ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 13.2.2023

COM(2023) 71 final

2023/0033(COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση της οδηγίας 98/24/ΕΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις οριακές τιμές για τον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του και τις διισοκυανικές ενώσεις

{SEC(2023) 67 final} - {SWD(2023) 34 final} - {SWD(2023) 35 final} - {SWD(2023) 36 final}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Ένας από τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) είναι η προώθηση της ευημερίας και της βιώσιμης ανάπτυξης με γνώμονα την κοινωνική οικονομία της αγοράς με υψηλό βαθμό ανταγωνιστικότητας, με στόχο την πλήρη απασχόληση και την κοινωνική πρόοδο 1 . Το δικαίωμα κάθε εργαζομένου σε συνθήκες εργασίας οι οποίες σέβονται την υγεία, την ασφάλεια και την αξιοπρέπειά του κατοχυρώνεται στο άρθρο 31 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αρχή 10 του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων 2 αναφέρει ότι οι εργαζόμενοι έχουν το δικαίωμα σε υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και της ασφάλειάς τους στην εργασία.

Η οικοδόμηση μιας ισχυρής κοινωνικής Ευρώπης απαιτεί συνεχείς βελτιώσεις προς την κατεύθυνση της ασφαλέστερης και υγιέστερης εργασίας για όλους. Κατά τα τελευταία έτη, το πλαίσιο πολιτικής και οι κανόνες της ΕΕ για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία έχουν συμβάλει στη σημαντική βελτίωση των συνθηκών εργασίας, ιδίως όσον αφορά την προστασία των εργαζομένων από την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες και άλλες επικίνδυνες χημικές ουσίες. Σε ένα πλαίσιο όπου η ασφάλεια και η υγεία στην εργασία βρίσκονται σε υψηλή θέση στο πολιτικό θεματολόγιο 3 , έχουν καθοριστεί ή αναθεωρηθεί οριακές τιμές έκθεσης και άλλες διατάξεις για πολλές ουσίες ή ομάδες ουσιών βάσει της οδηγίας 2004/37/ΕΚ για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες 4 και της οδηγίας 98/24/ΕΚ για τους χημικούς παράγοντες 5 .

Η διασφάλιση υγιούς και ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία των εργαζομένων, τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας και της παραγωγικότητας, καθώς και την προώθηση της βιώσιμης οικονομικής ανάκαμψης. Συνεπώς, η Επιτροπή ανακοίνωσε στο σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων 6 την πρόθεσή της να εξασφαλίσει ένα υγιές, ασφαλές και κατάλληλα προσαρμοσμένο εργασιακό περιβάλλον. Αυτό επιβεβαιώθηκε με την έγκριση του στρατηγικού πλαισίου για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία για την περίοδο 2021-2027 7 . Η προστασία των εργαζομένων από την έκθεση σε επικίνδυνες ουσίες συμβάλλει επίσης στην επίτευξη των στόχων του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου. Επίσης, η στρατηγική του 2020 για τη βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων 8 αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας των εργαζομένων και εντάσσει τον μόλυβδο 9 και τις διισοκυανικές ενώσεις 10 στις πλέον επιβλαβείς χημικές ουσίες για τις οποίες απαιτείται η λήψη μέτρων.

Οι σχετικές ουσίες

Ο μόλυβδος και οι ανόργανες ενώσεις του (στο εξής: μόλυβδος) είναι ουσίες τοξικές για την αναπαραγωγή κατόπιν επαγγελματικής έκθεσης και μπορούν να επηρεάσουν τη σεξουαλική λειτουργία και τη γονιμότητα, καθώς και την ανάπτυξη του εμβρύου και να προκαλέσουν άλλες επιπτώσεις στην υγεία. Αναφέρεται ότι ο μόλυβδος ευθύνεται για το ήμισυ περίπου των περιστατικών προβλημάτων αναπαραγωγικής υγείας λόγω επαγγελματικής έκθεσης. Οι διισοκυανικές ενώσεις είναι βασικοί ασθματογόνοι παράγοντες. Μελέτες έχουν δείξει ότι η επαγγελματική έκθεση αντιπροσωπεύει το 9 %-15 % των περιστατικών άσθματος σε ενήλικες σε ηλικία εργασίας 11 .

Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην αναθεώρηση των υφιστάμενων οριακών τιμών για τον μόλυβδο και στη θέσπιση, για πρώτη φορά, οριακών τιμών για τις διισοκυανικές ενώσεις, συμβάλλοντας στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. Πιο συγκεκριμένα, η προτεινόμενη τροποποίηση της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, αφενός, και της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες, αφετέρου, επικεντρώνεται:

1)στην αναθεώρηση της οριακής τιμής επαγγελματικής έκθεσης (OEL) 12 για τον μόλυβδο με την τροποποίηση του παραρτήματος III της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, καθώς και στην αναθεώρηση της βιολογικής οριακής τιμής (BLV) του 13 με την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙΙα·

2)κατάργηση της αναφοράς στην καθορισμένη OEL και BLV για τον μόλυβδο από τα παραρτήματα I και II της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες·

3)καθορισμός, για πρώτη φορά, οριακών τιμών [OEL και οριακής τιμής βραχυχρόνιας έκθεσης (STEL 14 )] για τις διισοκυανικές ενώσεις στο παράρτημα I της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες.

Οι σχετικές οδηγίες

Η ανάγκη προστασίας των εργαζομένων από την έκθεση στον μόλυβδο και στις διισοκυανικές ενώσεις επισημάνθηκε στο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2021-2027. Οι διισοκυανικές ενώσεις εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 98/24/ΕΚ για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες 15 , ενώ ο μόλυβδος εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2004/37/ΕΚ για τους χημικούς παράγοντες 16 . Η τελευταία τροποποιήθηκε μετά την έκδοση της οδηγίας (ΕΕ) 2022/431 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2022, με την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας για τους καρκινογόνους και μεταλλαξιογόνους παράγοντες 17 στις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες στην εργασία, οι οποίες μέχρι τότε καλύπτονταν αποκλειστικά από την οδηγία για τους χημικούς παράγοντες.

