οικείο κράτος μέλος υποβάλλει στον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων, εντός συγκεκριμένης προθεσμίας και, εάν είναι απαραίτητο, σε τακτικά εφεξής διαστήματα, έκθεση σχετικά με τα ευρήματα και τη συνέχεια που δίνεται στην καταγγελία. Ο οργανισμός δίνει συνέχεια στο ζήτημα, αν δεν λάβει έκθεση από το σχετικό κράτος μέλος.
8.Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι μέλος ομάδας έχει παραβιάσει θεμελιώδη δικαιώματα ή δεν έχει τηρήσει υποχρεώσεις διεθνούς προστασίας, ο οργανισμός μπορεί να ζητήσει από το κράτος μέλος να απομακρύνει αμέσως το συγκεκριμένο μέλος από τη δραστηριότητα του οργανισμού ή από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής.
9.Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων υποβάλλει έκθεση στον εκτελεστικό διευθυντή και στο διοικητικό συμβούλιο σχετικά με τα ευρήματα του οργανισμού και των κρατών μελών και τη συνέχεια που δίνεται από τον οργανισμό και τα κράτη μέλη στις καταγγελίες. Ο οργανισμός περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τον μηχανισμό υποβολής καταγγελιών στην ετήσια έκθεσή του.
10.Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων συντάσσει, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 έως 9 και κατόπιν διαβούλευσης με το συμβουλευτικό φόρουμ, τυποποιημένο έντυπο καταγγελίας, με το οποίο ζητούνται λεπτομερείς και συγκεκριμένες πληροφορίες αναφορικά με την εικαζόμενη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων. Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων συντάσσει και περαιτέρω λεπτομερείς κανόνες, αν είναι αναγκαίο. Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων υποβάλλει το εν λόγω έντυπο και τους περαιτέρω λεπτομερείς κανόνες στον εκτελεστικό διευθυντή και στο διοικητικό συμβούλιο.
Ο οργανισμός διασφαλίζει ότι οι πληροφορίες σχετικά με τη δυνατότητα και τη διαδικασία υποβολής καταγγελίας είναι άμεσα διαθέσιμες, ακόμη και στα ευάλωτα πρόσωπα. Το τυποποιημένο έντυπο καταγγελίας καθίσταται διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο του οργανισμού και σε έντυπη μορφή καθ’ όλη τη διάρκεια των δραστηριοτήτων του οργανισμού, σε γλώσσες που κατανοούν ή μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι κατανοούν οι υπήκοοι τρίτων χωρών. Οι καταγγελίες εξετάζονται από τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων ακόμη και αν δεν έχουν υποβληθεί μέσω του τυποποιημένου εντύπου καταγγελιών.
11.Η διαχείριση και επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που περιέχονται σε καταγγελία πραγματοποιείται από τον οργανισμό περιλαμβανομένου του υπευθύνου θεμελιωδών δικαιωμάτων, σύμφωνα με τον [κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001], και από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και την οδηγία (ΕΕ) 2016/680.
Ο καταγγέλλων, με την υποβολή της καταγγελίας του, θεωρείται ότι συναινεί στην επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τον οργανισμό και τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την έννοια του άρθρου 5 στοιχείο δ) του [κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001].
Με σκοπό τη διασφάλιση των συμφερόντων των καταγγελλόντων, οι καταγγελίες διεκπεραιώνονται εμπιστευτικά από τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων, σύμφωνα με το εθνικό και το ενωσιακό δίκαιο, εκτός εάν ο καταγγέλλων αποποιηθεί ρητά του δικαιώματος τήρησης του απορρήτου. Εάν καταγγέλλοντες αποποιηθούν το δικαίωμα τήρησης του απορρήτου, συνάγεται συναίνεσή τους στη γνωστοποίηση της ταυτότητάς τους από τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων ή από τον οργανισμό στις αρμόδιες αρχές ή φορείς, σε σχέση με το καταγγελλόμενο ζήτημα, εφόσον είναι αναγκαίο.
Άρθρο 109
Γλωσσικό καθεστώς
1.Ο οργανισμός υπόκειται στις διατάξεις του κανονισμού αριθ. 1.
2.Με την επιφύλαξη των αποφάσεων που λαμβάνονται βάσει του άρθρου 342 ΣΛΕΕ, η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων και το πρόγραμμα εργασίας του άρθρου 98 παράγραφος 2 σημεία 10) και 11) συντάσσονται σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ένωσης.
3.Οι μεταφραστικές υπηρεσίες που απαιτούνται για τη λειτουργία του οργανισμού παρέχονται από το Μεταφραστικό Κέντρο των Οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 110
Διαφάνεια και επικοινωνία
1.Κατά τη διεκπεραίωση αιτήσεων πρόσβασης σε έγγραφα που κατέχει, ο οργανισμός υπόκειται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1049/2001.
2.Ο οργανισμός προβαίνει, με δική του πρωτοβουλία, σε ανακοινώσεις που εμπίπτουν στο πεδίο των καθηκόντων του. Δημοσιοποιεί σχετικές πληροφορίες, μεταξύ των οποίων την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων που αναφέρεται στο άρθρο 98 παράγραφος 2 σημείο 10, και διασφαλίζει , με την επιφύλαξη του άρθρου 91, ιδίως την ταχεία, αντικειμενική, ολοκληρωμένη, αξιόπιστη και εύληπτη ενημέρωση του κοινού και κάθε ενδιαφερόμενου σχετικά με το έργο του. Προβαίνει στις ανωτέρω ενέργειες χωρίς να αποκαλύπτει επιχειρησιακές πληροφορίες που, σε περίπτωση δημοσιοποίησης, θα έθεταν σε κίνδυνο την επίτευξη του στόχου των επιχειρήσεων.
3.Οι πρακτικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή των παραγράφων 1 και 2 καθορίζονται από το διοικητικό συμβούλιο.
4.Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο δικαιούται να απευθύνεται εγγράφως στον οργανισμό σε οποιαδήποτε από τις επίσημες γλώσσες της Ένωσης. Δικαιούται επίσης να λαμβάνει απάντηση στην ίδια γλώσσα.
5.Κατά των αποφάσεων που λαμβάνονται από τον οργανισμό δυνάμει του άρθρου 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 μπορεί να υποβληθεί καταγγελία στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή ή να ασκηθεί προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό τους όρους των άρθρων 228 και 263 ΣΛΕΕ αντιστοίχως.
Τμήμα 5
Δημοσιονομικές απαιτήσεις
Άρθρο 111
Προϋπολογισμός
1.Με την επιφύλαξη άλλων κατηγοριών εσόδων, τα έσοδα του οργανισμού συνίστανται:
α)σε συνεισφορά της Ένωσης που εγγράφεται στον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Τμήμα Επιτροπή)·
β)σε συνεισφορές των χωρών που συμμετέχουν στην υλοποίηση, εφαρμογή και ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, όπως καθορίζεται στις σχετικές ρυθμίσεις που προσδιορίζουν τη χρηματοδοτική συμμετοχή·
γ)σε χρηματοδότηση από την Ένωση υπό μορφή συμφωνιών συνεισφοράς ή ad hoc επιχορηγήσεων σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες του οργανισμού που αναφέρονται στο άρθρο 115 και τις διατάξεις των συναφών νομικών πράξεων που πλαισιώνουν τις πολιτικές της Ένωσης·
δ)στα τέλη που εισπράττονται για παρεχόμενες υπηρεσίες·
ε)σε ενδεχόμενη εθελοντική συνεισφορά από τα κράτη μέλη.
2.Οι δαπάνες του οργανισμού περιλαμβάνουν τις διοικητικές του δαπάνες, τις δαπάνες υποδομής και λειτουργίας, καθώς και τις δαπάνες για το προσωπικό.
3.Ο εκτελεστικός διευθυντής καταρτίζει σχέδιο κατάστασης προβλεπόμενων εσόδων και δαπανών του οργανισμού για το επόμενο οικονομικό έτος, το οποίο περιλαμβάνει και πίνακα προσωπικού, και το διαβιβάζει στο διοικητικό συμβούλιο.
4.Τα έσοδα και οι δαπάνες ισοσκελίζονται.
5.Το διοικητικό συμβούλιο, με βάση το σχέδιο κατάστασης προβλέψεων που καταρτίζεται από τον εκτελεστικό διευθυντή, εκδίδει προσωρινό σχέδιο κατάστασης των προβλεπόμενων εσόδων και δαπανών του οργανισμού, το οποίο περιλαμβάνει και τον προσωρινό πίνακα προσωπικού. Το διοικητικό συμβούλιο διαβιβάζει τα εν λόγω έγγραφα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, έως την 31η Ιανουαρίου κάθε έτους, ως μέρος του σχεδίου ενιαίου εγγράφου προγραμματισμού.
6.Το διοικητικό συμβούλιο αποστέλλει στην Επιτροπή το τελικό σχέδιο κατάστασης των προβλεπόμενων εσόδων και εξόδων του οργανισμού, περιλαμβανομένου του σχεδίου πίνακα προσωπικού, καθώς και το προκαταρκτικό πρόγραμμα εργασίας που το συνοδεύει, έως την 31η Μαρτίου κάθε έτους.
7.Η κατάσταση προβλέψεων διαβιβάζεται από την Επιτροπή στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ταυτόχρονα με το σχέδιο προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
8.Βάσει της κατάστασης προβλέψεων, η Επιτροπή εγγράφει στο σχέδιο του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης τις προβλέψεις που κρίνει αναγκαίες όσον αφορά τον πίνακα προσωπικού και το ύψος της συνεισφοράς από τον γενικό προϋπολογισμό, καταθέτει δε το σχέδιο αυτό στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σύμφωνα με τα άρθρα 313 και 314 ΣΛΕΕ.
9.Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει τις πιστώσεις στο πλαίσιο της συνεισφοράς που προορίζεται για τον οργανισμό.
10.Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει τον πίνακα προσωπικού του οργανισμού.
11.Το διοικητικό συμβούλιο εγκρίνει τον προϋπολογισμό του οργανισμού. Ο προϋπολογισμός καθίσταται οριστικός μετά την τελική έγκριση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφόσον απαιτείται, προσαρμόζεται ανάλογα.
12.Για κάθε τροποποίηση του προϋπολογισμού, καθώς και του πίνακα προσωπικού, ακολουθείται η ίδια διαδικασία.
13.Για έργα κατασκευής κτιρίων που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό του οργανισμού, εφαρμόζονται οι διατάξεις του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1271/2013 της Επιτροπής.
14.Για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης επιχειρήσεων ταχείας επέμβασης στα σύνορα και επεμβάσεων επιστροφής, ο εγκρινόμενος από το διοικητικό συμβούλιο προϋπολογισμός του οργανισμού περιλαμβάνει χρηματοοικονομικό αποθεματικό για επιχειρησιακούς σκοπούς, το οποίο αποτελεί κατ’ ελάχιστο το 2 % του κονδυλίου που προβλέπεται από κοινού για τις κοινές επιχειρήσεις στα εξωτερικά σύνορα και τις επιχειρησιακές δραστηριότητες στον τομέα της επιστροφής. Μετά το τέλος κάθε μήνα, ο εκτελεστικός διευθυντής μπορεί να αποφασίσει να ανακατανείμει ποσό ίσο με το ένα δωδέκατο των πιστώσεων του αποθεματικού σε άλλες επιχειρησιακές δραστηριότητες του οργανισμού. Στην περίπτωση αυτή, ο εκτελεστικός διευθυντής ενημερώνει σχετικά το διοικητικό συμβούλιο.
15.Οι δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων για ενέργειες που εκτείνονται πέραν του ενός οικονομικού έτους είναι δυνατόν να κατανέμονται σε ετήσιες δόσεις επί σειρά ετών.
Άρθρο 112
Εκτέλεση και έλεγχος του προϋπολογισμού
1.Ο προϋπολογισμός του οργανισμού εκτελείται από τον εκτελεστικό διευθυντή.
2.Έως την 1η Μαρτίου του οικονομικού έτους Ν + 1, ο υπόλογος του οργανισμού κοινοποιεί στον υπόλογο της Επιτροπής και στο Ελεγκτικό Συνέδριο τους προσωρινούς λογαριασμούς για το οικονομικό έτος Ν. Ο υπόλογος της Επιτροπής ενοποιεί τους προσωρινούς λογαριασμούς των θεσμικών οργάνων και των αποκεντρωμένων οργανισμών σύμφωνα με το άρθρο 147 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
3.Ο οργανισμός διαβιβάζει έκθεση σχετικά με τη δημοσιονομική και οικονομική διαχείριση για το έτος Ν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στο Ελεγκτικό Συνέδριο μέχρι τις 31 Μαρτίου του έτους N + 1.
4.Ο υπόλογος της Επιτροπής διαβιβάζει τους προσωρινούς λογαριασμούς του οργανισμού για το έτος Ν, αφού τους έχει ενοποιήσει με τους λογαριασμούς της Επιτροπής, στο Ελεγκτικό Συνέδριο μέχρι τις 31 Μαρτίου του έτους N + 1.
5.Μετά την παραλαβή των παρατηρήσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τους προσωρινούς λογαριασμούς του οργανισμού για το έτος Ν, σύμφωνα με το άρθρο 148 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, ο εκτελεστικός διευθυντής καταρτίζει τους οριστικούς λογαριασμούς του οργανισμού με δική του ευθύνη και τους διαβιβάζει για γνωμοδότηση στο διοικητικό συμβούλιο.
6.Το διοικητικό συμβούλιο γνωμοδοτεί σχετικά με τους οριστικούς λογαριασμούς του οργανισμού για το έτος Ν.
