ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 30.9.2025
COM(2025) 625 final
2025/0316(NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην όγδοη σύνοδο των μερών της σύμβασης του Aarhus όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2015/128 σχετικά με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για αποφάσεις που αφορούν κρατικές ενισχύσεις, την ανακοίνωση ACCC/C/2013/96 σχετικά με έργα κοινού ενδιαφέροντος, την ανακοίνωση ACCC/C/2014/121 σχετικά με την οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές και την ανακοίνωση ACCC/C/2010/54 σχετικά με τα εθνικά σχέδια δράσης για την ενέργεια
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Αντικείμενο της πρότασης
Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της ΕΕ κατά την όγδοη σύνοδο των μερών της σύμβασης για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα (στο εξής: «σύμβαση του Aarhus» ή «σύμβαση»). Η πρόταση αφορά την προβλεπόμενη έγκριση του σχεδίου απόφασης VIII/8e για τη συμμόρφωση της ΕΕ με τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της σύμβασης του Aarhus.
2.Πλαίσιο της πρότασης
2.1.Η σύμβαση του Aarhus
Η σύμβαση του Aarhus είναι πολυμερής περιβαλλοντική συμφωνία που έχει συναφθεί υπό την αιγίδα της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (στο εξής: ΟΕΕ/ΟΗΕ).
Η σύμβαση του Aarhus εγκρίθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2005 από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, η οποία, κατά την υπογραφή της σύμβασης, προέβη επίσης σε δήλωση, ιδίως για τις υποχρεώσεις που ανέλαβε όσον αφορά την πρόσβαση σε περιβαλλοντικές πληροφορίες. Όλα τα κράτη μέλη είναι αυτοδικαίως μέρη της σύμβασης. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1367/2006 (στο εξής: κανονισμός Aarhus), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1767, συνιστά τη βασική εφαρμοστική πράξη της σύμβασης όσον αφορά τις νομικές πράξεις των θεσμικών οργάνων και των οργανισμών της ΕΕ.
2.2.Η σύνοδος των μερών της σύμβασης του Aarhus
Τα μέρη της σύμβασης συνεδριάζουν ανά τετραετία και ένα από τα πάγια θέματα της ημερήσιας διάταξης αφορά τη συμμόρφωση των μερών με τη σύμβαση. Η συμμόρφωση αξιολογείται από την επιτροπή συμμόρφωσης της σύμβασης του Aarhus (στο εξής: «ACCC» ή «επιτροπή συμμόρφωσης»), που έχει συσταθεί βάσει του άρθρου 15 της σύμβασης. Τα πορίσματα της επιτροπής είναι ανέκκλητα.
Τα πορίσματα της επιτροπής συμμόρφωσης υποβάλλονται προς έγκριση στη σύνοδο των μερών της σύμβασης του Aarhus σύμφωνα με το άρθρο 37 της απόφασης I/7 σχετικά με την εξέταση της συμμόρφωσης. Εάν εγκριθούν, αποκτούν το καθεστώς επίσημης ερμηνείας της σύμβασης του Aarhus και, ως εκ τούτου, καθίστανται δεσμευτικά για τα συμβαλλόμενα μέρη και τα όργανα της σύμβασης.
Κατά κανόνα, η σύνοδος των μερών λαμβάνει τις αποφάσεις της με συναίνεση. Εάν έχουν εξαντληθεί όλες οι προσπάθειες για την επίτευξη συναίνεσης, οι αποφάσεις για ουσιώδη θέματα λαμβάνονται με πλειοψηφία τριών τετάρτων των μερών που παρίστανται και ψηφίζουν. Η ΕΕ διαθέτει 27 ψήφους επί συνόλου 48 ψήφων, εάν είναι παρόντα όλα τα μέρη.
Πριν από τη σύνοδο των μερών, η θέση της ΕΕ σε θέματα για τα οποία απαιτείται απόφαση του Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ) εξετάζεται στην Ομάδα «Διεθνή Περιβαλλοντικά Θέματα» του Συμβουλίου (WPIEI) και εγκρίνεται, το αργότερο, στην τελευταία σύνοδο του Συμβουλίου πριν από τη σύνοδο των μερών κατά την οποία αυτό είναι δυνατόν. Για το 2025 η σύνοδος αυτή είναι η σύνοδος του Συμβούλιο «Περιβάλλον», η οποία θα διεξαχθεί στις 21 Οκτωβρίου 2025.
