ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 11.7.2023
COM(2023) 408 final
2023/0269(NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Επιτροπή Αλιείας Κεντροανατολικού Ατλαντικού και για την κατάργηση της απόφασης (ΕΕ) 2019/1570
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Αντικείμενο της πρότασης
Η παρούσα πρόταση αφορά απόφαση για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις συνόδους της Επιτροπής Αλιείας Κεντροανατολικού Ατλαντικού (CECAF) κατά την περίοδο 2024-2028 σχετικά με την προγραμματισμένη έγκριση μη δεσμευτικών παρατηρήσεων και μέτρων για τη διαχείριση των έμβιων θαλάσσιων πόρων.
2.Πλαίσιο της πρότασης
2.1.Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών
Η Επιτροπή Αλιείας Κεντροανατολικού Ατλαντικού (CECAF) συστάθηκε με το ψήφισμα 1/48 του Συμβουλίου του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) δυνάμει του άρθρου VI παράγραφος 2 του καταστατικού του FAO. Το καταστατικό της CECAF κυρώθηκε από τον γενικό διευθυντή του FAO στις 19 Σεπτεμβρίου 1967 και τροποποιήθηκε τελευταία το 2003, ιδίως όσον αφορά τον σκοπό, τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες της CECAF.
Στόχος της CECAF είναι η προώθηση της βιώσιμης εκμετάλλευσης των έμβιων θαλάσσιων πόρων εντός της περιοχής αρμοδιότητάς της μέσω της σωστής διαχείρισης και της ανάπτυξης της αλιείας και των αλιευτικών επιχειρήσεων. Η επιτροπή καλύπτει όλους τους έμβιους θαλάσσιους πόρους εντός της περιοχής που καλύπτει η CECAF, η οποία εκτείνεται από το Ακρωτήριο Spartel έως τις εκβολές του ποταμού Κονγκό.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μέλος της CECAF, όπως και η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες, η Πολωνία και η Ρουμανία.
2.2.Η Επιτροπή Αλιείας Κεντροανατολικού Ατλαντικού
Η CECAF είναι περιφερειακός φορέας αλιείας (ΠΦΑ) συμβουλευτικού και τεχνικού χαρακτήρα που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου VI παράγραφος 2 του καταστατικού του FAO. Ο FAO διαχειρίζεται και χρηματοδοτεί τη Γραμματεία της CECAF. Στα κύρια καθήκοντά της περιλαμβάνονται η προώθηση, ο συντονισμός και η διευκόλυνση της επιστημονικής έρευνας, της διακυβέρνησης και των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τη διατήρηση και τη διαχείριση των έμβιων θαλάσσιων πόρων στην περιοχή για την οποία είναι αρμόδια. Η CECAF μπορεί επίσης να παρέχει συμβουλές στα μέλη της σχετικά με τη διαχείριση, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την επιτήρηση της αλιείας. Εργάζεται επίσης για την εδραίωση της επιστημονικής βάσης των ρυθμιστικών μέτρων που οδηγούν στη διατήρηση και τη διαχείριση των θαλάσσιων αλιευτικών πόρων και παρέχει συμβουλές σχετικά με την έγκριση ρυθμιστικών μέτρων από τις κυβερνήσεις των μελών της.
Οι σύνοδοι της CECAF διεξάγονται κατά κανόνα ανά διετία. Ως μέλος της CECAF, η ΕΕ δικαιούται να συμμετέχει στη διαδικασία λήψης των αποφάσεών της και να ψηφίζει για αυτές. Οι αποφάσεις της CECAF λαμβάνονται με πλειοψηφία των ψηφισάντων, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά στον εσωτερικό κανονισμό της.