Η θέσπιση πιο προστατευτικών οριακών τιμών για τον μόλυβδο και οριακών τιμών για τις διισοκυανικές ενώσεις ενισχύει το επίπεδο προστασίας χωρίς να απαιτεί αλλαγές στις γενικές απαιτήσεις των οδηγιών. Δεδομένου ότι η OEL για τον μόλυβδο και η BLV του μεταφέρθηκαν στην οδηγία για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες μετά την τροποποίηση που επέφερε η οδηγία (ΕΕ) 2022/431, θα πρέπει να διαγραφούν από τα παραρτήματα I και II, αντίστοιχα, της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες. Πρόκειται για μια τεχνική αλλαγή που δεν επηρεάζει το πεδίο εφαρμογής ή τις γενικές απαιτήσεις των δύο οδηγιών.

·Καθορισμός οριακών τιμών για την προστασία από προβλήματα αναπαραγωγικής υγείας και το άσθμα

Μόλυβδος

Ο μόλυβδος είναι μια ουσία τοξική για την αναπαραγωγή κατόπιν επαγγελματικής έκθεσης που μπορεί να επηρεάσει τη σεξουαλική λειτουργία και τη γονιμότητα τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες, καθώς και την ανάπτυξη των εμβρύων ή των απογόνων (τοξικότητα στην ανάπτυξη). Η έκθεση στον μόλυβδο μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την εξασθένιση της γονιμότητας, αποβολές ή σοβαρές συγγενείς ανωμαλίες, καθώς και άλλες επιβλαβείς επιδράσεις, όπως νευροτοξικότητα, νεφρική τοξικότητα, καρδιαγγειακές επιδράσεις και αιματολογικές επιδράσεις.

Ο μόλυβδος ευθύνεται για το ήμισυ περίπου του συνόλου των επαγγελματικών εκθέσεων σε ουσίες τοξικές για την αναπαραγωγή και των σχετικών περιστατικών προβλημάτων αναπαραγωγικής υγείας 18 . Ο μόλυβδος έχει σήμερα μεγάλη ποικιλία εφαρμογών. Οι κύριοι τομείς βιομηχανικής παραγωγής και χρήσης του μολύβδου είναι η πρωτογενής και δευτερογενής παραγωγή μολύβδου (συμπεριλαμβανομένης της ανακύκλωσης μπαταριών)· η παραγωγή μπαταριών, φύλλων μολύβδου και πυρομαχικών· η παραγωγή οξειδίων του μολύβδου και υαλοτριμμάτων· η παραγωγή μολυβδύαλου και κεραμικών. Η έκθεση στον μόλυβδο είναι επίσης δυνατή και σε άλλες βιομηχανικές εφαρμογές, όπως σε χυτήρια και στην παραγωγή κραμάτων με μόλυβδο· και την παραγωγή και χρήση χρωστικών υλικών για χρώματα και πλαστικές ύλες. Εκτός από αυτές τις εφαρμογές, η έκθεση μπορεί να προκύψει σε μεταγενέστερο στάδιο της αλυσίδας προϊόντων και όταν τα αντικείμενα και τα υλικά μετατρέπονται σε απόβλητα ή κατά τη διάρκεια της ανάκτησης αποβλήτων από ανακυκλωμένα υλικά. Παραδείγματα δραστηριοτήτων επόμενου σταδίου είναι οι εφαρμογές χρωμάτων· η χρήση πυρομαχικών που περιέχουν μόλυβδο σε σκοπευτήρια (π.χ. στο πλαίσιο δραστηριοτήτων άμυνας, δημόσιας τάξης ή ασφάλειας)· η εργασία με μεταλλικό μόλυβδο· η κατεδάφιση, η επισκευή και η διαχείριση απομετάλλων· η διαχείριση άλλων αποβλήτων και η αποκατάσταση του εδάφους· και οι εργασίες σε εργαστήρια. Επιπλέον, οι εργαζόμενοι μπορεί να εκτίθενται σε σημαντικά επίπεδα μολύβδου από τις ιστορικές χρήσεις του σε δραστηριότητες όπως η ανακαίνιση, η αποκομιδή αποβλήτων, η ανακύκλωση και η αποκατάσταση 19 . Επιπλέον, ο μόλυβδος υπάρχει σε μεγάλο αριθμό ιστορικών κτιρίων της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με την υψηλότερη αξία πολιτιστικής κληρονομιάς, και οι εργαζόμενοι που ασχολούνται με την αποκατάσταση της τεράστιας κληρονομιάς της Ευρώπης θα μπορούσαν επίσης να έρθουν σε επαφή μαζί του. Σε ιστορικά κτίρια, μπορεί να υπάρχει μόλυβδος σε παράθυρα με υαλογραφήματα, στέγες ή διακοσμητικά στοιχεία.

Υπολογίζεται ότι, επί του παρόντος, περίπου 50 000 έως 150 000 εργαζόμενοι στην ΕΕ εκτίθενται στον μόλυβδο 20 . Κάθε χρόνο εμφανίζονται περίπου 300 περιστατικά προβλημάτων υγείας ως αποτέλεσμα προηγούμενης επαγγελματικής έκθεσης στον μόλυβδο. Η έκθεση αυτή είναι σημαντική, διότι ο μόλυβδος μπορεί να συσσωρευτεί στα οστά των εκτιθέμενων εργαζομένων, συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στη συνολική σωματική επιβάρυνση και στην πιθανότητα εμφάνισης χρόνιων προβλημάτων υγείας.

Οι κύριες οδοί επαγγελματικής έκθεσης είναι διά της εισπνοής και διά της κατάποσης μέσω επαφής από το χέρι στο στόμα λόγω ανεπαρκούς καθαριότητας και προσωπικής υγιεινής. Η δερματική απορρόφηση ανόργανου μολύβδου θεωρείται ελάχιστη. Η έκθεση διά της κατάποσης θεωρείται σημαντική και αυτή η οδός έκθεσης αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ανάπτυξη προβλημάτων υγείας. Η μείωση της OEL αφορά τη μείωση της έκθεσης διά της εισπνοής και απαιτούνται πρόσθετα μέτρα για την ελαχιστοποίηση της έκθεσης διά της κατάποσης. Οι συγκεντρώσεις μολύβδου στο αίμα αναγνωρίζονται ως ο καλύτερος δείκτης μέτρησης της έκθεσης για την αξιολόγηση της επαγγελματικής έκθεσης στον μόλυβδο, μεταξύ άλλων διά της κατάποσης, και τα εσωτερικά επίπεδα μολύβδου είναι καθοριστικής σημασίας για τον προσδιορισμό του συνολικού κινδύνου για την υγεία.