2.3.Η προς έκδοση πράξη της συνόδου των μερών της σύμβασης του Aarhus
Στις 17-19 Νοεμβρίου 2025, κατά την όγδοη συνεδρίασή της, η σύνοδος των μερών της σύμβασης του Aarhus πρόκειται να εκδώσει την απόφαση VIII/8e σχετικά με τη συμμόρφωση της ΕΕ με τη σύμβαση.
Σκοπός της απόφασης VIII/8e είναι να διαπιστωθεί κατά πόσον η ΕΕ συμμορφώνεται με τη σύμβαση του Aarhus, έχοντας λάβει υπόψη τα πορίσματα της ανακοίνωσης ACCC/C/2015/128 και τις συστάσεις της απόφασης VII/8f της συνόδου των μερών όσον αφορά τις ανακοινώσεις ACCC/C/2013/96, ACCC/C/2014/121 και ACCC/C/2010/54· να καθοριστούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης· να κληθεί το ενδιαφερόμενο μέρος να λάβει επείγοντα μέτρα για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης· και να ζητηθεί η τακτική υποβολή εκθέσεων από την ΕΕ σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνονται για τη διασφάλιση της συμμόρφωσής της με τη σύμβαση.
3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της ΕΕ
3.1.Ανακοίνωση ACCC/C/2015/128
Στις 17 Μαρτίου 2021 η επιτροπή, με βάση την ανακοίνωση ACCC/C/2015/128 που υπέβαλαν οι μη κυβερνητικές οργανώσεις ÖKOBÜRO και GLOBAL 2000, εξέδωσε τα πορίσματά της σχετικά με τη δυνατότητα του κοινού να προσβάλλει αποφάσεις που αφορούν μέτρα κρατικών ενισχύσεων τα οποία λαμβάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.
Η ACCC διατύπωσε επίσης την ακόλουθη σύσταση στα πορίσματά της:
131. [...] [Τ]ο οικείο μέρος [θα πρέπει] να λάβει τα αναγκαία νομοθετικά, κανονιστικά και άλλα μέτρα για να διασφαλίσει την τροποποίηση του κανονισμού Aarhus ή την έκδοση νέας νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να παρέχεται σαφώς στο κοινό πρόσβαση σε διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες για την προσβολή αποφάσεων σχετικά με μέτρα κρατικών ενισχύσεων που λαμβάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ τα οποία αντιβαίνουν στη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το περιβάλλον, σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφοι 3 και 4 της σύμβασης.
Η σύνοδος των μερών, κατά την τακτική συνεδρίασή της τον Οκτώβριο του 2021, αποφάσισε κατ’ εξαίρεση και με συναίνεση να μεταθέσει για την επόμενη τακτική σύνοδο των μερών τη λήψη απόφασης σχετικά με τα πορίσματα και τις συστάσεις της ACCC που διατυπώθηκαν στην ανακοίνωση ACCC/C/2015/128. Στη σύνοδο των μερών του 2021 η ΕΕ επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της σύμβασης του Aarhus.
Μετά από πρόσκληση υποβολής στοιχείων και πολλαπλούς γύρους διαβουλεύσεων από το 2022 και μετά, η Επιτροπή τροποποίησε τον εκτελεστικό κανονισμό για τις κρατικές ενισχύσεις και τον κώδικα βέλτιστων πρακτικών στις 12 Μαΐου 2025 με τη θέσπιση μηχανισμού εσωτερικής επανεξέτασης παρόμοιου με εκείνον που εφαρμόζεται βάσει του κανονισμού Aarhus αλλά προσαρμοσμένου στα ειδικά χαρακτηριστικά των κρατικών ενισχύσεων.
Η ACCC, στο σχέδιο έκθεσής της όσον αφορά το αίτημα ACCC/M/2021/4 που υπέβαλε η σύνοδος των μερών σχετικά με τη συμμόρφωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ΕΕ έχει συμμορφωθεί με τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση ACCC/C/2015/128.
