ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 13.5.2026

COM(2026) 233 final

2026/0114(COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/782 όσον αφορά την προστασία των επιβατών με ενιαία εισιτήρια

{SWD(2026) 233 final}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέκαθεν τηρεί τη δέσμευσή της για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των επιβατών στις μεταφορές, το οποίο αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής μεταφορών και καταναλωτών της ΕΕ. Η ΕΕ ξεχωρίζει παγκοσμίως για τα ολοκληρωμένα δικαιώματα των επιβατών που παρέχει σε όλους τους τρόπους μεταφοράς, συμπεριλαμβανομένων των σιδηροδρόμων. Ταυτόχρονα, το νομικό της πλαίσιο έχει προσαρμοστεί σταδιακά στις εξελισσόμενες τάσεις της κινητικότητας και στις προσδοκίες των επιβατών. Οι σιδηρόδρομοι κατέχουν ιδιαίτερα σημαντική θέση στο πλαίσιο αυτό, λόγω του ρόλου τους στην ενίσχυση της συνδεσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας, στη στήριξη της εσωτερικής αγοράς και στη συμβολή στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το κλίμα. Οι σιδηροδρομικές μεταφορές συγκαταλέγονται στους πλέον βιώσιμους τρόπους μετακίνησης και προωθούνται όλο και περισσότερο ως εναλλακτική λύση έναντι των οδικών και αεροπορικών μεταφορών, ιδίως για ταξίδια μεγάλων αποστάσεων και διασυνοριακά ταξίδια. Ωστόσο, ο ενιαίος ευρωπαϊκός σιδηροδρομικός χώρος εξακολουθεί να είναι ελλιπής, παρά το άνοιγμα της αγοράς εδώ και δεκαετίες. Τα απρόσκοπτα διασυνοριακά σιδηροδρομικά ταξίδια εξακολουθούν να παρεμποδίζονται από τον κατακερματισμό της αγοράς, τις επίμονες μονοπωλιακές δομές και τα τεχνικά και οργανωτικά εμπόδια. Η κατάσταση αυτή έχει αρνητικό αντίκτυπο στην εμπειρία των επιβατών.

Ένα βασικό πρόβλημα που επιδιώκει να αντιμετωπίσει η παρούσα πρόταση είναι η ανεπαρκής προστασία των επιβατών που ταξιδεύουν σιδηροδρομικώς με πολλαπλούς μεταφορείς. Στην πράξη, πολλά σιδηροδρομικά ταξίδια —ιδίως εκείνα που περιλαμβάνουν διασυνοριακές μετακινήσεις ή μετακινήσεις μεγάλων αποστάσεων— απαιτούν από τους επιβάτες να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες περισσότερων της μιας σιδηροδρομικών επιχειρήσεων. Ακόμα και όταν οι επιβάτες αγοράζουν το ταξίδι τους στο πλαίσιο μίας μόνο συναλλαγής σε μία μόνο πλατφόρμα κρατήσεων, τα εισιτήρια που προκύπτουν συχνά δεν χαρακτηρίζονται ως ενιαία εισιτήρια για ολόκληρη τη διαδρομή βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ. Ως εκ τούτου, οι επιβάτες που χάνουν ανταπόκριση λόγω καθυστερήσεων ή ματαιώσεων μπορεί να στερούνται δικαιωμάτων συνδρομής, μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο, επιστροφής χρημάτων ή αποζημίωσης, παρά την εύλογη προσδοκία τους να προστατεύονται για ολόκληρο το ταξίδι.

Μολονότι ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/782 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 1 ενίσχυσε τα δικαιώματα των επιβατών σιδηροδρομικών μεταφορών και θέσπισε ορισμένες υποχρεώσεις για την προσφορά ενιαίων εισιτηρίων για ολόκληρη τη διαδρομή, το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω υποχρεώσεων παραμένει πολύ περιορισμένο. Υπάρχουν ορισμένες εθελοντικές συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, όπως η συμφωνία συνέχισης ταξιδιών («Agreement on Journey Continuation» - AJC) 2 και η υπηρεσία επιβίβασης στο επόμενο διαθέσιμο τρένο («Hop on the next available train» - HOTNAT) 3 . Ωστόσο, αυτές παρέχουν μόνο επιμέρους και μη δεσμευτικές λύσεις και δεν διασφαλίζουν ομοιόμορφη προστασία των επιβατών σε ολόκληρη την Ένωση. Αυτό οδηγεί στην άνιση μεταχείριση των επιβατών ανάλογα με τους εμπλεκόμενους μεταφορείς και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Η κατάσταση αυτή, κατ’ επέκταση, υπονομεύει την εμπιστοσύνη στα σιδηροδρομικά ταξίδια και μειώνει την ελκυστικότητά τους σε σύγκριση με άλλους τρόπους μεταφοράς, ιδίως τις αεροπορικές μετακινήσεις.