7.Έως την 1η Ιουλίου του έτους Ν + 1, ο εκτελεστικός διευθυντής αποστέλλει τους οριστικούς λογαριασμούς, συνοδευόμενους από τη γνώμη που διατυπώθηκε από το διοικητικό συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο Ελεγκτικό Συνέδριο.
8.Οι οριστικοί λογαριασμοί για το έτος Ν δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως τις 15 Νοεμβρίου του έτους Ν + 1.
9.Ο εκτελεστικός διευθυντής αποστέλλει στο Ελεγκτικό Συνέδριο απάντηση στις παρατηρήσεις του έως τις 30 Σεπτεμβρίου του έτους Ν + 1. Αποστέλλει επίσης την απάντηση αυτή στο διοικητικό συμβούλιο.
10.Ο εκτελεστικός διευθυντής υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κατόπιν αιτήματος του τελευταίου, κάθε πληροφορία που απαιτείται για την ομαλή εφαρμογή της διαδικασίας απαλλαγής για το έτος Ν, σύμφωνα με το άρθρο 165 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
11.Πριν από την 15η Μαΐου του έτους Ν + 2, και έπειτα από σύσταση του Συμβουλίου που αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαλλάσσει τον εκτελεστικό διευθυντή όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού για το έτος Ν.
Άρθρο 113
Καταπολέμηση της απάτης
1.Για την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων, εφαρμόζονται χωρίς κανένα περιορισμό οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013. Ο οργανισμός πρoσχωρεί στη διοργανική συμφωνία της 25ης Μαΐου 1999 σχετικά με τις εσωτερικές έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), και εκδίδει, χωρίς καθυστέρηση, τις κατάλληλες διατάξεις που ισχύουν για όλους τους εργαζομένους του οργανισμού, χρησιμοποιώντας το πρότυπο που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της συμφωνίας αυτής.
2.Το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει αρμοδιότητα ελέγχου βάσει παραστατικών και επιτόπιων ελέγχων, η οποία ασκείται σε όλους τους δικαιούχους, εργολάβους και υπεργολάβους που έλαβαν ενωσιακά κονδύλια από τον οργανισμό.
3.Η OLAF μπορεί να διενεργεί διοικητικές έρευνες, καθώς και επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 και στον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου με σκοπό να διαπιστωθεί αν υπάρχει απάτη, διαφθορά ή άλλη παράνομη δραστηριότητα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης σχετικά με συμφωνία επιχορήγησης ή απόφαση επιχορήγησης ή σύμβαση χρηματοδοτούμενη από τον οργανισμό.
4.Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπορεί να διερευνά και να ασκεί δίωξη σε υποθέσεις απάτης και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, όπως προβλέπεται στην οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
5.Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1, 2, 3 και 4, οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες και με διεθνείς οργανισμούς, οι συμβάσεις, οι συμφωνίες επιχορήγησης και οι αποφάσεις επιχορήγησης του οργανισμού περιέχουν διατάξεις οι οποίες εξουσιοδοτούν ρητά το Ελεγκτικό Συνέδριο, την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και την OLAF να διεξάγουν τους εν λόγω λογιστικούς ελέγχους και έρευνες, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.
Άρθρο 114
Πρόληψη συγκρούσεων συμφερόντων
Ο οργανισμός θεσπίζει εσωτερικούς κανόνες που υποχρεώνουν τα μέλη των οργάνων και του προσωπικού του να αποφεύγουν καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν σύγκρουση συμφερόντων στη διάρκεια της απασχόλησής τους ή της θητείας τους, καθώς και να γνωστοποιούν τέτοιες καταστάσεις.
Άρθρο 115
Δημοσιονομική διάταξη
Οι δημοσιονομικοί κανόνες που ισχύουν για τον οργανισμό εγκρίνονται από το διοικητικό συμβούλιο μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή. Οι εν λόγω κανόνες παρεκκλίνουν από τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1271/2013 μόνον εάν η παρέκκλιση απαιτείται συγκεκριμένα για λόγους λειτουργίας του Οργανισμού και εφόσον έχει προηγουμένως συμφωνήσει η Επιτροπή. Στο πλαίσιο αυτό, το διοικητικό συμβούλιο εγκρίνει συγκεκριμένους δημοσιονομικούς κανόνες οι οποίοι διέπουν τις δραστηριότητες του οργανισμού στον τομέα της συνεργασίας με τρίτες χώρες σε θέματα επιστροφής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
Τελικές διατάξεις
Άρθρο 116
Αξιολόγηση
1.Έως τις [31 Μαΐου 2023] και στη συνέχεια ανά τετραετία, η Επιτροπή διενεργεί αξιολόγηση του παρόντος κανονισμού. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης θα εκτιμώνται ιδίως:
α)τα αποτελέσματα του οργανισμού σε σχέση με τους στόχους, την εντολή και τα καθήκοντά του·
β)ο αντίκτυπος, η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα των επιδόσεων του οργανισμού και των πρακτικών εργασίας του σε σχέση με τους στόχους, την εντολή και τα καθήκοντά του·
γ)η εφαρμογή της ευρωπαϊκής συνεργασίας όσον αφορά τα καθήκοντα ακτοφυλακής·
δ)η ενδεχόμενη ανάγκη τροποποίησης της εντολής του οργανισμού·
ε)οι δημοσιονομικές επιπτώσεις κάθε παρόμοιας τροποποίησης.
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει ειδική ανάλυση του τρόπου με τον οποίο έγιναν σεβαστά ο Χάρτης και το σχετικό δίκαιο της Ένωσης κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
2.Η Επιτροπή διαβιβάζει την έκθεση αξιολόγησης, καθώς και τα συμπεράσματά της επί της έκθεσης, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στο διοικητικό συμβούλιο. Το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να διατυπώνει συστάσεις στην Επιτροπή σχετικά με τροποποιήσεις του παρόντος κανονισμού. Η έκθεση αξιολόγησης και τα συμπεράσματα επί της έκθεσης δημοσιοποιούνται. Τα κράτη μέλη και ο οργανισμός παρέχουν στην Επιτροπή τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την εκπόνηση της εν λόγω έκθεσης.
3. Ο οργανισμός υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του EUROSUR έως την 1η Δεκεμβρίου 2021 και, εν συνεχεία, ανά διετία.
Τα κράτη μέλη παρέχουν στον οργανισμό τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την εκπόνηση αυτής της έκθεσης.
4.Στο πλαίσιο της αξιολόγησης που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή παρέχει συνολική αξιολόγηση του EUROSUR η οποία συνοδεύεται, εάν είναι αναγκαίο, από κατάλληλες προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας του.
Τα κράτη μέλη και ο οργανισμός παρέχουν στην Επιτροπή τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την εκπόνηση της αξιολόγησης που αναφέρεται στην παράγραφο 3.
Άρθρο 117
Διαδικασία επιτροπής
1.Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή («επιτροπή της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής»). Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Για τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 80 παράγραφος 2, η Επιτροπή επικουρείται από την «επιτροπή του άρθρου 6» που συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1606/2002.
2.Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
3.Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
4.Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 8 σε συνδυασμό με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 118
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1.Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2.Η εξουσία έκδοσης των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 4 ανατίθεται στην Επιτροπή για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα από [ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού].
3.Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 4 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Η ανάκληση τίθεται σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που καθορίζεται στην απόφαση. Δεν επηρεάζει την ισχύ των τυχόν κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που ήδη ισχύουν.
4.Πριν από την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξης, η Επιτροπή διαβουλεύεται με εμπειρογνώμονες οι οποίοι ορίζονται από κάθε κράτος μέλος σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου.
5.Μόλις εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
6.Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 4 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της εν λόγω πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή εάν, πριν από τη λήξη της περιόδου αυτής, τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο ενημερώσουν την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλουν αντιρρήσεις. Η εν λόγω περίοδος παρατείνεται κατά 2 μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 119
Κατάργηση
1.Ο κανονισμός (EΕ) αριθ. 1052/2013 καταργείται.
2.Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/1624 καταργείται με εξαίρεση τα άρθρα 20, 30 και 31 τα οποία καταργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2020.
3.Η κοινή δράση 98/700/ΔΕΥ καταργείται από την ημερομηνία θέσης σε εφαρμογή του συστήματος που αναφέρεται στο άρθρο 80, η οποία θα αποφασιστεί με εκτελεστική πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με τις διαδικασίες του άρθρου 117.
4.Οι παραπομπές στις καταργούμενες πράξεις νοούνται ως παραπομπές στον παρόντα κανονισμό και διαβάζονται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας που παρατίθεται στο παράρτημα VI του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 120
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
1.Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2.Το άρθρο 12 παράγραφος 4, το άρθρο 71 και το άρθρο 98 παράγραφος 5, στο μέτρο που αφορούν τη συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο, ισχύουν έως την ημερομηνία αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση, ή, εφόσον τεθεί σε ισχύ συμφωνία μεταξύ της Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου βάσει του άρθρου 50 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, έως τη λήξη της μεταβατικής περιόδου που καθορίζεται στη συμφωνία αυτή.
3.Κατά παρέκκλιση για το έτος 2019, οι αποφάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 55 παράγραφος 4 και στο άρθρο 64 παράγραφος 6 εκδίδονται από το διοικητικό συμβούλιο εντός προθεσμίας έξι εβδομάδων από την έναρξη ισχύος του κανονισμού.
4.Κατά παρέκκλιση, κατά τη διάρκεια του 2019, οι διορισμοί που αναφέρονται στο άρθρο 57 παράγραφος 4 και στο άρθρο 58 παράγραφος 1 πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη εντός προθεσμίας 12 εβδομάδων από την έναρξη ισχύος του κανονισμού.
5.Οι αποστολές σύμφωνα με τα άρθρα 55 έως 58 πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2020.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Βρυξέλλες,
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
Ο Πρόεδρος
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας
Πρόταση κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και για την κατάργηση της κοινής δράσης 98/700/ΔΕΥ του Συμβουλίου, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
Σχετικοί τομείς πολιτικής (ομάδα προγραμμάτων)
Τομέας πολιτικής: Μετανάστευση και Εσωτερικές Υποθέσεις
Δραστηριότητα: Ασφάλεια και προστασία των ελευθεριών
Επί του παρόντος τομέας 3α, τίτλος 18 – Εσωτερικές υποθέσεις
1.2.Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας
◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση
◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση μετά από πιλοτικό έργο/προπαρασκευαστική δράση
X Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά την παράταση υφιστάμενης δράσης
X Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά δράση προσανατολισμένη σε νέα δράση
1.2.1.
1.3.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.3.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών
Βραχυπρόθεσμα, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής αναμένεται να εξακολουθήσει να διεξάγει τις κύριες δραστηριότητές του που αφορούν τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και της επιστροφής, περιλαμβανομένου του EUROSUR, κατά τον ίδιο τρόπο που υποστηριζόταν μέχρι σήμερα. Ο προϋπολογισμός του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένης της συνεισφοράς της ΕΕ και των συνεισφορών των συνδεδεμένων χωρών Σένγκεν, για τη συνέχιση όλων των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των υφιστάμενων καθηκόντων του οργανισμού θα ανέλθει σε 637,6 εκατ. EUR για τα έτη 2019 και 2020 για το τρέχον ΠΔΠ, και σε 2,47 δισ. EUR, βάσει της πρότασης της Επιτροπής, για το επόμενο ΠΔΠ. Το σύνολο των απαιτούμενων οικονομικών πόρων και των αναγκών προσωπικού συνάδει με τα υφιστάμενα νομοθετικά δημοσιονομικά δελτία που συνοδεύουν τις προτάσεις της Επιτροπής που διατυπώθηκαν κατά τη χρονική στιγμή του κανονισμού για την ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗ, του κανονισμού ETIAS και του κανονισμού για τη διαλειτουργικότητα, αντίστοιχα. Σκοπός της παρούσας πρότασης είναι η μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής μέσω της θέσπισης των νέων δυνατοτήτων του οργανισμού, ειδικότερα μέσω της σύστασης του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και της απόκτησης ιδίου εξοπλισμού για τον οργανισμό, καθώς και η επαρκής εκτέλεση άλλων νέων ή αναβαθμισμένων καθηκόντων. Για αυτόν τον σκοπό, ο προϋπολογισμός του οργανισμού πρέπει να προσαυξηθεί κατά 577,5 εκατ. EUR για τα έτη 2019 και 2020 στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, προσαύξηση που ενδέχεται να συνεπάγεται τη χρήση ειδικών μηχανισμών. Για την περίοδο 2021-2027, θα απαιτηθεί συνολικό ποσό ύψους 9,37 δισ. EUR προκειμένου να καλυφθεί το σύνολο των νέων και αναβαθμισμένων καθηκόντων και αρμοδιοτήτων.
Το συνολικό κόστος των υφιστάμενων και μελλοντικών καθηκόντων για την περίοδο 2019-2020 θα ανέλθει σε 1,22 δισ. EUR και για την περίοδο 2021-2027 σε 11,27 δισ. EUR.
Τα βασικά στοιχεία της πρότασης, ως προς την ουσία και το χρονοδιάγραμμα, μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:
Η σύσταση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής με επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων:
•
Το επιχειρησιακό προσωπικό του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής απαρτίζεται από συνοριοφύλακες, συνοδούς επιστροφής, ειδικούς σε θέματα επιστροφής και λοιπά σχετικά μέλη του προσωπικού που απασχολούνται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, αποσπώνται στον οργανισμό από τα κράτη μέλη ή παρέχονται από τα κράτη μέλη για βραχυπρόθεσμη αποστολή ως μέλη των ομάδων διαχείρισης των συνόρων, των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών ή των ομάδων επιστροφής με εκτελεστικές αρμοδιότητες. Το μόνιμο σώμα της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ θα αποτελείται από τρεις κατηγορίες επιχειρησιακού προσωπικού, γεγονός που συνεπάγεται το ακόλουθο κόστος.