Με βάση τα ανωτέρω, κατά την προσεχή όγδοη σύνοδο των μερών, η ΕΕ θα πρέπει να εγκρίνει την απόφαση VIII/8e όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2015/128 και να χαιρετίσει το σχέδιο έκθεσης της ACCC.
3.2.Απόφαση VII/8f
Η σύνοδος των μερών, στην έβδομη συνεδρίασή της το 2021, εξέδωσε την απόφαση VII/8f, στην οποία, μεταξύ άλλων, επιβεβαίωσε την απόφασή της V/9g. Η απόφαση περιλάμβανε συστάσεις σχετικά με τα πορίσματα της ACCC όσον αφορά τις ανακοινώσεις ACCC/C/2010/54, ACCC/C/2013/96 και ACCC/C/2014/121.
3.2.1.Ανακοίνωση ACCC/C/2010/54
Η σύνοδος των μερών, στην πέμπτη συνεδρίασή της το 2014, ενέκρινε τα πορίσματα της ACCC, αναφέροντας ότι η ΕΕ δεν είχε συμμορφωθεί με τη σύμβαση ως προς την ανακοίνωση ACCC/C/2010/54 όσον αφορά το εθνικό σχέδιο δράσης της Ιρλανδίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (στο εξής: ΕΣΔΑΕ). Η σύνοδος των μερών συνέστησε στην ΕΕ να θεσπίσει κατάλληλο κανονιστικό πλαίσιο και/ή σαφείς οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 7 της σύμβασης όσον αφορά την έγκριση των ΕΣΔΑΕ.
Η ACCC, σε μεταγενέστερες εκθέσεις της, διαπίστωσε ότι η ΕΕ δεν έχει ακόμη υλοποιήσει τις απαιτήσεις της παραγράφου 3 της απόφασης V/9g. Μετά το αίτημα της συνόδου των μερών σχετικά με τη συμμόρφωση της ΕΕ (ACCC/M/2017/3), η ΕΕ, τον Οκτώβριο του 2018, του 2019 και του 2020, υπέβαλε εκθέσεις σχετικά με τα μέτρα που ελήφθησαν για την εφαρμογή των συστάσεων της απόφασης V/9g όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2010/54. Ειδικότερα, η Επιτροπή ενημέρωσε την επιτροπή, αφενός, σχετικά με την έναρξη ισχύος του άρθρου 10 του κανονισμού για τη διακυβέρνηση όσον αφορά τη συμμετοχή του κοινού στην κατάρτιση από τα κράτη μέλη εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα (στο εξής: ΕΣΕΚ), τα οποία, μεταξύ άλλων, αντικατέστησαν τα ΕΣΔΑΕ και, αφετέρου, σχετικά με τις ενέργειές της για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους βάσει της σύμβασης του Aarhus στο πλαίσιο του εν λόγω άρθρου 10, σε συνδυασμό με την αιτιολογική σκέψη 28 του κανονισμού για τη διακυβέρνηση.
Στην έκθεσή της σχετικά με την απόφαση VII/8f, η ACCC, αφού εξέτασε την τελική έκθεση προόδου που της υπέβαλε η ΕΕ την 1η Οκτωβρίου 2024, αναγνωρίζει ότι οι κατευθυντήριες γραμμές προς τα κράτη μέλη σχετικά με την επικαιροποίηση των εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα για την περίοδο 2021-2030 ισοδυναμούν με οδηγίες για τους σκοπούς της παραγράφου 2 στοιχείο α) της απόφασης VII/8f. Κατά συνέπεια, η ACCC κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ΕΕ συμμορφώθηκε τελικά με τα πορίσματα που αφορούσαν τη διασφάλιση διαφάνειας και δίκαιου χαρακτήρα όσον αφορά τις ρυθμίσεις για τη συμμετοχή του κοινού στην κατάρτιση των ΕΣΕΚ από τα κράτη μέλη, την απαίτηση να επιτρέπεται η έγκαιρη συμμετοχή του κοινού «όταν όλες οι επιλογές είναι δυνατές», καθώς και την υποχρέωση να εξασφαλίζεται ότι το αποτέλεσμα της συμμετοχής του κοινού λαμβάνεται δεόντως υπόψη. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια έκθεση, η ACCC κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ΕΕ δεν έχει εκπληρώσει πλήρως τις απαιτήσεις όσον αφορά την παροχή στο κοινό των αναγκαίων πληροφοριών για την αποτελεσματική συμμετοχή στις διαδικασίες, ιδίως στην κατάρτιση του ίδιου του σχεδίου επικαιροποιημένου ΕΣΕΚ. Όσον αφορά την εκπλήρωση των απαιτήσεων της παραγράφου 2 στοιχείο β) της απόφασης VII/8f σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή αξιολογεί καταλλήλως τα ΕΣΕΚ, η ACCC αναγνώρισε τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί. Ωστόσο, θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να ενσωματώσει ρητά στα κριτήρια αξιολόγησής τους την απαίτηση να προβλέπεται η συμμετοχή του κοινού «όταν όλες οι επιλογές είναι δυνατές». Η επικείμενη αναθεώρηση του κανονισμού για τη διακυβέρνηση συνιστά ευκαιρία για περαιτέρω εργασίες σχετικά με τα υπόλοιπα σημεία των πορισμάτων της ACCC.
Με βάση τα ανωτέρω, κατά την προσεχή όγδοη σύνοδο των μερών, η ΕΕ θα πρέπει να εγκρίνει το σχέδιο απόφασης VIII/8e εν συνεχεία της ανακοίνωσης ACCC/C/2010/54, με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσας απόφασης του Συμβουλίου. Η ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίσει ότι η σύνοδος των μερών αναγνωρίζει στην απόφασή της σημαντική πρόοδο όσον αφορά τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα πορίσματα του άρθρου 6 παράγραφος 4 και του άρθρου 7 της Σύμβασης.
3.2.2.Ανακοίνωση ACCC/C/2013/96
Στις 28 Οκτωβρίου 2013 η Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα κατά των Αιολικών Πάρκων υπέβαλε στην ACCC την ανακοίνωση ACCC/C/2013/96, ισχυριζόμενη ότι η ΕΕ δεν συμμορφώθηκε με τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 2 και των άρθρων 4 και 7 της σύμβασης όσον αφορά την έγκριση καταλόγου 248 έργων κοινού ενδιαφέροντος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 14 Οκτωβρίου 2013.
Η ACCC, στα πορίσματα που εξέδωσε στις 9 Νοεμβρίου 2020, συνέστησε στην ΕΕ να λάβει τα αναγκαία νομοθετικά, κανονιστικά ή άλλα μέτρα και πρακτικές ρυθμίσεις προκειμένου να διασφαλίσει ότι στις διαδικασίες συμμετοχής του κοινού που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 7 της σύμβασης και οι οποίες διεξάγονται δυνάμει του κανονισμού ΔΕΔ-Ε ή οποιασδήποτε νομοθεσίας που τον αντικαθιστά: α) τα κύρια έγγραφα διαβούλευσης, συμπεριλαμβανομένης της γνωστοποίησης στο κοινό, παρέχονται στο κοινό σε όλες τις επίσημες γλώσσες του οικείου μέρους· β) τα αποτελέσματα της συμμετοχής του κοινού λαμβάνονται δεόντως υπόψη στη λήψη αποφάσεων, με διαφανή και ανιχνεύσιμο τρόπο.
Στην έβδομη συνεδρίασή της το 2021, η σύνοδος των μερών εξέδωσε την απόφαση VII/8f, με την οποία ενέκρινε τα πορίσματα της επιτροπής όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2013/96 σχετικά με τη συμμόρφωση της ΕΕ με τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της σύμβασης και καλούσε την ΕΕ να υποβάλει σχέδιο δράσης και επακόλουθες εκθέσεις προόδου σχετικά με την εφαρμογή των συστάσεων.
Έκτοτε, η Επιτροπή έχει λάβει σειρά μέτρων για την παροχή πρόσθετων συμμετοχικών ευκαιριών, όπως:
(1)δημόσια διαβούλευση σχετικά με τη μεθοδολογία που πρέπει να χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση έργων κοινού και αμοιβαίου ενδιαφέροντος·
(2)υβριδικές συνεδριάσεις, ανοικτές στο κοινό κατά τη διαδικασία επιλογής·
(3)παρουσίαση των αποτελεσμάτων της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με τα υποψήφια έργα στις περιφερειακές ομάδες·
(4)παροχή στο κοινό της δυνατότητας πρόσβασης στις συνεδριάσεις — και τις μαγνητοσκοπήσεις τους— όπου θα παρουσιάζονται στις περιφερειακές ομάδες τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με τα υποψήφια έργα.
Η ΕΕ υπέβαλε έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των συστάσεων της συνόδου των μερών σχετικά με την ανακοίνωση ACCC/C/2013/96 στην τελική της έκθεση προόδου την 1η Οκτωβρίου 2024. Ωστόσο, στο σχέδιο έκθεσής της σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειώσει η ΕΕ, η ACCC κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ΕΕ δεν έχει ακόμη υλοποιήσει πλήρως τις απαιτήσεις της απόφασης VII/8f.
Με βάση τα ανωτέρω, κατά την προσεχή όγδοη σύνοδο των μερών, η ΕΕ θα πρέπει να επαναλάβει την αντίληψη ότι οι πρόσθετες ευκαιρίες συμμετοχής που εισήχθησαν στη διαδικασία ΔΕΔ-Ε ισοδυναμούν με πρακτικές ρυθμίσεις που διασφαλίζουν ότι λαμβάνονται δεόντως υπόψη τα αποτελέσματα της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την απόφαση VII/8f, με διαφανή και ανιχνεύσιμο τρόπο, στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο του αναθεωρημένου κανονισμού ΔΕΔ-Ε. Επιπλέον, η ΕΕ θα πρέπει να επαναλάβει ότι τα κύρια έγγραφα της διαβούλευσης, συμπεριλαμβανομένης της γνωστοποίησης στο κοινό, παρέχονται στο κοινό σε όλες τις επίσημες γλώσσες των ενδιαφερόμενων μερών, καθώς ο κανονισμός ΔΕΔ-Ε απαιτεί όλα τα έγγραφα δημόσιας διαβούλευσης, τα εγχειρίδια διαδικασιών και τα έγγραφα της αίτησης και τα τεχνικά έγγραφα που διατίθενται στους ιστότοπους των φορέων υλοποίησης να μεταφράζονται σε όλες τις γλώσσες των οικείων κρατών μελών. Ωστόσο, ως προς τα εναπομένοντα σημεία η ΕΕ θα πρέπει να εγκρίνει το σχέδιο απόφασης VIII/8e όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2013/96, με την επιφύλαξη του σχεδίου απόφασης του Συμβουλίου, υπό την προϋπόθεση ότι η σύνοδος των μερών αναγνωρίζει τις βελτιώσεις που έχει επιφέρει η ΕΕ προκειμένου να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της παραγράφου 8 στοιχεία α) και β) της απόφασης VII/8f και να συμμορφωθεί με το άρθρο 3 παράγραφος 2 και τα άρθρα 4 και 7 της Σύμβασης. Συγκεκριμένα:
–τη διοργάνωση ανοικτών συνεδριάσεων που επιτρέπουν τη συμμετοχή του κοινού στη διαδικασία επιλογής έργων κοινού ενδιαφέροντος, σύμφωνα με την παράγραφο 8 στοιχείο α)·
–τη συγκέντρωση των ιστότοπων των έργων στην πλατφόρμα διαφάνειας και τον σύνδεσμο προς τους ιστότοπους των έργων όπου διατίθεται η μεταφρασμένη έκδοση των εγγράφων, σύμφωνα με την παράγραφο 8 στοιχείο β).
3.2.3.Ανακοίνωση ACCC/C/2014/121
Στις 12 Δεκεμβρίου 2014 η ΜΚΟ «International Institute for Law and the Environment» (Διεθνές ινστιτούτο για το δίκαιο και το περιβάλλον) υπέβαλε την ανακοίνωση ACCC/C/2014/121, στην οποία υποστηρίζεται ότι η ΕΕ δεν συμμορφώνεται με τις διατάξεις της σύμβασης σχετικά με τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων. Ειδικότερα, ισχυρίστηκε ότι η οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές δεν πληροί τις απαιτήσεις που αφορούν τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και ορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο α) και παράγραφος 10 της σύμβασης σε περιπτώσεις επανεξέτασης ή επικαιροποίησης άδειας που έχει εκδοθεί βάσει της οδηγίας.