Οι πολιτικές κατευθύνσεις για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2024-2029 περιλαμβάνουν τον σαφή στόχο να διασφαλιστεί ότι οι Ευρωπαίοι και οι Ευρωπαίες μπορούν να αγοράζουν ενιαίο εισιτήριο σε μία μόνο πλατφόρμα κρατήσεων και να απολαμβάνουν τα δικαιώματα των επιβατών για ολόκληρο το ταξίδι. Οι διαβουλεύσεις με τους συμφεροντούχους δείχνουν ότι υπάρχει ισχυρή υποστήριξη από τις οργανώσεις καταναλωτών και επιβατών για την κάλυψη αυτών των κενών προστασίας. Η υποστήριξη αυτή εκφράστηκε στην πρόσκληση υποβολής στοιχείων που διοργάνωσε η Επιτροπή από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο του 2025. Αντιθέτως, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με την πρωτοβουλία, προειδοποιώντας για αύξηση του κόστους των σιδηροδρομικών εισιτηρίων.

Ως εκ τούτου, η πρόταση βασίζεται στην ανάγκη να καλυφθούν τα υφιστάμενα κενά στην προστασία των επιβατών και να προσαρμοστεί το νομικό πλαίσιο στις τρέχουσες πρακτικές κρατήσεων, όπου τα ταξίδια πολλαπλών σκελών και πολλαπλών μεταφορέων αγοράζονται όλο και περισσότερο ως μία μόνο συναλλαγή σε μία μόνο πλατφόρμα κράτησης. Σύμφωνα με την πρόταση, οι κάτοχοι ενιαίων εισιτηρίων για ταξίδια πολλαπλών μεταφορέων θα λαμβάνουν προστασία (συνδρομή, επιστροφή χρημάτων, μεταφορά με άλλο δρομολόγιο, αποζημίωση) σε περίπτωση απώλειας ανταπόκρισης λόγω καθυστέρησης ή ακύρωσης προηγούμενης υπηρεσίας. Για τον σκοπό αυτό, η πρόταση εισάγει την έννοια του ενιαίου εισιτηρίου που ορίζεται ως έγκυρο αποδεικτικό στοιχείο, ανεξαρτήτως μορφής, ενιαίου εισιτηρίου για ολόκληρη τη διαδρομή ή της σύναψης δύο ή περισσότερων συμβάσεων μεταφοράς για ένα μόνο ταξίδι, το οποίο αγοράζεται στο πλαίσιο μίας μόνο εμπορικής συναλλαγής από σιδηροδρομική επιχείρηση, πωλητή εισιτηρίων ή ταξιδιωτικό πράκτορα.

Προκειμένου να μπορούν οι επιβάτες να αγοράζουν αυτά τα ενιαία εισιτήρια, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, οι πωλητές εισιτηρίων και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες δεν θα πρέπει να επιτρέπεται να διαχωρίζουν ή να πωλούν ως χωριστά εισιτήρια ταξίδια που μπορούν να πωλήσουν ως ενιαίο εισιτήριο. Ταυτόχρονα, για ταξίδια άνω των 12 ωρών με ενιαίο εισιτήριο, το δικαίωμα αποζημίωσης θα πρέπει να γεννάται μόνο σε σχέση με την καθυστέρηση που θίγει το συγκεκριμένο επιμέρους σκέλος (ή το ενιαίο εισιτήριο για ολόκληρη τη διαδρομή). Αυτό δεν θα πρέπει να ισχύει όταν το ταξίδι με ενιαίο εισιτήριο περιλαμβάνει υπηρεσία νυχτερινής αμαξοστοιχίας ή όταν το ενιαίο εισιτήριο αποτελείται μόνο από ένα ενιαίο εισιτήριο για ολόκληρη τη διαδρομή. Επιπλέον, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις δεν θα πρέπει να φέρουν ευθύνη για τα δικαιώματα που απορρέουν από τον παρόντα κανονισμό όταν ο πωλητής εισιτηρίων ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας συνδυάζει τις υπηρεσίες του σε ενιαίο εισιτήριο χωρίς να τηρεί τους ισχύοντες ελάχιστους χρόνους ανταπόκρισης.