•
Κατηγορία 1 (προσωπικό του οργανισμού): Το μόνιμο και λοιπό προσωπικό θα αποτελέσει βασικό στοιχείο του μόνιμου σώματος της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ. Ο αριθμός των μελών του επιχειρησιακού προσωπικού του οργανισμού εντός του σώματος αναμένεται να αυξηθεί από 750 το 2019 σε 3 000 έως το 2025. Οι κατηγορίες των εκτάκτων υπαλλήλων (ΕΥ) και των συμβασιούχων υπαλλήλων (ΣΥ) θα αντιπροσωπεύονται σε ποσοστό 50 % η καθεμία. Το αντίστοιχο κόστος προσωπικού υπολογίστηκε βάσει τυποποιημένων μονάδων (ήτοι 143 000,00 EUR ανά ΕΥ/έτος και 74 000 EUR ανά ΣΥ/έτος). Για την κατηγορία 1, η πρόταση προβλέπει κόστος αποστολής που υπολογίζεται με βάση την παραδοχή ότι το σύνολο των μελών του επιχειρησιακού προσωπικού του οργανισμού θα αποσταλεί σε περιοχές επιχειρήσεων, σε σχεδόν μόνιμη βάση. Ο υπολογισμός του κόστους αποστολής βασίζεται κατά προσέγγιση στα ημερήσια ποσά που χρησιμοποιεί επί του παρόντος ο οργανισμός (200 EUR την ημέρα), τα οποία υπόκεινται σε μείωση κατά 40 % λόγω του μακροπρόθεσμου χαρακτήρα των εν λόγω αποστολών. Τα μέλη του προσωπικού που προσλαμβάνονται σε αυτή την κατηγορία θα μπορούν να ενεργούν ως μέλη των ομάδων που αποστέλλει το μόνιμο σώμα της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ για την εκτέλεση καθηκόντων του ελέγχου των συνόρων και της επιστροφής, περιλαμβανομένων των ομάδων με εκτελεστικές αρμοδιότητες. Δεδομένης αυτής της ιδιαιτερότητας του επιχειρησιακού προσωπικού του οργανισμού, όλα τα νεοπροσλαμβανόμενα μέλη προσωπικού θα πρέπει να λαμβάνουν πλήρη προκαταρκτική κατάρτιση όσον αφορά τα καθήκοντα του ελέγχου των συνόρων ή της επιστροφής, διάρκειας περίπου 6 μηνών και κόστους κατά προσέγγιση 40 000 EUR κατ’ άτομο. Στη συνέχεια, κάθε χρόνο θα πρέπει να παρέχεται στο επιχειρησιακό προσωπικό του οργανισμού εξειδικευμένη κατάρτιση ή κατάρτιση ανανέωσης των γνώσεων, κόστους ανερχόμενου κατά προσέγγιση σε 10 000 EUR κατ’ άτομο.
•
Κατηγορία 2 (επιχειρησιακό προσωπικό που αποσπάται από τα κράτη μέλη για μεγάλο χρονικό διάστημα): και αυτού του είδους το επιχειρησιακό προσωπικό αναμένεται να αυξηθεί από 1 500 το 2020 σε 3 000 έως το 2025. Στην πρόταση προβλέπεται ότι το αποσπασμένο προσωπικό θα αποστέλλεται σε μόνιμη βάση στις διάφορες περιοχές επιχειρήσεων. Ως εκ τούτου, το κόστος θα συνδέεται με την αποστολή. Παρομοίως με την κατηγορία 1, το κόστος αποστολής υπολογίστηκε βάσει της παραδοχής ότι όλα τα μέλη προσωπικού θα τοποθετηθούν στη διάρκεια των αποσπάσεών τους σε μακροπρόθεσμη βάση. Εφαρμόστηκε το ίδιο μέσο ημερήσιο ποσό (ήτοι 200 EUR την ημέρα, υποκείμενο σε μείωση κατά 40 % λόγω της μεγάλης διάρκειας των αποστολών) με αυτό της κατηγορίας 1. Εκτιμάται ότι το κόστος της κάλυψης των αναγκών κατάρτισης του επιχειρησιακού αποσπασμένου προσωπικού θα ανέλθει στα 5 000 EUR κατ’ έτος ανά μέλος προσωπικού.
•
Κατηγορία 3 (επιχειρησιακό προσωπικό που παρέχεται από τα κράτη μέλη για βραχυπρόθεσμη αποστολή). Η εν λόγω κατηγορία επιχειρησιακού προσωπικού στο μόνιμο σώμα της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ αναμένεται να μειωθεί σταδιακά από 7 000 μέλη το 2020 σε 4 000 το 2025. Το βασικό κόστος αυτού του τμήματος του μόνιμου σώματος της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ σχετίζεται με την αποστολή. Παρομοίως με την κατηγορία 1 και 2, το κόστος τοποθέτησης υπολογίστηκε βάσει του ίδιου μέσου ημερήσιου ποσού (ήτοι 200 EUR την ημέρα) επί 30 ημέρες τον μήνα και για έως 4 μήνες αποστολής. Ωστόσο, σε αντίθεση με την κατηγορία 1 και 2, το κόστος αποστολής δεν υπόκειται στη μείωση κατά 40 % που εφαρμόζεται σε περίπτωση αποστολών μεγάλης διάρκειας.
•
Επιπλέον, όσον αφορά την κατηγορία 2 και 3, στην πρόταση προβλέπεται η εφαρμογή συστήματος χρηματοδοτικής στήριξης με σκοπό την υποστήριξη και διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων των κρατών μελών, μέσω της παροχής σε αυτά της δυνατότητας να προσλαμβάνουν και να καταρτίζουν πρόσθετο προσωπικό προκειμένου να διασφαλίζεται η αναγκαία ευελιξία για τη συμμόρφωσή τους με την υποχρεωτική συνεισφορά προς το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, διατηρώντας, παράλληλα, επαρκείς εθνικές ικανότητες. Το κόστος του συστήματος υπολογίζεται με βάση τις ετήσιες βασικές αποδοχές ενός συμβασιούχου υπαλλήλου της ομάδας καθηκόντων III βαθμός 8 κλιμάκιο 1, επί των οποίων εφαρμόστηκε σχετικός συντελεστής ανά κράτος μέλος («βασικό ποσό»). Όσον αφορά την κατηγορία 2, το 100 % του «βασικού ποσού» πολλαπλασιάζεται επί τον αριθμό των μελών επιχειρησιακού προσωπικού που αναμένεται να αποσπώνται κάθε χρόνο ανά κράτος μέλος. Όσον αφορά την κατηγορία 3, το 30 % του «βασικού ποσού» (που αντιστοιχεί στην υποχρεωτική διαθεσιμότητα 4 μηνών) πολλαπλασιάζεται επί τον αριθμό των μελών επιχειρησιακού προσωπικού που πράγματι απεστάλησαν το προηγούμενο έτος από ένα κράτος μέλος.
•
Συνολικά, το κόστος της σύστασης και αποστολής του πλήρους δυναμικού του μόνιμου σώματος της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ από το 2020 θα ανέλθει σε 5,83 δισ. EUR.
Η απόκτηση ιδίου εξοπλισμού από τον οργανισμό
•
Προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα διαρκή κενά στην εθελοντική συγκέντρωση τεχνικού εξοπλισμού από τα κράτη μέλη, ιδίως σε ό,τι αφορά εξοπλισμό μεγάλης κλίμακας, ο οργανισμός θα πρέπει να διαθέτει τον δικό του απαραίτητο εξοπλισμό που θα αναπτύσσεται σε κοινές επιχειρήσεις ή ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα ή σε οποιεσδήποτε άλλες επιχειρησιακές δραστηριότητες.
•
Παρότι ο οργανισμός έχει τη νομική δυνατότητα να αγοράζει ή να μισθώνει τον δικό του τεχνικό εξοπλισμό από το 2011, η δυνατότητα αυτή προσέκρουε στην έλλειψη των αναγκαίων δημοσιονομικών πόρων. Με τη θέσπιση του κανονισμού του 2016, διατέθηκε στον οργανισμό ειδικός προϋπολογισμός ύψους 40 εκατ. EUR για την αγορά μικρού και μεσαίου μεγέθους εξοπλισμού, και ο οργανισμός έχει σημειώσει πρόοδο στην αξιοποίηση των εν λόγω ευκαιριών.
•
Ως φυσικό επακόλουθο των εν λόγω εξελίξεων και προκειμένου να ανταποκριθεί στο επίπεδο φιλοδοξιών στο οποίο βασίζεται η σύσταση του μόνιμου σώματος της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ, η Επιτροπή θεωρεί ότι θα πρέπει να διατεθεί στον οργανισμό σημαντικό κονδύλιο (2,2 δισ. EUR) στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027 ώστε να δοθεί στον οργανισμό η δυνατότητα να αποκτά, να συντηρεί και να χρησιμοποιεί τους εναέριους, θαλάσσιους και χερσαίους πόρους που είναι απαραίτητοι για την κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών του.
•
Παρότι η απόκτηση των απαραίτητων πόρων μπορεί να αποβεί χρονοβόρα, ιδίως σε ό,τι αφορά τα μεγάλα περιουσιακά στοιχεία, ο ίδιος εξοπλισμός του οργανισμού αναμένεται να λειτουργήσει τελικά ως ο στυλοβάτης των επιχειρησιακών αποστολών, ενώ σε εξαιρετικές περιπτώσεις θα ζητείται από τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε πρόσθετες συνεισφορές. Τη λειτουργία του εξοπλισμού του οργανισμού θα πρέπει να την αναλαμβάνουν κατά κύριο λόγο τα τεχνικά πληρώματα του οργανισμού ως μέρος του μόνιμου σώματος της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική χρήση των προτεινόμενων οικονομικών πόρων για την απόκτηση ιδίου εξοπλισμού από τον οργανισμό, η διαδικασία βασίζεται σε πολυετή στρατηγική η οποία θα αποφασιστεί το συντομότερο δυνατόν από το διοικητικό συμβούλιο και θα συνοδεύεται από σχέδιο δράσης.
•
Ο εξοπλισμός του οργανισμού θα πρέπει να συμπληρώνει ένα απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού το οποίο παρέχουν τα κράτη μέλη, ειδικότερα τα μέσα μεταφοράς και τον λειτουργικό εξοπλισμό που αγοράζονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των ειδικών δράσεων του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας.
Τα τοπικά γραφεία του οργανισμού
•
Λαμβανομένων υπόψη της ενισχυμένης εντολής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, της θέσπισης του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και της ενισχυμένης παρουσίας του επιτόπου στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, καθώς και της αυξημένης του εμπλοκής στον τομέα της επιστροφής, ο οργανισμός θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να συστήνει τοπικά γραφεία σε τοποθεσίες που βρίσκονται κοντά στις σημαντικές επιχειρησιακές του δραστηριότητες για όσο διαρκούν οι εν λόγω δραστηριότητες, τα οποία θα ενεργούν ως σύνδεσμος διεπαφής μεταξύ του οργανισμού και του κράτους μέλους υποδοχής, θα εκτελούν καθήκοντα συντονισμού, υλικοτεχνικής υποστήριξης και θα διευκολύνουν τη συνεργασία μεταξύ του οργανισμού και του κράτους μέλους υποδοχής.
•
Στον οργανισμό θα διατεθεί συμπληρωματικός προϋπολογισμός για την ανάπτυξη τοπικών γραφείων του οργανισμού. Επί του παρόντος, προβλέπεται η σταδιακή σύσταση 5 τοπικών γραφείων. Ο σχετικός προϋπολογισμός που προβλέπεται στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ (2019-2020) ανέρχεται σε 1,5 εκατ. EUR, ενώ για το επόμενο ΠΔΠ (2021-2027) ο αντίστοιχος προϋπολογισμός ανέρχεται σε 11,3 εκατ. EUR.
FADO
•
Ο οργανισμός θα αναλάβει τη λειτουργία και τη διαχείριση του συστήματος FADO. Το σχετικό με το FADO κόστος θα περιλαμβάνει τις δαπάνες που σχετίζονται με τις επιχειρήσεις και το προσωπικό, τα συστήματα και το λογισμικό ΤΠ, τη συντήρηση και την υποδομή ασφαλείας. Το κόστος που συνδέεται με τη μετάβαση στο FADO και τη συντήρησή του θα ανέλθει σε 1,5 εκατ. EUR στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ (2019-2020) και σε 10,5 εκατ. EUR στο πλαίσιο του επόμενου ΠΔΠ (2021-2027).
Οι δραστηριότητες του οργανισμού στον τομέα της επιστροφής
•
Στόχος της πρότασης είναι να ενισχύσει σημαντικά την υποστήριξη που παρέχει ο οργανισμός στα κράτη μέλη στον τομέα της επιστροφής καθώς και τη συνεργασία με τρίτες χώρες στον ίδιο τομέα, περιλαμβανομένης της απόκτησης ταξιδιωτικών εγγράφων.
•
Σε αυτό το πλαίσιο, στον προϋπολογισμό του οργανισμού θα πρέπει να προστεθεί ποσό ύψους 1,75 δισ. EUR για το επόμενο ΠΔΠ (2021-2027), ήτοι κατά προσέγγιση 250 εκατ. EUR ετησίως με σκοπό τη διευκόλυνση της επιστροφής 50 000 επιστρεφόντων κατ’ έτος.
Εξέλιξη του EUROSUR
•
Σε γενικές γραμμές, η εξέλιξη του EUROSUR θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό του οργανισμού με συνολικά 20 εκατ. EUR στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ (2019-2020) και με 140 εκατ. EUR στο πλαίσιο του επόμενου ΠΔΠ (2021-2027) και με 100 επιπλέον μέλη προσωπικού που θα αντληθούν από τους ανθρώπινους πόρους που περιγράφονται στην ακόλουθη παράγραφο
•
Η βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος εκτιμάται ότι συνεπάγεται την πρόσληψη 35 επιπλέον μελών προσωπικού από τον οργανισμό, κυρίως εμπειρογνωμόνων ΤΠ και αναλυτών δεδομένων.
