ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 30.7.2024
COM(2024) 343 final
2024/0202(NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη μεικτή επιτροπή που συγκροτήθηκε με τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, όσον αφορά την τροποποίηση του πρωτοκόλλου 4 της εν λόγω συμφωνίας σχετικά με τους κανόνες καταγωγής, όσον αφορά τη διαπερατότητα μεταξύ της περιφερειακής σύμβασης για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής και των μεταβατικών κανόνων καταγωγής
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Αντικείμενο της πρότασης
Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης, στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σε σχέση με την προβλεπόμενη έκδοση απόφασης για την τροποποίηση του πρωτοκόλλου 4 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.
2.Πλαίσιο της πρότασης
2.1.Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (στο εξής: συμφωνία για τον ΕΟΧ)
Σκοπός της συμφωνίας για τον ΕΟΧ είναι να προωθήσει τη συνεχή και ισόρροπη ενίσχυση των εμπορικών και οικονομικών σχέσεων μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών, με ίσους όρους ανταγωνισμού και με την τήρηση των ιδίων κανόνων, με σκοπό τη δημιουργία ομοιογενούς Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, στο εξής: ΕΟΧ. Η συμφωνία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1994.
2.2.Η μεικτή επιτροπή
Η μεικτή επιτροπή, η οποία συγκροτήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 92 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, μπορεί να αποφασίσει να τροποποιήσει τις διατάξεις του πρωτοκόλλου 4 σχετικά με τους κανόνες καταγωγής. Η μεικτή επιτροπή συντίθεται από τους εκπροσώπους των συμβαλλόμενων μερών του ΕΟΧ. Η μεικτή επιτροπή λαμβάνει αποφάσεις και διατυπώνει συστάσεις κατόπιν κοινής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και των κρατών της ΕΖΕΣ, που εκφράζουν ενιαία άποψη, αφετέρου.
2.3.Η προς έκδοση πράξη της μεικτής επιτροπής
Κατά την επόμενη συνεδρίασή της ή μέσω ανταλλαγής επιστολών, η μεικτή επιτροπή πρόκειται να εκδώσει απόφαση σχετικά με την τροποποίηση των διατάξεων του πρωτοκόλλου 4 σχετικά με τους κανόνες καταγωγής (στο εξής: προς έκδοση πράξη).
3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης
Κατά την πρώτη τεχνική συνάντηση για τους μεταβατικούς κανόνες καταγωγής που έλαβε χώρα στις Βρυξέλλες, στις 5 Φεβρουαρίου 2020, η πλειονότητα των συμβαλλόμενων μερών στην περιφερειακή σύμβαση για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής (στο εξής: σύμβαση) συμφώνησαν να εφαρμόσουν τους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης (στο εξής: μεταβατικοί κανόνες καταγωγής) παράλληλα με τους κανόνες της σύμβασης, σε μεταβατική διμερή βάση, εν αναμονή της έγκρισης των αναθεωρημένων κανόνων της σύμβασης.
Από την 1η Σεπτεμβρίου 2021 έχει τεθεί σε ισχύ ένα δίκτυο διμερών πρωτοκόλλων σχετικά με τους κανόνες καταγωγής μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών της σύμβασης, το οποίο καθιστά εφαρμοστέους τους μεταβατικούς κανόνες, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.
Στόχος των μεταβατικών κανόνων καταγωγής είναι η θέσπιση λιγότερο αυστηρών κανόνων προκειμένου να διευκολυνθεί η απόδοση χαρακτήρα προτιμησιακής καταγωγής για τα εμπορεύματα. Δεδομένου ότι οι μεταβατικοί κανόνες καταγωγής είναι γενικά λιγότερο αυστηροί από εκείνους της σύμβασης, τα εμπορεύματα που πληρούν τους κανόνες της σύμβασης θα μπορούσαν επίσης να χαρακτηριστούν ως καταγόμενα βάσει των μεταβατικών κανόνων καταγωγής, με εξαίρεση ορισμένα γεωργικά προϊόντα που κατατάσσονται στα κεφάλαια 2, 4 έως 15, και 16 (εκτός από τα μεταποιημένα προϊόντα αλιείας) και στα κεφάλαια 17 έως 24 του Εναρμονισμένου Συστήματος, δεδομένου ότι για τα προϊόντα αυτά οι μεταβατικοί κανόνες καταγωγής είναι διαφορετικοί ή αυστηρότεροι από εκείνους της σύμβασης.
Οι μεταβατικοί κανόνες καταγωγής εφαρμόζονται παράλληλα με τους κανόνες καταγωγής της σύμβασης με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δύο διακριτές ζώνες σώρευσης.
Οι μεταβατικοί κανόνες προβλέπουν διαπερατότητα μεταξύ των δύο συνόλων κανόνων καταγωγής, καθώς επιτρέπουν την αναδρομική έκδοση πιστοποιητικού καταγωγής βάσει πιστοποιητικού που εκδίδεται σύμφωνα με τους κανόνες της σύμβασης, εφόσον τα εν λόγω προϊόντα πληρούν τις απαιτήσεις και των δύο συνόλων κανόνων.