Γενικά, ενώ οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις παραμένουν υπεύθυνες για τα δικαιώματα των επιβατών, μπορούν να αναθέτουν σε άλλη σιδηροδρομική επιχείρηση, πωλητή εισιτηρίων ή ταξιδιωτικό πράκτορα τη διεκπεραίωση των δικαιωμάτων επιστροφής χρημάτων, μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο, συνδρομής και αποζημίωσης. Οι επιβάτες θα πρέπει να ενημερώνονται σαφώς πριν από την αγορά του ενιαίου εισιτηρίου σχετικά με την εν λόγω μεταβίβαση καθηκόντων. Η μεταβίβαση αυτή δεν θα πρέπει να θίγει την ευθύνη της μεταβιβάζουσας σιδηροδρομικής επιχείρησης.

Η πρόταση βασίζεται στις αρμοδιότητες της ΕΕ στον τομέα των μεταφορών βάσει του άρθρου 91 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Συμπληρώνει την πρόταση κανονισμού σχετικά με τις πολυτροπικές κρατήσεις (RMB) και την πρόταση κανονισμού για την έκδοση εισιτηρίων σιδηροδρομικών μεταφορών (RTR), οι οποίες εγκρίνονται μαζί με την παρούσα πρόταση 4 . Με την ενίσχυση των δικαιωμάτων των επιβατών για τα ταξίδια πολλαπλών μεταφορέων, η πρόταση έχει ως στόχο:

·να διασφαλίσει υψηλό και ομοιόμορφο επίπεδο προστασίας σε ολόκληρη την Ένωση·

·να στηρίξει τη μετάβαση προς πιο βιώσιμες μεταφορές·

·να συμβάλει στην ολοκλήρωση ενός πραγματικά ολοκληρωμένου και ανταγωνιστικού ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος.

Η πρωτοβουλία δεν εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT).

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Η παρούσα πρόταση συνάδει με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο και το συμπληρώνει. Αντί να αντικαταστήσει τους ισχύοντες κανόνες, βασίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/782, αντιμετωπίζοντας ένα συγκεκριμένο κενό που εντοπίστηκε κατά την εφαρμογή του. Το εν λόγω κενό είναι η περιορισμένη προστασία που παρέχεται στους επιβάτες που ταξιδεύουν με πολλαπλούς μεταφορείς όταν τα εισιτήρια αγοράζονται στο πλαίσιο μίας μόνο συναλλαγής σε μία μόνο πλατφόρμα κρατήσεων, αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν ενιαία εισιτήρια για ολόκληρη τη διαδρομή. Ενώ ο ισχύων κανονισμός ενθαρρύνει τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις να προσφέρουν ενιαία εισιτήρια για ολόκληρη τη διαδρομή και επιβάλλει περιορισμένη υποχρέωση εν προκειμένω, η πρόταση επεκτείνει την προστασία των επιβατών σε περιπτώσεις που δεν εμπίπτουν στις ισχύουσες διατάξεις.

Με αυτόν τον τρόπο, η πρόταση ενισχύει τους στόχους του υφιστάμενου πλαισίου πολιτικής. Θα εξασφαλίσει πιο ομοιόμορφη και αποτελεσματική προστασία για τους επιβάτες σιδηροδρομικών γραμμών, ιδίως σε διασυνοριακά ταξίδια και ταξίδια με ανταπόκριση. Συμπληρώνει επίσης τις σχετικές προτάσεις MTBR και RTR. Οι προτάσεις αυτές αποσκοπούν στη βελτίωση της πρόσβασης σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων και ταξιδιωτικές πληροφορίες, αλλά δεν ρυθμίζουν από μόνες τους τα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση απώλειας ανταπόκρισης.

Η παρούσα πρόταση συνάδει επίσης με την πρόταση Omnibus όσον αφορά την επιβολή των δικαιωμάτων των επιβατών [COM(2023) 753] και την πρόταση για τα δικαιώματα των επιβατών πολυτροπικών μεταφορών [COM(2023) 752]. Και οι τρεις συμμερίζονται τον υψηλού επιπέδου στόχο της ενίσχυσης της προστασίας των επιβατών κατά τη διάρκεια διαταραχών, όπως απώλεια ανταπόκρισης μεταξύ μεταφορέων ή τρόπων μεταφοράς. Όλες αποσκοπούν στη διασφάλιση πλήρων δικαιωμάτων συνδρομής, μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο και επιβολής της νομοθεσίας χωρίς κενά.

•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

•Αναλογικότητα

•Επιλογή της νομικής πράξης

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΥΧΟΥΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Διαβουλεύσεις με τους συμφεροντούχους

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

•Εκτίμηση επιπτώσεων

•Θεμελιώδη δικαιώματα

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

2026/0114 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/782 όσον αφορά την προστασία των επιβατών με ενιαία εισιτήρια

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 91 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 13 ,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών 14 ,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Η ουσιαστική άσκηση των δικαιωμάτων των επιβατών σιδηροδρομικών μεταφορών αναμένεται να ενθαρρύνει την αύξηση των σιδηροδρομικών μετακινήσεων. Πρόκειται για στόχο που καθορίζεται στη στρατηγική για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα, η οποία εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2020 15 .

(2)Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/782 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 16 έχει ως στόχο να διασφαλίσει την προστασία των επιβατών όταν ταξιδεύουν εντός της Ένωσης. Οι επιβάτες θα πρέπει να απολαμβάνουν ενιαία δικαιώματα και υψηλά πρότυπα προστασίας καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού τους. Ωστόσο, οι επιβάτες που κάνουν κράτηση ταξιδιού με πολλαπλές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις στο πλαίσιο μίας μόνο εμπορικής συναλλαγής με έναν μόνο πωλητή εισιτηρίων επί του παρόντος συχνά στερούνται αυτής της προστασίας, με κίνδυνο να διαταραχθεί το ταξίδι τους και να προκύψουν απρόβλεπτα έξοδα μετακίνησης, διαμονής και παροχής αναψυκτικών.

(3)Επί του παρόντος, υπάρχει περιορισμένος αριθμός εθελοντικών συμφωνιών για τη διευκόλυνση της συνεργασίας στον συγκεκριμένο τομέα μεταξύ των σχετικών σιδηροδρομικών επιχειρήσεων. Οι συμφωνίες αυτές αποσκοπούν στη συνέχιση του ταξιδιού για τους επιβάτες που πραγματοποιούν ένα μόνο ταξίδι με πολλαπλά εισιτήρια σε υπηρεσίες διαφορετικών σιδηροδρομικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, οι συμφωνίες αυτές είναι συχνά μη δεσμευτικές, περιορισμένης εμβέλειας και άγνωστες στους επιβάτες, κάτι που οδηγεί σε αποκλίσεις στην εφαρμογή τους.

(4)Για να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις στην τρέχουσα πρακτική, τα δικαιώματα επιστροφής χρημάτων, μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο, αποζημίωσης και συνδρομής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/782 θα πρέπει να επεκταθούν σε όλα τα ταξίδια που περιλαμβάνουν περισσότερες της μιας σιδηροδρομικές υπηρεσίες τις οποίες εκτελούν πολλαπλές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και οι οποίες πωλούνται για ένα ταξίδι με ενιαίο εισιτήριο. Η επέκταση των δικαιωμάτων αυτών σε όλα τα ταξίδια με ενιαίο εισιτήριο θα ενισχύσει την άνεση των επιβατών και θα προσφέρει ολοκληρωμένη προστασία καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού, ιδίως σε περιπτώσεις απώλειας ανταπόκρισης μεταξύ υπηρεσιών που εκτελούνται από διαφορετικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις.

(5)Ειδικότερα, το δικαίωμα αποζημίωσης θα πρέπει να εφαρμόζεται σε ολόκληρο το ταξίδι βάσει του ενιαίου εισιτηρίου, εκτός εάν το ενιαίο εισιτήριο καλύπτει συνδυασμό διαφορετικών συμβάσεων μεταφοράς και η προγραμματισμένη διάρκεια του ταξιδιού βάσει του ενιαίου εισιτηρίου υπερβαίνει τις 12 ώρες, οπότε η αποζημίωση θα πρέπει να καθορίζεται ανά μεμονωμένη σύμβαση μεταφοράς. Ο περιορισμός αυτός αιτιολογείται από τους πιθανούς οικονομικούς κινδύνους που συνδέονται με το ενδεχομένως σημαντικό κόστος αποζημίωσης για ένα ταξίδι τέτοιας διάρκειας, τόσο για την αποζημίωση που πρέπει να καταβληθεί όσο και για τις διοικητικές δαπάνες που συνδέονται με τη διεκπεραίωση και την πληρωμή του ποσού. Ταυτόχρονα, ο περιορισμός αυτός δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται σε ενιαίο εισιτήριο που αντιστοιχεί σε ενιαίο εισιτήριο για ολόκληρη τη διαδρομή, δεδομένου ότι το ενιαίο εισιτήριο για ολόκληρη τη διαδρομή συνιστά ενιαία σύμβαση μεταφοράς που προσφέρεται είτε από μία μόνο σιδηροδρομική επιχείρηση είτε από περισσότερες συνεργαζόμενες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις. Ο περιορισμός αυτός δεν θα πρέπει επίσης να εφαρμόζεται όταν το ταξίδι με ενιαίο εισιτήριο περιλαμβάνει υπηρεσία νυχτερινής αμαξοστοιχίας, λόγω των ειδικών επιχειρησιακών χαρακτηριστικών των συγκεκριμένων υπηρεσιών, όπως η συχνότητα και η διάρκειά τους, τα οποία θέτουν τον επιβάτη σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση σε περίπτωση απώλειας ανταποκρίσεων κατά τη διάρκεια σιδηροδρομικών ταξιδιών με ενιαίο εισιτήριο που περιλαμβάνει υπηρεσίες νυχτερινής αμαξοστοιχίας, και δεδομένης επίσης της ανάγκης προώθησης των νυχτερινών αμαξοστοιχιών ως βιώσιμης και αξιόπιστης εναλλακτικής λύσης για ταξίδια μεγάλων αποστάσεων.