•
Για τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του EUROSUR, προκειμένου να περιλάβει την επιτήρηση των σημείων διέλευσης των συνόρων και των εναέριων συνόρων, να αντιμετωπίσει τις δευτερογενείς μετακινήσεις, να βελτιώσει την ανταλλαγή πληροφοριών με τρίτες χώρες και να διαχειριστεί τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό, εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί η πρόσληψη 65 επιπλέον μελών προσωπικού, ήτοι εμπειρογνωμόνων ΤΠ, αναλυτών κινδύνων, χειριστών και υπεύθυνων σχεδιασμού.
•
Το διαστημικό πρόγραμμα Copernicus θα εξακολουθήσει να στηρίζει την ανάπτυξη των υπηρεσιών συγχώνευσης EUROSUR με γεωσκοπικά προϊόντα και υπηρεσίες, ενώ το πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα θα εξακολουθήσει να στηρίζει την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών πληροφοριών και τεχνολογιών επιτήρησης.
•
Τα χρηματοδοτικά μέσα της ΓΔ NEAR και της ΓΔ DEVCO θα εξακολουθήσουν να στηρίζουν την ανάπτυξη της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, περιλαμβανομένων των εθνικών κέντρων συντονισμού σε τρίτες χώρες.
•
Πέραν του προϋπολογισμού του οργανισμού, προκειμένου να στηριχθεί η υλοποίηση της εξέλιξης του EUROSUR εκ μέρους των κρατών μελών, η πρόταση θα έχει επιπτώσεις στη χρήση των πόρων από το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας — Σύνορα και Θεωρήσεις το 2020 (52,5 εκατ. EUR) και το μελλοντικό Ταμείο για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων (647,5 εκατ. EUR) κατά την περίοδο 2021-2027. Οι σχετικές δράσεις θα υλοποιηθούν υπό καθεστώς επιμερισμένης ή άμεσης διαχείρισης.
Ανθρώπινοι πόροι
Όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους, ο οργανισμός αναμένεται να φθάσει τα 1 000 μέλη προσωπικού μέχρι το 2020. Για τη σύσταση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, θα κατανεμηθούν στον οργανισμό επιπλέον θέσεις εργασίας: αρχικά θα κατανεμηθούν 750 υπάλληλοι το 2019, οι οποίοι θα ανέλθουν σε 3 000 έως το 2025. Οι επιπλέον θέσεις εργασίας θα αφορούν ίσο αριθμό έκτακτων και συμβασιούχων υπαλλήλων. Οι νέες θέσεις εργασίας θα χρησιμοποιηθούν κατά κύριο λόγο για την πρόσληψη και κατάρτιση μελών επιχειρησιακού προσωπικού κατηγορίας 1 του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Ωστόσο, η εν λόγω κατηγορία θα περιλαμβάνει επίσης μέλη προσωπικού που προβλέπονται για τη δημιουργία και λειτουργία της κεντρικής μονάδας του ETIAS.
Επιπλέον, από τον προαναφερθέντα αριθμό των 3 000 θέσεων εργασίας, ο οργανισμός μπορεί να χρησιμοποιήσει έως 4 % του συνολικού μεγέθους του μόνιμου σώματος για να προσλάβει μέλη προσωπικού για να υποστηρίξει τη σύσταση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (προσλήψεις, καθημερινή διαχείριση, επιχειρησιακός σχεδιασμός κ.λπ.), τη στελέχωση των τοπικών γραφείων, την απόκτηση του εξοπλισμού του οργανισμού, άλλα νέα καθήκοντα που σχετίζονται με τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, περιλαμβανομένου του EUROSUR, την ενισχυμένη εντολή όσον αφορά την επιστροφή και την ανάληψη της λειτουργίας του FADO.
1.3.2.Προστιθέμενη αξία παρέμβασης της ΕΕ
Στόχος της παρούσας πρότασης είναι η διασφάλιση της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, με σκοπό την αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης και την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας εντός της Ένωσης, διασφαλίζοντας παράλληλα την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων σε αυτή. Σε έναν χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα, η παράτυπη μετανάστευση μέσω των εξωτερικών συνόρων ενός κράτους μέλους επηρεάζει όλα τα άλλα κράτη μέλη εντός του χώρου Σένγκεν. Ένας χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα είναι βιώσιμος μόνο αν τα εξωτερικά σύνορα είναι ασφαλή και προστατεύονται αποτελεσματικά.
Εφόσον ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης αποτελεί κοινό συμφέρον το οποίο πρέπει να εξυπηρετηθεί βάσει υψηλών και ενιαίων προτύπων στο επίπεδο της Ένωσης, οι στόχοι της παρούσας πρότασης είναι αδύνατο να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η πρόταση έχει ως στόχο να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις και πολιτικές πραγματικότητες που αντιμετωπίζει η Ένωση τόσο όσον αφορά τη διαχείριση της μετανάστευσης όσο και την εσωτερική ασφάλεια. Ενισχύει μια εργαλειοθήκη ικανοτήτων που είναι διαθέσιμη στην Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, ιδίως μέσω της σύστασης του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, με επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων, με σκοπό την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων της ΕΕ και της επιστροφής. Εξασφαλίζει την ορθή και πλήρη εφαρμογή των κανόνων για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων από τα κράτη μέλη σύμφωνα με έναν συνεκτικό πολυετή κύκλο στρατηγικής πολιτικής, τη λήψη κατάλληλων μέτρων για την πρόληψη καταστάσεων κρίσης και την αποτελεσματική και έγκαιρη ανταπόκριση στα εξωτερικά σύνορα σε περίπτωση που προκύψουν τέτοιες καταστάσεις, και μόνον εάν η κατάσταση καταστεί κρισιμότερη, θα λαμβάνονται έκτακτα μέτρα σε επίπεδο Ένωσης για την άμεση επέμβαση επιτόπου.
Ειδικότερα, η προστιθέμενη αξία του EUROSUR για την ΕΕ αναγνωρίζεται πλήρως από την κοινότητα διαχείρισης των συνόρων της ΕΕ. Η κατάργηση του πλαισίου του EUROSUR είναι αδιανόητη, δεδομένου ότι τα περισσότερα κράτη μέλη εξαρτώνται πλέον από αυτό σε ό,τι αφορά την επιτήρηση των συνόρων.
Οι υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR παρέχουν πραγματική προστιθέμενη αξία στους τελικούς χρήστες που δραστηριοποιούνται στον τομέα επιτήρησης των συνόρων. Κανείς εθνικός οργανισμός συνοριοφυλακής δεν θα μπορούσε αναλάβει το οικονομικό κόστος της παροχής υπηρεσιών διαστημικής επιτήρησης και άλλων πλατφορμών μεγάλου βεληνεκούς που παρέχουν οι υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR.
1.3.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος
Ο οργανισμός FRONTEX ιδρύθηκε το 2004 και άρχισε να λειτουργεί το 2005. Όπως επέτασσε το πρόγραμμα της Χάγης, η Επιτροπή εξέδωσε στις 13 Φεβρουαρίου 2008 ανακοίνωση για την αξιολόγηση και τη μελλοντική ανάπτυξη του οργανισμού Frontex [COM(2008) 67 final].
Η εν λόγω ανακοίνωση περιλάμβανε συστάσεις βραχυπρόθεσμου και μεσοπρόθεσμου ορίζοντα, καθώς και ορισμένες ιδέες για τη μελλοντική ανάπτυξη του οργανισμού σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου. Πιο μακροπρόθεσμα, υπογραμμίσθηκε ο καίριος ρόλος του Frontex στην ανάπτυξη του συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Συμπερασματικά, η Επιτροπή συνέστησε ορισμένες βελτιώσεις του τρόπου λειτουργίας του οργανισμού στο πλαίσιο της εντολής του και πρότεινε την αναθεώρηση της μεσοπρόθεσμης εντολής.
Πέραν της προαναφερθείσας έκθεσης της Επιτροπής για την αξιολόγηση και τη μελλοντική ανάπτυξη του οργανισμού Frontex, το 2008 πραγματοποιήθηκε και ανεξάρτητη αξιολόγηση. Η εν λόγω αξιολόγηση, η οποία διενεργήθηκε από το διοικητικό συμβούλιο του Frontex, όπως απαιτείται από το άρθρο 33 του κανονισμού Frontex, παρείχε συμπληρωματικές απόψεις και πραγματικά στοιχεία για τις εργασιακές πρακτικές του οργανισμού. Εξέδωσε επίσης μια σειρά συστάσεων προς το διοικητικό συμβούλιο του Frontex. Στο πλαίσιο αυτό, η εντολή του οργανισμού τροποποιήθηκε το 2011 ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες προκλήσεις.
Παρά τις βελτιώσεις που επήλθαν με την τροποποίηση του 2011, κατόπιν της σαφούς πολιτικής καθοδήγησης που παρείχε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατά τη διάρκεια του 2015 όσον αφορά τον ρόλο του οργανισμού Frontex στην αντιμετώπιση των αυξανόμενων μεταναστευτικών πιέσεων, αλλά και κατόπιν της εξωτερικής αξιολόγησης του οργανισμού Frontex κατά το 2014/2015, είναι αναγκαία η περαιτέρω αναθεώρηση της εντολής του οργανισμού.
Η μεταναστευτική κρίση του 2015, με τις χωρίς προηγούμενο παράτυπες αφίξεις στο έδαφος της ΕΕ, υπήρξε η γενεσιουργός αιτία πολλών προκλήσεων όσον αφορά τη μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ και των κρατών μελών της. Η κρίση κατέδειξε ότι το πλαίσιο και οι επιχειρησιακές ικανότητες της Ένωσης δεν είχαν σχεδιαστεί για να αντεπεξέλθουν σε αυτού του είδους τις μεταναστευτικές πιέσεις μαζικού χαρακτήρα. Οι έντονες μεταναστευτικές πιέσεις και οι επακόλουθες δευτερογενείς μετακινήσεις επιβάρυναν και τον χώρο Σένγκεν, εξαναγκάζοντας αρκετά κράτη μέλη να εισαγάγουν εκ νέου ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα.
Η Επιτροπή αντέδρασε άμεσα, παρουσιάζοντας ένα ευρύ φάσμα βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων μέτρων, που αποσκοπούσαν, μεταξύ άλλων: στην αποτροπή περαιτέρω απωλειών ζωών στη θάλασσα, στην ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, στη μείωση των κινήτρων παράτυπης μετανάστευσης και στην ενίσχυση της κοινής πολιτικής ασύλου. Πιο συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο του 2015 υποβλήθηκε πρόταση για τη σημαντική ενίσχυση της εντολής του οργανισμού της ΕΕ για τα σύνορα και οι σχετικές διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν σε χρόνο ρεκόρ στη διάρκεια του 2016. Ο κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή τέθηκε σε ισχύ στις 6 Οκτωβρίου 2016, και η νέα εντολή, με ενισχυμένες ικανότητες, εφαρμόζεται έκτοτε με ταχείς ρυθμούς. Εντούτοις, απομένουν ακόμη να γίνουν πολλά όσον αφορά την περαιτέρω βελτίωση του πλαισίου μας στον τομέα του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων, της επιστροφής και του ασύλου. Στα συμπεράσματά του της 28ης Ιουνίου 2018, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε την περαιτέρω ενίσχυση του υποστηρικτικού ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της συνεργασίας με τρίτες χώρες, μέσω αύξησης των πόρων και ενίσχυσης της εντολής του. Ο βασικός στόχος είναι να τεθεί στη διάθεση του οργανισμού το μόνιμο σώμα της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ ώστε να διασφαλιστεί ο αποτελεσματικός έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και να επισπευσθεί σημαντικά η αποτελεσματική επιστροφή των παράτυπων μεταναστών.
1.3.4.Συμβατότητα και ενδεχόμενη συνέργεια με άλλα κατάλληλα μέσα
Η παρούσα πρόταση συνάδει με τα συμπεράσματά του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 2018 που ενισχύουν περαιτέρω τον υποστηρικτικό ρόλο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της συνεργασίας με τρίτες χώρες, μέσω αύξησης των πόρων και ενίσχυσης της εντολής του, με στόχο την εξασφάλιση του αποτελεσματικού ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και την αποτελεσματικότερη επιστροφή των παράτυπων μεταναστών. Επίσης σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η πρόταση συνάδει με τον στόχο της διαμόρφωσης μιας πολιτικής εσωτερικής μετανάστευσης που βασίζεται στην ισορροπία μεταξύ αλληλεγγύης και ευθύνης: η σύσταση του μόνιμου σώματος της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ με σαφώς καθορισμένες υποχρεωτικές συνεισφορές όλων των κρατών μελών με σκοπό την παροχή αποτελεσματικής στήριξης στα κράτη μέλη της πρώτης γραμμής αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.
Η παρούσα πρόταση αξιοποιεί την υφιστάμενη πολιτική και την εργαλειοθήκη διαχείρισης των συνόρων, ιδίως την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή που συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1624. Τα τελευταία δύο έτη, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά την έναρξη επιχειρησιακής λειτουργίας του εν λόγω νέου πλαισίου, ιδίως μέσω της ολοκλήρωσης των πρώτων κύκλων αξιολογήσεων τρωτότητας και της δημιουργίας των εφεδρειών ταχείας αντίδρασης για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Μέσω του μόνιμου σώματος της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ, με επιχειρησιακό προσωπικό 10 000 ατόμων, η παρούσα πρόταση διευρύνει σημαντικά τις ικανότητες του οργανισμού και, κατ’ επέκταση, της Ένωσης με στόχο, αφενός, την αποτελεσματική αντίδραση στις υφιστάμενες και μελλοντικές απειλές στα εξωτερικά σύνορα μέσω της προδραστικής ενίσχυσης, της αξιολόγησης και του συντονισμού των δράσεων των κρατών μελών στα εξωτερικά σύνορα και με τρίτες χώρες και, αφετέρου, τη διασφάλιση μιας αξιόπιστης πολιτικής επιστροφής.
Η έκθεση αξιολόγησης του EUROSUR κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πλαίσιο του EUROSUR πέτυχε τους στόχους του, ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης της λειτουργίας του EUROSUR μέσω της μετεξέλιξής του από σύστημα τεχνικών πληροφοριών σε πλαίσιο διακυβέρνησης για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία, το οποίο καλύπτει τον έλεγχο των συνόρων και, πιθανώς, άλλες επιλεγμένες συνιστώσες της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Όπως προβλέπεται στην επισυναπτόμενη έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση του EUROSUR , το EUROSUR ευνοεί τις συνέργειες και, ως εκ τούτου, τη συνέπεια με άλλες πολιτικές: το εθνικό κέντρο συντονισμού αποτελεί σημείο επαφής για την επιχειρησιακή συνεργασία με άλλους συντελεστές άσκησης πολιτικής σε τομείς όπως η θαλάσσια πολιτική, η ασφάλεια και ο τελωνειακός έλεγχος. Επίσης, αποτελεί καλό παράδειγμα συνεργασίας πολιτικού και στρατιωτικού τομέα, καθώς αρκετά κέντρα συντονισμού φιλοξενούν επίσης στρατιωτικούς φορείς όπως αξιωματικούς του ναυτικού.
Σε επίπεδο ΕΕ, οι υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR αποτελούν εργαλείο που μπορεί να αξιοποιηθεί στο πλαίσιο της εκτέλεσης άλλων καθηκόντων ακτοφυλακής όπως ο έλεγχος της αλιείας. Επίσης, υπάρχουν αμοιβαία οφέλη για την εξωτερική ασφάλεια, όπως, για παράδειγμα, η πραγματοποιηθείσα ανταλλαγή ενημερωτικών πληροφοριών EUROSUR μέσω του οργανισμού με την επιχείρηση Sophia της Eunavfor MED στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ.
Οι υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR συνιστούν επίσης ένα εργαλείο έναρξης της επιχειρησιακής λειτουργίας ερευνητικών έργων και προγραμμάτων και αποτελούν ένα απτό αποτέλεσμα του διαστημικού προγράμματος της ΕΕ Copernicus.
Η προτεινόμενη εξέλιξη του EUROSUR και η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του θα βελτιώσουν τη συνολική συνοχή με την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων και θα οδηγήσουν στην ανάπτυξη άλλων συνεργασιών, ιδίως με τον τομέα των αερομεταφορών, αλλά και στον τομέα της εξωτερικής δράσης της ΕΕ.
Ως εκ τούτου, μέσω της ενσωμάτωσης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur) στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, η πρόταση προάγει περαιτέρω ένα πνεύμα συνεργασίας, την ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμό των προσπαθειών μεταξύ των κρατών μελών και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, καθώς και μεταξύ των εθνικών αρχών και των οργανισμών της Ένωσης, με συγκεκριμένες και δεσμευτικές υποχρεώσεις. Βασίζεται, επίσης, στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 656/2014 που καθορίζει τους κανόνες επιτήρησης των εξωτερικών θαλάσσιων συνόρων στο πλαίσιο της επιχειρησιακής συνεργασίας που συντονίζεται από τον Frontex.
Στην πρόταση αποσαφηνίζεται η σχέση μεταξύ των αξιολογήσεων τρωτότητας που διενεργεί ο οργανισμός και του μηχανισμού αξιολόγησης Σένγκεν που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 με σκοπό τη μεγιστοποίηση των συνεργειών μεταξύ των εν λόγω δύο μηχανισμών που είναι απαραίτητοι για την εξασφάλιση ευρωπαϊκού ελέγχου ποιότητας όσον αφορά τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν.
Η παρούσα πρόταση βασίζεται και αναπτύσσει περαιτέρω τις εν λόγω ισχύουσες διατάξεις πολιτικής και τις συγκεντρώνει στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, δημιουργώντας έτσι ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων σε ενωσιακό επίπεδο, όπως προβλέπεται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχείο δ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η παρούσα πρόταση συνάδει με την ολοκληρωμένη μακροπρόθεσμη πολιτική για την καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης, όπως ορίζεται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα δράσης της Επιτροπής για τη μετανάστευση, το οποίο αναλύει τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Juncker σε μια δέσμη συνεκτικών και αμοιβαίως ενισχυόμενων πρωτοβουλιών με βάση τέσσερις πυλώνες. Οι εν λόγω πυλώνες συνίστανται στη μείωση των κινήτρων για παράτυπη μετανάστευση, στη διασφάλιση των εξωτερικών συνόρων και τη διάσωση ζωών, στην εφαρμογή μιας ισχυρής πολιτικής χορήγησης ασύλου και στη θέσπιση μιας νέας πολιτικής για τη νόμιμη μετανάστευση. Η παρούσα πρόταση αφορά την περαιτέρω εφαρμογή του ευρωπαϊκού προγράμματος δράσης για τη μετανάστευση, ειδικότερα ως προς τον στόχο της διασφάλισης των εξωτερικών συνόρων, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα εφαρμόζει την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Επιπλέον, ανταποκρίνεται στο αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την περαιτέρω ενίσχυση του υποστηρικτικού ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της συνεργασίας με τρίτες χώρες, μέσω αύξησης των πόρων και ενίσχυσης της εντολής του, με στόχο την εξασφάλιση του αποτελεσματικού ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και την αποτελεσματικότερη επιστροφή των παράτυπων μεταναστών.
Η παρούσα πρόταση συνδέεται στενά με τις εξής άλλες πολιτικές της Ένωσης και τις συμπληρώνει:
•
το Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασύλου με τη σύσταση ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών σε περιοχές κέντρων υποδοχής και ταυτοποίησης και σε ελεγχόμενα κέντρα, και την ενίσχυση της συνεργασίας με την Αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το άσυλο,
•
την πολιτική εξωτερικής δράσης της Ένωσης, καθώς ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής διευκολύνει και ενθαρρύνει την επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, και, ανάλογα με την περίπτωση, στηρίζει τρίτες χώρες, με τις διευρυμένες ικανότητές του, μεταξύ άλλων τις δυνατότητες αποστολής του μόνιμου σώματος της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ σε τρίτες χώρες, καθώς και μέσω της συνεργασίας με τις αρχές των τρίτων χωρών σε θέματα επιστροφής, μεταξύ άλλων όσον αφορά την απόκτηση ταξιδιωτικών εγγράφων. Οι προτεινόμενες βελτιώσεις που αφορούν την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία με τρίτες χώρες θα βελτιώσουν περαιτέρω τη συνέπεια της εξωτερικής δράσης της ΕΕ.
•
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, μέσω και του EUROSUR, προάγει την ισχυρή διυπηρεσιακή συνεργασία με πολλούς οργανισμούς της ΕΕ σε άλλους τομείς πολιτικής, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA), η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας (EFCA) και το Δορυφορικό Κέντρο της ΕΕ, η Ευρωπόλ ή ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (EU LISA).
•
Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, ιδίως μέσω των συνιστωσών της που συνδέονται με το EUROSUR θα εξακολουθήσει να αποτελεί κινητήριο δύναμη έρευνας και ανάπτυξης τόσο σε επίπεδο κρατών μελών όσο και σε επίπεδο ΕΕ. Οι νέες υπηρεσίες συγχώνευσης EUROSUR αποτελούν εργαλείο για την έναρξη επιχειρησιακής λειτουργίας ερευνητικών έργων της ΕΕ καθώς και απτό αποτέλεσμα των διαστημικών προγραμμάτων της ΕΕ, όπως το Copernicus, αλλά και το Galileo και το GOVSATCOM.
•
Η παρούσα πρόταση συνάδει με την πρόταση της Επιτροπής (COM(2018) 303 final) για την αναθεώρηση του κανονισμού για τη δημιουργία ευρωπαϊκού δικτύου αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης (ILO). Στόχος της αναθεώρησης του κανονισμού ILO είναι να ενισχυθεί ο συντονισμός και να βελτιστοποιηθεί η αξιοποίηση των αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένων των νέων Ευρωπαίων αξιωματικών συνδέσμων που αποστέλλονται σε τρίτες χώρες, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν καλύτερα στις προτεραιότητες της ΕΕ στον τομέα της μετανάστευσης και στην ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Η πρόταση θα συμπληρώσει την εν λόγω προσέγγιση διασφαλίζοντας την ύπαρξη κατάλληλων συνδέσμων μεταξύ του ILO και των εθνικών κέντρων συντονισμού (ΕΚΣ) καθώς και τη βελτίωση του πολιτικού συντονισμού της εξωτερικής διάστασης της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ μέσω διμερών και πολυμερών συμφωνιών.
1.4.Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις
☑ Πρόταση/πρωτοβουλία περιορισμένης διάρκειας
–◻
Πρόταση/Πρωτοβουλία με ισχύ από την [ΗΗ/MM]ΕΕΕΕ μέχρι την [ΗΗ/MM]ΕΕΕΕ
–☑
Δημοσιονομικές επιπτώσεις από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις πληρωμών
☑ Πρόταση/πρωτοβουλία απεριόριστης διάρκειας
–Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ,
–και στη συνέχεια πλήρης εφαρμογή.
1.5.Προβλεπόμενοι τρόποι διαχείρισης
☑ Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή
–◻ από τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της στις αντιπροσωπείες της Ένωσης
–◻
από τους εκτελεστικούς οργανισμούς
☑ Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη
☑ Έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού:
–◻ σε τρίτες χώρες ή οργανισμούς που αυτές έχουν ορίσει
–◻ σε διεθνείς οργανισμούς και στις οργανώσεις τους (να προσδιοριστούν)
–◻στην ΕΤΕπ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων,
–◻ στους οργανισμούς που αναφέρονται στα άρθρα 208 και 209 του δημοσιονομικού κανονισμού,
–◻ σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου
–◻ σε οργανισμούς που διέπονται από ιδιωτικό δίκαιο και έχουν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, στον βαθμό που παρέχουν επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις
–◻ σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους, στους οποίους έχει ανατεθεί η εκτέλεση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και οι οποίοι παρέχουν επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις
–◻ σε πρόσωπα επιφορτισμένα με την εκτέλεση συγκεκριμένων δράσεων στην ΚΕΠΠΑ βάσει του τίτλου V της ΣΕΕ και τα οποία προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη.
–Αν αναφέρονται περισσότεροι του ενός τρόποι διαχείρισης, να διευκρινιστούν στο τμήμα «Παρατηρήσεις».
2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων
Να προσδιοριστούν η συχνότητα και οι όροι.
Ο οργανισμός υπόκειται σε απαιτήσεις τακτικής παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων. Το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού εγκρίνει σε ετήσια βάση την ενοποιημένη ετήσια έκθεση πεπραγμένων του οργανισμού για το προηγούμενο έτος και τη διαβιβάζει, μέχρι την 1η Ιουλίου το αργότερο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Η έκθεση αυτή δημοσιοποιείται. Ανά τετραετία, η Επιτροπή διενεργεί αξιολόγηση, σύμφωνα με τα κριτήρια αξιολόγησης που καθορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, προκειμένου να εκτιμήσει ειδικότερα τον αντίκτυπο, την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των επιδόσεων του οργανισμού και των πρακτικών εργασίας του σε σχέση με τους στόχους, την εντολή και τα καθήκοντά του. Στην αξιολόγηση εξετάζεται, ειδικότερα, η ενδεχόμενη ανάγκη τροποποίησης της εντολής του οργανισμού, καθώς και οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της όποιας τροποποίησης.
2.2.Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου
2.2.1.Αιτιολόγηση των τρόπων διαχείρισης, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της προτεινόμενης στρατηγικής ελέγχου
Μέσω της επιμερισμένης διαχείρισης τα κράτη μέλη εκτελούν προγράμματα που συμβάλλουν στους στόχους πολιτικής της Ένωσης και είναι προσαρμοσμένα στα εθνικά τους δεδομένα. Μέσω της επιμερισμένης διαχείρισης διασφαλίζεται ότι διατίθεται χρηματοδοτική στήριξη σε όλα τα συμμετέχοντα κράτη. Επιπλέον, η επιμερισμένη διαχείριση καθιστά εφικτή την προβλεψιμότητα της χρηματοδότησης και δίνει στα κράτη μέλη που γνωρίζουν καλύτερα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τη δυνατότητα για σχεδιασμό σε βάθος χρόνου. Η συμπληρωματική χρηματοδότηση για συγκεκριμένες δράσεις (που απαιτούν κοινή προσπάθεια μεταξύ των κρατών μελών ή στις περιπτώσεις που λόγω νέων εξελίξεων στην Ένωση απαιτείται η διάθεση επιπλέον χρηματοδότησης σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη) και για δραστηριότητες επανεγκατάστασης και μεταφοράς μπορεί να εκτελεστεί μέσω επιμερισμένης διαχείρισης. Σε περίπτωση νέας εξέλιξης, το Ταμείο μπορεί επίσης να παράσχει βοήθεια έκτακτης ανάγκης μέσω επιμερισμένης διαχείρισης, εκτός από την άμεση και την έμμεση διαχείριση.