Η μείωση της οριακής τιμής επαγγελματικής έκθεσης (OEL) είναι αναγκαία για τη μείωση της επαγγελματικής έκθεσης, καθώς οι υψηλές συγκεντρώσεις στον αέρα μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε μόλυνση. Η συμμόρφωση με τη βιολογική οριακή τιμή (BLV) είναι το κύριο εργαλείο για την προστασία των εργαζομένων από την τοξικότητα του μολύβδου και την παρακολούθηση της συσσώρευσής του στον οργανισμό. Ως εκ τούτου, η BLV και η OEL είναι συμπληρωματικές.

Η δεσμευτική OEL και η δεσμευτική BLV της ΕΕ για τον μόλυβδο θεσπίστηκαν για πρώτη φορά στο πλαίσιο ειδικής οδηγίας για τον μόλυβδο το 1982 21 και δεν έχουν επικαιροποιηθεί για περισσότερα από 40 έτη. Οι πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές μη υποχρεωτικού χαρακτήρα του 2007 σχετικά με την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων κατά την εργασία από κινδύνους οφειλόμενους σε χημικούς παράγοντες 22 παρέχουν έναν προσανατολισμό για την επιτήρηση της υγείας όσον αφορά τον μόλυβδο, αλλά είναι πιθανόν να είναι παρωχημένες.

Η παρούσα πρόταση λαμβάνει υπόψη τις τελευταίες επιστημονικές και τεχνικές εξελίξεις και πορίσματα, τις γνώμες 23 της επιτροπής αξιολόγησης κινδύνων (RAC) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων (ECHA), η οποία συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 (REACH) 24 , και τις γνώμες της τριμερούς συμβουλευτικής επιτροπής για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας (ACSH) 25 , και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι θα πρέπει να θεσπιστεί BLV για τον μόλυβδο ίση με 15 µg/100 ml αίματος, συνοδευόμενη από σχετική OEL ίση με 0,03 mg/m3 ως χρονοσταθμισμένος μέσος όρος 8 ωρών (TWA).

Για τους εργαζομένους που εκτίθενται στον μόλυβδο, η επιτήρηση της υγείας, όπως διενεργείται επί του παρόντος, θα εξακολουθήσει να αποτελεί μέρος της συνολικής προσέγγισης για την προστασία της υγείας τους. Συνεπώς, το παράρτημα ΙΙΙα αναθεωρείται προκειμένου να θεσπιστούν επικαιροποιημένα (χαμηλότερα) επίπεδα ενεργοποίησης για τις συγκεντρώσεις μολύβδου στον αέρα και τα επίπεδα μολύβδου στο αίμα, στα οποία θα πρέπει να διενεργείται ιατρική παρακολούθηση. Η παρούσα πρόταση αναθεωρεί τα επίπεδα τα οποία, σε περίπτωση υπέρβασης, δημιουργούν την ανάγκη ιατρικής παρακολούθησης. Τα επίπεδα αυτά υπολογίζονται σε μεμονωμένους εργαζομένους. Ιατρική παρακολούθηση θα πρέπει να διενεργείται όταν η έκθεση σε συγκέντρωση μολύβδου στον αέρα είναι μεγαλύτερη από 0,015 mg/m3, υπολογιζόμενη ως χρονοσταθμισμένος μέσος όρος 40 ωρών εβδομαδιαίως, ή όταν το επίπεδο μολύβδου αίματος υπερβαίνει τα 9 μg Pb/100 ml αίματος. Η σχέση μεταξύ των ανωτέρω επιπέδων, τα οποία ενεργοποιούν την ιατρική παρακολούθηση, και των αναθεωρημένων OEL και BLV, είναι αναλογικά η ίδια με εκείνη του ισχύοντος παραρτήματος της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες.

Ο μόλυβδος ενέχει κίνδυνο τόσο για την αναπαραγωγική υγεία όσο και για την αναπτυξιακή υγεία των εμβρύων ή των απογόνων των εκτιθέμενων γυναικών 26 , με αποτέλεσμα κυρίως την απώλεια μονάδων στον δείκτη νοημοσύνης (IQ) 27 . Για να προστατευτούν οι ενδιαφερόμενοι εργαζόμενοι και να βοηθηθούν οι εργοδότες στη διαχείριση των κινδύνων, το παράρτημα III περιέχει μια βιολογική τιμή καθοδήγησης (BGV 28 ), αναφέροντας ότι το επίπεδο μολύβδου στο αίμα των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις τιμές αναφοράς του γενικού πληθυσμού που δεν εκτίθεται στον μόλυβδο κατά την εργασία στο αντίστοιχο κράτος μέλος της ΕΕ. Όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμα εθνικά επίπεδα αναφοράς, συνιστάται τα επίπεδα μολύβδου στο αίμα των ενδιαφερόμενων εργαζομένων να μην υπερβαίνουν την BGV των 4,5 µg/100 ml, όπως συνέστησε η RAC στην επιστημονική γνώμη της 29 (τμήμα 8.2.4 του παραρτήματος της γνώμης).

Η BGV χρησιμοποιείται ως δείκτης επαγγελματικής έκθεσης και όχι δυσμενών επιδράσεων στην υγεία. Συνεπώς, λειτουργεί ως δείκτης προειδοποίησης που υποδεικνύει στον εργοδότη ότι έχει σημειωθεί έκθεση στον χώρο εργασίας και ότι ενδέχεται να απαιτούνται διορθωτικά μέτρα, λαμβανομένων υπόψη των αναγκών των μεμονωμένων εργαζομένων. Στη γνώμη της, η RAC αναγνώρισε τις πραγματικές ανησυχίες και τους δυνητικούς κινδύνους για το έμβρυο που προκαλεί η έκθεση στον μόλυβδο. Ανέφερε, ωστόσο, ότι, με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία, δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ποσοτικά ο βαθμός κινδύνου που θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως βάση για την πρόταση BLV για την εν λόγω ομάδα εργαζομένων. Συνεπώς, η RAC συνέστησε να επισημαίνεται στην οδηγία η ανησυχία σχετικά με την έκθεση στον μόλυβδο και την τοξικότητα στην ανάπτυξη και, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, συνέστησε τη χρήση BGV για τις γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία.

