Choose the experimental features you want to try

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 52021AE1771

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με πλαίσιο για την έκδοση, την επαλήθευση και την αποδοχή διαλειτουργικών πιστοποιητικών εμβολιασμού, εξέτασης και ανάρρωσης, με σκοπό να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 (ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό)» [COM(2021) 130 final — 2021/0068 (COD)]

EESC 2021/01771

ΕΕ C 286 της 16.7.2021, pp. 146–151 (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)

16.7.2021   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 286/146


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με πλαίσιο για την έκδοση, την επαλήθευση και την αποδοχή διαλειτουργικών πιστοποιητικών εμβολιασμού, εξέτασης και ανάρρωσης, με σκοπό να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 (ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό)»

[COM(2021) 130 final — 2021/0068 (COD)]

(2021/C 286/25)

Γενικός εισηγητής:

ο κ. Γεώργιος ΒΕΡΝΙΚΟΣ

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 21.4.2021

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Τμήμα

Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

27.4.2021

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

560

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

251/0/4

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1.

Η πανδημία COVID-19 κατέφερε εξαιρετικά μεγάλο πλήγμα στις οικονομίες, τις κοινωνίες και τις ζωές μας και ο τομέας του τουρισμού πλήττεται σε πρωτόγνωρο βαθμό. Η τρέχουσα κρίση αποκάλυψε τη σημασία που έχει ο τουρισμός για την Ευρώπη, όχι μόνον από οικονομική άποψη, αλλά και από την άποψη της συνύπαρξης και της σφυρηλάτησης ενός κοινού πεπρωμένου.

1.2.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι το «ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό» θα πρέπει να ελαχιστοποιεί την πολυπλοκότητα για τους μετακινούμενους και να διευκολύνει την κυκλοφορία τους κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.

1.3.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί ότι η κατοχή «ψηφιακού πράσινου πιστοποιητικού» δεν συνιστά προϋπόθεση για την άσκηση της ελεύθερης κυκλοφορίας και ότι ο προτεινόμενος κανονισμός δεν θεμελιώνει υποχρέωση ή δικαίωμα εμβολιασμού. Ωστόσο, επισημαίνει ότι ιδίως οι κοινωνικά περιθωριοποιημένες και μειονεκτούσες ομάδες πρέπει να έχουν πρόσβαση σε συναφή ενημέρωση και ότι ο αντίκτυπος του πράσινου πιστοποιητικού σε αυτές τις ομάδες πρέπει να εκτιμηθεί και να παρακολουθείται δεόντως.

1.4.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η κατοχή του πράσινου πιστοποιητικού δεν θα πρέπει να απαλλάσσει τους μετακινούμενους από τη συμμόρφωση με άλλα μέτρα μείωσης κινδύνου, αλλά θα πρέπει να θεωρηθεί στρατηγική μετάβασης για τις χώρες που ζητούν τη σύσταση μόνιμου μηχανισμού συνεχούς επανεκτίμησης μετά τη θέσπισή του.

1.5.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι όλες οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να συνεργαστούν για την επίτευξη ενιαίων γενικών όρων (δηλαδή περιεχόμενο, μορφότυπος, αρχές και τεχνικά πρότυπα του πιστοποιητικού) το συντομότερο δυνατόν, καθώς δεν μπορούμε να χάσουμε άλλο ένα καλοκαίρι στο τουρισμό.

1.6.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι τα ταξιδιωτικά πρωτόκολλα πρέπει να είναι σαφή και εφαρμοστέα στις διεθνείς αεροπορικές, οδικές και θαλάσσιες μετακινήσεις.

1.7.

Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι, δεδομένου ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα περιλαμβάνουν ευαίσθητα ιατρικά δεδομένα, είναι σημαντικό όλα τα κράτη μέλη να διαθέτουν διαλειτουργικά συστήματα με εξίσου ισχυρές διατάξεις για την προστασία των δεδομένων. Το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό δεν πρέπει να απαιτεί την κατάρτιση και τη διατήρηση κεντρικής βάσης δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ. Η ΕΟΚΕ προτείνει επίσης το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό να οργανωθεί κατά τρόπο ώστε οι πληροφορίες για το ποια κατηγορία ικανοποιείται ώστε να πραγματοποιηθεί η μετακίνηση να είναι ορατές μόνο από τον μετακινούμενο.

1.8.