Η ACCC, στα συμπεράσματά της της 14ης Σεπτεμβρίου 2020, συνέστησε στην ΕΕ να θεσπίσει νομικά δεσμευτικό πλαίσιο προκειμένου να διασφαλίσει ότι, όταν μια δημόσια αρχή κράτους μέλους του οικείου μέρους επανεξετάζει ή επικαιροποιεί τους όρους αδειοδότησης σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία για την εφαρμογή του άρθρου 21 παράγραφοι 3 και 4 και παράγραφος 5 στοιχεία β) και γ) της οδηγίας για τις βιομηχανικές εκπομπές, ή τις αντίστοιχες διατάξεις οποιασδήποτε νομοθεσίας που αντικαθιστά την εν λόγω οδηγία, οι διατάξεις του άρθρου 6 παράγραφοι 2 και 9 εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών και κατά περίπτωση, λαμβανομένων υπόψη των στόχων της σύμβασης.
Στην έβδομη συνεδρίασή της το 2021, η σύνοδος των μερών εξέδωσε την απόφαση VII/8f, με την οποία ενέκρινε τα πορίσματα της επιτροπής όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2014/121 σχετικά με τη συμμόρφωση της ΕΕ με τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της σύμβασης και καλούσε την ΕΕ να υποβάλει σχέδιο δράσης και επακόλουθες εκθέσεις προόδου σχετικά με την εφαρμογή των συστάσεων.
Η ΕΕ αναφέρθηκε στην εφαρμογή των συστάσεων της συνόδου των μερών όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2014/121 στην τελική της έκθεση προόδου την 1η Οκτωβρίου 2024. Στο σχέδιο έκθεσής της σχετικά με την απόφαση VII/8f της συνόδου των μερών για τη συμμόρφωση της ΕΕ, η ACCC κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ΕΕ, με την τροποποίηση της οδηγίας για τις βιομηχανικές εκπομπές, πληροί πλέον τις απαιτήσεις όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2014/121.
Με βάση τα ανωτέρω, κατά την προσεχή όγδοη σύνοδο των μερών, η ΕΕ θα πρέπει να εγκρίνει το σχέδιο απόφασης VIII/8e όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2014/121 και να εκφράσει την ικανοποίησή της για το σχέδιο έκθεσης της ACCC, με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσας απόφασης του Συμβουλίου.
3.3.Συμπεράσματα της ACCC
Στα σχέδια εκθέσεών της σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειώσει η ΕΕ όσον αφορά την υλοποίηση του αιτήματος ACCC/M/2021/4 της συνόδου των μερών για τη συμμόρφωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όσον αφορά την εφαρμογή της απόφασης VII/8f, η ACCC:
(1)καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ΕΕ, με την τροποποίηση της οδηγίας για τις βιομηχανικές εκπομπές, έχει εκπληρώσει τις απαιτήσεις όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2014/121·
(2)καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ΕΕ έχει εκπληρώσει τις απαιτήσεις όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2015/128 με τη θέσπιση μηχανισμού υποβολής αιτημάτων εσωτερικής επανεξέτασης παρόμοιου με εκείνον που προβλέπεται στον κανονισμό Aarhus αλλά προσαρμοσμένου στα ειδικά χαρακτηριστικά του πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις·
(3)εκφράζει την ικανοποίησή της για τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα, αλλά θεωρεί ότι η ΕΕ δεν έχει ακόμη εκπληρώσει ορισμένες απαιτήσεις όσον αφορά τις αρχικές ανακοινώσεις σχετικά με την ACCC/C/2010/54 και συνιστά στη σύνοδο των μερών να επιβεβαιώσει την απόφασή της VII/8f·
(4)εκφράζει την ικανοποίησή της για τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα, αλλά θεωρεί ότι η ΕΕ δεν έχει ακόμη εκπληρώσει ορισμένες απαιτήσεις όσον αφορά την αρχική ανακοίνωση ACCC/C/2013/96 και συνιστά στη σύνοδο των μερών να επιβεβαιώσει την απόφασή της VII/8f.
Με βάση τα ανωτέρω, σύμφωνα με πάγια πρακτική όσον αφορά τις εν λόγω ανακοινώσεις, η Επιτροπή συνιστά στην ΕΕ:
–να εγκρίνει το σχέδιο απόφασης VIII/8e·
–να συμφωνήσει με τα σχέδια εκθέσεων της ACCC ως προς τα πορίσματα σύμφωνα με τα οποία η ΕΕ έχει εκπληρώσει τις απαιτήσεις όσον αφορά τις ανακοινώσεις ACCC/C/2015/128 και ACCC/C/2014/121·
–να χαιρετίσει την αναγνώριση της προόδου που έχει σημειώσει η ΕΕ όσον αφορά τις ανακοινώσεις ACCC/C/2010/54 και ACCC/C/2013/96 και να δεσμευτεί ότι θα εργαστεί για την αντιμετώπιση των εκκρεμών ζητημάτων στις εν λόγω υποθέσεις·
–να προβεί σε δήλωση στην οποία να επισημαίνεται η πρόοδος που έχει επιτευχθεί καθώς και η πολυπλοκότητα όσον αφορά την αντιμετώπιση των εκκρεμών ζητημάτων που σχετίζονται με την ανακοίνωση ACCC/C/2013/96.
4.Νομική βάση
4.1.Διαδικαστική νομική βάση
4.1.1.Αρχές
Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για «τον καθορισμό των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».
Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το συγκεκριμένο όργανο. Περιλαμβάνει επίσης κείμενα που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης».
4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Η σύνοδος των μερών είναι όργανο που έχει συσταθεί με βάση συμφωνία, και συγκεκριμένα τη συμφωνία ΟΕΕ/ΟΗΕ.
Η πράξη την οποία καλείται να εγκρίνει η σύνοδος των μερών είναι πράξη που παράγει έννομα αποτελέσματα. Η προς έκδοση πράξη θα είναι δεσμευτική βάσει του διεθνούς δικαίου σύμφωνα με το άρθρο 15 της σύμβασης του Aarhus και τις διατάξεις της απόφασης I/7 σχετικά με την εξέταση της συμμόρφωσης και, ειδικότερα, το άρθρο 37 της εν λόγω απόφασης.
Η προς έκδοση πράξη δεν συμπληρώνει ούτε τροποποιεί το θεσμικό πλαίσιο της σύμβασης.
Ως εκ τούτου, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
4.2.Ουσιαστική νομική βάση
4.2.1.Αρχές
Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της ΕΕ.
4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Ο κύριος στόχος και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης αφορά την περιβαλλοντική πολιτική.
Συνεπώς, η ουσιαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 192 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
4.3.Συμπέρασμα
Η νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης θα πρέπει να είναι το άρθρο 192 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
2025/0316 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην όγδοη σύνοδο των μερών της σύμβασης του Aarhus όσον αφορά την ανακοίνωση ACCC/C/2015/128 σχετικά με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για αποφάσεις που αφορούν κρατικές ενισχύσεις, την ανακοίνωση ACCC/C/2013/96 σχετικά με έργα κοινού ενδιαφέροντος, την ανακοίνωση ACCC/C/2014/121 σχετικά με την οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές και την ανακοίνωση ACCC/C/2010/54 σχετικά με τα εθνικά σχέδια δράσης για την ενέργεια
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Στις 17 Φεβρουαρίου 2005 η σύμβαση του Aarhus για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα περιβάλλοντος (στο εξής: σύμβαση του Aarhus) εγκρίθηκε, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με την απόφαση 2005/370/ΕΚ του Συμβουλίου.
(2)Σύμφωνα με το άρθρο 15 της σύμβασης του Aarhus, δημιουργήθηκε η επιτροπή συμμόρφωσης της σύμβασης του Aarhus (στο εξής: επιτροπή συμμόρφωσης). Η επιτροπή συμμόρφωσης είναι αρμόδια να εξετάζει τη συμμόρφωση των μερών της σύμβασης του Aarhus με τις υποχρεώσεις που υπέχουν δυνάμει της εν λόγω σύμβασης.
(3)Η σύνοδος των μερών, κατά την όγδοη συνεδρίασή της στις 17-19 Νοεμβρίου 2025, πρόκειται να εκδώσει την απόφαση VIII/8e σχετικά με τη συμμόρφωση της ΕΕ με τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της σύμβασης, συμπεριλαμβανομένων των πορισμάτων για την ανακοίνωση ACCC/C/2015/128 σχετικά με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα όσον αφορά τις τελικές αποφάσεις για τις κρατικές ενισχύσεις και τις συστάσεις της απόφασης VII/8f για τα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα, τα έργα κοινού ενδιαφέροντος και την οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές. Εάν τα πορίσματα εγκριθούν από τη σύνοδο των μερών, θα αποκτήσουν το καθεστώς επίσημης ερμηνείας της σύμβασης του Aarhus και θα είναι δεσμευτικά για τα μέρη της σύμβασης και τα όργανα της σύμβασης του Aarhus.
(4)Ως εκ τούτου, η προς έκδοση απόφαση της συνόδου των μερών παράγει έννομα αποτελέσματα.
(5)Είναι αναγκαίο να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της ΕΕ στο πλαίσιο της όγδοης συνόδου των μερών,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της ΕΕ κατά την όγδοη σύνοδο των μερών σχετικά με τη συμμόρφωση της ΕΕ με τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της σύμβασης του Aarhus σχετικά με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα όσον αφορά τις τελικές αποφάσεις για τις κρατικές ενισχύσεις, όπως εξετάζεται στην ανακοίνωση ACCC/C/2015/128, είναι η έγκριση του σχεδίου απόφασης VIII/8e, καθώς και η αποδοχή της έκθεσης που υπέβαλε η ACCC κατόπιν του αιτήματος ACCC/M/2021/4 της συνόδου των μερών όσον αφορά τη συμμόρφωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 2
Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της ΕΕ κατά την όγδοη σύνοδο των μερών σχετικά με τη συμμόρφωση της ΕΕ με τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της σύμβασης του Aarhus ως προς τα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα (στο εξής: ΕΣΕΚ), τα έργα κοινού ενδιαφέροντος και την οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές, όπως εξετάζονται στις ανακοινώσεις ACCC/C/2010/54, ACCC/C/2013/96 και ACCC/C/2014/121 και στην απόφαση VII/8f, είναι η έγκριση του σχεδίου απόφασης VIII/8e, υπό την προϋπόθεση ότι στην εν λόγω απόφαση αντικατοπτρίζονται τα ακόλουθα σημεία:
–ως προς τα ΕΣΕΚ, η απόφαση αναγνωρίζει και χαιρετίζει το γεγονός ότι η ΕΕ έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα πορίσματα και τις συστάσεις της επιτροπής συμμόρφωσης σχετικά με την ανακοίνωση ACCC/C/2010/54 ως προς το άρθρο 6 παράγραφος 4 και το άρθρο 7 της σύμβασης, και ότι η ΕΕ έχει συμμορφωθεί με μέρος των εν λόγω πορισμάτων όσον αφορά την έγκριση οδηγιών για τους σκοπούς της παραγράφου 2 στοιχείο α) της απόφασης VII/8f,
–ως προς τα έργα κοινού ενδιαφέροντος, η απόφαση αναγνωρίζει τις βελτιώσεις που επέφερε η ΕΕ, μέσω πρακτικών ρυθμίσεων, προκειμένου να εκπληρωθούν οι απαιτήσεις της παραγράφου 8 στοιχεία α) και β) της απόφασης VII/8f και να υπάρξει συμμόρφωση με το άρθρο 3 παράγραφος 2 και τα άρθρα 4 και 7 της σύμβασης.
Άρθρο 3
Ήσσονος σημασίας αλλαγές τεχνικής φύσης στις θέσεις που καθορίζονται στα άρθρα 1 και 2 μπορούν να συμφωνηθούν από τους εκπροσώπους της ΕΕ, σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη, επιτόπου, χωρίς περαιτέρω απόφαση του Συμβουλίου.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημερομηνία της έκδοσής της.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο/Η Πρόεδρος