Διισοκυανικές ενώσεις

Οι διισοκυανικές ενώσεις είναι επικίνδυνοι χημικοί παράγοντες σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο β) της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας. Λόγω της ανάγκης να αντιμετωπιστούν οι εντοπισθέντες σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία που αφορούν ειδικά τις διισοκυανικές ενώσεις, τον Αύγουστο του 2020 εγκρίθηκε περιορισμός βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 30 . Ο περιορισμός απαιτεί την υποχρεωτική κατάρτιση έως τον Αύγουστο του 2023 των εργαζομένων που χρησιμοποιούν διισοκυανικές ενώσεις, σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια που συνδέονται με τη φύση της επαγγελματικής δραστηριότητας.

Οι διισοκυανικές ενώσεις αποτελούν ουσίες ευαισθητοποιητικές του δέρματος και του αναπνευστικού συστήματος (ασθματογόνοι παράγοντες) που έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν άσθμα και δερματικές νόσους λόγω επαγγελματικής έκθεσης —αλλεργικές αντιδράσεις που μπορεί να εμφανιστούν λόγω της έκθεσης στις εν λόγω ουσίες. Μπορούν να μεταβάλουν τις αναπνευστικές οδούς του ατόμου («κατάσταση υπερευαισθησίας») 31 . Όταν οι πνεύμονες καταστούν υπερευαίσθητοι, η περαιτέρω έκθεση στην ουσία, έστω και σε πολύ χαμηλά επίπεδα, ενδέχεται να προκαλέσει κρίση άσθματος. Οι κύριες επιπτώσεις της επαγγελματικής έκθεσης σε διισοκυανικές ενώσεις στην υγεία είναι οι επιδράσεις στο αναπνευστικό σύστημα (επαγγελματικό άσθμα, ευαισθητοποίηση της ισοκυανικής ένωσης και βρογχική υπεραντιδραστικότητα), οι οποίες αποτελούν τα κρίσιμα τελικά σημεία που σχετίζονται με την έκθεση σε διισοκυανικές ενώσεις, τόσο μετά από οξεία όσο και μετά από μακροχρόνια έκθεση.

Οι διισοκυανικές ενώσεις χρησιμοποιούνται στην παραγωγή πολυουρεθάνης τόσο ως στερεά όσο και ως αφρώδη υλικά, καθώς και στην παραγωγή πλαστικών, επιχρισμάτων, βερνικιών, χρωμάτων δύο συστατικών και κολλών. Οι εργαζόμενοι σε εταιρείες παραγωγής αυτών των υλικών εκτίθενται σε διισοκυανικές ενώσεις, όπως και οι εργαζόμενοι που χρησιμοποιούν κόλλες, στεγανωτικά υλικά, χρώματα και επιχρίσματα που περιέχουν διισοκυανικές ενώσεις. Τα προϊόντα αυτά χρησιμοποιούνται ευρέως στις κατασκευές, τις επισκευές οχημάτων, τις γενικές επισκευές, καθώς και στην κατασκευή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, επίπλων, μηχανοκίνητων οχημάτων και άλλων μεταφορικών μέσων, οικιακών συσκευών, μηχανημάτων και ηλεκτρονικών υπολογιστών. Οι διισοκυανικές ενώσεις μετασχηματίζονται κατά τη διαδικασία παραγωγής και δεν υπάρχουν πλέον στο τελικό μεταποιημένο προϊόν. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει κίνδυνος για τον χρήστη του προϊόντος (π.χ. καταναλωτές).

Σύμφωνα με μελέτες, οι επαγγελματικοί παράγοντες αντιπροσωπεύουν περίπου το 9-15 % των περιστατικών άσθματος σε ενήλικες σε ηλικία εργασίας 32 . Οι διισοκυανικές ενώσεις είναι μία από τις συχνότερες αιτίες του επαγγελματικού άσθματος, με εκτιμώμενο αριθμό ετήσιων περιστατικών στην ΕΕ που κυμαίνεται από 2 350 έως 7 269 33 34 35 . Σύμφωνα με εκτιμήσεις 36 , περίπου 4,2 εκατομμύρια εργαζόμενοι εκτίθενται σε διισοκυανικές ενώσεις, αριθμός που αφορά περισσότερες από 2,4 εκατομμύρια εταιρείες στην ΕΕ, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις ή ΜΜΕ.

Επί του παρόντος, δεν υπάρχει δεσμευτική OEL ή οριακή τιμή βραχυχρόνιας έκθεσης (STEL) για τις διισοκυανικές ενώσεις σε επίπεδο ΕΕ και υπάρχουν 19 μεμονωμένες διισοκυανικές ουσίες που έχουν καταχωριστεί βάσει του κανονισμού REACH [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006]. Οι δυσμενείς επιδράσεις στην υγεία προκαλούνται από ένα κοινό τμήμα όλων των διισοκυανικών ενώσεων (την ομάδα NCO 37 ). Κατά συνέπεια, εξετάστηκε μια προσέγγιση ομαδοποίησης, καθώς μια τέτοια προσέγγιση θα επέτρεπε τον καθορισμό κοινής OEL και STEL για όλες τις διισοκυανικές ενώσεις 38 . Αυτό συνάδει με την προσέγγιση ομαδοποίησης που προωθείται από την προσφάτως εγκριθείσα στρατηγική της ΕΕ για τη βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων.