Η ΕΟΚΕ επιθυμεί επίσης να επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό χρησιμεύει και στη διευκόλυνση των μετακινήσεων για επαγγελματικούς λόγους. Αυτό δεν πρέπει να οδηγήσει στην εισαγωγή διακρίσεων στον χώρο εργασίας ή σε κατάχρηση μέσω της απασχόλησης εμβολιασμένων ατόμων από τρίτες χώρες σε θέσεις εργασίας όπου οι συνθήκες εργασίας είναι κακές.

1.9.

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η έκδοση του πιστοποιητικού, καθώς και η επικαιροποίησή του, θα παραμείνουν δωρεάν.

1.10.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητο να επιταχυνθεί ο εμβολιασμός με την τόνωση της παραγωγής εμβολίων και την εξασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας και προβλεψιμότητας προκειμένου να διασφαλιστεί επαρκής αριθμός εμβολίων σε ολόκληρη την ΕΕ μέσω μιας συντονισμένης και ενοποιημένης προσέγγισης. Ταυτόχρονα, οι χώρες θα πρέπει να επενδύσουν περαιτέρω σε εκστρατείες εκπαίδευσης σχετικά με τα οφέλη του εμβολιασμού για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης.

1.11.

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, είναι ανάγκη να προστεθούν τα τεστ αυτοδιάγνωσης και η ανάλυση αίματος για αντισώματα COVID στις μεθόδους λήψης του ψηφιακού πράσινου πιστοποιητικού.

1.12.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι, προκειμένου να αποφευχθούν οι άνισοι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία για όσους δεν έχουν εμβολιαστεί, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει να διασφαλίσουν εύκολη και δωρεάν πρόσβαση στις εξετάσεις για όλους τους πολίτες.

1.13.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι το πιστοποιητικό πρέπει να αναγνωρίζεται σε κάθε κράτος μέλος της ΕΕ, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την εδραίωση της πλήρως ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της ΕΕ κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.

2.   Γενικό πλαίσιο

2.1.

Για να εξασφαλιστεί μια καλά συντονισμένη, προβλέψιμη και διαφανής προσέγγιση όσον αφορά την επιβολή περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 13 Οκτωβρίου 2020, τη σύσταση (ΕΕ) 2020/1475 του Συμβουλίου (1).

Ωστόσο, στην πραγματικότητα η εν λόγω σύσταση μόλις που επιβλήθηκε, ενώ εφαρμόστηκαν διαφορετικοί περιορισμοί από τα επιμέρους κράτη μέλη.

2.2.

Επιπλέον, στη δήλωση που εγκρίθηκε μετά τις άτυπες βιντεοδιασκέψεις στις 25 και 26 Φεβρουαρίου 2021, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ζήτησαν να συνεχιστούν οι εργασίες για μια κοινή προσέγγιση όσον αφορά τα πιστοποιητικά εμβολιασμού. Η Επιτροπή συνεργάστηκε με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του δικτύου eHealth, ενός εθελοντικού δικτύου που συνδέει τις εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για την ηλεκτρονική υγεία, με σκοπό την προετοιμασία της διαλειτουργικότητας αυτών των πιστοποιητικών. Το δίκτυο eHealth συμφώνησε επίσης ως προς τα κοινά εναρμονισμένα σύνολα δεδομένων για τον εμβολιασμό COVID-19, τα πιστοποιητικά εξέτασης και ανάρρωσης, καθώς και ένα σχέδιο πλαισίου εμπιστοσύνης στις 12 Μαρτίου 2021.

2.3.

Με βάση τις τεχνικές εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα, η Επιτροπή υπέβαλε, στις 17 Μαρτίου 2021, πρόταση κανονισμού για ένα ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό, η οποία συνιστά πλαίσιο για την έκδοση, την επαλήθευση και την αποδοχή διαλειτουργικών πιστοποιητικών εμβολιασμού, εξέτασης και ανάρρωσης, για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας στην πρόταση κανονισμού (ΕΕ) 2021/0068 (COD) και συνοδευτική πρόταση για τους υπηκόους τρίτων χωρών που παραμένουν ή διαμένουν νόμιμα στην ΕΕ (2021/0071 (COD).