2.3.Αποφάσεις που εγκρίνονται από την Επιτροπή Αλιείας Κεντροανατολικού Ατλαντικού
Σύμφωνα με την εντολή που προβλέπεται στο αναθεωρημένο καταστατικό της, η CECAF παρέχει συμβουλές στις κυβερνήσεις των μελών της και τους αρμόδιους περιφερειακούς οργανισμούς σχετικά με μέτρα διαχείρισης («μέτρα»). Δεδομένου του συμβουλευτικού της χαρακτήρα, οι αποφάσεις της CECAF δεν είναι δεσμευτικές για τα μέλη της.
3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της ΕΕ
Σύμφωνα με τις διαδικασίες που εφαρμόζονται για τις περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης της αλιείας (ΠΟΔΑ), η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της ΕΕ στις ετήσιες συνόδους των ΠΦΑ, όπως η CECAF, καθορίζεται με τη χρήση προσέγγισης δύο σταδίων. Οι κατευθυντήριες αρχές της θέσης της ΕΕ καθορίζονται σε πολυετή βάση με απόφαση του Συμβουλίου και η θέση αυτή προσαρμόζεται στη συνέχεια πριν από κάθε ετήσια συνεδρίαση με ανεπίσημα έγγραφα της Επιτροπής τα οποία πρέπει να εγκρίνονται από το Συμβούλιο.
Όσον αφορά την CECAF, η προσέγγιση αυτή υλοποιείται με την απόφαση (EΕ) 2019/1570 του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2019, η οποία καθορίζει τη θέση της ΕΕ στο πλαίσιο του CECAF για την περίοδο 2019-2023. Η εν λόγω απόφαση περιλαμβάνει γενικές αρχές, αλλά λαμβάνει επίσης υπόψη, στο μέτρο του δυνατού, τις ιδιαιτερότητες της CECAF. Επιπλέον, προσδιορίζει τη συνήθη διαδικασία για τον καθορισμό της θέσης της EE σε ετήσια βάση, όπως ζητήθηκε από τα κράτη μέλη.
Η απόφαση (ΕΕ) 2019/1570 του Συμβουλίου ενσωμάτωσε τις αρχές της νέας κοινής αλιευτικής πολιτικής, όπως καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τους στόχους που έθεσε η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εξωτερική διάσταση της κοινής αλιευτικής πολιτικής. Επιπλέον, προσάρμοσε τη θέση της ΕΕ στη Συνθήκη της Λισαβόνας.
Η απόφαση (ΕΕ) 2019/1570 του Συμβουλίου προβλέπει αξιολόγηση και, κατά περίπτωση, αναθεώρηση της θέσης της ΕΕ πριν από την ετήσια συνεδρίαση του 2024. Κατά συνέπεια, η παρούσα πρόταση καθορίζει τη θέση της ΕΕ στο πλαίσιο της CECAF για την περίοδο 2024-2028 και, ως εκ τούτου, αντικαθιστά την απόφαση (ΕΕ) 2019/1570 του Συμβουλίου.
Η τρέχουσα αναθεώρηση λαμβάνει υπόψη, σε σχέση με την αλιεία, την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, ιδίως τη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο». Λαμβάνει επίσης υπόψη τη στρατηγική για τις πλαστικές ύλες και το σχέδιο δράσης για μηδενική ρύπανση. Επιπλέον, λαμβάνει επίσης υπόψη την κοινή ανακοίνωση για τη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών.
4.Νομική βάση
4.1.Διαδικαστική νομική βάση
4.1.1.Αρχές
Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («η Συνθήκη») προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας.»
Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εκάστοτε όργανο. Περιλαμβάνει επίσης κείμενα που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης».
4.1.2.Εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση
Η CECAF είναι τεχνικός και περιφερειακός φορέας αλιείας που έχει συσταθεί με το ψήφισμα 1/48 του FAO το 1967, δυνάμει του άρθρου VI παράγραφος 2 του καταστατικού του FAO. Μολονότι οι αποφάσεις της CECAF («μέτρα») δεν είναι δεσμευτικές για τα μέλη της, οι πράξεις τις οποίες καλείται να εγκρίνει η CECAF συνιστούν πράξεις που επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της ΕΕ.