Οι αιχμές έκθεσης (σύντομη διάρκεια/υψηλά επίπεδα έκθεσης) αποτελούν βασικό παράγοντα για την εμφάνιση επαγγελματικού άσθματος 39 . Ως εκ τούτου, μια STEL, η οποία αντιμετωπίζει καλύτερα τις επαναλαμβανόμενες εκθέσεις υψηλού επιπέδου με μικρή διάρκεια, είναι το καταλληλότερο ρυθμιστικό μέτρο για την αντιμετώπιση αυτού του είδους μοντέλου έκθεσης. Ωστόσο, η εξωτερική μελέτη 40 που υποστηρίζει την έκθεση εκτίμησης των επιπτώσεων μπόρεσε να αναλύσει μόνο τις επιπτώσεις της OEL. Η έλλειψη δεδομένων σχετικά με τις επιπτώσεις των βραχυχρόνιων εκθέσεων σήμαινε ότι δεν ήταν δυνατό να εκτιμηθεί ο αριθμός των σχετικών περιστατικών προβλημάτων υγείας, στοιχείο που με τη σειρά του πιθανότατα οδηγεί σε υποτίμηση του κόστους και του οφέλους. Για τους λόγους αυτούς, η RAC συνέστησε ότι οποιαδήποτε STEL θα πρέπει να είναι το πολύ διπλάσια της OEL.

Συνεπώς, για τις διισοκυανικές ενώσεις, η παρούσα πρόταση προτείνει OEL ίση με 6 µg/m³, συνοδευόμενη από σχετική STEL ίση με 12 µg/m³ και ένδειξη «ευαισθητοποίηση του δέρματος και του αναπνευστικού συστήματος», καθώς και ένδειξη «δέρμα».

Ωστόσο, η παρούσα πρόταση επιτρέπει την εφαρμογή μεταβατικής τιμής 10 µg/m³ με σχετική STEL ίση με 20 µg/m³ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028. Σκοπός είναι να δοθεί στους εργοδότες η δυνατότητα να αποκτήσουν τα τεχνικά μέσα που απαιτούνται για τη μέτρηση της εν λόγω τιμής και να τους δοθεί ο χρόνος να εφαρμόσουν μέτρα διαχείρισης κινδύνου, ιδίως σε κατάντη τομείς. Θα πρέπει να συμπληρωθεί με επιτήρηση της υγείας των εργαζομένων για τον εντοπισμό τυχόν πρόωρης εμφάνισης προβλημάτων υγείας και την επακόλουθη διαχείριση μεμονωμένων εργαζομένων για την πρόληψη περαιτέρω κινδύνων λόγω της έκθεσης σε διισοκυανικές ενώσεις. Από κοινού, τα μέτρα αυτά παρέχουν υψηλό επίπεδο προστασίας των εργαζομένων.

Για να επιτευχθεί η αποτελεσματική προστασία των εργαζομένων από τον κίνδυνο επαγγελματικών νόσων που οφείλονται στην έκθεση σε διισοκυανικές ενώσεις και μόλυβδο, οι οριακές τιμές καθορίζονται στην παρούσα πρόταση σε επίπεδα εφικτά από τεχνική και οικονομική άποψη.

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Η παρούσα πρόταση συνάδει με τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ιδίως με την αρχή 10 σχετικά με το δικαίωμα σε ένα υγιές, ασφαλές και κατάλληλα προσαρμοσμένο περιβάλλον εργασίας, καθώς και με το σχέδιο δράσης του. Η αναθεώρηση των υφιστάμενων οριακών τιμών για τον μόλυβδο, οι οποίες δεν έχουν επικαιροποιηθεί από το 1982, και η θέσπιση, για πρώτη φορά, οριακών τιμών για τις διισοκυανικές ενώσεις, οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες, αλλά για τις οποίες δεν υπάρχουν επί του παρόντος οριακές τιμές σε επίπεδο ΕΕ, συμβάλλουν στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.

Η παρούσα πρωτοβουλία βασίζεται επίσης στη δέσμευση της Επιτροπής που προβλέπεται στο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία για την περίοδο 2021-2027 41 να μειώσει περαιτέρω την OEL για τον μόλυβδο και να θεσπίσει OEL για τις διισοκυανικές ενώσεις το 2022.

Η πρόταση είναι σύμφωνη με την οδηγία 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία 42 (στο εξής: οδηγία-πλαίσιο για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία). Η οδηγία-πλαίσιο εξασφαλίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας σε όλα τα εργασιακά περιβάλλοντα, όχι μόνο όταν πρόκειται για χημικές ουσίες. Επιπλέον, δεν εμποδίζει άλλες οδηγίες, εν προκειμένω την οδηγία για τους χημικούς παράγοντες και την οδηγία για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, να θεσπίζουν αυστηρότερες διατάξεις ή πιο συγκεκριμένους κανόνες που βελτιώνουν περαιτέρω την προστασία των εργαζομένων.

•Θεμελιώδη δικαιώματα και ισότητα, συμπεριλαμβανομένου του φύλου

•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ

Οι στόχοι της πρωτοβουλίας συνάδουν με το άρθρο 2 (δικαίωμα στη ζωή) και το άρθρο 31 (δικαίωμα σε δίκαιες και πρόσφορες συνθήκες εργασίας) του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.

Συνοχή με τον κανονισμό REACH

Ο κανονισμός REACH 48 , ο οποίος είναι σε ισχύ από το 2007, καθορίζει, μεταξύ άλλων, δύο διακριτές ρυθμιστικές προσεγγίσεις της ΕΕ, και συγκεκριμένα τους περιορισμούς και τις αδειοδοτήσεις. Η βελτίωση της διεπαφής μεταξύ του κανονισμού REACH και της νομοθεσίας για την προστασία των εργαζομένων αποτελεί ζήτημα που εξετάζεται στο πλαίσιο της υπό εξέλιξη αναθεώρησης του κανονισμού REACH 49 .

Οι περιορισμοί επιτρέπουν στην ΕΕ να επιβάλλει όρους για την παραγωγή, τη διάθεση στην αγορά και/ή τη χρήση ουσιών, σε μείγματα ή σε αντικείμενα. Σκοπός της αδειοδότησης είναι να διασφαλίζεται ότι οι κίνδυνοι από ουσίες που προκαλούν πολύ μεγάλη ανησυχία (SVHC) ελέγχονται δεόντως, ενώ παράλληλα προωθείται η σταδιακή αντικατάσταση από κατάλληλες εναλλακτικές και βιώσιμες από οικονομική και τεχνική άποψη ουσίες.

Ορισμένες χρήσεις του μολύβδου υπόκεινται σε περιορισμούς βάσει του κανονισμού REACH. Απαγορεύεται η χρήση μολύβδου σε χρώματα (με ορισμένες εξαιρέσεις) 50   51 , σε κοσμήματα και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με το δέρμα, καθώς και η χρήση μολύβδου και μειγμάτων του που διατίθενται στο ευρύ κοινό 52 .