Το προγραμματισμένο ευρωπαϊκό πιστοποιητικό θα παρείχε, με ταυτόχρονο σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων της ιδιωτικής ζωής και της απαγόρευσης των διακρίσεων:

απόδειξη ότι ένα άτομο έχει εμβολιαστεί κατά της νόσου COVID-19 και/ή

αποτελέσματα των πρόσφατων εξετάσεων για λοίμωξη από SARS-CoV-2 και/ή

πληροφορίες για την ανάρρωση ενός ατόμου από λοίμωξη από SARS-CoV-2.

2.4.

Θα είναι διαθέσιμο στους πολίτες της ΕΕ και τα μέλη των οικογενειών τους, στους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν στην ΕΕ και στους επισκέπτες που έχουν το δικαίωμα να ταξιδεύουν σε άλλα κράτη μέλη. Θα ισχύει σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία μέσω της ενσωμάτωσης αυτού στη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Η Ελβετία μπορεί επίσης να αποφασίσει την εισαγωγή του.

2.5.

Οι εθνικές αρχές των κρατών μελών της ΕΕ (νοσοκομεία, κέντρα δοκιμών ή υγειονομικές αρχές) θα είναι υπεύθυνες για την έκδοσή του. Το πιστοποιητικό περιλαμβάνει το όνομα του ατόμου, την ημερομηνία γέννησης, την ημερομηνία έκδοσης, πληροφορίες σχετικά με το εμβόλιο, την κατάσταση σχετικά με την εξέταση ή την ανάρρωση και έναν μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό. Παράγεται κωδικός QR για την επικύρωση του πιστοποιητικού, τη διασφάλιση της ασφάλειας των δεδομένων και την προστασία από παραποίηση.

2.6.

Η πρόταση δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να άρουν τους περιορισμούς για την ελεύθερη κυκλοφορία (στον βαθμό που είναι απαραίτητοι για την προστασία της δημόσιας υγείας) των ταξιδιωτών με πράσινο πιστοποιητικό, αλλά τους παρέχει αξιόπιστα, γνήσια και εναρμονισμένα έγγραφα όταν το πράττουν. Είναι ως εκ τούτου προφανές ότι θα υπάρξει ένα περιθώριο διακριτικής ευχέρειας, μολονότι το προτεινόμενο πλαίσιο συστήνει οι περιορισμοί να περιοριστούν στους απολύτως απαραίτητους και περιέχει την υπόθεση ότι οι περιορισμοί θα αρθούν για τους κατόχους πιστοποιητικών απαιτώντας από τα κράτη μέλη να ενημερώσουν τα υπόλοιπα κράτη μέλη και την Επιτροπή, εάν εξακολουθήσουν να τους επιβάλλουν.

2.7.

Το προτεινόμενο σύστημα αφήνει περιθώριο για επικαιροποιήσεις βάσει νέων επιστημονικών στοιχείων όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των εμβολίων να περιστέλλουν τη μετάδοση του SARS-CoV-2 και τη διάρκεια της προστατευτικής ανοσίας από προηγούμενη λοίμωξη. Επί του παρόντος, το πλαίσιο ορίζει τη μέγιστη περίοδο ισχύος του πιστοποιητικού ανάρρωσης από προηγούμενη λοίμωξη από COVID-19 στις 180 ημέρες. Σύμφωνα με την πρόταση, το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό θα ανασταλεί μόλις ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κηρύξει το τέλος της διεθνούς κατάστασης έκτακτης ανάγκης COVID-19 στον τομέα της υγείας, αλλά θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί εκ νέου σε μελλοντική πανδημία.

3.   Γενικές παρατηρήσεις για την τρέχουσα κρίση του τουριστικού τομέα

3.1.

Ο τουριστικός τομέας, ένας ιδιαιτέρως δυναμικός και διασυνδεδεμένος τομέας, αποτελεί έναν από τους οικονομικούς μοχλούς της Ευρώπης, ο οποίος αντιπροσωπεύει το 50 % (2) του παγκόσμιου τουρισμού. Σε χώρες σε όλα τα επίπεδα ανάπτυξης, πολλά εκατομμύρια θέσεων εργασίας και επιχειρήσεων εξαρτώνται από έναν ισχυρό και ακμαίο τουριστικό τομέα. Άμεσα και έμμεσα, ο τουριστικός τομέας συμβάλλει σχεδόν κατά 10 % στο ΑΕΠ της ΕΕ.

3.2.