Μέσω άμεσης διαχείρισης, η Επιτροπή στηρίζει άλλες δράσεις που συμβάλλουν στην επιδίωξη των κοινών στόχων πολιτικής της Ένωσης. Οι δράσεις καθιστούν δυνατή την εξατομικευμένη στήριξη για επείγουσες και ειδικές ανάγκες σε επί μέρους κράτη μέλη («βοήθεια έκτακτης ανάγκης»), στηρίζουν τα διακρατικά δίκτυα και δραστηριότητες, δοκιμάζουν καινοτόμες δραστηριότητες που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων και καλύπτουν μελέτες που εξυπηρετούν το συμφέρον της Ένωσης ως συνόλου («δράσεις της Ένωσης»)
Μέσω της έμμεσης διαχείρισης το Ταμείο διατηρεί τη δυνατότητα ανάθεσης καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, μεταξύ άλλων, σε διεθνείς οργανισμούς και οργανισμούς του τομέα των εσωτερικών υποθέσεων για συγκεκριμένους σκοπούς.
Οι διαδικασίες πληρωμής για την επιμερισμένη διαχείριση περιγράφονται στην πρόταση κανονισμού περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ), που προβλέπει ετήσια προχρηματοδότηση και στη συνέχεια τέσσερις το πολύ ενδιάμεσες πληρωμές ανά πρόγραμμα και έτος με βάση τις αιτήσεις πληρωμής που αποστέλλονται από τα κράτη μέλη κατά τη λογιστική χρήση. Σύμφωνα με την πρόταση ΚΚΔ, η προχρηματοδότηση εκκαθαρίζεται εντός της τελευταίας λογιστικής χρήσης των προγραμμάτων. Η στρατηγική ελέγχου θα βασίζεται στον νέο δημοσιονομικό κανονισμό και στον κανονισμό περί κοινών διατάξεων. Ο νέος δημοσιονομικός κανονισμός και η πρόταση για τον ΚΚΔ αναμένεται να επεκτείνουν τη χρήση των απλουστευμένων μορφών επιχορηγήσεων, όπως των εφάπαξ ποσών, των κατ’ αποκοπή συντελεστών και των μοναδιαίων δαπανών. Εισάγει επίσης νέες μορφές πληρωμών, με βάση τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται αντί για το κόστος. Οι δικαιούχοι θα μπορούν να λάβουν συγκεκριμένο ποσό εάν αποδείξουν την πραγματοποίηση ορισμένων δράσεων, όπως τα μαθήματα κατάρτισης ή η παροχή βοήθειας έκτακτης ανάγκης. Αυτό αναμένεται να απλουστεύσει τον φόρτο ελέγχου τόσο σε επίπεδο δικαιούχων όσο και σε επίπεδο κρατών μελών (π.χ. έλεγχος λογαριασμών και αποδείξεων δαπανών).
Για την επιμερισμένη διαχείριση, η πρόταση ΚΚΔ βασίζεται στη στρατηγική διαχείρισης και ελέγχου για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 αλλά εισάγει ορισμένα μέτρα με στόχο την απλούστευση της υλοποίησης και τη μείωση του φόρτου ελέγχου τόσο σε επίπεδο δικαιούχων όσο και σε επίπεδο κρατών μελών.
Στις νέες εξελίξεις περιλαμβάνονται τα εξής: - η κατάργηση της διαδικασίας ορισμού (που θα πρέπει να καθιστά δυνατή την επιτάχυνση της υλοποίησης των προγραμμάτων), - οι επαληθεύσεις διαχείρισης (διοικητικές και επιτόπιες) που θα διενεργούνται από τη διαχειριστική αρχή βάσει κινδύνου (σε σχέση με τους 100 % διοικητικούς ελέγχους που απαιτούνται στην περίοδο προγραμματισμού 2014-2020). Επιπλέον, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, οι διαχειριστικές αρχές μπορούν να εφαρμόζουν ρυθμίσεις αναλογικού ελέγχου σύμφωνα με τις εθνικές διαδικασίες, - οι προϋποθέσεις για την αποφυγή πολλαπλών ελέγχων στην ίδια διαδικασία/δαπάνη. Οι αρχές του προγράμματος θα υποβάλουν στην Επιτροπή αιτήσεις ενδιάμεσων πληρωμών με βάση τις δαπάνες που βαρύνουν τους δικαιούχους. Η πρόταση ΚΚΔ δίνει επίσης στις διαχειριστικές αρχές τη δυνατότητα διενέργειας επαληθεύσεων διαχείρισης βάσει κινδύνου και προβλέπει ειδικούς ελέγχους (π.χ. επιτόπιους ελέγχους από τη διαχειριστική αρχή και ελέγχους των πράξεων/δαπανών από την ελεγκτική αρχή) μετά τη δήλωση της συναφούς δαπάνης στην Επιτροπή στην αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής. Προκειμένου να μετριαστεί ο κίνδυνος επιστροφής μη επιλέξιμων δαπανών, το σχέδιο ΚΚΔ θέτει όριο στις ενδιάμεσες πληρωμές της Επιτροπής στο 90 %, δεδομένου ότι αυτή τη στιγμή έχει πραγματοποιηθεί μόνο ένα μέρος των εθνικών ελέγχων. Η Επιτροπή θα καταβάλει το υπόλοιπο ποσό μετά τη διαδικασία ετήσιας εκκαθάρισης λογαριασμών, αφού λάβει τη δέσμη εγγράφων για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας από τις αρχές του προγράμματος. Τυχόν παρατυπίες που εντοπίζονται από την Επιτροπή ή το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο μετά τη διαβίβαση της ετήσιας δέσμης εγγράφων για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας μπορεί να οδηγήσουν σε καθαρή δημοσιονομική διόρθωση.
2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους
Οι υψηλές μεταναστευτικές πιέσεις στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτούν τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, η οποία θα αποτελείται από τις αρχές των κρατών μελών και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Καθίσταται επίσης αναγκαία η επέκταση των αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και του πεδίου εφαρμογής του Eurosur.
Η ενίσχυση του προσωπικού και των χρηματοδοτικών πόρων του οργανισμού είναι απαραίτητη προκειμένου να ανταποκρίνονται στη διευρυμένη εντολή του οργανισμού και τις απαιτήσεις που καθορίζονται στον προτεινόμενο κανονισμό.
Οι λογαριασμοί του οργανισμού θα υποβάλλονται προς έγκριση στο Ελεγκτικό Συνέδριο και θα υπόκεινται στη διαδικασία απαλλαγής. Η υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής θα διενεργεί ελέγχους σε συνεργασία με τον εσωτερικό ελεγκτή του οργανισμού.
Θα εφαρμοστούν τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο των διαφόρων χρηματοδοτικών προγραμμάτων που χρησιμοποιήθηκαν (π.χ. Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας).
Eπιμερισμένη διαχείριση:
Η ΓΔ HOME δεν αντιμετωπίζει σημαντικούς κινδύνους σφαλμάτων στα προγράμματα δαπανών της. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται από τη συστηματική απουσία σημαντικών πορισμάτων στις ετήσιες εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Επιπλέον, η ΓΔ HOME έχει ήδη αναθεωρήσει τη νομική της βάση (τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/378 και τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 1042/2014) με σκοπό την περαιτέρω εναρμόνισή της με το πλαίσιο ελέγχου των υπόλοιπων Ταμείων βάσει του κανονισμού περί κοινών διατάξεων και το μοντέλο διασφάλισής τους, καθώς και τη διατήρηση χαμηλού επιπέδου σφαλμάτων στα προγράμματα δαπανών της. Αυτή η προσπάθεια εναρμόνισης συνεχίζεται με την παρούσα πρόταση, στις περιπτώσεις που το πλαίσιο ελέγχου είναι σύμφωνο με την επιμερισμένη διαχείριση των ταμείων από τις άλλες ΓΔ. Στην επιμερισμένη διαχείριση, οι γενικοί κίνδυνοι σε σχέση με την υλοποίηση των τρεχόντων προγραμμάτων αφορούν τη μερική εκτέλεση του Ταμείου από τα κράτη μέλη και τα πιθανά σφάλματα που οφείλονται στην πολυπλοκότητα των κανόνων και τις αδυναμίες των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου. Ο ΚΚΔ απλουστεύει το ρυθμιστικό πλαίσιο μέσω της εναρμόνισης των κανόνων και των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου στα διάφορα Ταμεία που εκτελούνται υπό επιμερισμένη διαχείριση. Καθιστά επίσης δυνατές τις απαιτήσεις ελέγχου που είναι διαφοροποιημένες βάσει κινδύνου (π.χ. επαληθεύσεις διαχείρισης βάσει κινδύνου, δυνατότητα ρυθμίσεων αναλογικού ελέγχου με βάση εθνικές διαδικασίες, περιορισμοί ελεγκτικών εργασιών όσον αφορά τον χρόνο και/ή ειδικές πράξεις).
Άμεση/έμμεση διαχείριση: Με βάση την πρόσφατη ανάλυση των κύριων αιτίων και ειδών σφαλμάτων που εντοπίζονται συχνότερα στους εκ των υστέρων ελέγχους, οι κύριοι τομείς έλλειψης συμμόρφωσης αφορούν την κακή δημοσιονομική διαχείριση των επιχορηγήσεων που δίνονται στους δικαιούχους, τη μη ύπαρξη ή την ανεπάρκεια δικαιολογητικών εγγράφων, τις λανθασμένες διαδικασίες σύναψης συμβάσεων και τις μη προϋπολογισμένες δαπάνες. Κατά συνέπεια, οι κίνδυνοι πηγάζουν κυρίως από τα ακόλουθα: – τη διασφάλιση της ποιότητας των επιλεγμένων έργων και της τεχνικής υλοποίησής τους, την ασαφή ή ελλιπή καθοδήγηση που παρέχεται στους δικαιούχους ή την ανεπαρκή παρακολούθηση, – τον κίνδυνο αναποτελεσματικής ή οικονομικά μη αποδοτικής χρήσης των χορηγούμενων κεφαλαίων, τόσο των επιχορηγήσεων (περιπλοκότητα της επιστροφής των πραγματικών επιλέξιμων δαπανών σε συνδυασμό με περιορισμένες πιθανότητες ελέγχου των επιλέξιμων δαπανών σε επίπεδο εγγράφων) και των συμβάσεων προμηθειών (ενίοτε περιορισμένος αριθμός οικονομικών προμηθευτών με την απαιτούμενη ειδική γνώση, γεγονός που συνεπάγεται ανεπαρκείς δυνατότητες σύγκρισης των προσφορών), – τον κίνδυνο που συνδέεται με την ικανότητα (ιδίως) των μικρότερων οντοτήτων να ελέγχουν αποτελεσματικά τις δαπάνες και να διασφαλίζουν τη διαφάνεια των εκτελούμενων πράξεων. – τον κίνδυνο δυσφήμισης της Επιτροπής σε περίπτωση αποκάλυψης απάτης ή εγκληματικών δραστηριοτήτων· τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου τρίτων μπορούν να παράσχουν μόνο περιορισμένη αξιοπιστία, κυρίως λόγω του μεγάλου αριθμού ανομοιογενών αναδόχων και δικαιούχων, καθένας από τους οποίους λειτουργεί με δικό του σύστημα ελέγχου, το οποίο είναι συνήθως μικρού μεγέθους. Οι περισσότεροι από αυτούς τους κινδύνους αναμένεται να μειωθούν χάρη στον καλύτερο σχεδιασμό των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, την καθοδήγηση στους δικαιούχους, την στόχευση των προτάσεων και την καλύτερη χρήση των απλουστευμένων δαπανών και τη διασταύρωση στοιχείων για τους ελέγχους και τις αξιολογήσεις όπως περιλαμβάνονται στον νέο δημοσιονομικό κανονισμό. Το 2016 το Ελεγκτικό Συνέδριο αξιολόγησε τα συστήματα άμεσης διαχείρισης της ΓΔ HOME (περιλαμβανομένων των συμβάσεων προμηθειών) και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ΓΔ HOME διενήργησε τους σχετικούς ελέγχους που απαιτούνται βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού και κατά τον έλεγχο δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές ανεπάρκειες. Και στο μέλλον πρέπει να διατηρηθεί το ίδιο επίπεδο επίβλεψης και ελέγχων.
Άμεση/έμμεση διαχείριση: Με βάση την πρόσφατη ανάλυση των κύριων αιτίων και ειδών σφαλμάτων που εντοπίζονται συχνότερα στους εκ των υστέρων ελέγχους, οι κύριοι τομείς έλλειψης συμμόρφωσης αφορούν την κακή δημοσιονομική διαχείριση των επιχορηγήσεων που δίνονται στους δικαιούχους, τη μη ύπαρξη ή την ανεπάρκεια δικαιολογητικών εγγράφων, τις λανθασμένες διαδικασίες σύναψης συμβάσεων και τις μη προϋπολογισμένες δαπάνες. Κατά συνέπεια, οι κίνδυνοι πηγάζουν κυρίως από τα ακόλουθα: – τη διασφάλιση της ποιότητας των επιλεγμένων έργων και της τεχνικής υλοποίησής τους, την ασαφή ή ελλιπή καθοδήγηση που παρέχεται στους δικαιούχους ή την ανεπαρκή παρακολούθηση, – τον κίνδυνο αναποτελεσματικής ή οικονομικά μη αποδοτικής χρήσης των χορηγούμενων κεφαλαίων, τόσο των επιχορηγήσεων (περιπλοκότητα της επιστροφής των πραγματικών επιλέξιμων δαπανών σε συνδυασμό με περιορισμένες πιθανότητες ελέγχου των επιλέξιμων δαπανών σε επίπεδο εγγράφων) και των συμβάσεων προμηθειών (ενίοτε περιορισμένος αριθμός οικονομικών προμηθευτών με την απαιτούμενη ειδική γνώση, γεγονός που συνεπάγεται ανεπαρκείς δυνατότητες σύγκρισης των προσφορών), – τον κίνδυνο που συνδέεται με την ικανότητα (ιδίως) των μικρότερων οντοτήτων να ελέγχουν αποτελεσματικά τις δαπάνες και να διασφαλίζουν τη διαφάνεια των εκτελούμενων πράξεων. – τον κίνδυνο δυσφήμισης της Επιτροπής σε περίπτωση αποκάλυψης απάτης ή εγκληματικών δραστηριοτήτων· τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου τρίτων μπορούν να παράσχουν μόνο περιορισμένη αξιοπιστία, κυρίως λόγω του μεγάλου αριθμού ανομοιογενών αναδόχων και δικαιούχων, καθένας από τους οποίους λειτουργεί με δικό του σύστημα ελέγχου, το οποίο είναι συνήθως μικρού μεγέθους. Οι περισσότεροι από αυτούς τους κινδύνους αναμένεται να μειωθούν χάρη στον καλύτερο σχεδιασμό των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, την καθοδήγηση στους δικαιούχους, την στόχευση των προτάσεων και την καλύτερη χρήση των απλουστευμένων δαπανών και τη διασταύρωση στοιχείων για τους ελέγχους και τις αξιολογήσεις όπως περιλαμβάνονται στον νέο δημοσιονομικό κανονισμό.