(6)Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων, οι επιβάτες θα πρέπει να είναι σε θέση να αγοράζουν ενιαία εισιτήρια. Ως εκ τούτου, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, οι πωλητές εισιτηρίων και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες δεν θα πρέπει να επιτρέπεται να διαχωρίζουν ή να πωλούν σε χωριστές εμπορικές συναλλαγές ταξίδια που μπορούν να πωληθούν ως ενιαίο εισιτήριο.

(7)Κατά την προσφορά ενιαίων εισιτηρίων, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ρεαλιστικοί και εφαρμόσιμοι ελάχιστοι χρόνοι ανταπόκρισης, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος απώλειας ανταπόκρισης.

(8)Η απαίτηση επιστροφής χρημάτων και αποζημίωσης βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2021/782 θα πρέπει να είναι εύκολη για τους επιβάτες. Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις υποχρεούνται να ενημερώνουν τους επιβάτες σχετικά με τα δικαιώματά τους και οι επιβάτες έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν το αίτημά τους χρησιμοποιώντας το κοινό έντυπο που εγκρίθηκε δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2024/949 της Επιτροπής 17 .

(9)Οι ελάχιστοι χρόνοι ανταπόκρισης αποσκοπούν στον περιορισμό του κινδύνου απώλειας ανταπόκρισης κατά το στάδιο της κράτησης και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να εφαρμόζονται όταν ένας επιβάτης αγοράζει ενιαίο εισιτήριο από πωλητή εισιτηρίων ή ταξιδιωτικό πράκτορα που συνδυάζει υπηρεσίες διαφορετικών σιδηροδρομικών επιχειρήσεων. Όταν πωλητής εισιτηρίων ή ταξιδιωτικός πράκτορας δεν συμμορφώνεται με την απαίτηση αυτή κατά την προσφορά ενιαίου εισιτηρίου και ο επιβάτης χάσει μία ή περισσότερες ανταποκρίσεις κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, θα πρέπει να είναι υπεύθυνος για την προστασία του επιβάτη και να του προσφέρει τη δυνατότητα επιλογής είτε επιστροφής του κόστους μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο με το οποίο επιβαρύνθηκε ο επιβάτης, είτε επιστροφής του πλήρους αντιτίμου του ενιαίου εισιτηρίου. Επιπλέον, θα πρέπει να είναι υπεύθυνος για την καταβολή πρόσθετης αποζημίωσης με βάση το ποσό που καταβλήθηκε για το ενιαίο εισιτήριο. Αυτή η ευθύνη των πωλητών εισιτηρίων και των ταξιδιωτικών πρακτόρων έχει ως στόχο να διασφαλίσει την τήρηση των ελάχιστων χρόνων ανταπόκρισης. Επιπλέον, όταν σιδηροδρομική επιχείρηση πωλεί ενιαίο εισιτήριο το οποίο περιλαμβάνει τουλάχιστον μία από τις δικές της υπηρεσίες και δεν τηρεί τους ελάχιστους χρόνους ανταπόκρισης, ο επιβάτης θα πρέπει να εξακολουθεί να δικαιούται πλήρη προστασία.