Η προς έκδοση πράξη δεν συμπληρώνει ούτε τροποποιεί το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας.
Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης.
4.2.Ουσιαστική νομική βάση
4.2.1.Αρχές
Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης για την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της ΕΕ. Εάν η προς έκδοση πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/κύρια, ενώ ο άλλος / η άλλη έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνη ουσιαστική νομική βάση, ήτοι εκείνη που επιβάλλει ο κύριος ή πρωτεύων σκοπός ή η κύρια ή πρωτεύουσα συνιστώσα.
4.2.2.Εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση
Ο κύριος σκοπός και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης αφορούν την αλιεία. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 αποτελεί τη νομική βάση για τον καθορισμό των αρχών που πρέπει να αντικατοπτρίζονται στην παρούσα θέση.
Ως εκ τούτου, η ουσιαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 43 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Η παρούσα απόφαση θα αντικαταστήσει την απόφαση (ΕΕ) 2019/1570 του Συμβουλίου, η οποία καλύπτει την περίοδο 2019-2023.
4.3.Συμπέρασμα
Το άρθρο 43 παράγραφος 2 της Συνθήκης, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης, θα πρέπει να αποτελέσει τη νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης.
2023/0269 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Επιτροπή Αλιείας Κεντροανατολικού Ατλαντικού και για την κατάργηση της απόφασης (ΕΕ) 2019/1570
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 43 παράγραφος 2, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μέλος του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) και της Επιτροπής Αλιείας Κεντροανατολικού Ατλαντικού (CECAF), μιας περιφερειακής επιτροπής αλιείας του FAO.
(2)Η CECAF παρέχει συμβουλές σχετικά με μέτρα διαχείρισης (εφεξής «μέτρα»). Δεδομένου του συμβουλευτικού της χαρακτήρα, οι αποφάσεις της δεν είναι δεσμευτικές για τα μέλη της.
(3)Η απόφαση (ΕΕ) 2019/1570 του Συμβουλίου προβλέπει αξιολόγηση και, κατά περίπτωση, αναθεώρηση της θέσης της ΕΕ πριν από την ετήσια συνεδρίαση του 2024. Κατά την επόμενη σύνοδό της, η CECAF θα πρέπει να παράσχει συμβουλές σχετικά με μέτρα διατήρησης και διαχείρισης των έμβιων θαλάσσιων πόρων.
(4)Ο κανονισμός (EΕ) αριθ. 1380/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου προβλέπει ότι η Ένωση πρέπει να διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες αλιείας και υδατοκαλλιέργειας είναι περιβαλλοντικά βιώσιμες μακροπρόθεσμα και ότι υπόκεινται σε διαχείριση με τρόπο που είναι συμβατός με τον στόχο της επίτευξης οικονομικών και κοινωνικών οφελών καθώς και οφελών για την απασχόληση, συμβάλλοντας παράλληλα στη διαθεσιμότητα επισιτιστικών πόρων. Ορίζει επίσης ότι η Ένωση πρέπει να εφαρμόζει την προληπτική προσέγγιση για τη διαχείριση της αλιείας και να έχει σκοπό να διασφαλίσει ότι η εκμετάλλευση των έμβιων βιολογικών πόρων της θάλασσας αποκαθιστά και διατηρεί τους πληθυσμούς των αλιευόμενων ειδών πάνω από τα επίπεδα εκείνα που μπορούν να εξασφαλίσουν τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση. Προβλέπει περαιτέρω ότι η Ένωση πρέπει να λαμβάνει μέτρα διαχείρισης και διατήρησης με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις, με σκοπό τη στήριξη της ανάπτυξης των επιστημονικών γνώσεων και γνωμοδοτήσεων, τη σταδιακή εξάλειψη των απορρίψεων και την προαγωγή αλιευτικών μεθόδων που προωθούν επιλεκτικότερες τεχνικές αλιείας, την αποφυγή και τη μείωση, κατά το δυνατόν, των ανεπιθύμητων αλιευμάτων και την αλιεία με χαμηλό αντίκτυπο στο θαλάσσιο οικοσύστημα και στους αλιευτικούς πόρους. Επιπλέον, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 ορίζει συγκεκριμένα ότι αυτοί οι στόχοι και οι αρχές πρέπει να εφαρμόζονται από την Ένωση κατά την άσκηση των εξωτερικών σχέσεών της στον τομέα της αλιείας.