Η Επιτροπή συμμετέχει στη διακυβέρνηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής υπό την ιδιότητά της ως μέλους του διοικητικού συμβουλίου. Το 2017, μετά την αναθεώρηση του οργανογράμματος της ΓΔ HOME, η Επιτροπή αναθεώρησε την απόφασή της σχετικά με τους εκπροσώπους της στα διοικητικά συμβούλια, προβλέποντας στις περισσότερες περιπτώσεις την αναβαθμισμένη εκπροσώπησή της μέσω της συμμετοχής αναπληρωτών γενικών διευθυντών.
Οι επιχειρησιακές μονάδες για συγκεκριμένες πολιτικές συμμετέχουν σε πολυάριθμες επαφές σε επίπεδο εργασίας, συνεδριάσεις συντονισμού, παρέχοντας γνώμες επί του ετήσιου προγράμματος εργασιών, το σχέδιο προϋπολογισμού, το σχέδιο για την πολιτική στελέχωσης και την παρακολούθηση της υλοποίησής τους. Επίσης, καθ’ όλη της διάρκεια του έτους πραγματοποιούνται επαφές σε ανώτερο επίπεδο, ιδίως μεταξύ του γενικού διευθυντή και των εκτελεστικών διευθυντών και των προέδρων των διοικητικών συμβουλίων.
Η ΓΔ HOME παρακολουθεί τον προϋπολογισμό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής από το στάδιο της προετοιμασίας της διαδικασίας του προϋπολογισμού στο στάδιο της εκτέλεσης της ετήσιας συνεισφοράς της ΕΕ και μέχρι την υποβολή των λογαριασμών και τη διαδικασία απαλλαγής. Η παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού είναι αναγκαία και για λόγους αύξησης του ποσοστού υλοποίησης καθώς και προκειμένου να αποφεύγεται, στον βαθμό που είναι εφικτό, η επιστροφή πιστώσεων πληρωμών από τους οργανισμούς κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Μετά τον έλεγχο της IAS σχετικά με τον «Συντονισμό και τις πρακτικές ρυθμίσεις με τους αποκεντρωμένους οργανισμούς της ΕΕ στη ΓΔ HOME», η ΓΔ HOME πρότεινε ένα σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των συστάσεων του ελέγχου, κυρίως σε ό,τι αφορά την αύξηση της ενημέρωσης του προσωπικού που ασχολείται με οργανισμούς στη ΓΔ HOME, την πιο έγκαιρη συμμετοχή στο στάδιο προγραμματισμού των οργανισμών, την ενίσχυση της εκ μέρους της παρακολούθησης των επιδόσεων των οργανισμών βάσει κατάλληλων δεικτών επιδόσεων, τη διαμόρφωση μιας στρατηγικής ελέγχου και την ενίσχυση των δομικών στοιχείων της δήλωσης αξιοπιστίας όσον αφορά τις πληρωμές που διενεργούνται προς τους οργανισμούς.
2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο)
Eπιμερισμένη διαχείριση: Το κόστος των ελέγχων αναμένεται να παραμείνει ίδιο ή ενδεχομένως να μειωθεί για τα κράτη μέλη. Για τον τρέχοντα κύκλο προγραμματισμού (2014-2020), από το 2017, το σωρευτικό κόστος του ελέγχου από τα κράτη μέλη εκτιμάται ότι ανέρχεται σε περίπου 5 % του συνολικού ποσού των πληρωμών που ζητήθηκαν από τα κράτη μέλη για το έτος 2017. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να μειωθεί με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας κατά την υλοποίηση των προγραμμάτων και την αύξηση των πληρωμών στα κράτη μέλη. Η εισαγωγή της προσέγγισης βάσει κινδύνου όσον αφορά τη διαχείριση και τους ελέγχους στον ΚΚΔ σε συνδυασμό με την ενίσχυση της προσπάθειας εφαρμογής απλουστευμένων επιλογών κόστους, αναμένεται να μειώσουν περαιτέρω το κόστος των ελέγχων για τα κράτη μέλη.
Άμεση/έμμεση διαχείριση: Το κόστος των ελέγχων ανέρχεται στο 2,5 % περίπου των πληρωμών που διενεργήθηκαν από τη ΓΔ HOME. Αυτό αναμένεται να παραμείνει σταθερό ή να μειωθεί ελαφρά σε περίπτωση διεύρυνσης της χρήσης απλουστευμένων επιλογών κόστους την επόμενη περίοδο προγραμματισμού.
2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας
Να προσδιοριστούν τα ισχύοντα ή τα προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας, π.χ. στη στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης.
Για τον οργανισμό
Ο προϋπολογισμός του οργανισμού εκτελείται από τον εκτελεστικό διευθυντή. Κάθε έτος, ο εκτελεστικός διευθυντής υποβάλλει στην Επιτροπή, το διοικητικό συμβούλιο και το Ελεγκτικό Συνέδριο τους λεπτομερείς λογαριασμούς όλων των εσόδων και δαπανών του προηγούμενου οικονομικού έτους. Επιπλέον, η υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής θα επικουρεί τον οργανισμό όσον αφορά τη διαχείριση των χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων του μέσω ελέγχου των κινδύνων, παρακολούθησης της συμμόρφωσης, έκδοσης ανεξάρτητης γνωμοδότησης όσον αφορά την ποιότητα των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου και διατύπωσης συστάσεων προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των επιχειρήσεων και να διασφαλιστεί η οικονομική χρήση των πόρων του οργανισμού.
Αφού λάβει την έγκριση της Επιτροπής και τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο οργανισμός θα θεσπίσει τον δημοσιονομικό κανονισμό του δυνάμει του κανονισμού αριθ. 1271/2013. Ο οργανισμός θα θέσει σε εφαρμογή σύστημα εσωτερικού ελέγχου παρόμοιο με εκείνο που καθιερώθηκε από την Επιτροπή στα πλαίσια της δικής της αναδιάρθρωσης.
Συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)
Το προσωπικό που υπόκειται στους κανονισμούς υπηρεσιακής κατάστασης της Επιτροπής θα συνεργάζεται με την OLAF για την καταπολέμηση της απάτης.
Για το Ελεγκτικό Συνέδριο
Το Ελεγκτικό Συνέδριο θα εξετάζει τους λογαριασμούς σύμφωνα με το άρθρο 248 της Συνθήκης και θα δημοσιεύει ετήσια έκθεση όσον αφορά τις δραστηριότητες του οργανισμού.
Εφαρμόζονται πλήρως τα μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης που θεσπίστηκαν σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Κονδύλια της ΓΔ HOME
Η πρόληψη και ο εντοπισμός της απάτης είναι ένας από τους στόχους του εσωτερικού ελέγχου όπως προβλέπεται στον δημοσιονομικό κανονισμό και αποτελεί βασικό ζήτημα διακυβέρνησης που πρέπει να αντιμετωπίσει η Επιτροπή σε όλο τον κύκλο ζωής των δαπανών.
Επιπλέον, η στρατηγική της ΓΔ HOME για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής αποσκοπεί κυρίως στην πρόληψη, τον εντοπισμό και την αποζημίωση της απάτης, διασφαλίζοντας μεταξύ άλλων ότι οι εσωτερικοί έλεγχοί της για την καταπολέμηση της απάτης είναι πλήρως εναρμονισμένοι με τη στρατηγική της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης και ότι η προσέγγισή της για τη διαχείριση του κινδύνου απάτης είναι στραμμένη στον εντοπισμό τομέων που ενέχουν κίνδυνο απάτης και κατάλληλων απαντήσεων.
Όσον αφορά την επιμερισμένη διαχείριση, τα κράτη μέλη θα διασφαλίζουν τη νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών που περιλαμβάνονται στους λογαριασμούς που υποβάλουν στην Επιτροπή. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη θα λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διόρθωση παρατυπιών, συμπεριλαμβανομένης της απάτης. Όπως στον τρέχοντα κύκλο προγραμματισμού (2014-2020), τα κράτη μέλη υποχρεούνται να θεσπίσουν διαδικασίες για τον εντοπισμό παρατυπιών και την καταπολέμηση της απάτης και να αναφέρουν στην Επιτροπή τυχόν παρατυπίες, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων υπονοιών απάτης και διαπιστωμένης απάτης στους τομείς της επιμερισμένης διαχείρισης. Τα μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης θα παραμείνουν διατομεακή αρχή και υποχρέωση για τα κράτη μέλη.
3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται
·Υφιστάμενες γραμμές του προϋπολογισμού
Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμών του προϋπολογισμού
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
Γραμμή του προϋπολογισμού
|
Είδος
δαπάνης
|
Συμμετοχή
|
|
Αριθμός 3 Τομέας «Ασφάλεια και Ιθαγένεια»
|
ΔΠ/ΜΔΠ
|
χωρών ΕΖΕΣ
|
υποψηφίων για ένταξη χωρών
|
τρίτων χωρών
|
κατά την έννοια του άρθρου 21 παράγραφος 2 στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού
|
3
|
18.020101 Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας — Σύνορα και Θεωρήσεις
|
ΔΠ
|
ΟΧΙ
|
ΟΧΙ
|
ΝΑΙ
|
ΟΧΙ
|
3
|
18.0203 Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
|
ΔΠ
|
ΟΧΙ
|
ΟΧΙ
|
ΝΑΙ
|
ΟΧΙ
|
·Νέες γραμμές του προϋπολογισμού, των οποίων έχει ζητηθεί η δημιουργία
Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμών του προϋπολογισμού
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
2021-2027
|
Γραμμή του προϋπολογισμού
|
Είδος
δαπάνης
|
Συμμετοχή
|
|
Αριθμός 4 Τομέας: «Μετανάστευση και διαχείριση των συνόρων»
|
ΔΠ/ΜΔΠ
|
χωρών ΕΖΕΣ
|
υποψηφίων για ένταξη χωρών
|
τρίτων χωρών
|
κατά την έννοια του άρθρου 21 παράγραφος 2 στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού
|
4
|
11.XXYY Μέσο για διαχείριση των συνόρων και των θεωρήσεων (ΜΔΣΘ)
|
ΔΠ
|
ΟΧΙ
|
ΟΧΙ
|
ΝΑΙ
|
ΟΧΙ
|
4
|
11.XXYY Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
|
ΔΠ
|
ΟΧΙ
|
ΟΧΙ
|
ΝΑΙ
|
ΟΧΙ
|
3.2.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις δαπάνες
3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις δαπάνες
–ΠΔΠ 2014-2020
Τομέας του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού
πλαισίου
|
3
|
«Ασφάλεια και Ιθαγένεια»
|
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
2019
|
2020
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
Επιχειρησιακές πιστώσεις (ΤΕΑ –B)
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
(1)
|
|
52,500
|
52,500
|
|
Πληρωμές
|
(2)
|
|
52,500
|
52,500
|
Πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενες από το κονδύλιο του προγράμματος (ΤΕΑ –B)
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων = Πληρωμές
|
(3)
|
|
-
|
|
Επιχειρησιακές και διοικητικές πιστώσεις ( Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής)
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
(1)
|
19,321
|
558,175
|
577,496
|
|
Πληρωμές
|
(2)
|
19,321
|
558,175
|
577,496
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων για το χρηματοδοτικό κονδύλιο του προγράμματος
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
=1+3
|
19,321
|
610,675
|
629,996
|
|
Πληρωμές
|
=2+3
|
19,321
|
610,675
|
629,996
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού
πλαισίου 2014-2020
|
5
|
«Διοικητικές δαπάνες»
|
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
|
|
Έτος
2019
|
Έτος
2020
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
ΓΔ: ΗΟΜΕ
|
• Ανθρώπινοι πόροι
|
1,144
|
1,144
|
2,288
|
• Άλλες διοικητικές δαπάνες
|
0,080
|
0,080
|
0,160
|
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ
|
Πιστώσεις
|
1,224
|
1,224
|
2,448
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων
του ΤΟΜΕΑ 5
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
2014-2020
|
(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών)
|
1,224
|
1,224
|
2,448
|
|
|
2019
|
2020
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων
μεταξύ ΤΟΜΕΩΝ *
του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
20,545
|
611,899
|
632,444
|
|
Πληρωμές
|
20,545
|
611,899
|
632,444
|
–ΠΔΠ 2021-2027
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού
πλαισίου 2021-2027
|
4
|
Τομέας: Μετανάστευση και διαχείριση των συνόρων
|
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
Επιχειρησιακές πιστώσεις (ΜΔΣΘ)
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
(1)
|
70,000
|
80,000
|
90,000
|
100,000
|
101,000
|
102,000
|
104,500
|
647,500
|
|
Πληρωμές
|
(2)
|
70,000
|
80,000
|
90,000
|
100,000
|
101,000
|
102,000
|
104,500
|
647,500
|
Πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενες από το κονδύλιο του προγράμματος
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων = Πληρωμές
|
(3)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Επιχειρησιακές και διοικητικές πιστώσεις ( Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής)
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
(1)
|
1 188,512
|
1 347,769
|
1 546,437
|
1 649,203
|
1 799,857
|
1 851,374
|
1 886,999
|
11 270,151
|
|
Πληρωμές
|
(2)
|
1 188,512
|
1 347,769
|
1 546,437
|
1 649,203
|
1 799,857
|
1 851,374
|
1 886,999
|
11 270,151
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων για το χρηματοδοτικό κονδύλιο του προγράμματος
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
=1+3
|
1 258,512
|
1 427,769
|
1 636,437
|
1 749,203
|
1 900,857
|
1 953,374
|
1 991,499
|
11 917,651
|
|
Πληρωμές
|
=2+3
|
1 258,512
|
1 427,769
|
1 636,437
|
1 749,203
|
1 900,857
|
1 953,374
|
1 991,499
|
11 917,651
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού
πλαισίου 2021-2027
|
7
|
«Ευρωπαϊκή δημόσια διοίκηση»
|
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
|
|
Έτος
2021
|
Έτος
2022
|
Έτος
2023
|
Έτος
2024
|
Έτος
2025
|
Έτος
2026
|
Έτος
2027
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
ΓΔ: ΗΟΜΕ
|
• Ανθρώπινοι πόροι
|
1,144
|
1,144
|
1,144
|
1,144
|
1,144
|
1,144
|
1,144
|
8,008
|
• Άλλες διοικητικές δαπάνες
|
0,080
|
0,080
|
0,080
|
0,080
|
0,080
|
0,080
|
0,080
|
0,560
|
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ
|
Πιστώσεις
|
1,224
|
1,224
|
1,224
|
1,224
|
1,224
|
1,224
|
1,224
|
8,568
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων
του ΤΟΜΕΑ 7
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027
|
(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών)
|
1,224
|
1,224
|
1,224
|
1,224
|
1,224
|
1,224
|
1,224
|
8,568
|
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
|
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων
μεταξύ ΤΟΜΕΩΝ **
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
1 259,736
|
1 428,993
|
1 637,661
|
1 750,427
|
1 902,081
|
1 954,598
|
1 992,723
|
11 926,219
|
|
Πληρωμές
|
1 259,736
|
1 428,993
|
1 637,661
|
1 750,427
|
1 902,081
|
1 954,598
|
1 992,723
|
11 926,219
|
3.2.2.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων επί του συνόλου του προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (περιλαμβανομένων των επιχειρησιακών και διοικητικών πιστώσεων και λαμβανομένων υπόψη των συνεισφορών των συνδεδεμένων χωρών Σένγκεν).
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
3.2.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στους ανθρώπινους πόρους του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής
3.2.3.1.Συνοπτική παρουσίαση
–◻
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα
–☑
Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως εξηγείται κατωτέρω:
Το κόστος προσωπικού και το συναφές κόστος προβλέπονται ήδη στο COM(2015)671. Ο αριθμός προσωπικού θα πρέπει να παραμείνει σταθερός από το έτος 2020 στο επίπεδο των 1 000.
|
Έτος
2019
|
Έτος
2020
|
Έτος
2021
|
Έτος
2022
|
Έτος
2023
|
Έτος
2024
|
Έτος
2025
|
Έτος
2026
|
Έτος
2027
|
Έκτακτοι υπάλληλοι (βαθμοί AD)
|
242
|
275
|
275
|
275
|
275
|
275
|
275
|
275
|
275
|
Έκτακτοι υπάλληλοι (βαθμοί AST)
|
242
|
275
|
275
|
275
|
275
|
275
|
275
|
275
|
275
|
Συμβασιούχοι υπάλληλοι
|
202
|
230
|
230
|
235
|
250
|
234
|
230
|
230
|
230
|
Αποσπασμένοι εθνικοί εμπειρογνώμονες
|
194
|
220
|
220
|
220
|
220
|
220
|
220
|
220
|
220
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
880
|
1000
|
1000
|
1005
|
1020
|
1004
|
1000
|
1000
|
1000
|
Η ανάπτυξη του μόνιμου και λοιπού προσωπικού ως τμήματος του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής/
Ανάγκες σε προσωπικό (ΙΠΑ):
|
Έτος
2019
|
Έτος
2020
|
Έτος
2021
|
Έτος
2022
|
Έτος
2023
|
Έτος
2024
|
Έτος
2025
|
Έτος
2026
|
Έτος
2027
|
Έκτακτοι υπάλληλοι (βαθμοί AD)
|
188
|
375
|
500
|
500
|
625
|
625
|
750
|
750
|
750
|
Έκτακτοι υπάλληλοι (βαθμοί AST)
|
187
|
375
|
500
|
500
|
625
|
625
|
750
|
750
|
750
|
Συμβασιούχοι υπάλληλοι
|
375
|
750
|
1 000
|
1 000
|
1 250
|
1 250
|
1 500
|
1 500
|
1 500
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
750
|
1500
|
2000
|
2000
|
2500
|
2500
|
3000
|
3000
|
3000
|
Αναφέρετε την προβλεπόμενη ημερομηνία πρόσληψης και προσαρμόστε το ποσό αναλόγως (εάν η πρόσληψη γίνει τον Ιούλιο, λαμβάνεται υπόψη μόνο το 50 % του μέσου κόστους) και δώστε περαιτέρω εξηγήσεις.
Ανάλυση αναγκών σε προσωπικό
Το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα αποτελείται από τρεις διαφορετικές κατηγορίες επιχειρησιακού προσωπικού.
Το επιχειρησιακό προσωπικό του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής απαρτίζεται από συνοριοφύλακες, συνοδούς επιστροφής, ειδικούς σε θέματα επιστροφής και λοιπά σχετικά μέλη του προσωπικού που απασχολούνται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, αποσπώνται στον οργανισμό από τα κράτη μέλη ή παρέχονται από τα κράτη μέλη για βραχυπρόθεσμη αποστολή ως μέλη των ομάδων διαχείρισης των συνόρων, των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών ή των ομάδων επιστροφής με εκτελεστικές αρμοδιότητες, καθώς και το προσωπικό που είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία της κεντρικής μονάδας του ETIAS.
Δεδομένου ότι η κατηγορία 1 αφορά το μόνιμο και λοιπό προσωπικό, θα πρόκειται για νέο είδος μελών προσωπικού εντός του οργανισμού στα οποία ανατίθενται εκτελεστικές αρμοδιότητες, περιλαμβανομένης της χρήσης βίας, όταν ενεργούν ως μέλη ομάδων που αποστέλλονται από το μόνιμο σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής.
Λαμβανομένου υπόψη ότι είναι απολύτως αναγκαία η παροχή χρηματοδοτικής στήριξης για τη σύσταση του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (προσλήψεις, καθημερινή διαχείριση, επιχειρησιακός σχεδιασμός κ.λπ.), τον συντονισμό των επιχειρήσεων, τη στελέχωση των τοπικών γραφείων, την απόκτηση εξοπλισμού από τον οργανισμό, άλλα νέα καθήκοντα που σχετίζονται με τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, περιλαμβανομένου του Eurosur, την ενισχυμένη εντολή όσον αφορά την επιστροφή και την ανάληψη της λειτουργίας του FADO, μπορεί να προβλεφθεί ότι έως 4 % του συνολικού αριθμού των μελών προσωπικού του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (4 % των 3 000) θα απασχοληθεί ως «προσωπικό επιχειρησιακής υποστήριξης» στον οργανισμό.
Όσον αφορά το είδος των θέσεων απασχόλησης, το μόνιμο και λοιπό προσωπικό θα απαρτίζεται από 25 % AD, 25 % AST και 50 % συμβασιούχους υπαλλήλους. Η συγκεκριμένη κατανομή αντιπροσωπεύει την αναμενόμενη κατανομή των διαφορετικών προφίλ, ρόλων και καθηκόντων εντός του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Ειδικότερα, για τον χειρισμό του προηγμένου εξοπλισμού του οργανισμού θα απαιτηθεί σημαντικός αριθμός μελών προσωπικού AD με τις απαραίτητες δεξιότητες, γνώσεις και επαγγελματική εξειδίκευση (δηλ. κυβερνήτες και αξιωματικοί στο τεχνικό πλήρωμα αεροσκαφών και πλοίων). Επίσης, θα απαιτηθεί σημαντικός αριθμός μελών προσωπικού AD για την επιτέλεση των καθηκόντων σχεδιασμού και συντονισμού για τις αυξημένες επιχειρησιακές δραστηριότητες του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής σε σύγκριση με το υφιστάμενο επίπεδο δραστηριοποίησης του οργανισμού. Μέρος των μελών προσωπικού AD θα αναλάβουν επίσης διευθυντικές αρμοδιότητες εντός του μόνιμου και λοιπού προσωπικού. Επιπλέον, θα πρέπει να εξεταστεί το θέμα της ισορροπίας μεταξύ των διαφόρων ειδών μελών προσωπικού στο πλαίσιο της εξέλιξης της τεχνολογίας, καθώς σειρά βασικών καθηκόντων διαχείρισης των συνόρων θα αυτοματοποιηθούν, ενώ η πολυπλοκότητα του συστήματος θα απαιτεί υψηλότερο επίπεδο προσόντων του προσωπικού που θα το χειρίζεται και θα το συντηρεί.
3.2.3.2.Εκτιμώμενες ανάγκες της μητρικής ΓΔ σε ανθρώπινους πόρους
–◻
Η πρόταση δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων.
–☑
Η πρόταση συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως εξηγείται κατωτέρω:
Εκτίμηση η οποία πρέπει να εκφράζεται σε μονάδες ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης
|
2019
|
2020
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
• Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων)
|
18 01 01 01 (έδρα και γραφεία αντιπροσωπείας της Επιτροπής)
|
8
|
8
|
8
|
8
|
8
|
8
|
8
|
8
|
8
|
XX 01 01 02 (στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
XX 01 05 01 (έμμεση έρευνα)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 01 05 01 (άμεση έρευνα)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
• Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδα ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης: ΙΠΑ)
|
XX 01 02 01 (AC, END, INT από το συνολικό κονδύλιο)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
XX 01 02 02 (AC, AL, END, INT και JED στις αντιπροσωπείες)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
XX 01 04 yy
|
- στην έδρα
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- στις αντιπροσωπείες της ΕΕ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
XX 01 05 02 (AC, END, INT - έμμεση έρευνα)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 01 05 02 (AC, END, INT - άμεση έρευνα)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
8
|
8
|
8
|
8
|
8
|
8
|
8
|
8
|
8
|
XX είναι ο σχετικός τομέας πολιτικής ή ο σχετικός τίτλος του προϋπολογισμού.
Οι ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους θα καλυφθούν από το προσωπικό της ΓΔ που έχει ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχει ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ και το οποίο θα συμπληρωθεί, εάν χρειαστεί, από πρόσθετους πόρους που μπορεί να διατεθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.
Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:
Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι
|
8 υπάλληλοι προς άσκηση των ακόλουθων καθηκόντων:
1) Εκπροσώπηση της Επιτροπής στο διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού.
2) Σύνταξη της γνώμης της Επιτροπής σχετικά με το ετήσιο πρόγραμμα εργασιών και παρακολούθηση της υλοποίησής του.
3) Επίβλεψη της κατάρτισης του προϋπολογισμού του οργανισμού και παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού.
4) Παροχή συνδρομής στον οργανισμό για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του σύμφωνα με τις πολιτικές της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω συμμετοχής σε συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων.
|
Εξωτερικό προσωπικό
|
|
3.2.4.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση
Η πρόταση/πρωτοβουλία:
–◻
δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους
–☑
προβλέπει τη συγχρηματοδότηση από τρίτους που εκτιμάται παρακάτω:
Πιστώσεις σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
Έτη
|
|
|
|
|
|
2019
|
2020
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
Συνδεδεμένες χώρες Σένγκεν
|
|
|
|
|
|
21,039
|
56,523
|
77,562
|
ΣΥΝΟΛΟ συγχρηματοδοτούμενων πιστώσεων
|
|
|
|
|
|
21,039
|
56,523
|
77,562
|
Έτη
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
Συνδεδεμένες χώρες Σένγκεν
|
75,862
|
86,028
|
98,709
|
105,268
|
114,884
|
118,173
|
120,447
|
719,371
|
ΣΥΝΟΛΟ συγχρηματοδοτούμενων πιστώσεων
|
75,862
|
86,028
|
98,709
|
105,268
|
114,884
|
118,173
|
120,447
|
719,371
|
3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα
–X
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα.
–◻
Η πρόταση/πρωτοβουλία έχει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις που περιγράφονται κατωτέρω:
–◻
στους ιδίους πόρους
–◻
στα διάφορα έσοδα
Να αναφερθεί αν τα έσοδα προορίζονται για γραμμές δαπανών ◻
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
Γραμμή εσόδων του προϋπολογισμού:
|
Επιπτώσεις της πρότασης/πρωτοβουλίας
|
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
Άρθρο ………….
|
|
|
|
|
|
|
|
Ως προς τα έσοδα «για ειδικό προορισμό», να προσδιοριστούν οι γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται.
Άλλες παρατηρήσεις (π.χ. μέθοδος/τύπος για τον υπολογισμό των επιπτώσεων στα έσοδα ή τυχόν άλλες πληροφορίες).