Η πανδημία COVID-19 κατέφερε εξαιρετικά μεγάλο πλήγμα στις οικονομίες, τις κοινωνίες και τις ζωές μας. Προκειμένου να περιορίσουν την εξάπλωση του ιού μεταξύ των εθνικών συνόρων, οι χώρες χρησιμοποιούν έναν συνδυασμό μέτρων, κάποια από τα οποία είχαν αρνητικό αντίκτυπο στις μετακινήσεις μεταξύ και εντός των κρατών μελών.

Ο τουρισμός επηρεάζεται σε πρωτόγνωρο βαθμό με το 2020 να αποτελεί το χειρότερο έτος όλων των εποχών για τον τουρισμό. Η Ευρώπη σημείωσε πτώση 69 % στις αφίξεις το 2020 και πτώση 85 % τον Ιανουάριο 2021 (3).

3.3.

Η κατάσταση είναι ιδιαιτέρως δύσκολη στις χώρες της ΕΕ που αποτελούν βασικούς τουριστικούς προορισμούς, ήτοι την Ιταλία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία, τη Μάλτα, την Κύπρο, την Ισπανία και τη Γαλλία. Οι απώλειες εσόδων του τουριστικού κλάδου της ΕΕ, ο οποίος απασχολεί περίπου 13 εκατομμύρια άτομα (4), υπολογίζονται σε περίπου 1 δισεκατ. ευρώ μηνιαίως λόγω της πανδημίας COVID-19.

3.4.

Το γεγονός ότι το άνω του ενός τρίτου της τουριστικής προστιθέμενης αξίας που παράγεται στην εγχώρια οικονομία προέρχεται από έμμεση επίδραση αποκαλύπτει το εύρος και το βάθος των διασυνδέσεων μεταξύ του τουρισμού και άλλων τομέων (5). Κατά συνέπεια, η μείωση των τουριστικών ροών έχει σοβαρό αντίκτυπο στην ευρύτερη οικονομία (6).

3.5.

Αναφορικά με τον τουριστικό τομέα, είναι επίσης σημαντικό να υπογραμμιστεί ο κοινωνικός του αντίκτυπος. Ο τουρισμός συμβάλλει στην ανάπτυξη αγροτικών κοινοτήτων, παρέχοντας πρόσθετες πηγές εισοδήματος και επιτρέποντας με αυτό τον τρόπο μια ισορροπημένη εδαφική ανάπτυξη των κοινωνιών μας, Ο τουρισμός αποτέλεσε επίσης κινητήρια δύναμη για την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, διατηρώντας τη για τις μελλοντικές γενιές.

3.6.

Μακροπρόθεσμα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού εκτιμά ότι θα σημειωθεί πιθανή ανάκαμψη του διεθνούς τουρισμού στο δεύτερο μισό του έτους. Αυτό βασίζεται σε μια σειρά παραγόντων, κυρίως στη σημαντική άρση των ταξιδιωτικών περιορισμών, την επιτυχία των εμβολιαστικών προγραμμάτων και τη θέσπιση εναρμονισμένων πρωτοκόλλων, όπως το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό που προγραμματίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις επί της πρότασης κανονισμού για το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό

4.1.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής να συνεργαστεί με τα κράτη στο πλαίσιο του δικτύου eHealth με σκοπό την προετοιμασία της διαλειτουργικότητας των πιστοποιητικών εμβολιασμού, προκειμένου να θεσπιστεί μια κοινώς πρόσφορη λύση, να εξαλειφθεί η πολυπλοκότητα, να μειωθούν τα σύνολα δεδομένων των πιστοποιητικών εμβολιασμού στα απολύτως απαραίτητα για την προστασία των ευαίσθητων δεδομένων των κατόχων και να αναπτυχθεί ένας μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός. Η μη ανάληψη δράσης στο επίπεδο της Ένωσης είναι πιθανό να έχει ως αποτέλεσμα την υιοθέτηση διαφορετικών, μη συντονισμένων και πολύπλοκων συστημάτων από τα κράτη μέλη.