(5)Σύμφωνα με τη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα, τη στρατηγική για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», είναι σημαντικό να προστατεύεται η φύση και να αντιστραφεί η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων. Οι κίνδυνοι που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή και την απώλεια βιοποικιλότητας δεν πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο τη διαθεσιμότητα των αγαθών και των υπηρεσιών τις οποίες παρέχουν τα υγιή θαλάσσια οικοσυστήματα στους αλιείς, τις παράκτιες κοινότητες και την ανθρωπότητα γενικότερα.
(6)Η στρατηγική για τις πλαστικές ύλες αφορά συγκεκριμένα μέτρα για τη μείωση των πλαστικών υλών και της θαλάσσιας ρύπανσης, καθώς και της απώλειας ή εγκατάλειψης αλιευτικών εργαλείων στη θάλασσα. Εξάλλου, το σχέδιο δράσης για μηδενική ρύπανση αποσκοπεί στη μείωση κατά 50 % των πλαστικών απορριμμάτων στη θάλασσα και κατά 30 % των μικροπλαστικών που απελευθερώνονται στο περιβάλλον.
(7)Επί του παρόντος, η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στις συνεδριάσεις της CECAF καθορίζεται με την απόφαση (EΕ) 2019/1570 του Συμβουλίου. Είναι σκόπιμο να καταργηθεί η εν λόγω απόφαση και να εκδοθεί νέα απόφαση για την περίοδο 2024-2028.
(8)Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση για τη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών, η προστασία και η διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας αποτελούν βασικές προτεραιότητες στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ. Η ΕΕ είναι ο πλέον εξέχων παράγοντας παγκοσμίως στις περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης αλιείας (ΠΟΔΑ) και τους οργανισμούς αλιείας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ προάγει τη βιωσιμότητα των ιχθυαποθεμάτων, προωθεί τη διαφανή λήψη αποφάσεων βάσει έγκυρων επιστημονικών γνωμοδοτήσεων, ενισχύει την επιστημονική έρευνα και βελτιώνει τη συμμόρφωση.
(9)Δεδομένης της εξελισσόμενης φύσης των αλιευτικών πόρων στην περιοχή της CECAF και της ανάγκης να λαμβάνονται υπόψη στη θέση της Ένωσης οι νέες εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένων των νέων επιστημονικών και άλλων σχετικών πληροφοριών που υποβάλλονται πριν ή κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της CECAF, θα πρέπει να θεσπιστούν διαδικασίες για την εξειδίκευση της θέσης της Ένωσης σε ετήσια βάση την περίοδο 2024-2028. Οι θέσεις αυτές θα πρέπει να συνάδουν με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων της Ένωσης που κατοχυρώνεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στις συνόδους της Επιτροπής Αλιείας Κεντροανατολικού Ατλαντικού (CECAF) παρατίθεται στο παράρτημα I της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 2
Η εξειδίκευση της θέσης της Ένωσης σε ετήσια βάση κατά τις συνόδους της CECAF διεξάγεται σύμφωνα με το παράρτημα II.
Άρθρο 3
Η θέση της Ένωσης που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I αξιολογείται και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, αναθεωρείται από το Συμβούλιο κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, το αργότερο πριν από οποιαδήποτε σύνοδο της CECAF το 2024.
Άρθρο 4
Η απόφαση (ΕΕ) 2019/1570 καταργείται.
Άρθρο 5
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος