ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 24.1.2024

COM(2024) 20 final

2024/0010(NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την προσχώρηση του Νιούε στην ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Η επισυναπτόμενη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου αποτελεί τη νομική πράξη για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), της προσχώρησης του Νιούε στην ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου, σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 6 της ΣΛΕΕ.

Στις 12 Ιουνίου 2002 το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ) με τις χώρες ΑΚΕ.

Στις 30 Ιουλίου 2009 η ΕΕ υπέγραψε ενδιάμεση ΣΟΕΣ μεταξύ της ΄Ένωσης (τότε Ευρωπαϊκής Κοινότητας), αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου. Η ενδιάμεση ΣΟΕΣ εφαρμόζεται προσωρινά από την Παπούα-Νέα Γουινέα και τη Δημοκρατία των Φίτζι από τις 20 Δεκεμβρίου 2009 και τις 28 Ιουλίου 2014, αντίστοιχα.

Το άρθρο 80 της ενδιάμεσης ΣΟΕΣ προβλέπει τη δυνατότητα και άλλων νησιών του Ειρηνικού να προσχωρήσουν στη συμφωνία. Ως εκ τούτου, το Ανεξάρτητο Κράτος της Σαμόα και οι Νήσοι Σολομώντος προσχώρησαν στη συμφωνία και την εφαρμόζουν προσωρινά από τις 31 Δεκεμβρίου 2018 και τις 17 Μαΐου 2020, αντίστοιχα.

Στις 26 Μαΐου 2023 το Νιούε υπέβαλε στην Επιτροπή αίτηση, σε συνδυασμό με προσφορά όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά, για να προσχωρήσει στην ενδιάμεση ΣΟΕΣ. Η Επιτροπή αξιολόγησε την προσφορά και την έκρινε αποδεκτή. Συνεπώς, ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις εξ ονόματος της Ένωσης.

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Η πρόταση εφαρμόζει τη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών αυτής, αφετέρου [«συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ» ή συμφωνία του Κοτονού, που θα αντικατασταθεί από τη «συμφωνία ΟΚΑΚΕ-ΕΕ» (συμφωνία που θα διαδεχθεί τη συμφωνία Κοτονού)] 1 .

Η προσχώρηση του Νιούε στην ενδιάμεση ΣΟΕΣ μεταξύ της ΕΕ, των Φίτζι, της Παπούας-Νέας Γουινέας, της Σαμόα και των Νήσων Σολομώντος 2 , η οποία είναι μια ασύμμετρη και συμβατή με τον ΠΟΕ συμφωνία εμπορίου, ενισχύει το νομικό πλαίσιο για τις εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με χώρες-εταίρους και διευκολύνει τις αμοιβαίες εμπορικές συναλλαγές. Επίσης, το Νιούε ενσωματώνεται στο καθεστώς των κοινών κανόνων και θεσμών που θεσπίζονται με την ενδιάμεση ΣΟΕΣ.

Το Νιούε επωφελείται από το γενικό καθεστώς του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ) που προβλέπει για το κράτος αυτό κατάργηση ή μειώσεις δασμών για περίπου 66 % όλων των δασμολογικών κλάσεων της ΕΕ. Το Νιούε, για να επωφεληθεί από πλήρη πρόσβαση χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις στην αγορά της ΕΕ και από τις ευρύτερες ευκαιρίες που προσφέρει η συμφωνία, θα πρέπει να προσχωρήσει στην ενδιάμεση ΣΟΕΣ μεταξύ της ΕΕ και των κρατών του Ειρηνικού (Φίτζι, Παπούα-Νέα Γουινέα, Σαμόα και Νήσοι Σολομώντος).

Με την προσχώρηση, και εν αναμονή της ολοκλήρωσης των σχετικών εσωτερικών διαδικασιών από τα κράτη του Ειρηνικού (Φίτζι, Παπούα-Νέα Γουινέα, Σαμόα, και Νήσοι Σολομώντος), η ΕΕ και το Νιούε εφαρμόζουν προσωρινά τη συμφωνία με την επιφύλαξη αμοιβαίας γραπτής κοινοποίησης της ολοκλήρωσης των αναγκαίων για τον σκοπό αυτόν διαδικασιών, σύμφωνα με το άρθρο 76 παράγραφος 3 της συμφωνίας.

•Συνοχή με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Η συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης περιέχει διατάξεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη (άρθρο 3), σύμφωνα με τις οποίες τα Μέρη επαναβεβαιώνουν ότι ο στόχος της βιώσιμης ανάπτυξης αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των διατάξεων της εν λόγω συμφωνίας και συνάδει με τους πρωταρχικούς στόχους και αρχές που ορίζονται στη συμφωνία του Κοτονού, και ιδίως με τη γενική δέσμευση για μείωση και, ενδεχομένως, εξάλειψη της φτώχειας κατά τρόπο που να είναι σύμφωνος με τους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης.

Η ενδιάμεση ΣΟΕΣ αποτελεί εμπορική συμφωνία προσανατολισμένη στην ανάπτυξη, η οποία προσφέρει στο Νιούε ασύμμετρη πρόσβαση στην αγορά και του επιτρέπει να προστατεύει από την ελευθέρωση ευαίσθητους τομείς, ενώ παράλληλα προβλέπει πολλές διασφαλίσεις και ρήτρα για την προστασία των νεοσύστατων βιομηχανιών. Επίσης, περιέχει διατάξεις σχετικά με τους κανόνες καταγωγής που διευκολύνουν τις εξαγωγές του Νιούε προς την ΕΕ. Οι εν λόγω διατάξεις συμβάλλουν στον στόχο της συνοχής της πολιτικής για την ανάπτυξη και είναι σύμφωνες με το άρθρο 208 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

Η νομική βάση της παρούσας απόφασης του Συμβουλίου είναι η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 6 στοιχείο α) σημείο v).

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Η κοινή εμπορική πολιτική, σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΣΛΕΕ, ορίζεται ως αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης.

•Αναλογικότητα

Η παρούσα πρόταση είναι αναγκαία για την υλοποίηση των διεθνών δεσμεύσεων της Ένωσης, όπως καθορίζονται στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ, ιδίως για τη σύναψη νέων εμπορικών συμφωνιών συμβατών με τον ΠΟΕ με σκοπό τη σταδιακή κατάργηση των εμποδίων στο εμπόριο μεταξύ των Μερών και την ενίσχυση της συνεργασίας σε όλους τους τομείς που σχετίζονται με το εμπόριο.

•Επιλογή της νομικής πράξης

Δεν υπάρχει άλλη νομική πράξη που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την επίτευξη του στόχου που επιδιώκεται με την παρούσα πρόταση.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

Άνευ αντικειμένου.

•Εκτίμηση επιπτώσεων

Μεταξύ του 2003 και του 2007 πραγματοποιήθηκε εκτίμηση των επιπτώσεων στη βιωσιμότητα (SIA) που έχουν οι συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης ΕΕ-ΑΚΕ. Η συγγραφή υποχρεώσεων του εν λόγω έργου δημοσιεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2002 στο πλαίσιο ανταγωνιστικής πρόσκλησης υποβολής προσφορών. Ως αποτέλεσμα της εν λόγω πρόσκλησης υποβολής προσφορών, τον Αύγουστο του 2002 ανατέθηκε στην PwC Γαλλίας σύμβαση-πλαίσιο πενταετούς διάρκειας. Το σχέδιο της τελικής έκθεσης της SIA υποβλήθηκε στα ενδιαφερόμενα μέρη στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του διαλόγου της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ στη συνεδρίαση που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 23 Μαρτίου 2007 στις Βρυξέλλες, Βέλγιο. Δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία νέα SIA, διότι η πρωτοβουλία αυτή αφορά προσχώρηση σε υφιστάμενη συμφωνία που εφαρμόζεται ήδη από τα άλλα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού, των οποίων τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά και η οικονομική και κοινωνική κατάσταση είναι συγκρίσιμα με εκείνα του Νιούε.

•Καταλληλότητα του κανονιστικού πλαισίου και απλούστευση

•Θεμελιώδη δικαιώματα

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

•Τα οφέλη της προσχώρησης για τους οικονομικούς φορείς

•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

•Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)

Άνευ αντικειμένου.

•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

Τα άρθρα 1 και 2 της πρότασης περιέχουν διατάξεις σχετικά με την έγκριση, εξ ονόματος της Ένωσης, της προσχώρησης του Νιούε στην ενδιάμεση ΣΟΕΣ και σχετικά με τις κοινοποιήσεις, προκειμένου να εκφραστεί η συναίνεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προσχώρηση και την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας σύμφωνα με το άρθρο 76 παράγραφος 3 της συμφωνίας.

Το άρθρο 3 ορίζει ότι η έγκριση της προσχώρησης δεν πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι παρέχει δικαιώματα ή επιβάλλει υποχρεώσεις των οποίων είναι δυνατό να γίνει άμεσα επίκληση σε δικαστήρια της Ένωσης ή κράτους μέλους.

Το άρθρο 4 καθορίζει την ημερομηνία έναρξης ισχύος της απόφασης.

2024/0010 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την προσχώρηση του Νιούε στην ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 6 δεύτερο εδάφιο στοιχείο α) σημείο v),

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 3 ,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Στις 12 Ιουνίου 2002 το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης με την ομάδα κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού 4 .

(2)Στις 30 Ιουλίου 2009 υπογράφηκε στο Λονδίνο η ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου 5 (στο εξής: ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης), η οποία καθορίζει το πλαίσιο για μια συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης. Η ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης εφαρμόζεται προσωρινά από την Παπούα-Νέα Γουινέα και τη Δημοκρατία των Φίτζι από τις 20 Δεκεμβρίου 2009 και τις 28 Ιουλίου 2014, αντίστοιχα.

(3)Το άρθρο 80 της συμφωνίας καθορίζει τις διατάξεις που διέπουν την προσχώρηση άλλων νησιωτικών κρατών του Ειρηνικού. Ως εκ τούτου, το Ανεξάρτητο Κράτος της Σαμόα και οι Νήσοι Σολομώντος προσχώρησαν στη συμφωνία και την εφαρμόζουν προσωρινά από τις 31 Δεκεμβρίου 2018 και τις 17 Μαΐου 2020, αντίστοιχα.

(4)Στις 26 Μαΐου 2023 το Νιούε υπέβαλε αίτηση προσχώρησης, μαζί με προσφορά όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά της Ένωσης.

(5)Η Επιτροπή αξιολόγησε την προσφορά του Νιούε και την έκρινε αποδεκτή. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή, ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις με το Νιούε στις 12 Ιουνίου 2023.

(6)Σύμφωνα με το άρθρο 76 παράγραφος 3 της συμφωνίας, η Ένωση και το Νιούε θα εφαρμόσουν προσωρινά τη συμφωνία 10 ημέρες μετά την αμοιβαία γραπτή κοινοποίηση της ολοκλήρωσης των αναγκαίων για τον σκοπό αυτόν διαδικασιών.

(7)Η προσχώρηση του Νιούε στην ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης θα πρέπει να εγκριθεί εξ ονόματος της Ένωσης, με την επιφύλαξη της εκ μέρους του Νιούε κατάθεσης της πράξης προσχώρησης σύμφωνα με το άρθρο 80 παράγραφος 2,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1.Η προσχώρηση του Νιούε στην ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου (στο εξής: ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης), εγκρίνεται εξ ονόματος της Ένωσης, με την επιφύλαξη ότι το Νιούε θα καταθέσει την πράξη προσχώρησης σύμφωνα με το άρθρο 80 παράγραφος 2.

2.Η πρόεδρος της Επιτροπής κοινοποιεί, εξ ονόματος της Ένωσης, στα άλλα συμβαλλόμενα μέρη της ενδιάμεσης συμφωνίας εταιρικής σχέσης και στο Νιούε την έγκριση, από την Ένωση, της προσχώρησης του Νιούε στην ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης.

3.Το κείμενο της προσφοράς όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά, που υποβάλλει το Νιούε, επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.

Άρθρο 2

1.Για τους σκοπούς της προσωρινής εφαρμογής της ενδιάμεσης συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ένωσης και του Νιούε, η πρόεδρος της Επιτροπής, εξ ονόματος της Ένωσης, προβαίνει στην κοινοποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 76 παράγραφος 3 της ενδιάμεσης συμφωνίας εταιρικής σχέσης.

2.Η Ένωση και το Νιούε εφαρμόζουν προσωρινά την ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης 10 ημέρες μετά την αμοιβαία γραπτή κοινοποίηση της ολοκλήρωσης των αναγκαίων για τον σκοπό αυτόν διαδικασιών, σύμφωνα με την παράγραφο 1.

Άρθρο 3

Η έγκριση της προσχώρησης του Νιούε στην ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης δεν ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι παρέχει δικαιώματα ή επιβάλλει υποχρεώσεις των οποίων είναι δυνατό να γίνει άμεσα επίκληση σε δικαστήρια της Ένωσης ή κράτους μέλους.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της έκδοσής της.

Βρυξέλλες,

(1)    Συμφωνία, όπως τροποποιήθηκε με τη συμφωνία που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 25 Ιουνίου 2005 (ΕΕ L 209 της 11.8.2005, σ. 27) και με τη συμφωνία που υπογράφηκε στο Ουαγκαντούγκου στις 22 Ιουνίου 2010 (ΕΕ L 287 της 4.11.2010, σ. 3).

(2)    Απόφαση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για την υπογραφή και την προσωρινή εφαρμογή της ενδιάμεσης συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου (ΕΕ L 272 της 16.10.2009, σ. 1).

(3)    Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε την έγκρισή του στις [ημερομηνία].    

(4)    Οδηγίες του Συμβουλίου για τις διαπραγματεύσεις των συμφωνιών οικονομικής συνεργασίας με τις χώρες και περιφέρειες ΑΚΕ [9930/02 (DG E II) HH/sg].

(5)    Απόφαση 2009/729/ΕΚ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για την υπογραφή και την προσωρινή εφαρμογή της ενδιάμεσης συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου (ΕΕ L 272 της 16.10.2009, σ. 1).