4.2.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η θέσπιση του «πράσινου πιστοποιητικού» αποτελεί ένα εξαιρετικό κοινό πρότυπο για τη διευκόλυνση της διοικητικής γραφειοκρατίας, ωστόσο δεν μπορεί να θεωρηθεί «βασικός επιταχυντής της ελεύθερης κυκλοφορίας». Η ελεύθερη κυκλοφορία θα εξακολουθήσει να υπόκειται σε εθνικούς περιορισμούς οι οποίοι ορίζονται μόνον από τη δυνατότητα του κάθε κράτους και την ικανότητα του συστήματος υγείας. Κατά συνέπεια, τα μέτρα που εφαρμόζονται για τους διασυνοριακούς Μετακινούμενους (για παράδειγμα, καραντίνα, αυτοαπομόνωση, πρόσθετη και επαναλαμβανόμενη υποβολή σε εξέταση πριν από και/ή μετά την άφιξη) θα παραμείνουν διαθέσιμα και στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών, μολονότι το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει ορισμένες συστάσεις προς τα κράτη να περιορίζονται στους απολύτως αναγκαίους περιορισμούς.

4.3.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η κατοχή του πράσινου πιστοποιητικού δεν θα πρέπει να απαλλάσσει τους μετακινούμενους από τη συμμόρφωση με άλλα μέτρα μείωσης του κινδύνου, αλλά θα πρέπει να λογίζεται ως στρατηγική μετάβασης που εφαρμόζεται όταν το επιδημιολογικό πλαίσιο μπορεί να εγγυηθεί τη χαλάρωση των ταξιδιωτικών περιορισμών, ενώ απαιτείται ακόμη η χρήση εγγυήσεων που καθιστούν το ταξίδι πιο ασφαλές. Υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με την αποδοτικότητα των εμβολίων όσον αφορά τη μείωση της μετάδοσης ή ορισμένες μεταλλάξεις και της διάρκειας της χυμικής ανοσίας κατά της αναμόλυνσης από τον ιό SARS-CoV-2. Επιπλέον, εξακολουθούν να υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με την εγκυρότητα των δοκιμών. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συστήνει ένθερμα τη λήψη συνοδευτικών μέτρων για την προστασία της υγείας των μετακινούμενων και των εργαζομένων, ιδίως σε κλειστούς και πολυσύχναστους χώρους.

4.4.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι απαιτούνται αποτελεσματικές και επείγουσες δράσεις, όπως μεγαλύτερος συντονισμός για τα ταξιδιωτικά πρωτόκολλα μεταξύ των χωρών, ώστε να διασφαλιστεί η ασφαλής και άμεση επανεκκίνηση του τουρισμού, καθώς δεν μπορούμε να χάσουμε άλλο ένα καλοκαίρι στον τουρισμό. Η πανδημία αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα και για την επίλυσή του απαιτούνται παγκόσμια προσέγγιση και εμπιστοσύνη — οι μεμονωμένες λύσεις ανά χώρα δεν έχουν αποτέλεσμα.

4.5.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι, για να είναι το πράσινο πιστοποιητικό αποτελεσματικό, πρέπει να είναι απολύτως διαλειτουργικό, ασφαλές και επαληθεύσιμο. Για αυτόν τον λόγο, όλες οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να συνεργαστούν για την επίτευξη ενιαίων γενικών όρων (δηλαδή περιεχόμενο, μορφότυπος, αρχές και τεχνικά πρότυπα του πιστοποιητικού) το συντομότερο δυνατόν. Αυτό περιλαμβάνει κοινά πρότυπα για τη διάρκεια ισχύος των δοκιμών και των εμβολίων (και του είδους αυτών) και για τα άτομα που πιστοποιείται ότι έχουν αναρρώσει.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι τα ταξιδιωτικά πρωτόκολλα πρέπει να είναι σαφή και εφαρμοστέα στις διεθνείς αεροπορικές, οδικές και θαλάσσιες μετακινήσεις. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εφαρμογή του πράσινου πιστοποιητικού αποτελεί κοινή ευθύνη των συνοριακών αρχών και φορέων.

4.6.

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, το πράσινο πιστοποιητικό είναι σχεδιασμένο να είναι όσο πιο απλό γίνεται, εφαρμόζεται ως δέσμη, βασίζεται στην εμπιστοσύνη μεταξύ των εμπλεκόμενων χωρών και θα απαιτήσει επίσης μόνιμο μηχανισμό συνεχούς επανεκτίμησης μετά τη θέσπισή του.

4.7.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι οι ακόλουθες αρχές πρέπει να διέπουν το σύστημα: α) το πράσινο πιστοποιητικό θα πρέπει να αποσκοπεί στη μείωση του υπολειμματικού κινδύνου που θεωρείται αποδεκτός από τις εθνικές αρχές και συνάδει με τον ΠΟΥ, β) οι περιορισμοί στις διεθνείς μετακινήσεις θα πρέπει να είναι ανάλογοι με την επιδημιολογική κατάσταση των χωρών προέλευσης και προορισμού, γ) η καραντίνα θα μπορούσε να συνεχίσει να αποτελεί ένα μέσο διαθέσιμο στις αρχές, όταν απαιτείται, δ) οι χώρες που συμμετέχουν στο σύστημα κάνουν δεκτές τις δοκιμές που έχουν εγκριθεί από τις εθνικές αρχές άλλων συμμετεχουσών χωρών, ε) η πολυπλοκότητα των διαδικασιών και η ποσότητα των πληροφοριών που συλλέγονται και διαβιβάζονται διασυνοριακά θα πρέπει να ελαχιστοποιηθεί, στ) το σύστημα θα πρέπει να είναι διαλειτουργικό και να βασίζεται σε κοινή ονοματολογία και κοινό μορφότυπο των διαβιβάσεων πληροφοριών, ζ) το σύστημα θα πρέπει να συμμορφώνεται με τις αρχές της «προστασίας της ιδιωτικής ζωής ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού», στο οποίο τα περιεχόμενα, ο τρόπος συλλογής, ο σκοπός συλλογής και η διάρκεια αποθήκευσης των δεδομένων που συλλέγονται θα καθίστανται σαφή στο υποκείμενο των δεδομένων εξαρχής.

4.8.

Η εκστρατεία εμβολιασμού και οι κανόνες για το εμβόλιο και τις πιστοποιήσεις εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα και ευθύνη των εθνικών κυβερνήσεων. Κανένα κράτος μέλος δεν επέλεξε να καταστήσει τον εμβολιασμό υποχρεωτικό (παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως στην Ιταλία, στο νοσηλευτικό προσωπικό) και φαίνεται μάλλον απίθανο να το πράξει τους επόμενους μήνες.

Ωστόσο, η καθολική και ισότιμη πρόσβαση σε ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο κατά της νόσου COVID-19 είναι σημαντική για να σωθούν ζωές, να διαφυλαχθεί η δημόσια υγεία και να καταστεί δυνατή η ανοικοδόμηση των οικονομιών. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητο να επιταχυνθεί ο εμβολιασμός με την τόνωση της παραγωγής εμβολίων και την εξασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας και προβλεψιμότητας προκειμένου να διασφαλιστεί επαρκής αριθμός εμβολίων σε ολόκληρη την ΕΕ μέσω μιας συντονισμένης και ενοποιημένης προσέγγισης. Αυτό αποτελεί επίσης σημαντική προϋπόθεση για τη λειτουργία του ψηφιακού πράσινου πιστοποιητικού και την ίση μεταχείριση των πολιτών.

4.9.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τα κονδύλια ανάκαμψης από την πανδημία για προγράμματα εμβολιασμού που στοχεύουν σε τμήματα του πληθυσμού τα οποία σε άλλη περίπτωση θα ήταν δυσκολότερο να προσεγγιστούν, όπως κάτοικοι αγροτικών ή λιγότερο ευημερουσών περιοχών που βρίσκονται μακριά από νοσοκομεία και κλινικές. Επιπροσθέτως, οποιαδήποτε εισαγωγή διακρίσεων όσον αφορά τις εθνοτικές μειονότητες θα πρέπει να αποφευχθεί.

Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να επενδύσει περαιτέρω σε εκστρατείες εκπαίδευσης σχετικά με τα οφέλη του εμβολίου. Αυτό θα βοηθούσε στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης που καθιστά τους ανθρώπους απρόθυμους να εμβολιαστούν.

4.10.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι, προκειμένου να αποφεύγονται οι άνισοι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία για όσους δεν έχουν εμβολιαστεί, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει να διασφαλίσουν εύκολη και δωρεάν πρόσβαση στις εξετάσεις (και ταχεία λήψη των αποτελεσμάτων της εξέτασης) για όλους τους πολίτες, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη το πιθανό χάσμα μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών.

4.11.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί ότι η κατοχή «ψηφιακού πράσινου πιστοποιητικού» δεν συνιστά προϋπόθεση για την άσκηση της ελεύθερης κυκλοφορίας και ότι ο προτεινόμενος κανονισμός δεν θεμελιώνει υποχρέωση ή δικαίωμα εμβολιασμού. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι κάθε είδος πιστοποιητικού ανοσίας εγείρει δεοντολογικά ζητήματα σχετικά με τον σεβασμό, τα ατομικά δικαιώματα και συμφέροντα, την ευθύνη δημόσιας υγείας και την κοινωνική δικαιοσύνη. Ο εν λόγω αντίκτυπος, ιδίως για τις κοινωνικά περιθωριοποιημένες και μειονεκτούσες ομάδες, πρέπει να εκτιμηθεί και να παρακολουθείται δεόντως.

4.12.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό στηρίζει την άκρως αναγκαία ανάκαμψη του τομέα των ταξιδίων και του τουρισμού. Αποτελεί επίσης ένα πολύ σημαντικό πιστοποιητικό όσον αφορά τις μετακινήσεις για επαγγελματικούς λόγους και κάθε άλλη κοινωνική συνάθροιση που θα τονώσει την οικονομία και τις πολιτιστικές και άλλες κοινωνικές εκδηλώσεις και θα έχει θετική επίπτωση στην υγεία (ψυχική ή σωματική) των ανθρώπων εν γένει. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν ότι η έκδοση του πιστοποιητικού, καθώς και η επικαιροποίησή του, θα παραμείνει δωρεάν, όπως καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 3. Το πιστοποιητικό θα πρέπει να φέρει έναν κωδικό QR, ώστε να βοηθά στη διασφάλιση της ασφάλειας και της γνησιότητας και στην επίσημη γλώσσα/στις επίσημες γλώσσες του εκδίδοντος κράτους μέλους, καθώς και στα αγγλικά. Το πιστοποιητικό πρέπει να αναγνωρίζεται σε κάθε κράτος μέλος της ΕΕ, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την εδραίωση της πλήρως ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της ΕΕ κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.

4.13.

Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό δεν θα χρησιμοποιηθεί μόνο στον τουρισμό. Θα χρησιμεύσει επίσης στη διευκόλυνση των μετακινήσεων για επαγγελματικούς λόγους εντός της Ευρώπης, αλλά ενδέχεται να θέσει μεμονωμένους εργαζόμενους σε μειονεκτική θέση. Η ΕΟΚΕ συνιστά στα κράτη μέλη να λάβουν προφυλάξεις, ώστε αυτό να μην οδηγήσει στην εισαγωγή διακρίσεων στον χώρο εργασίας και να μην έχει επιπτώσεις στην απασχολησιμότητα. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου όσον αφορά το ενδεχόμενο κατάχρησης του κανονισμού με σκοπό τη διευκόλυνση της εισόδου εμβολιασμένων ατόμων από τρίτες χώρες για να εργαστούν σε θέσεις εργασίας, όπου οι συνθήκες εργασίας είναι κακές.

4.14.

Η ΕΟΚΕ προσθέτει ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν ψηφιακή υποδομή πλαισίου εμπιστοσύνης που επιτρέπει την ασφαλή έκδοση και επαλήθευση των πιστοποιητικών και να στηρίζουν τα κράτη μέλη όσον αφορά την τεχνική εφαρμογή διασφαλίζοντας, στο μέτρο του δυνατού, τη διαλειτουργικότητα με διεθνώς καθιερωμένα συστήματα τεχνολογίας.

4.15.

Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι, δεδομένου ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα περιλαμβάνουν ευαίσθητα ιατρικά δεδομένα, θα πρέπει να διασφαλίζεται πολύ υψηλό επίπεδο προστασίας των δεδομένων και να τηρούνται οι αρχές της ελαχιστοποίησης των δεδομένων.

Ειδικότερα, το πλαίσιο σχετικά με το «ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό» δεν θα πρέπει να απαιτεί τη δημιουργία και διατήρηση βάσης δεδομένων σε ενωσιακό επίπεδο, αλλά να επιτρέπει την αποκεντρωμένη επαλήθευση ψηφιακά υπογεγραμμένων διαλειτουργικών πιστοποιητικών. Οι κυβερνήσεις πρέπει επίσης να διασφαλίσουν ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα παραμένουν ασφαλή και δεν διενεργείται ανταλλαγή ή κακή χρήση για άλλους σκοπούς. Εκτός αυτού, τα συναφή δεδομένα πρέπει να υπόκεινται σε επεξεργασία μόνο για τον σκοπό του ψηφιακού πράσινου πιστοποιητικού και οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα δεδομένα διαγράφονται στη συνέχεια. Εάν το πράσινο πιστοποιητικό απαιτείται για μετακινήσεις μεταξύ χωρών, είναι σημαντικό όλα τα κράτη μέλη να διαθέτουν διαλειτουργικά συστήματα με εξίσου ισχυρές διατάξεις περί προστασίας των δεδομένων και να προβλέπουν την υποχρέωση των υπεύθυνων επεξεργασίας δεδομένων να διαβουλεύονται με τις εθνικές εποπτικές αρχές προστασίας των δεδομένων πριν από την επεξεργασία οποιωνδήποτε δεδομένων. Η ΕΟΚΕ συστήνει τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων στην προστασία των δεδομένων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, προκειμένου να διασφαλιστεί η σωστή εφαρμογή.

4.16.

Η ΕΟΚΕ συνιστά επαγρύπνηση για την περίπτωση το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό να αποκαλύπτει ευαίσθητα προσωπικά ιατρικά δεδομένα σχετικά με την κατάσταση των ταξιδιωτών όσον αφορά τον εμβολιασμό, τα αντισώματα ή την εξέταση. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συστήνει το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό να οργανωθεί κατά τρόπο ώστε αυτές οι πληροφορίες να είναι ορατές μόνο στον μετακινούμενο και κάθε τρίτο πρόσωπο να βλέπει μόνον ότι πληρούται η προϋπόθεση.

4.17.

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, είναι ανάγκη να προστεθούν τα τεστ αυτοδιάγνωσης και η ανάλυση αίματος για αντισώματα COVID στις μεθόδους λήψης του ψηφιακού πράσινου πιστοποιητικού. Η πράξη έδειξε ότι η εξέταση αίματος για αντισώματα COVID είναι εξίσου συναφής με το πιστοποιητικό ανάρρωσης από COVID.

4.18.

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, πρέπει να καταστεί σαφές τι θα συμβεί με τα εμβόλια που βρίσκονται επί του παρόντος στο στάδιο της κυλιόμενης επισκόπησης από τον EMA. Αυτό αποτελεί θέμα ειδικού ενδιαφέροντος για τις χώρες της ΕΕ που χρησιμοποιούν τα εν λόγω εμβόλια.

Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 2021.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Christa SCHWENG


(1)  ΕΕ L 337 της 14.10.2020, σ. 3.

(2)  Ο μεγαλύτερος όγκος αφίξεων κατά την περίοδο 2014-2018 καταγράφεται στην Ευρώπη, που αποτελεί για όλα τα έτη ποσοστό μεγαλύτερο από 50,0 % των ταξιδιών μετάβασης παγκοσμίως. Τα ταξίδια σε ευρωπαϊκούς προορισμούς κατά την περίοδο 2014-2018 αυξήθηκαν κατά 24,3 %.

(3)  Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNWT) Μάρτιος 2021.

(4)  Eurostat.

(5)  Η σημασία των έμμεσων απωλειών λόγω των διατομεακών διασυνδέσεων στον τουριστικό κλάδο υπογραμμίζεται και από τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το εμπόριο και την ανάπτυξη (ΔΗΕΕΑ) ώστε οι ζημίες στο ΑΕΠ να υπολογίζονται κατά προσέγγιση δύο έως τρεις φορές υψηλότερες από την άμεση ζημία στο διεθνές τουριστικό εισόδημα. Η έκθεση της ΔΗΕΕΑ υπολόγισε ότι οι άμεσες και έμμεσες απώλειες στον παγκόσμιο τουρισμό που προκλήθηκαν από την COVID-19 ανέρχονται σε περίπου 4 % του παγκόσμιου ΑΕΠ, αλλά με διαφορετικές επιπτώσεις μεταξύ των χωρών, γεγονός που αντανακλά την έκθεσή τους στις μετακινήσεις και τον τουρισμό.

(6)  Βάση δεδομένων των Οικονομικών προοπτικών του ΟΟΣΑ (OECD Economic Outlook) Δεκέμβριος 2020 και βάση δεδομένων του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ταξιδίων και Τουρισμού (WTTC).


Top