ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 8.10.2024
COM(2024) 443 final
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής που συστάθηκε με την περιφερειακή σύμβαση για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής όσον αφορά την τροποποίηση της απόφασης 1/2023 της εν λόγω μεικτής επιτροπής, ώστε να συμπεριληφθούν μεταβατικές διατάξεις στις τροποποιήσεις της περιφερειακής σύμβασης για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής που εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2025
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Αντικείμενο της πρότασης
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υπογράψει την περιφερειακή σύμβαση για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής και εκπροσωπείται στη μεικτή επιτροπή που συστάθηκε με την εν λόγω σύμβαση. Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής σε σχέση με την προβλεπόμενη έκδοσηαπόφασης για μεταβατικές διατάξεις όσον αφορά την εφαρμογή της σύμβασης από την 1η Ιανουαρίου 2025.
2.Πλαίσιο της πρότασης
2.1.Η περιφερειακή σύμβαση για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής
Η περιφερειακή σύμβαση για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής (στο εξής: σύμβαση) θεσπίζει διατάξεις σχετικά με την καταγωγή των προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο εμπορίου στο πλαίσιο συναφών συμφωνιών που έχουν συναφθεί μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών της.
Η σύμβαση καθορίζει πολυμερές πλαίσιο κανόνων καταγωγής για ένα δίκτυο συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών και εφαρμόζεται χωρίς να θίγονται οι αρχές που καθορίζονται στις εν λόγω συμφωνίες. Η σύμβαση προβλέπει την εφαρμογή διαγώνιας σώρευσης μεταξύ των 25 συμβαλλόμενων μερών της σύμβασης: της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ισλανδίας, του Λιχτενστάιν, της Νορβηγίας, της Ελβετίας, της Αλγερίας, της Αιγύπτου, του Ισραήλ, της Ιορδανίας, του Λιβάνου, του Μαρόκου, της Παλαιστίνης, της Συρίας, της Τυνησίας, της Τουρκίας, της Αλβανίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, της Βόρειας Μακεδονίας, του Μαυροβουνίου, της Σερβίας, του Κοσόβου, των Φερόων Νήσων, της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, της Γεωργίας και της Ουκρανίας (στο εξής: συμβαλλόμενα μέρη). Η σύμβαση τέθηκε σε ισχύ, όσον αφορά την Ένωση, την 1η Μαΐου 2012.
Η σύμβαση τροποποιήθηκε με την απόφαση αριθ. 1/2023 της μεικτής επιτροπής της περιφερειακής σύμβασης για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής, της 7ης Δεκεμβρίου 2023, για την τροποποίηση της περιφερειακής σύμβασης για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής. Η παρούσα απόφαση θα αρχίσει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2025.
2.2.Η μεικτή επιτροπή
Η μεικτή επιτροπή, η οποία έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 1 της σύμβασης, εγκρίνει τροποποιήσεις της σύμβασης, διαχειρίζεται τη σύμβαση και διασφαλίζει την ορθή εφαρμογή της σύμφωνα με το άρθρο 4 της σύμβασης. Σύμφωνα με το άρθρο 12 του εσωτερικού κανονισμού της μεικτής επιτροπής, οι αποφάσεις της μεικτής επιτροπής εγκρίνονται με ομοφωνία των συμβαλλόμενων μερών για τα οποία η σύμβαση έχει τεθεί σε ισχύ, και τα οποία είναι παρόντα ή εκπροσωπούνται στη συνεδρίαση της μεικτής επιτροπής.
Τα συμβαλλόμενα μέρη για τα οποία έχει τεθεί σε ισχύ η σύμβαση έχουν δικαίωμα ψήφου. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος διαθέτει μία ψήφο.
2.3.Η προς έκδοση πράξη της μεικτής επιτροπής
Κατά τη 16η συνεδρίασή της, η μεικτή επιτροπή πρόκειται να εκδώσει απόφαση σχετικά με μεταβατικές διατάξεις όσον αφορά την εφαρμογή της σύμβασης από την 1η Ιανουαρίου 2025 (στο εξής: προς έκδοση πράξη).
Σκοπός της προς έκδοση πράξης είναι η θέσπιση μεταβατικών διατάξεων για περίοδο ενός έτους. Οι μεταβατικές διατάξεις θα διασφαλίσουν τη συνεχή εφαρμογή της διαγώνιας σώρευσης και τη χορήγηση προτιμησιακής μεταχείρισης βάσει της σύμβασης.