(10)Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, οι πωλητές εισιτηρίων και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες θα πρέπει να ενθαρρύνονται να συνεργάζονται προς όφελος των επιβατών που ταξιδεύουν με ενιαίο εισιτήριο. Ως εκ τούτου, ενώ οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις θα πρέπει να παραμένουν υπεύθυνες σε περίπτωση απώλειας ανταπόκρισης κατά τη διάρκεια σιδηροδρομικού ταξιδιού με ενιαίο εισιτήριο, θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αναθέτουν σε άλλη σιδηροδρομική επιχείρηση, ή σε άλλον πωλητή εισιτηρίων ή ταξιδιωτικό πράκτορα, τη διεκπεραίωση τυχόν δικαιωμάτων επιστροφής χρημάτων, μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο, συνδρομής και αποζημίωσης. Οι επιβάτες θα πρέπει να ενημερώνονται σαφώς πριν από την αγορά ενιαίου εισιτηρίου σχετικά με την εν λόγω μεταβίβαση καθηκόντων. Η μεταβίβαση αυτή δεν θα πρέπει να θίγει την ευθύνη της μεταβιβάζουσας σιδηροδρομικής επιχείρησης.

(11)Ζητήθηκε η γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 18 , ο οποίος γνωμοδότησε στις [],

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/782 τροποποιείται ως εξής:

(1)Το άρθρο 3 τροποποιείται ως εξής:

α)το σημείο 9) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«9) “ενιαίο εισιτήριο για ολόκληρη τη διαδρομή”: το εισιτήριο ή τα εισιτήρια που αντιπροσωπεύουν σύμβαση μεταφοράς για τη διεκπεραίωση διαδοχικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών εκτελούμενων από μία ή περισσότερες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις·»·

β)προστίθεται το ακόλουθο σημείο 9α):

«9α) “ενιαίο εισιτήριο”: έγκυρο αποδεικτικό στοιχείο, ανεξαρτήτως μορφής, ενιαίου εισιτηρίου για ολόκληρη τη διαδρομή ή της σύναψης δύο ή περισσότερων συμβάσεων μεταφοράς για ταξίδι το οποίο αγοράζεται στο πλαίσιο μίας μόνο εμπορικής συναλλαγής από σιδηροδρομική επιχείρηση, πωλητή εισιτηρίων ή ταξιδιωτικό πράκτορα·»·

γ)το σημείο 20) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«20) “απώλεια ανταπόκρισης”: κατάσταση στην οποία επιβάτης χάνει ένα ή περισσότερα δρομολόγια υπηρεσιών κατά τη διάρκεια σιδηροδρομικού ταξιδιού που έχει πωληθεί με τη μορφή ενιαίου εισιτηρίου, συνεπεία καθυστέρησης ή ματαίωσης ενός ή περισσότερων προηγούμενων δρομολογίων υπηρεσιών ή αναχώρησης δρομολογίου υπηρεσίας πριν από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης·»·

δ)προστίθεται το ακόλουθο σημείο 23):

ε)«23) “υπηρεσία νυχτερινής αμαξοστοιχίας”: σιδηροδρομική επιβατική υπηρεσία η οποία έχει προγραμματιστεί να εκτελείται κυρίως κατά τις νυχτερινές ώρες και η οποία αποτελείται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από τροχαίο υλικό εξοπλισμένο με ειδικό χώρο ύπνου, όπως κουκέτες, κλίνες ή καμπίνες ύπνου.».

(2)Το άρθρο 12 τροποποιείται ως εξής:

α)ο τίτλος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Εισιτήρια για ταξίδια που περιλαμβάνουν μία ή περισσότερες ανταποκρίσεις»·

β)στην παράγραφο 1 πρώτο εδάφιο, η δεύτερη περίοδος απαλείφεται·

γ)οι παράγραφοι 2 έως 7 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«2. Για ταξίδια που περιλαμβάνουν σιδηροδρομικές επιβατικές υπηρεσίες μεγάλων αποστάσεων ή περιφερειακές με ενιαίο εισιτήριο, η σιδηροδρομική επιχείρηση της οποίας η καθυστέρηση, ματαίωση ή πρόωρη αναχώρηση υπηρεσίας προκαλεί απώλεια ανταπόκρισης με μία ή περισσότερες υπηρεσίες στο πλαίσιο του ίδιου ενιαίου εισιτηρίου φέρει ευθύνη σύμφωνα με τα άρθρα 18, 19 και 20 για κάθε σχετική διαταραχή που προκύπτει καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού, εάν ο επιβάτης χάσει μία ή περισσότερες ανταποκρίσεις. Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις των οποίων οι υπηρεσίες με ενιαίο εισιτήριο χάνονται λόγω απώλειας ανταπόκρισης επιτρέπουν στον επιβάτη να συνεχίσει το ταξίδι στην επόμενη υπηρεσία τους, με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας θέσεων.

3. Όταν οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, οι πωλητές εισιτηρίων και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες προσφέρουν εισιτήρια, δεν διαχωρίζουν ούτε πωλούν στο πλαίσιο χωριστών εμπορικών συναλλαγών ταξίδι που μπορεί να πωληθεί ως ενιαίο εισιτήριο.

4. Όταν προσφέρουν ενιαία εισιτήρια, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, οι πωλητές εισιτηρίων και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες τηρούν τουλάχιστον τους εφαρμοστέους ελάχιστους χρόνους ανταπόκρισης που καθορίζονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2026/253 της Επιτροπής*.

5.Όταν σιδηροδρομική επιχείρηση, πωλητής εισιτηρίων ή ταξιδιωτικός πράκτορας πωλεί ενιαίο εισιτήριο για ταξίδι το οποίο δεν τηρεί τους ελάχιστους χρόνους ανταπόκρισης που αναφέρονται στην παράγραφο 4 και ο επιβάτης χάνει μία ή περισσότερες ανταποκρίσεις:

α)η σιδηροδρομική επιχείρηση δεν φέρει ευθύνη σύμφωνα με την παράγραφο 2, εκτός εάν πώλησε το ενιαίο εισιτήριο και εκτελεί τουλάχιστον μία από τις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο εν λόγω εισιτήριο·

β)ο πωλητής εισιτηρίων ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας είναι υπεύθυνος να καταβάλει αποζημίωση ίση με το 75 % του συνολικού ποσού που καταβλήθηκε για το ενιαίο εισιτήριο και να προσφέρει στον επιβάτη τη δυνατότητα επιλογής είτε επιστροφής του πλήρους ποσού που καταβλήθηκε για το ενιαίο εισιτήριο, είτε επιστροφής του αναγκαίου, κατάλληλου και εύλογου κόστους μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο με το οποίο επιβαρύνθηκε ο επιβάτης.

6.Η σιδηροδρομική επιχείρηση που φέρει ευθύνη σύμφωνα με την παράγραφο 2 μπορεί να αναθέτει σε άλλη σιδηροδρομική επιχείρηση ή σε άλλον πωλητή εισιτηρίων ή ταξιδιωτικό πράκτορα τη διεκπεραίωση των δικαιωμάτων που απορρέουν από τον παρόντα κανονισμό, υπό την προϋπόθεση ότι ο επιβάτης ενημερώνεται σχετικά με την εν λόγω μεταβίβαση καθηκόντων πριν από την αγορά του ενιαίου εισιτηρίου. Η μεταβίβαση των καθηκόντων δεν θίγει την ευθύνη της μεταβιβάζουσας σιδηροδρομικής επιχείρησης.

7. Οι παράγραφοι 3 έως 5 δεν εφαρμόζονται στα ενιαία εισιτήρια που αποτελούνται από ένα μόνο ενιαίο εισιτήριο για ολόκληρη τη διαδρομή.»

_____________

* Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2026/253 της Επιτροπής, της 6ης Φεβρουαρίου 2026, σχετικά με τεχνική προδιαγραφή που αφορά το υποσύστημα τηλεματικής του σιδηροδρομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διαλειτουργικότητα της κοινοχρησίας δεδομένων στις σιδηροδρομικές μεταφορές (ΤΠΔ TEL) και με την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 454/2011 (ΤΠΔ TAP) και (ΕΕ) αριθ. 1305/2014 (ΤΠΔ TAF) (ΕΕ L, 2026/253, 10.2.2026, ELI: ).».

δ)

(3)Στο άρθρο 19, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Χωρίς απώλεια του δικαιώματος μεταφοράς, ο επιβάτης έχει δικαίωμα να ζητήσει αποζημίωση για καθυστερήσεις από σιδηροδρομική επιχείρηση, εάν αντιμετωπίζει καθυστέρηση για τη διαδρομή από τον τόπο αναχώρησης έως τον τόπο τελικού προορισμού που αναφέρεται στο εισιτήριο ή στο ενιαίο εισιτήριο, για την οποία δεν έχει επιστραφεί το κόστος σύμφωνα με το άρθρο 18. Η ελάχιστη αποζημίωση για καθυστερήσεις είναι ως εξής:

α) 25 % του κομίστρου για καθυστέρηση 60 έως 119 λεπτών,

β) 50 % του κομίστρου για καθυστέρηση 120 λεπτών και άνω.

Όταν επιβάτης διαθέτει ενιαίο εισιτήριο για προγραμματισμένο ταξίδι διάρκειας 12 ωρών και άνω από τον τόπο αναχώρησης έως τον τελικό προορισμό, όπως αυτοί αναφέρονται στο ενιαίο εισιτήριο, ο επιβάτης δικαιούται αποζημίωση δυνάμει του πρώτου εδαφίου μόνο σε σχέση με καθυστερήσεις που επηρεάζουν τις επιμέρους συμβάσεις μεταφοράς κατά την εκτέλεση των οποίων σημειώθηκαν οι καθυστερήσεις. Κατά περίπτωση, οι επιβάτες ενημερώνονται για τον εν λόγω περιορισμό πριν από την αγορά του ενιαίου εισιτηρίου.

Το δεύτερο εδάφιο δεν εφαρμόζεται σε ενιαία εισιτήρια που περιλαμβάνουν υπηρεσία νυχτερινής αμαξοστοιχίας ή σε ενιαία εισιτήρια που αποτελούνται από ένα μόνο ενιαίο εισιτήριο για ολόκληρη τη διαδρομή.».

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

(1)    Κανονισμός (ΕΕ) 2021/782 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2021, σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών μεταφορών (αναδιατύπωση) (ΕΕ L 172 της 17.5.2021, σ. 1).

(2)    Η συμφωνία AJC είναι εθελοντική συμφωνία μεταξύ ευρωπαϊκών σιδηροδρομικών επιχειρήσεων που επιτρέπει στους επιβάτες να συνεχίζουν τα διεθνή ταξίδια που έχουν υποστεί διαταραχή με την επόμενη διαθέσιμη αμαξοστοιχία χωρίς πρόσθετο κόστος.
https://www.cer.be/cer-eu-projects-initiatives/agreement-on-journey-continuation-ajc.

(3)    Η HOTNAT είναι μια υπηρεσία της συμμαχίας Railteam που επιτρέπει στους επιβάτες να επιβιβάζονται στην επόμενη διαθέσιμη αμαξοστοιχία υψηλής ταχύτητας χωρίς πρόσθετο κόστος, εάν χάσουν μια ανταπόκριση μεταξύ συμμετεχόντων μεταφορέων λόγω καθυστέρησης ή ματαίωσης.
https://www.railteam.eu/en/services-on-your-journey/hop-on-the-next-available-train-hotnat/.

(4)    COM(2026) 231 και COM(2026) 232.

(5)    Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1371/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2007, σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών (ΕΕ L 315 της 3.12.2007, σ. 14).

(6)    Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/949 της Επιτροπής, της 27ης Μαρτίου 2024, σχετικά με τη θέσπιση κοινού εντύπου για τα αιτήματα επιστροφής χρημάτων και αποζημίωσης των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών λόγω καθυστερήσεων, απώλειας ανταπόκρισης και ματαίωσης σιδηροδρομικών υπηρεσιών σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/782 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L, 2024/949, 2.4.2024). Το κοινό έντυπο διατίθεται στον ιστότοπο της Επιτροπής και είναι προσαρμοσμένο στις ανάγκες των ατόμων με προβλήματα όρασης: https://transport.ec.europa.eu/reimbursement-and-compensation-requests-form_en?prefLang=el .

(7)    https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:5e601657-3b06-11eb-b27b-01aa75ed71a1.0008.02/DOC_1&format=PDF.

(8)    https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/disability/union-equality-strategy-rights-persons-disabilities-2021-2030_el.

(9)    https://transport.ec.europa.eu/transport-modes/rail/high-speed-rail-plan_el.

(10)

    Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 για τη θέσπιση πλαισίου με στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας.

(11)    https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52017SC0318.

(12)    Το ετήσιο μέσο επαναλαμβανόμενο διοικητικό κόστος για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις σε βάθος δεκαετίας εκτιμάται σε 96,1 εκατ. EUR σε σχέση με το βασικό σενάριο.

(13)    ΕΕ C , , σ. . .

(14)    ΕΕ C , , σ. . .

(15)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, «Στρατηγική για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα — οι ευρωπαϊκές μεταφορές σε τροχιά μέλλοντος» [COM(2020) 789 final της 9.12.2020].

(16)    Κανονισμός (ΕΕ) 2021/782 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2021, σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών μεταφορών (ΕΕ L 172 της 17.5.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/782/oj ).

(17)    Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/949 της Επιτροπής, της 27ης Μαρτίου 2024, σχετικά με τη θέσπιση κοινού εντύπου για τα αιτήματα επιστροφής χρημάτων και αποζημίωσης των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών λόγω καθυστερήσεων, απώλειας ανταπόκρισης και ματαίωσης σιδηροδρομικών υπηρεσιών σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/782 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L, 2024/949, 2.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2024/949/oj ).

(18)    Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2018, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης και την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 και της απόφασης αριθ. 1247/2002/ΕΚ (ΕΕ L 295 της 21.11.2018, σ. 39, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj ).