ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Στρασβούργο, 11.2.2025

COM(2025) 47 final

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Μια απλούστερη και ταχύτερη Ευρώπη: Ανακοίνωση για την εφαρμογή και την απλούστευση

I.Εισαγωγή

Κατά την επόμενη πενταετία, η Επιτροπή θα επιδιώξει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα, όπως ορίζεται στις πολιτικές κατευθύνσεις I , με μακρόπνοες, καινοτόμες πολιτικές, διατηρώντας παράλληλα υψηλά πρότυπα. Αυτές οι νέες πρωτοβουλίες θα βασιστούν στα θεμέλια μιας ακμάζουσας, ποικιλόμορφης και δίκαιης Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να καταστεί η Ευρώπη ένας ακόμη πιο επιθυμητός τόπος διαβίωσης, εργασίας και επενδύσεων.

Ταυτόχρονα, θα μειώσουμε ριζικά την κανονιστική επιβάρυνση για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις διοικήσεις στην ΕΕ. Η Επιτροπή θα προτείνει άνευ προηγουμένου απλούστευση για την αξιοποίηση ευκαιριών και καινοτομίας, καθώς και για την τόνωση της ανάπτυξης, ώστε να αυξηθεί η ευημερία και η ανθεκτικότητα. Θα δρομολογήσουμε μια νέα προσπάθεια για να επιταχύνουμε, να απλουστεύσουμε και να βελτιώσουμε τις πολιτικές και τη νομοθεσία της ΕΕ, να καταστήσουμε τους κανόνες σαφέστερους, πιο κατανοητούς και ταχύτερους στην εφαρμογή τους. Θα εμβαθύνουμε επίσης τη συνεργασία μας με όλα τα σχετικά θεσμικά όργανα και τα ενδιαφερόμενα μέρη, ώστε η κοινή ευθύνη να οδηγήσει σε καλύτερα αποτελέσματα.

Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ έχει καταστεί σημαντικότερη από ποτέ στον σημερινό ασταθή και αβέβαιο κόσμο. Απαιτεί ένα νομικό περιβάλλον που θα ενθαρρύνει τη δημιουργία και την ανάπτυξη επιχειρήσεων, ενώ θα προστατεύει και θα ενδυναμώνει τους ανθρώπους με τον απλούστερο, ταχύτερο και αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο. Απαιτεί επίσης να δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην εξελισσόμενη πραγματικότητα επί του πεδίου και παράλληλα να είναι σαφής ο σκοπός επίτευξης των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών μας στόχων με τα πλέον οικονομικώς αποδοτικά μέσα.

Τα υψηλά πρότυπα μπορούν να αποτελέσουν ισχυρή πηγή ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Σε πολλές περιπτώσεις, στηρίζουν την αξία και την ποιότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων, προστατεύουν τους πολίτες μας, προωθούν την καινοτομία και διασφαλίζουν ότι η οικονομία μας είναι βιώσιμη και δίκαιη. Τα πλεονεκτήματα αυτά προκύπτουν μόνον εάν οι κανόνες της ΕΕ είναι αναλογικοί, αποτελεσματικοί και εφαρμόζονται πλήρως και με συνέπεια. Οι κανόνες μας πρέπει επίσης να συμβαδίζουν με τα όρια της ανθρώπινης και τεχνολογικής προόδου και να ανταποκρίνονται στις παγκόσμιες εξελίξεις.

Όπως επισημαίνεται στην έκθεση Draghi II , η συσσώρευση κανόνων με την πάροδο του χρόνου σε διάφορα επίπεδα, η αυξημένη πολυπλοκότητά τους και οι προκλήσεις κατά την εφαρμογή των κανόνων έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, περιορίζοντας το οικονομικό μας δυναμικό και την ευημερία μας. Ήρθε η ώρα να κάνουμε έναν απολογισμό του κανονιστικού μας πλαισίου και να ενισχύσουμε την ποιότητά του, ούτως ώστε να επιταχύνουμε την επίτευξη των συμφωνημένων στόχων μας.

Τούτο απαιτεί τολμηρή και συντονισμένη δράση και όχι σταδιακή προσέγγιση. Η Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, οι αρχές των κρατών μελών σε όλα τα επίπεδα και τα ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να συνεργαστούν για τον εξορθολογισμό και την απλούστευση των ενωσιακών, εθνικών και περιφερειακών κανόνων και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των πολιτικών. Η υπέρβαση του κανονιστικού κατακερματισμού στην ενιαία αγορά είναι επίσης αναγκαία για την προώθηση σημαντικής πρόσθετης οικονομικής ανάπτυξης.

Η παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζει ένα όραμα για ένα θεματολόγιο εφαρμογής και απλούστευσης που θα επιφέρει ταχείες και ορατές βελτιώσεις για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, για μια πιο ευημερούσα, απανθρακοποιημένη και ανθεκτική ΕΕ. Οι δέσμες μέτρων «Omnibus» που περιγράφονται στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2025 θα αποτελέσουν τα πρώτα παραδοτέα της παρούσας εντολής. Και αυτό είναι απλώς η αρχή. Η προσπάθεια αυτή θα συνεχιστεί κατά τη διάρκεια της εντολής, με τη φιλοδοξία να δοκιμαστεί το σύνολο του κεκτημένου της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ, σε στενή συνεργασία με τους επαγγελματίες και τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Η παρούσα ανακοίνωση, προς επίτευξη αποτελεσμάτων, περιγράφει ένα ολοκληρωμένο σύνολο εργαλείων, χωρίς να δημιουργούνται περιττά επίπεδα διαδικασίας ή διοίκησης. Αντ’ αυτών, η Επιτροπή θα εστιάσει εκ νέου τις προσπάθειές της και τους πόρους της στη χρήση αυτών των εργαλείων, ώστε να επιτευχθούν απλούστεροι κανόνες και οικονομικά αποδοτικότερη εφαρμογή. Αυτή η αλλαγή της κανονιστικής και εταιρικής νοοτροπίας θα αφορά το σύνολο της οργάνωσής μας. Κάθε υπηρεσία της Επιτροπής θα υλοποιήσει αυτή την προσπάθεια εξορθολογισμού.

Η προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά την εφαρμογή και την απλούστευση θα καθοδηγείται από την ανάγκη απολογισμού του παρελθόντος, πλεύσης στο παρόν και διαμόρφωσης του μέλλοντος. Για την καλύτερη επίτευξη των στόχων πολιτικής μας, θα απλουστεύσουμε τους υφιστάμενους κανόνες όπου είναι αναγκαίο και θα διασφαλίσουμε την καλύτερη εφαρμογή τους. Θα επανεξετάσουμε και θα προσαρμόσουμε το κανονιστικό μας πλαίσιο ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των πολιτών και των επιχειρήσεων. Η Επιτροπή θα λάβει δεόντως υπόψη τις αρχές βελτίωσης της νομοθεσίας και την ασφάλεια δικαίου κατά την υποβολή προτάσεων απλούστευσης. Τα νέα εργαλεία για τη βελτίωση της νομοθεσίας και την απλούστευση θα διασφαλίσουν ότι οι μελλοντικοί νόμοι σχεδιάζονται εξαρχής με γνώμονα την εφαρμογή και την απλούστευση. Μέσω όλων αυτών των δράσεων, θα επιδιώξουμε την αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη υλοποίηση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών μας στόχων.

II.Διασφαλίζεται ότι οι πολιτικές της ΕΕ αποφέρουν αποτελέσματα

Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ έχει αποδείξει τη δέσμευσή της να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις κατά μέτωπο, καθώς ενέκρινε ταχύτατα φιλόδοξες πολιτικές για την αντιμετώπιση πολλαπλών και πολύπλοκων κρίσεων και γεγονότων. Η επιτυχία μας εξαρτάται πλέον τόσο από την αποτελεσματική εφαρμογή όσο και από την αποφυγή ματαίωσης του σκοπού μας από τη συσσώρευση επιβαρύνσεων για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις διοικήσεις.

Η εφαρμογή αφορά κυρίως τα κράτη μέλη όταν μεταφέρουν το δίκαιο της ΕΕ στην εθνική νομοθεσία και διασφαλίζουν την επιβολή του. Αφορά επίσης την εφαρμογή των κανόνων από τις αρχές, τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Ακόμη και σε τομείς στους οποίους δεν υπάρχει δεσμευτική νομοθεσία της ΕΕ, οι συντονισμένες εργασίες επί στόχων που έχουν συμφωνηθεί σε επίπεδο ΕΕ έχουν καταστεί απαραίτητες προς επίτευξη αποτελεσμάτων. Οι συντονισμένες εργασίες είναι επίσης αναγκαίες για να αποφευχθεί ο κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς και η επιπλέον επιβάρυνση για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις λόγω πρόσθετων εθνικών απαιτήσεων που δεν απορρέουν από το δίκαιο της ΕΕ (του λεγόμενου «κανονιστικού υπερθεματισμού») III . Εν ολίγοις, πρόκειται για κοινή ευθύνη.

Οι ελλείψεις στην εφαρμογή των κανόνων και στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς IV αποτελούν τροχοπέδη για την ευημερία και την ανταγωνιστικότητά μας. Μπορεί επίσης να υπονομεύουν την ικανότητα της ΕΕ να επιτυγχάνει τους στόχους πολιτικής της και να υπερασπίζεται τις αξίες της Ένωσης. Το αποτέλεσμα είναι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να μην αξιοποιούν πλήρως τα οφέλη των πολιτικών της ΕΕ, οι δε εταιρείες να αντιμετωπίζουν συχνά σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την υπέρβαση των κανονιστικών εμποδίων και του διοικητικού φόρτου V .

Στο πλαίσιο της ευρύτερης αλλαγής του πνεύματος που διέπει τη νομοθεσία, η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί στη βελτίωση της εφαρμογής των κανόνων μας και στη σύμπραξη μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων μερών. Η Επιτροπή θα επιταχύνει τις εργασίες της για την καλύτερη εφαρμογή με τους εξής τρόπους:

1)στενότερη συνεργασία με τα κράτη μέλη,

2)επένδυση στη διοικητική ικανότητα, στα ψηφιακά εργαλεία και στα δεδομένα,

3)αποτελεσματικότερη συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέρη,

4)ταχύτερα και αποφασιστικότερα μέτρα επιβολής.

III.Καθιστούμε την Ευρώπη απλούστερη και ταχύτερη

Η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση μετασχηματίζουν τις οικονομίες και τις κοινωνίες του πλανήτη, προκαλώντας έντονο ανταγωνισμό για τους πόρους και την καινοτομία. Η επιτυχία σε αυτό το νέο περιβάλλον απαιτεί μια τολμηρή προσέγγιση για την τόνωση της ανταγωνιστικότητάς μας, μεταξύ άλλων με την απλούστευση του κανονιστικού μας πλαισίου, χωρίς να υπονομεύονται οι στόχοι πολιτικής μας και τα υψηλά μας πρότυπα. Η νέα αυτή προσέγγιση θα επιδιώξει να αντιμετωπίσει όλες τις πηγές κανονιστικής επιβάρυνσης —υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων, επαναλαμβανόμενο διοικητικό κόστος, καθώς και κόστος συμμόρφωσης γενικότερα— σε περιπτώσεις όπου είναι δυνατόν να προσδιοριστούν κατάλληλα μέσα για την επίτευξη του αρχικού ρυθμιστικού στόχου με πιο εξορθολογισμένο και αποτελεσματικό τρόπο.

Η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα τα τελευταία χρόνια για τη μείωση του διοικητικού φόρτου. Τον Μάρτιο του 2023, ανακοίνωσε τον στόχο της μείωσης του φόρτου υποβολής εκθέσεων κατά 25 % για τις εταιρείες και τις διοικήσεις, χωρίς να υπονομεύονται οι στόχοι πολιτικής XVIII . Με το πρόγραμμα εργασίας της για το 2024 XIX , υπέβαλε μια πρώτη δέσμη 41 μέτρων για την επίτευξη αυτού του στόχου. Στα σχετικά μέτρα που αξίζει να σημειωθούν περιλαμβάνονται η μεταρρύθμιση των τελωνείων της ΕΕ, η οποία από μόνη της αναμένεται να εξοικονομήσει 2,7 δισ. EUR, προσαρμογές στο κατώτατο όριο της λογιστικής οδηγίας, προς όφελος ενός και πλέον εκατομμυρίου εταιρειών, και ένα κοινό ηλεκτρονικό έντυπο για τις δηλώσεις σχετικά με τους αποσπασμένους εργαζόμενους XX .

Το 2025 η Επιτροπή προέβη σε απλούστευση, μειώνοντας τον φόρτο υποβολής εκθέσεων και τη γραφειοκρατία, εξορθολογίζοντας τη διαδικασία απόκτησης αδειών και απλουστεύοντας τις κορυφαίες προτεραιότητες της νομοθεσίας για την επόμενη πενταετία. Κάθε επίτροπος θα επιδιώκει αυτούς τους στόχους στους τομείς αρμοδιότητάς του, υπό τον συντονισμό του επιτρόπου Εφαρμογής και Απλούστευσης.

Οι αλλαγές αυτές συμπληρώνουν την υφιστάμενη προσέγγιση «για κάθε θέσπιση, μία κατάργηση» η οποία αποσκοπεί στην αντιστάθμιση του κόστους της νέας νομοθεσίας με τη μείωση των επιβαρύνσεων XXI , συνήθως στους ίδιους τομείς πολιτικής XXII . Η προσέγγιση εφαρμόζεται πλήρως από το 2022 και οδήγησε σε προτάσεις της Επιτροπής που θα αποφέρουν σημαντική καθαρή εξοικονόμηση δαπανών εάν εγκριθούν πλήρως από τους συννομοθέτες XXIII .

Μια προσπάθεια απλούστευσης, η οποία θα βασίζεται σε ολοκληρωμένες επανεξετάσεις και στοχευμένες αλλαγές στους κανόνες μας, θα διευκολύνει τη ζωή των πολιτών και των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των 33 εκατομμυρίων ΜΜΕ μας και πολλών χιλιάδων μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Θα συνεργαστούμε μαζί τους για να μεγιστοποιήσουμε τη χρήση των διαδικτυακών μας εργαλείων ανατροφοδότησης XXIV ώστε να μάθουμε περισσότερα σχετικά με ζητήματα εφαρμογής και ευκαιρίες απλούστευσης.

Η Επιτροπή θα αξιοποιήσει το έργο της πλατφόρμας «Fit for Future», μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου που τα τελευταία χρόνια έχει συμβάλει σημαντικά στις προσπάθειες απλούστευσης XXV . Τα μέλη της πλατφόρμας προσέφεραν εμπειρογνωσία από τις εθνικές διοικήσεις, τις επιχειρήσεις, τους κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών, την Επιτροπή των Περιφερειών και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Το δίκτυο περιφερειακών κόμβων για την επανεξέταση της εφαρμογής των πολιτικών της ΕΕ (RegHub) συνέβαλε όσον αφορά τις προκλήσεις υλοποίησης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Για να μετουσιώσει αυτή τη νέα ώθηση σε πρακτική δράση, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τα ακόλουθα εργαλεία και δράσεις:

1)νέους στόχους για τη μείωση του διοικητικού φόρτου,

2)προτεραιότητα στα νέα μέτρα απλούστευσης,

3)βαθμιαία προσομοίωση ακραίων καταστάσεων για το σύνολο της ενωσιακής νομοθεσίας,

4)απλούστερο, πιο εστιασμένο και πιο αποτελεσματικό προϋπολογισμό της ΕΕ,

5)πρακτική εμπειρία από τη διενέργεια ελέγχων πραγματικής κατάστασης.

IV.Βελτίωση του τρόπου θέσπισης νέων κανόνων

Όσο σημαντικό είναι να απλουστεύσουμε τους υφιστάμενους κανόνες, άλλο τόσο σημαντικό είναι η νέα νομοθεσία που θεσπίζουμε να είναι απλή, εύληπτη και εύκολα εφαρμόσιμη, διατυπωμένη με σαφήνεια και χωρίς αμφισημίες. Είναι σκόπιμο τα ζητήματα εφαρμογής και επιβολής να λαμβάνονται υπόψη ήδη κατά το στάδιο σχεδιασμού των προτάσεων από την Επιτροπή, όπως ορίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές και στην εργαλειοθήκη για τη βελτίωση της νομοθεσίας XXXII , και καθ’ όλη τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας.

Η ΕΕ μπορεί να αξιοποιήσει την προσέγγισή της για τη βελτίωση της νομοθεσίας, η οποία αναγνωρίζεται ως μία από τις καλύτερες στον ΟΟΣΑ, ιδίως όσον αφορά τις διαβουλεύσεις, τις αξιολογήσεις και τις εκτιμήσεις επιπτώσεων XXXIII . Μπορεί επίσης να αξιοποιήσει τις εργασίες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της επιτροπής ρυθμιστικού ελέγχου, η οποία διασφαλίζει την υψηλή ποιότητα των αποδεικτικών στοιχείων που αποτελούν τη βάση των νομοθετικών προτάσεων.

Ωστόσο, όσον αφορά τη σύσταση και την ανάπτυξη επιχειρήσεων στην ΕΕ, οι περισσότερες επιχειρήσεις —ιδίως οι ΜΜΕ— θεωρούν ότι οι κανονιστικές απαιτήσεις και οι σωρευτικές επιπτώσεις τους αποτελούν τη μεγαλύτερη πρόκληση. Αυτό καθιστά αναγκαία την περαιτέρω εξέταση των επιπτώσεων που προβλέπεται να έχει η νέα νομοθεσία στην ανταγωνιστικότητα, τις ΜΜΕ, τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Είναι επίσης να σκόπιμο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να εξετάσουν πιο προσεκτικά τον αντίκτυπο που θα έχουν οι τροποποιήσεις τους στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας. Θα είναι επίσης αναγκαίο να εξεταστούν διεξοδικότερα οι όροι των εξουσιοδοτήσεων που εισάγονται στη νομοθεσία και, σε μεταγενέστερο στάδιο, οι σχετικές κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις.

Για την αντιμετώπιση των εν λόγω προκλήσεων απαιτείται μια νέα προσέγγιση της νομοθετικής διαδικασίας, η οποία θα περιλαμβάνει τις ακόλουθες πτυχές:

1)ενισχυμένους ελέγχους ΜΜΕ και ανταγωνιστικότητας,

2)έλεγχο των κατ’ εξουσιοδότηση και των εκτελεστικών πράξεων και των σχετικών εξουσιοδοτήσεων,

3)ενσωμάτωση έξυπνων και ψηφιακών παραμέτρων στον σχεδιασμό της νομοθεσίας της ΕΕ,

4)μια απλή μεθοδολογία για την αξιολόγηση των επιπτώσεων ουσιωδών τροποποιήσεων

V.Μελλοντική πορεία: εταιρικές σχέσεις και κοινή ανάληψη ευθύνης

Στην παρούσα ανακοίνωση η Επιτροπή παρουσιάζει ένα φιλόδοξο θεματολόγιο απλούστευσης και εφαρμογής με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ευημερίας, της υλοποίησης πολιτικών και της ανθεκτικότητας στην ΕΕ. Η επίτευξη των εν λόγω στόχων θα απαιτήσει ισχυρή δέσμευση από όλα τα άλλα θεσμικά όργανα και τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων ιδίως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές θα είναι επίσης βασικοί εταίροι όσον αφορά τη μετατροπή των φιλοδοξιών σε συγκεκριμένες δράσεις, καθώς θα εντοπίζουν ευκαιρίες απλούστευσης, θα προτείνουν τη συμμετοχή ενδιαφερόμενων μερών στις νέες δραστηριότητες διαβούλευσης (π.χ. στους διαλόγους εφαρμογής και στους ελέγχους της πραγματικής κατάστασης) και θα πολλαπλασιάζουν τα μέτρα απλούστευσης εφαρμόζοντάς τα σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης.

Οι εργασίες της Επιτροπής θα καθοδηγούνται από τις αρχές της εταιρικής σχέσης και της συνεργασίας:

a)τακτική υποβολή εκθέσεων σχετικά με την πρόοδο, διασφάλιση της διαφάνειας και της λογοδοσίας,

b)συνεργασία με τους συννομοθέτες για τη δημιουργία απλούστερων και αποτελεσματικότερων κανόνων της ΕΕ.

Ετήσιος κύκλος εφαρμογής και απλούστευσης

(I)

  Πολιτικές κατευθύνσεις 2024-2029 | Ευρωπαϊκή Επιτροπή .

(II)

Έκθεση του 2024 του Mario Draghi σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας: https://commission.europa.eu/ topics/strengthening-european-competitiveness/eu-competitiveness-looking-ahead_el#paragraph_47059 .

(III)

Ο όρος «κανονιστικός υπερθεματισμός» είναι ένας ευρέως χρησιμοποιούμενος όρος στο πλαίσιο της εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ, ο οποίος αναφέρεται σε πρόσθετες εθνικές υποχρεώσεις που υπερβαίνουν τις απαιτήσεις της ΕΕ. Στην πράξη, θεωρείται επιβολή πρόσθετων απαιτήσεων και διοικητικής επιβάρυνσης (κανόνων, κατευθυντήριων γραμμών και διαδικασιών) που παρεμβάλλονται στους στόχους πολιτικής που αναμένεται να επιτευχθούν από τη νομοθεσία της ΕΕ.

(IV)

Έκθεση του 2024, του Enrico Letta, σχετικά με το μέλλον της ενιαίας αγοράς: https://www.consilium.europa.eu/media/ ny3j24sm/much-more-than-a-market-report-by-enrico-letta.pdf

(V)

Έκθεση Draghi.

(VI)

Κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της νομοθεσίας [SWD(2021) 0305 final] και εργαλείο 38 της εργαλειοθήκης για τη βελτίωση της νομοθεσίας.

(VII)

Οι εξορθολογισμένες διαδικασίες αδειοδότησης είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για το 2030. Η Επιτροπή υποστηρίζει τις σχετικές εργασίες, διοργανώνοντας διαρθρωμένους διαλόγους και διμερείς συναντήσεις με τα κράτη μέλη για τη συζήτηση των σχεδίων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο, ιδίως όσον αφορά την αδειοδότηση. https://energy.ec.europa.eu/news/commission-adopts-guidance-eu-countries-implementing-revised-directiv es-renewable-energy-and-energy-2024-09-02_el

(VIII)

Βλ. πρόσφατο έργο TSI «Building capacity for evidence based policy making in governance and public administration in a post-pandemic Europe» (Ανάπτυξη ικανότητας για τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής στη διακυβέρνηση και τη δημόσια διοίκηση στην Ευρώπη μετά την πανδημία).

(IX)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ενίσχυση του ευρωπαϊκού διοικητικού χώρου (ComPAct) [COM(2023) 667 final].

(X)

Το πρόγραμμα συνεργασίας και ανταλλαγών στον τομέα της δημόσιας διοίκησης (PACE) διευκολύνει τις ανταλλαγές σε θέματα όπως η επαγγελματοποίηση της δημόσιας διοίκησης, η βελτίωση των διοικητικών επιδόσεων, η πράσινη και ψηφιακή δημόσια διοίκηση.

(XI)

Για παράδειγμα, η οδηγία για τη διαφάνεια στην ενιαία αγορά και η οδηγία για τον έλεγχο αναλογικότητας, ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία νέων φραγμών και εμποδίων, ο πίνακας αποτελεσμάτων της ενιαίας αγοράς, οι ειδικές ανά χώρα εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, τα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα, η έκθεση προόδου της δράσης για το κλίμα, η επισκόπηση της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής και τα εθνικά σχέδια δράσης στον τομέα της αλιείας.

(XII)

Για παράδειγμα, εργαλεία όπως το SOLVIT , το FIN-NET και το Your Europe ενισχύουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις ώστε να επωφελούνται πλήρως από τα δικαιώματά τους στην ενιαία αγορά. Παρέχουν σαφείς πληροφορίες, βοήθεια για συγκεκριμένα προβλήματα και επίλυση προβλημάτων.

(XIII)

Γνωστός ως διάλογος EU Pilot, του οποίου το ποσοστό επιτυχίας το 2024 ήταν 75 %. Αυτή η μορφή διαλόγου χρησιμοποιείται όταν είναι πιθανό να επιτύχει ταχύτερη συμμόρφωση απ’ ό,τι μια επίσημη διαδικασία επί παραβάσει.

(XIV)

Π.χ. όταν η νομοθεσία της ΕΕ προβλέπει πλήρως εναρμονισμένους κανόνες. Επιπλέον, η Επιτροπή μπορεί να προτείνει την πλήρη εναρμόνιση συχνότερα, σε τομείς όπου αυτό είναι εφικτό, προκειμένου να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού σε ολόκληρη την ενιαία αγορά, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Πυξίδα ανταγωνιστικότητας για την ΕΕ [COM(2025)30 final].

(XV)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Δίκαιο της ΕΕ: Καλύτερη εφαρμογή για καλύτερα αποτελέσματα [C(2016) 8600] και Επιβολή του δικαίου της ΕΕ για μια Ευρώπη που παράγει αποτελέσματα [COM(2022) 0518 final].

(XVI)

900 και πλέον από τις υποθέσεις αυτές αφορούν την ελλιπή ή εσφαλμένη μεταφορά οδηγιών στο εθνικό δίκαιο.

(XVII)

Η Επιτροπή ζητεί συστηματικά από το Δικαστήριο να επιβάλλει οικονομικές κυρώσεις με τη μορφή κατ’ αποκοπήν ποσού και ημερήσιας χρηματικής ποινής, όταν ένα κράτος μέλος δεν λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί με προηγούμενη απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία διαπιστώνεται παραβίαση του δικαίου της ΕΕ (άρθρο 260 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ) και όταν ένα κράτος μέλος δεν κοινοποιεί τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο οδηγίας που εκδόθηκε σύμφωνα με νομοθετική διαδικασία (άρθρο 260 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ). Το 2023 και το 2024 η Επιτροπή παρέπεμψε 134 υποθέσεις επί παραβάσει στο Δικαστήριο, ενώ 55 εξ αυτών συνοδεύονταν από αίτημα επιβολής οικονομικών κυρώσεων.

(XVIII)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ: προοπτικές μετά το 2030 [COM(2023) 168 final].

(XIX)

 Πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2024 – Υλοποίηση του σήμερα και προετοιμασία για το αύριο – Παράρτημα II [COM(2023) 638 final].

(XX)

Το 2024 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού για τη δημιουργία πολύγλωσσης δημόσιας διεπαφής για την εφαρμογή προαιρετικού τυποποιημένου εντύπου για τη δήλωση των αποσπασμένων εργαζομένων. Η μέση μείωση του χρόνου που απαιτείται για τη συμπλήρωση της δήλωσης απόσπασης με τη χρήση του τυποποιημένου εντύπου εκτιμάται περίπου σε 73 % σε σύγκριση με τον μέσο χρόνο που απαιτείται επί του παρόντος σε ολόκληρη την ΕΕ. Τούτο θα ενισχύσει την προστασία των εργαζομένων, καθώς καθιστά πιο διαφανείς τις αποσπάσεις, και θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να διενεργούν αποτελεσματικές και στοχευμένες επιθεωρήσεις.

(XXI)

Τούτο περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες και ετήσιες εφάπαξ δαπάνες.

(XXII)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Βελτίωση της νομοθεσίας: συνένωση δυνάμεων για τη θέσπιση καλύτερων νόμων [COM(2021) 219 final].

(XXIII)

Η εν λόγω εξοικονόμηση δαπανών βασίζεται στις πρωτοβουλίες που ενέκρινε η Επιτροπή και εκτιμάται σε 7,3 δισ. EUR το 2022, 6,3 δισ. EUR το 2023 και 260 εκατ. EUR το 2024 (μεταβατικό έτος κατά τη λήξη της θητείας της προηγούμενης Επιτροπής, με χαμηλότερο επίπεδο νομοθετικής δραστηριότητας). Ωστόσο, ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν έχουν ακόμη εγκριθεί ή το δυναμικό εξοικονόμησης κόστους έχει μειωθεί λόγω τροποποιήσεων στην προτεινόμενη νομοθεσία.

(XXIV)

Οι επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν νομικά ή διοικητικά εμπόδια σε ένα κράτος μέλος μπορούν να αναφέρουν τα εμπόδια αυτά στην ιστοσελίδα https://fosmo.youreurope.europa.eu/ , οι δε ενώσεις επιχειρήσεων ή άλλοι οργανισμοί που εκπροσωπούν διάφορες επιχειρήσεις μπορούν να αναφέρουν τα εμπόδια στη διεύθυνση grow-single-digital-gateway@ec.europa.eu . Μπορούν πρώτα να λάβουν εξατομικευμένη βοήθεια και συμβουλές μέσω του https://asf.youreurope.europa.eu/ .

(XXV)

Κατά τη διάρκεια της τετραετούς θητείας της, η πλατφόρμα κατήρτισε 41 γνωμοδοτήσεις και 260 ειδικές συστάσεις. Διάφορες εμβληματικές πρωτοβουλίες της Επιτροπής επωφελήθηκαν από αυτήν την εμπειρογνωσία, συμπεριλαμβανομένων της δέσμης μέτρων για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή, του οικολογικού σχεδιασμού για βιώσιμα προϊόντα, του κανονισμού για τις υποδομές gigabit, του κανονισμού για τη διαλειτουργική Ευρώπη, της δέσμης μέτρων για την τραπεζική ένωση και της πράξης για την εισαγωγή στο χρηματιστήριο.

(XXVI)

Οι υπολογισμοί ακολουθούν μια ρεαλιστική προσέγγιση, βασίζονται σε προηγούμενες εργασίες και λαμβάνουν υπόψη τις εκτιμήσεις της ομάδας υψηλού επιπέδου για τον διοικητικό φόρτο του 2012, έχουν δε παρατηρηθεί τάσεις του φόρτου κατά την περίοδο 2012-2022 για ορισμένα κράτη μέλη για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

(XXVII)

Σε αυτά περιλαμβάνονται οι 41 πρωτοβουλίες που εγκρίθηκαν παράλληλα με το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2024, καθώς και οι επακόλουθες προτάσεις της Επιτροπής, όπως η δέσμη μέτρων απλούστευσης για τη γεωργία. Η εξοικονόμηση αυτών των δαπανών εκτιμήθηκε με τη χρήση του τυποποιημένου μοντέλου κόστους της ΕΕ.

(XXVIII)

Μια πρόσκληση υποβολής στοιχείων σχετικά με τον εξορθολογισμό των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων ήταν ανοικτή για υποβολή παρατηρήσεων από ενδιαφερόμενα μέρη έως τον Δεκέμβριο του 2023. Περίπου 200 συμμετέχοντες υπέβαλαν παρατηρήσεις, οι οποίες συμπληρώθηκαν από στοχευμένες συζητήσεις με ενώσεις και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, ιδίως στο πλαίσιο εργαστηρίων με τη βιομηχανία (συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ).

(XXIX)

Το ψηφιακό κεκτημένο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον γενικό κανονισμό για την προστασία δεδομένων, τον κανονισμό για τη διακυβέρνηση δεδομένων, τον κανονισμό για τα δεδομένα, τον κανονισμό για την κυβερνοασφάλεια, τον κανονισμό για την κυβερνοανθεκτικότητα, τον κανονισμό της ΕΕ για τα μικροκυκλώματα και τον κανονισμό για την τεχνητή νοημοσύνη.

(XXX)

Βλ. επίσης τμήμα IV στοιχείο γ) κατωτέρω, «Ενσωμάτωση έξυπνων και ψηφιακών παραμέτρων στον σχεδιασμό της νομοθεσίας της ΕΕ».

(XXXI)

COM(2025) 46 final.

(XXXII)

  https://commission.europa.eu/law/law-making-process/planning-and-proposing-law/better-regulation/better-regulation-guidelines-and-toolbox_el . 

(XXXIII)

Με βάση το έγγραφο «OECD Regulatory Policy Outlook 2021» (Προοπτικές του ΟΟΣΑ για την κανονιστική πολιτική 2021) | ΟΟΣΑ . Η διαδικασία διαβούλευσης θα βελτιωθεί επίσης χάρη στις αλλαγές που θα επέλθουν με την εισαγωγή διαλόγων εφαρμογής και ελέγχων πραγματικής κατάστασης, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω.

(XXXIV)

 Final opinion SME_test.pdf (europa.eu). Το τρέχον τεστ ΜΜΕ ορίζεται στο εργαλείο 23. Είναι επίσης σκόπιμο να εξεταστούν οι πιθανές επιπτώσεις στις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, στον βαθμό που είναι εφικτή η διάκρισή τους.

(XXXV)

Σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ), οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις μπορούν να συμπληρώνουν ή να τροποποιούν ορισμένα μη ουσιώδη στοιχεία μιας νομοθετικής πράξης, εάν η τελευταία αναθέτει τέτοιες αρμοδιότητες.

(XXXVI)

Όταν απαιτούνται ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση των νομικά δεσμευτικών πράξεων της Ένωσης, οι πράξεις αυτές αναθέτουν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 291 της ΣΛΕΕ.

(XXXVII)

Βλ. εργαλείο 42 της εργαλειοθήκης για τη βελτίωση της νομοθεσίας .

(XXXVIII)

Στο πλαίσιο της δημιουργίας ψηφιακά συμβατών πολιτικών, η Επιτροπή έχει αναπτύξει ένα νέο νομοθετικό, δημοσιονομικό και ψηφιακό δελτίο που συνοδεύει τις προτάσεις της. Το κεφάλαιο για την ψηφιακή διάσταση περιλαμβάνει ουσιώδεις πληροφορίες σχετικά με τις ψηφιακές πτυχές των προτάσεων και χρησιμεύει ως έκθεση αξιολόγησης της διαλειτουργικότητας της Επιτροπής, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού για τη διαλειτουργική Ευρώπη. Διασφαλίζει ότι η Επιτροπή αξιολογεί ενδελεχώς τις ψηφιακές επιπτώσεις κατά την κατάρτιση προτάσεων, ώστε να είναι κατάλληλες για την ψηφιακή εποχή.

(XXXIX)

Όπως προβλέπεται, για παράδειγμα, στον κανονισμό της ΕΕ για την τεχνητή νοημοσύνη.

(XL)

Οι λύσεις για τη διαλειτουργική Ευρώπη (οι οποίες διατίθενται στην πύλη της διαλειτουργικής Ευρώπης) θα δώσουν τη δυνατότητα στις δημόσιες διοικήσεις να αναπτύξουν διασυνδεδεμένες ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, με σκοπό τη διευκόλυνση της ελεύθερης ροής δεδομένων σε διασυνοριακό επίπεδο.

(XLI)

Η ενιαία ψηφιακή πύλη διευκολύνει την επιγραμμική πρόσβαση σε πληροφορίες, διοικητικές διαδικασίες και υπηρεσίες υποστήριξης που ενδέχεται να χρειάζονται οι πολίτες και οι επιχειρήσεις της ΕΕ σε άλλο κράτος μέλος.

(XLII)

Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει, για παράδειγμα, την αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων που προέρχονται από δορυφόρους. Οι δορυφόροι της ΕΕ μπορούν να παρέχουν εξ αποστάσεως αξιόπιστα και συγκρίσιμα δεδομένα και προβλέψεις σε σχεδόν πραγματικό χρόνο με οικονομικά αποδοτικό τρόπο.

(XLIII)

Βλ. παράγραφο 15 της διοργανικής συμφωνίας για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου : Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, όταν κρίνουν ότι είναι αρμόζον και απαραίτητο για τη νομοθετική διαδικασία, θα πραγματοποιούν εκτιμήσεις επιπτώσεων σε ό,τι αφορά τις ουσιώδεις τροποποιήσεις τους στην πρόταση της Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα χρησιμοποιούν, κατά γενικό κανόνα, ως αφετηρία των περαιτέρω εργασιών τους την εκτίμηση επιπτώσεων της Επιτροπής. Ο ορισμός της «ουσιώδους» τροποποίησης θα εναπόκειται στο ενδιαφερόμενο όργανο.

(XLIV)

Το Δικαστήριο έχει επισημάνει ότι, μολονότι δεν υφίσταται νομική υποχρέωση για τη διενέργεια εκτιμήσεων επιπτώσεων, το περιεχόμενο των οποίων επίσης δεν είναι δεσμευτικό, ο νομοθέτης της Ένωσης πρέπει να είναι σε θέση να καθορίζει με σαφήνεια τα βασικά στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για την επιλογή του, ιδίως όταν επιβάλλεται οποιαδήποτε επιβάρυνση. Στην απόφασή του στις υποθέσεις C-541/20 έως C-555/20 — Προσφυγές ακυρώσεως – Πρώτη δέσμη μέτρων για την κινητικότητα («δέσμη μέτρων για την κινητικότητα») – 4 Οκτωβρίου 2024 — το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι οι επαχθείς απαιτήσεις που εισάγονται στη νομοθετική διαδικασία και για τις οποίες οι συννομοθέτες δεν μπορούν να αποδείξουν τα βασικά στοιχεία στα οποία στηρίζονται μπορούν να προσβληθούν επιτυχώς και να ακυρωθούν από το Δικαστήριο.