Η προς έκδοση πράξη θα καταστεί δεσμευτική για τα συμβαλλόμενα μέρη σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 στοιχείο α), το οποίο προβλέπει τα εξής: «Η μεικτή επιτροπή εγκρίνει με σχετική απόφαση τροποποιήσεις της παρούσας σύμβασης». Επιπλέον, το άρθρο 4 παράγραφος 3 τελευταία περίοδος προβλέπει τα εξής: «Οι αποφάσεις που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο εφαρμόζονται από τα συμβαλλόμενα μέρη σύμφωνα με τη νομοθεσία τους.».
Η παρούσα τροποποίηση της απόφασης 1/2023 της μεικτής επιτροπής θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025.
3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης
Η σύμβαση εφαρμόζεται μέσω παραπομπής σε αυτήν που περιλαμβάνεται στα πρωτόκολλα για τους κανόνες καταγωγής στις σχετικές διμερείς συμφωνίες των συμβαλλόμενων μερών.
Επί του παρόντος, οι δυνατότητες σώρευσης στην πανευρωμεσογειακή περιοχή (PEM) βασίζονται σε ένα δίκτυο συμφωνιών μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών που προβλέπουν την εφαρμογή πανομοιότυπων κανόνων καταγωγής. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι ισχύοντες κανόνες της σύμβασης, καθώς και τα διμερή πρωτόκολλα σχετικά με τον ορισμό της έννοιας «καταγόμενα προϊόντα» ή «προϊόντα καταγωγής» και τις μεθόδους διοικητικής συνεργασίας που προηγούνται της σύμβασης (στο εξής: πρωτόκολλα που προηγούνται της σύμβασης).
Παράλληλα, από την 1η Σεπτεμβρίου 2021 τέθηκε σε ισχύ σε διμερή βάση ένα σύνολο κανόνων που εφαρμόζονται προαιρετικά στη σύμβαση εν αναμονή της σύναψης και της έναρξης ισχύος της τροποποίησης της σύμβασης (στο εξής: μεταβατικοί κανόνες).
Η σύμβαση τροποποιήθηκε με την απόφαση αριθ. 1/2023 της μεικτής επιτροπής της περιφερειακής σύμβασης για τους πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής, της 7ης Δεκεμβρίου 2023, η οποία θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025. Η νομική συνέπεια είναι ότι οι ισχύοντες κανόνες της σύμβασης και οι μεταβατικοί κανόνες θα παύσουν να ισχύουν από την εν λόγω ημερομηνία.
Αρκετά συμβαλλόμενα μέρη ενημέρωσαν τη γραμματεία της μεικτής επιτροπής ότι δεν θα είναι σε θέση να επικαιροποιήσουν τα πρωτόκολλά τους σχετικά με τους κανόνες καταγωγής με παραπομπή στους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης πριν από την 1η Ιανουαρίου 2025, λόγω της διάρκειας των εσωτερικών τους διαδικασιών.
Ως αποτέλεσμα, ορισμένα συμβαλλόμενα μέρη θα μπορούσαν να εφαρμόζουν τους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης, ενώ άλλα θα εξακολουθούσαν να εφαρμόζουν τους ισχύοντες κανόνες της σύμβασης ή τα πρωτόκολλα που προηγούνται της σύμβασης. Αυτό θα μπορούσε δυνητικά να διαταράξει τις τρέχουσες δυνατότητες διαγώνιας σώρευσης, επηρεάζοντας τις εμπορικές ροές στην περιοχή PEM.
Όταν η μετάβαση προς τους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης δεν είναι ταυτόχρονη για όλα τα συμβαλλόμενα μέρη, δεν θα πρέπει να οδηγεί σε λιγότερο ευνοϊκή κατάσταση από αυτήν που είναι σήμερα δυνατή βάσει του υφιστάμενου νομικού πλαισίου.
Θα πρέπει να θεσπιστούν μεταβατικές διατάξεις σχετικά με την εφαρμογή της περιφερειακής σύμβασης για τους πανευρωμεσογειακούς κανόνες καταγωγής για περίοδο ενός έτους. Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλιστεί η συνεχής εφαρμογή της διαγώνιας σώρευσης και η χορήγηση προτιμησιακής μεταχείρισης στο πλαίσιο της σύμβασης έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία ευθυγράμμισης όλων των διμερών πρωτοκόλλων με τους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης.
Οι μεταβατικές διατάξεις θα πρέπει να καλύπτουν τα ακόλουθα:
·τη δυνατότητα να ζητηθεί προτιμησιακή μεταχείριση μετά την υποβολή πιστοποιητικών καταγωγής που εκδόθηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 2025 σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες καταγωγής κατά τη στιγμή της έκδοσης, τα οποία προσκομίζονται εντός της περιόδου ισχύος τους ή μεταγενέστερα, όπως επιτρέπεται,
·τη διοικητική συνεργασία για την επαλήθευση των πιστοποιητικών καταγωγής που εκδίδονται σύμφωνα με τα διάφορα σύνολα κανόνων,
·τη διατήρηση της εφαρμογής των ισχυόντων κανόνων της σύμβασης παράλληλα με τους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης για ένα έτος,
·τη διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας των πιστοποιητικών καταγωγής που εκδίδονται σύμφωνα με τα δύο σύνολα κανόνων που εφαρμόζονται παράλληλα, με την εισαγωγή δήλωσης στα πιστοποιητικά καταγωγής,
·την εφαρμογή διαγώνιας σώρευσης χωρίς διαταραχές μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών κατά τη μετάβαση από τα διάφορα σύνολα κανόνων καταγωγής που ίσχυαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 2025 στους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης,
·τη διαβεβαίωση ότι οι αναθεωρημένοι κανόνες της σύμβασης θα εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2026 μεταξύ όλων των συμβαλλόμενων μερών. Για τον σκοπό αυτό, τα συμβαλλόμενα μέρη κοινοποιούν περιοδικά την πορεία της επικαιροποίησης των διμερών πρωτοκόλλων τους.
Για να διασφαλιστεί η συνέχιση των εμπορικών ροών με βάση τις τρέχουσες δυνατότητες σώρευσης έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία ευθυγράμμισης όλων των διμερών πρωτοκόλλων της PEM με τους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης, οι ισχύοντες κανόνες της σύμβασης θα πρέπει να εξακολουθήσουν να ισχύουν μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών για τα οποία τίθενται σε ισχύ οι αναθεωρημένοι κανόνες της σύμβασης.
Οι ισχύοντες κανόνες της σύμβασης θα εφαρμόζονται παράλληλα με τους αναθεωρημένους κανόνες, παρέχοντας στους οικονομικούς φορείς τη δυνατότητα να επιλέγουν μεταξύ των δύο συνόλων κανόνων καταγωγής ανάλογα με τις υφιστάμενες αλυσίδες εφοδιασμού.
Οι αναθεωρημένοι κανόνες της σύμβασης μαζί με τους ισχύοντες κανόνες της σύμβασης θα δημιουργήσουν δύο διακριτές ζώνες σώρευσης.
Οι αναθεωρημένοι κανόνες της σύμβασης θα πρέπει να προβλέπουν τη διαπερατότητα μεταξύ των δύο συνόλων κανόνων καταγωγής, επιτρέποντας την εφαρμογή της σώρευσης που προβλέπεται στο άρθρο 7, υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω προϊόντα πληρούν τις απαιτήσεις και των δύο συνόλων κανόνων.
Τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης συμφώνησαν ότι το πιστοποιητικό καταγωγής που εκδίδεται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της σύμβασης θα πρέπει να θεωρείται αυτομάτως έγκυρο σύμφωνα με τους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης. Δεδομένου ότι οι αναθεωρημένοι κανόνες της σύμβασης είναι γενικά λιγότερο αυστηροί από τους ισχύοντες κανόνες της σύμβασης, τα εμπορεύματα που πληρούν τους ισχύοντες κανόνες θα μπορούσαν επίσης να χαρακτηριστούν ως καταγόμενα βάσει των αναθεωρημένων κανόνων της σύμβασης, με την εξαίρεση ορισμένων αγροτικών προϊόντων που κατατάσσονται στα κεφάλαια 2, 4 έως 15, 16 (εκτός από τα μεταποιημένα προϊόντα αλιείας) και στα κεφάλαια 17 έως 24.
Η διαπερατότητα θα πρέπει να περιορίζεται μόνο στα προϊόντα για τα οποία οι αναθεωρημένοι κανόνες της σύμβασης είναι λιγότερο αυστηροί από τους ισχύοντες κανόνες της σύμβασης.
Μόνο τα προϊόντα που συμμορφώνονται με τους ισχύοντες κανόνες της σύμβασης θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως καταγόμενα βάσει των αναθεωρημένων κανόνων της σύμβασης.
Ως εκ τούτου, κατ’ ουσίαν, η προτεινόμενη τροποποίηση συνεπάγεται την αναπαραγωγή του υφιστάμενου συστήματος στην περιοχή PEM, με βάση την παράλληλη εφαρμογή των μεταβατικών κανόνων και των ισχυόντων κανόνων της σύμβασης.
4.Νομική βάση
4.1.Διαδικαστική νομική βάση
4.1.1.Αρχές
Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».
Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εκάστοτε όργανο. Περιλαμβάνει επίσης κείμενα που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης».
4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Η μεικτή επιτροπή αποτελεί όργανο που έχει συσταθεί από συμφωνία, και συγκεκριμένα την περιφερειακή σύμβαση για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής.
Η πράξη την οποία καλείται να εκδώσει η μεικτή επιτροπή συνιστά πράξη που παράγει έννομα αποτελέσματα. Η προς έκδοση πράξη θα είναι δεσμευτική βάσει του διεθνούς δικαίου σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 της περιφερειακής σύμβασης για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής.
Η προς έκδοση πράξη δεν συμπληρώνει ούτε τροποποιεί το θεσμικό πλαίσιο της σύμβασης.
Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
4.2.Ουσιαστική νομική βάση
4.2.1.Αρχές
Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της Ένωσης.
4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Ο κύριος στόχος και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης αφορούν την κοινή εμπορική πολιτική.
Συνεπώς, η ουσιαστική νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης είναι το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο της ΣΛΕΕ.
4.3.Συμπέρασμα
Η νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης θα πρέπει να είναι το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
5.Δημοσίευση της προς έκδοση πράξης
Δεδομένου ότι η πράξη της μεικτής επιτροπής θα τροποποιήσει τη σύμβαση, κρίνεται σκόπιμο να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την έκδοσή της.
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής που συστάθηκε με την περιφερειακή σύμβαση για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής όσον αφορά την τροποποίηση της απόφασης 1/2023 της εν λόγω μεικτής επιτροπής, ώστε να συμπεριληφθούν μεταβατικές διατάξεις στις τροποποιήσεις της περιφερειακής σύμβασης για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής που εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2025
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η περιφερειακή σύμβαση για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής (στο εξής: σύμβαση) συνήφθη από την Ένωση με την απόφαση 2013/94/ΕΕ του Συμβουλίου και άρχισε να ισχύει όσον αφορά την Ένωση την 1η Μαΐου 2012.
(2)Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 και το άρθρο 4 παράγραφος 3 στοιχείο α) της σύμβασης, η μεικτή επιτροπή που συστάθηκε με τη σύμβαση (στο εξής: μεικτή επιτροπή) μπορεί να εγκρίνει με αποφάσεις τροποποιήσεις της σύμβασης.
(3)Η μεικτή επιτροπή, κατά τη 16η συνεδρίασή της, πρόκειται να εκδώσει απόφαση σχετικά με μεταβατικές διατάξεις σχετικά με την εφαρμογή της σύμβασης από την 1η Ιανουαρίου 2025.
(4)Η σύμβαση τροποποιήθηκε με την απόφαση αριθ. 1/2023 της μεικτής επιτροπής, η οποία θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025. Τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης συμφωνούν ότι απαιτούνται μεταβατικές διατάξεις για τη διατήρηση των εμπορικών ροών με βάση τις υφιστάμενες δυνατότητες σώρευσης, έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία ευθυγράμμισης όλων των διμερών πρωτοκόλλων με τους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης.
(5)Τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης συμφωνούν ότι οι μεταβατικές διατάξεις εφαρμόζονται για περίοδο ενός έτους από την έναρξη ισχύος της τροποποίησης της σύμβασης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
(6)Είναι σκόπιμο να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής, δεδομένου ότι η απόφαση της μεικτής επιτροπής θα είναι δεσμευτική για την Ένωση,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η θέση που θα πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης κατά τη 16η συνεδρίαση της μεικτής επιτροπής βασίζεται στο σχέδιο πράξης της μεικτής επιτροπής, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο/Η Πρόεδρος