Οι διισοκυανικές ενώσεις υπόκεινται σε περιορισμούς βάσει του κανονισμού REACH 53 . Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ή να διατεθούν στην αγορά ως ουσίες υπό καθαρή μορφή, ως συστατικά άλλων ουσιών ή σε μείγματα για βιομηχανική και επαγγελματική χρήση, μόνον εάν ο εργοδότης ή ο αυτοαπασχολούμενος εξασφαλίζει ότι οι βιομηχανικοί ή επαγγελματίες χρήστες έχουν παρακολουθήσει επιτυχώς κατάρτιση σχετικά με την ασφαλή χρήση των διισοκυανικών ενώσεων πριν από τη χρήση των ουσιών ή μειγμάτων.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους περιορισμούς του κανονισμού REACH για τις δύο ουσίες διατίθενται στο παράρτημα 8 της έκθεσης εκτίμησης των επιπτώσεων που συνοδεύει την παρούσα πρόταση.

Στη γνώμη της 54 , η ACSH ανέφερε ότι ο συνδυασμός του περιορισμού του κανονισμού REACH (σχετικά με την κατάρτιση των εργαζομένων) και των διατάξεων για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, ιδίως η τήρηση των οριακών τιμών και η διενέργεια επιτήρησης της υγείας, είναι η αποτελεσματικότερη προσέγγιση για την πρόληψη της αιχμής έκθεσης, η οποία αποτελεί το βασικό γεγονός που οδηγεί στην εμφάνιση άσθματος από την έκθεση σε διισοκυανικές ενώσεις.

Από κοινού, οι οδηγίες της ΕΕ για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία (οδηγία για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες και οδηγία για τους χημικούς παράγοντες) και ο κανονισμός REACH σχετίζονται με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους έκθεσης στον μόλυβδο και σε διισοκυανικές ενώσεις.

Συνοχή με τον κανονισμό για τις μπαταρίες

Τον Δεκέμβριο του 2020 η Επιτροπή πρότεινε έναν νέο κανονισμό για τις μπαταρίες 55 με στόχο να διασφαλιστεί ότι οι μπαταρίες που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ είναι βιώσιμες και ασφαλείς καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους. Αυτό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ, η οποία αποσκοπεί στη μεγαλύτερη χρήση σύγχρονων οχημάτων που κινούνται με καύσιμα μη ορυκτής προέλευσης και η οποία θα μπορούσε να συνεπάγεται αυξημένη χρήση μπαταριών που περιέχουν μόλυβδο, μεταξύ άλλων κατά την ανακύκλωσή τους. Η επικαιροποίηση των οριακών τιμών για τον μόλυβδο διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι στον τομέα της κατασκευής και της ανακύκλωσης μπαταριών θα επωφεληθούν από υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας, παρά τον δυνητικά υψηλότερο όγκο παραγωγής στο μέλλον.

Συνοχή με την επιστημονική έρευνα

Ο μόλυβδος και οι διισοκυανικές ενώσεις ήταν χημικές ουσίες προτεραιότητας που εξετάστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος της ΕΕ για τη βιολογική παρακολούθηση του ανθρώπου (HBM4EU), το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» 56 , μια κοινή προσπάθεια 30 χωρών, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και διήρκεσε από το 2017 έως το 2021. Δημιούργησε γνώσεις για την παροχή πληροφοριών σχετικά με την ασφαλή διαχείριση των χημικών ουσιών και, συνεπώς, για την προστασία της ανθρώπινης υγείας. Υλοποιήθηκε ειδικό έργο για την επαγγελματική έκθεση σε μέταλλα, με τα αποτελέσματα να δείχνουν ότι η έκθεση σε διάφορα μέταλλα, συμπεριλαμβανομένου του μολύβδου, σημειώνεται κατά την ανακύκλωση αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Υλοποιήθηκε επίσης ειδικό έργο για τις διισοκυανικές ενώσεις, το οποίο οδήγησε στην επανεξέταση των βιοδεικτών που χρησιμοποιούνται σήμερα για τη βιολογική παρακολούθηση των διισοκυανικών ενώσεων, στην αξιολόγηση των τρεχόντων επιπέδων στους εργαζομένους και στον εντοπισμό κενών στην έρευνα 57 .

Συνοχή με το ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου

Στόχος του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου είναι η αντιμετώπιση ολόκληρης της πορείας της νόσου 58 . Διαρθρώνεται γύρω από τέσσερις βασικούς τομείς δράσης όπου η ΕΕ μπορεί να προσθέσει τη μεγαλύτερη αξία: i) πρόληψη· ii) έγκαιρη ανίχνευση· iii) διάγνωση και θεραπεία· και iv) ποιότητα ζωής καρκινοπαθών και επιζώντων. Παρότι σπάνια, η έκθεση στον μόλυβδο μπορεί να προκαλέσει καρκίνο, και η μείωση των οριακών τιμών θα συμβάλει στην πρόληψη αυτών των καρκίνων. 

Όσον αφορά τις διισοκυανικές ενώσεις, οι δυσμενείς επιδράσεις στην υγεία δεν περιλαμβάνουν τον καρκίνο και το ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου δεν είναι συναφές.

Συνοχή με τη στρατηγική «Κύμα ανακαινίσεων για την Ευρώπη»

Το 36 % των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με την κατανάλωση ενέργειας οφείλεται στα κτίρια. Δεδομένου ότι περισσότερο από το 85 % των σημερινών κτιρίων θα εξακολουθούν να υπάρχουν το 2050, οι ενεργειακά αποδοτικές ανακαινίσεις θα είναι απαραίτητες προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Στο πλαίσιο αυτό, η στρατηγική «Κύμα ανακαινίσεων» 59  στοχεύει στον διπλασιασμό του ετήσιου ποσοστού ενεργειακών ανακαινίσεων έως το 2030. Οι εξειδικευμένες εργασίες ανακαίνισης για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας μπορούν να αυξήσουν τη μακροπρόθεσμη αξία των ακινήτων και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και επενδύσεις, που συχνά έχουν τις ρίζες τους σε τοπικές αλυσίδες εφοδιασμού. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να εκτεθούν στον μόλυβδο κατά την αφαίρεση χρωμάτων που περιέχουν μόλυβδο, ειδών υγιεινής και υλικών κατασκευής οροφών (μεταξύ άλλων) και σε διισοκυανικές ενώσεις, ως αποτέλεσμα της αυξημένης χρήσης μονωτικών αφρωδών υλικών και των βελτιωμένων επιχρισμάτων επιφανειών για την ενίσχυση της θερμομόνωσης του δομημένου περιβάλλοντος. Συνεπώς, η παρούσα πρόταση συμβάλλει στην πραγματοποίηση ανακαινίσεων που είναι θετικές για το περιβάλλον και, παράλληλα, διασφαλίζουν την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

Το άρθρο 153 παράγραφος 2 στοιχείο β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο «δύνανται να θεσπίζουν, στους τομείς που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως θ) της παραγράφου 1 [του άρθρου 153 της ΣΛΕΕ], μέσω οδηγιών, τις ελάχιστες προδιαγραφές οι οποίες εφαρμόζονται σταδιακά, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών και των τεχνικών ρυθμίσεων που υφίστανται σε κάθε κράτος μέλος. Στις οδηγίες αυτές αποφεύγεται η επιβολή διοικητικών, οικονομικών και νομικών εξαναγκασμών οι οποίοι θα παρεμπόδιζαν τη δημιουργία και την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων». Το άρθρο 153 παράγραφος 1 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ αναφέρει ότι η ΕΕ πρέπει να υποστηρίζει και να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών στον τομέα της «βελτίωσης, ιδιαιτέρως, του περιβάλλοντος εργασίας, με σκοπό την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων».

Η οδηγία για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες και η οδηγία για τους χημικούς παράγοντες εκδόθηκαν βάσει του άρθρου 153 παράγραφος 2 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ με σκοπό τη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην ενίσχυση του επιπέδου προστασίας της υγείας των εργαζομένων σύμφωνα με το άρθρο 153 παράγραφος 1 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ, με τη μορφή αναθεωρημένης OEL και BLV για τον μόλυβδο που θα καθοριστούν στην οδηγία για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, καθώς και της θέσπισης OEL και STEL για τις διισοκυανικές ενώσεις στην οδηγία για τους χημικούς παράγοντες, συνοδευόμενες από ορισμένες τεχνικές προσαρμογές. Συνεπώς, το άρθρο 153 παράγραφος 2 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ αποτελεί την ενδεδειγμένη νομική βάση για την πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση τόσο της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες όσο και της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες.

Σύμφωνα με το άρθρο 153 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, η βελτίωση, ιδιαιτέρως, του περιβάλλοντος εργασίας, με σκοπό την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων αποτελεί πτυχή κοινωνικής πολιτικής επί της οποίας η ΕΕ και τα κράτη μέλη έχουν συντρέχουσες αρμοδιότητες.

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Οι επιστημονικές γνώσεις σχετικά με τον μόλυβδο και τις διισοκυανικές ενώσεις έχουν εξελιχθεί από την έκδοση της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες το 1998 (και της προηγούμενης οδηγίας του 1982 που αφορούσε ειδικά τον μόλυβδο). Η αλλαγή του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας για τους καρκινογόνους και μεταλλαξιογόνους παράγοντες ως αποτέλεσμα της έκδοσης της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες συνεπάγεται ότι ο μόλυβδος, μια τοξική για την αναπαραγωγή ουσία, εμπίπτει πλέον στην οδηγία για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες. Επιπλέον, η προστιθέμενη αξία της δράσης της ΕΕ δικαιολογείται από το γεγονός ότι το πρόβλημα είναι ευρέως διαδεδομένο σε ολόκληρη την ΕΕ. Παρότι ο ανταγωνισμός στην ενιαία αγορά δεν επηρεάζεται σημαντικά από την αναθεώρηση της OEL και της BLV για τον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του και από τη θέσπιση OEL και STEL για τις διισοκυανικές ενώσεις, η μεγαλύτερη εναρμόνιση των ελάχιστων απαιτήσεων θα βελτιώσει τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τους φορείς στην ενιαία αγορά.

Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες καταδεικνύουν ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τον καθορισμό οριακών τιμών για τον μόλυβδο και τις διισοκυανικές ενώσεις. Αναγνωρίζοντας τις εξελίξεις στις επιστημονικές γνώσεις, ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη μειώσει τις οριακές τιμές τους για τον μόλυβδο σε διαφορετικό βαθμό και/ή έχουν θεσπίσει οριακές τιμές για τις διισοκυανικές ενώσεις.

Για τον μόλυβδο, οι BLV των κρατών μελών κυμαίνονται από 20 µg/100 ml αίματος έως 70 µg/100 ml αίματος (τρέχουσα BLV βάσει της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες). Τα κράτη μέλη που έχουν BLV χαμηλότερη από την τρέχουσα BLV της ΕΕ είναι 15 60 . Ορισμένα κράτη μέλη έχουν χαμηλότερη οριακή τιμή για τις γυναίκες, η οποία εξαρτάται από την ηλικία ή αναφέρεται ως «γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία» και κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 20 και 40 µg/100 ml αίματος. Η OEL κυμαίνεται από 0,050 g/m3 έως 0,150 g/m3 (τρέχουσα OEL βάσει της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες).

Για τις διισοκυανικές ενώσεις, δεν υπάρχει οριακή τιμή της ΕΕ. Ωστόσο, τρία κράτη μέλη της ΕΕ έχουν μια γενική OEL 61 και αρκετά κράτη μέλη έχουν διαφορετικές OEL και STEL για ορισμένες, αλλά όχι όλες, τις διαφορετικές διισοκυανικές ενώσεις. Όπου υπάρχουν, οι OEL κυμαίνονται από 3 µg NCO/m3 έως 500 µg NCO/m3 με διάμεση τιμή τα 17,4 µg NCO/m3. Για τη STEL, το εύρος κυμαίνεται από 10 έως 82 µg NCO/m3.