Η ισχύουσα διάταξη των μεταβατικών κανόνων σχετικά με τη διαπερατότητα μεταξύ των δύο συνόλων κανόνων καταγωγής [άρθρο 21 παράγραφος 1 στοιχείο δ) του προσαρτήματος Α του πρωτοκόλλου σχετικά με τους κανόνες καταγωγής] δημιούργησε μια επαχθή τελωνειακή διαδικασία που εμποδίζει τους οικονομικούς φορείς να επωφεληθούν πλήρως από τα πλεονεκτήματα της εφαρμογής των μεταβατικών κανόνων παράλληλα με τη σύμβαση.
Τα μέρη συμφώνησαν να εφαρμόσουν εκ των προτέρων τους μεταβατικούς κανόνες, προκειμένου οι εμπορικές ροές και οι τελωνειακές πρακτικές να προσαρμοστούν στην επικείμενη έναρξη ισχύος της τροποποίησης της σύμβασης (στην οποία βασίζονται οι μεταβατικοί κανόνες). Επομένως, είναι σκόπιμο να διευκολυνθεί η εφαρμογή της διαπερατότητας για τον εναπομένοντα χρόνο εφαρμογής των μεταβατικών κανόνων, εν αναμονή της έναρξης ισχύος της τροποποίησης της σύμβασης.
Ως εκ τούτου, στο προσάρτημα Α του πρωτοκόλλου 4, το άρθρο 8 θα πρέπει να τροποποιηθεί για να διευκολυνθεί η εφαρμογή της υφιστάμενης διαπερατότητας μεταξύ της σύμβασης και των μεταβατικών κανόνων καταγωγής.
Η θέση που πρόκειται να λάβει η ΕΕ στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής θα πρέπει να καθοριστεί από το Συμβούλιο.
Η προτεινόμενη τροποποίηση είναι τεχνικής φύσεως και σχετίζεται με τους μεταβατικούς κανόνες καταγωγής που εφαρμόζονται επί του παρόντος μεταξύ των μερών και δεν θίγει την ουσία του πρωτοκόλλου σχετικά με τους κανόνες καταγωγής. Ως εκ τούτου, δεν απαιτείται εκτίμηση επιπτώσεων.
4.Νομική βάση
4.1.Διαδικαστική νομική βάση
4.1.1.Αρχές
Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».
Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εκάστοτε όργανο. Περιλαμβάνει επίσης πράξεις που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης».
4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Η μεικτή επιτροπή είναι όργανο που έχει συσταθεί με βάση συμφωνία και συγκεκριμένα τη συμφωνία για τον ΕΟΧ.
Η πράξη την οποία καλείται να θεσπίσει η μεικτή επιτροπή συνιστά πράξη που παράγει έννομα αποτελέσματα.
Η προς έκδοση πράξη θα είναι δεσμευτική βάσει του διεθνούς δικαίου σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.
Η προς έκδοση πράξη δεν συμπληρώνει ούτε τροποποιεί το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.
Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
4.2.Ουσιαστική νομική βάση
4.2.1.Αρχές
Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της Ένωσης. Εάν η προς έκδοση πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/-α, ενώ ο/η άλλος/-η έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνο ουσιαστική νομική βάση, ήτοι εκείνη που επιβάλλει ο κύριος ή πρωτεύων σκοπός ή συνιστώσα.
4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Ο κύριος στόχος και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης αφορούν την κοινή εμπορική πολιτική.
Συνεπώς, η ουσιαστική νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης είναι το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο της ΣΛΕΕ.
4.3.Συμπέρασμα
Η νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης θα πρέπει να είναι το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
5.Δημοσιονομικές επιπτώσεις
Η απλούστευση ως προς τη διαπερατότητα μεταξύ της σύμβασης και των μεταβατικών κανόνων καταγωγής δεν έχει μετρήσιμο αντίκτυπο στον προϋπολογισμό της ΕΕ, δεδομένου ότι το πεδίο εφαρμογής της αφορά κυρίως τη διευκόλυνση του εμπορίου και την παγίωση σύγχρονων πρακτικών των τελωνειακών αρχών. Η απλούστευση στοχεύει στους τομείς που παραμένουν υπό την αρμοδιότητα των αρχών χωρίς να θίγει την ουσία των κανόνων από τους οποίους τα εμπορεύματα αποκτούν χαρακτήρα προτιμησιακής καταγωγής και διευκολύνει την εφαρμογή της υφιστάμενης αρχής της διαπερατότητας.
6.Δημοσίευση της προς έκδοση πράξης
Δεδομένου ότι η πράξη της μεικτής επιτροπής θα τροποποιήσει το πρωτόκολλο 4 της συμφωνίας, κρίνεται σκόπιμο να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την έκδοσή της.
2024/0202 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη μεικτή επιτροπή που συγκροτήθηκε με τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, όσον αφορά την τροποποίηση του πρωτοκόλλου 4 της εν λόγω συμφωνίας σχετικά με τους κανόνες καταγωγής, όσον αφορά τη διαπερατότητα μεταξύ της περιφερειακής σύμβασης για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής και των μεταβατικών κανόνων καταγωγής
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η συμφωνία για τον ΕΟΧ (στο εξής: συμφωνία) συνήφθη από την Ένωση με την απόφαση 94/1/ΕΚΑΧ, ΕΚ του Συμβουλίου και της Επιτροπής, και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1994.
(2)Η συμφωνία περιλαμβάνει το πρωτόκολλο 4 σχετικά με τους κανόνες καταγωγής. Δυνάμει του άρθρου 98 της συμφωνίας, η μεικτή επιτροπή, η οποία συγκροτήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 92 της εν λόγω Συμφωνίας (στο εξής: μεικτή επιτροπή), μπορεί να αποφασίσει να τροποποιήσει τις διατάξεις του πρωτοκόλλου αυτού.
(3)Η μεικτή επιτροπή, κατά την επόμενη συνεδρίασή της, πρόκειται να εκδώσει απόφαση για τροποποίηση του πρωτοκόλλου 4 της συμφωνίας.
(4)Ενδείκνυται να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής, καθώς η απόφαση της μεικτής επιτροπής θα είναι δεσμευτική για την Ένωση.
(5)Κατά την πρώτη τεχνική συνάντηση για τους μεταβατικούς κανόνες καταγωγής που έλαβε χώρα στις Βρυξέλλες, στις 5 Φεβρουαρίου 2020, η πλειονότητα των συμβαλλόμενων μερών στην περιφερειακή σύμβαση για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής (στο εξής: σύμβαση) συμφώνησαν να εφαρμόσουν τους αναθεωρημένους κανόνες της σύμβασης (στο εξής: μεταβατικοί κανόνες καταγωγής) παράλληλα με τους κανόνες της σύμβασης, σε μεταβατική διμερή βάση, εν αναμονή της έγκρισης των αναθεωρημένων κανόνων της σύμβασης.
(6)Με την εφαρμογή των μεταβατικών κανόνων καταγωγής διασφαλίζεται η προσαρμογή των εμπορικών ροών και των τελωνειακών πρακτικών εν αναμονή της έναρξης ισχύος, την 1η Ιανουαρίου 2025, των αναθεωρημένων κανόνων της σύμβασης, στους οποίους βασίζονται οι μεταβατικοί κανόνες καταγωγής.
(7)Από την 1η Σεπτεμβρίου 2021 έχει τεθεί σε ισχύ ένα δίκτυο διμερών πρωτοκόλλων σχετικά με τους κανόνες καταγωγής μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών της σύμβασης, το οποίο καθιστά εφαρμοστέους τους μεταβατικούς κανόνες καταγωγής.
(8)Στόχος των μεταβατικών κανόνων καταγωγής είναι η θέσπιση λιγότερο αυστηρών κανόνων προκειμένου να διευκολυνθεί η απόδοση χαρακτήρα προτιμησιακής καταγωγής για τα εμπορεύματα. Δεδομένου ότι οι μεταβατικοί κανόνες καταγωγής είναι γενικά λιγότερο αυστηροί από εκείνους της σύμβασης, τα εμπορεύματα που πληρούν τους κανόνες καταγωγής της σύμβασης θα μπορούσαν επίσης να χαρακτηριστούν ως καταγόμενα βάσει των μεταβατικών κανόνων καταγωγής, με εξαίρεση ορισμένα γεωργικά προϊόντα που κατατάσσονται στα κεφάλαια 2, 4 έως 15 και 16 (εκτός από τα μεταποιημένα προϊόντα αλιείας) και στα κεφάλαια 17 έως 24 του Εναρμονισμένου Συστήματος. Οι μεταβατικοί κανόνες καταγωγής εφαρμόζονται παράλληλα με τους κανόνες καταγωγής της σύμβασης με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δύο διακριτές ζώνες σώρευσης. Επομένως, προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή της διαπερατότητας που προβλέπεται στο άρθρο 21 παράγραφος 1 στοιχείο δ) του προσαρτήματος Α του πρωτοκόλλου 4 της συμφωνίας, μεταξύ της σύμβασης και των μεταβατικών κανόνων καταγωγής, το άρθρο 8 του προσαρτήματος Α του πρωτοκόλλου 4 της συμφωνίας θα πρέπει να τροποποιηθεί,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στη μεικτή επιτροπή που έχει συσταθεί με τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο όσον αφορά την τροποποίηση του πρωτοκόλλου 4 της εν λόγω συμφωνίας, βασίζεται στο σχέδιο απόφασης της μεικτής επιτροπής που επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο/Η Πρόεδρος