Δεδομένης της κατάστασης που περιγράφεται ανωτέρω, είναι σαφές ότι οι εργαζόμενοι στην ΕΕ υπόκεινται σε διαφορετικά επίπεδα προστασίας από τον μόλυβδο και από τις διισοκυανικές ενώσεις.

Οι σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών οριακών τιμών στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό στην ενιαία αγορά. Το κόστος συμμόρφωσης με χαμηλότερα εθνικά επίπεδα είναι γενικά υψηλότερο και, επομένως, συνεπάγεται ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αγορές με μηδενικές ή λιγότερο αυστηρές εθνικές οριακές τιμές. Όσον αφορά τον μόλυβδο, οι εταιρείες που εδρεύουν στη Βουλγαρία, την Τσεχία, τη Δανία, τη Λετονία και την Πολωνία πρέπει να συμμορφώνονται με OEL 3 φορές χαμηλότερη από τη μέγιστη OEL που ορίζεται επί του παρόντος σε επίπεδο ΕΕ (0,050 g/m3 έναντι 0,150 g/m3), στοιχείο που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την ανταγωνιστικότητά τους και να δημιουργήσει ανισότητες στην ενιαία αγορά. Ο δυνητικός αντίκτυπος στον ανταγωνισμό είναι ακόμη μεγαλύτερος για τις διισοκυανικές ενώσεις, για τις οποίες δεν υπάρχουν επί του παρόντος οριακές τιμές της ΕΕ. Όπου υπάρχουν εθνικές οριακές τιμές, οι OEL κυμαίνονται από 3 µg NCO/m3 έως 500 µg NCO/m3. Συνεπώς, η επικαιροποίηση των οριακών τιμών για τον μόλυβδο και η θέσπιση, για πρώτη φορά, οριακών τιμών για τις διισοκυανικές ενώσεις θα συμβάλουν σε μεγαλύτερη εναρμόνιση στην ενιαία αγορά και θα δημιουργήσουν πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις.

Ενώ τα επιμέρους κράτη μέλη θα εξακολουθούν να μπορούν να θεσπίσουν χαμηλότερες τιμές, οι ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις θα βελτιωθούν. Οι εταιρείες που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στα διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν να επωφεληθούν περαιτέρω από τον εξορθολογισμό των εφαρμοστέων οριακών τιμών, προβλέποντας ενδεχομένως εξοικονόμηση, καθώς μπορούν να υιοθετηθούν κοινές λύσεις σε όλες τις εγκαταστάσεις, σε αντίθεση με τον σχεδιασμό ειδικών ανά εγκατάσταση λύσεων για την εκπλήρωση των διαφόρων απαιτήσεων για την OEL και την BLV.

Οι κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων που προκύπτουν από την έκθεση στον μόλυβδο, μια επικίνδυνη ουσία η οποία είναι τοξική για την αναπαραγωγή κατόπιν επαγγελματικής έκθεσης, και τις διισοκυανικές ενώσεις, οι οποίες είναι ευαισθητοποιητικές του αναπνευστικού συστήματος, είναι εν γένει παρόμοιοι σε ολόκληρη την ΕΕ και αμφότερες οι ουσίες χρησιμοποιούνται εκτενώς σε ευρύ φάσμα τομέων και χωρών. Για τον λόγο αυτόν, η ΕΕ διαδραματίζει σαφή ρόλο στη στήριξη των κρατών μελών για την αντιμετώπιση των εν λόγω κινδύνων.

Όσον αφορά τον μόλυβδο, η εξωτερική μελέτη 62 που συνοδεύει την παρούσα πρόταση προσδιορίζει 18 κράτη μέλη που παράγουν μόλυβδο σε ακατέργαστη μορφή και έναν πιο περιορισμένο αριθμό κρατών μελών που εξορύσσουν μόλυβδο. Το ποσοστό παραγωγής μολύβδου στην ΕΕ υπερβαίνει τα 10 εκατομμύρια τόνους ετησίως και χρησιμοποιείται για ευρύ φάσμα διεργασιών, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής μπαταριών, φύλλων και σκόνης μολύβδου και της χρήσης σε αντικείμενα.

Οι διισοκυανικές ενώσεις παράγονται σε 7 κράτη μέλη και χρησιμοποιούνται σε ολόκληρη την ΕΕ σε 21 σχετικούς κατάντη τομείς.

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα μέτρα για την προστασία των εργαζομένων από την έκθεση στον μόλυβδο και στις διισοκυανικές ενώσεις είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά, οι οδηγίες πρέπει να επικαιροποιηθούν με τις πλέον πρόσφατες επιστημονικές γνώσεις που παρουσιάζονται στις γνώμες της RAC 63 . Με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία, είναι αναγκαίο να επανεξεταστούν η OEL και η BLV για τον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του και να θεσπιστούν OEL και STEL για τις διισοκυανικές ενώσεις. Η προστασία της υγείας των εργαζομένων από τους κινδύνους που προκύπτουν από την έκθεση στις εν λόγω ουσίες καλύπτεται ήδη από τη νομοθεσία της ΕΕ, ιδίως από την οδηγία για τους χημικούς παράγοντες και την οδηγία για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, οι οποίες μπορούν να τροποποιηθούν μόνο σε επίπεδο ΕΕ. Η παρούσα πρόταση βασίζεται σε μακρές και εντατικές συζητήσεις με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (εκπροσώπους ενώσεων εργαζομένων, ενώσεων εργοδοτών και κυβερνήσεων). Αυτό συμβάλλει στην εξασφάλιση της ορθής τήρησης των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας.

Η επικαιροποίηση της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες και της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα τελευταία διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να διασφαλιστεί ότι τα προληπτικά μέτρα επικαιροποιούνται κατά το δέον σε όλα τα κράτη μέλη. Αυτό θα συμβάλει στην επίτευξη ενιαίου επιπέδου ελάχιστων απαιτήσεων με στόχο την εξασφάλιση καλύτερου επιπέδου υγείας και ασφάλειας. Αυτό, με τη σειρά του, θα ελαχιστοποιήσει τις διαφορές στα επίπεδα προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων μεταξύ των κρατών μελών και σε ολόκληρη την ενιαία αγορά της ΕΕ.

Επιπλέον, η αναθεώρηση ή η θέσπιση οριακών τιμών είναι πολύ περίπλοκες διαδικασίες και απαιτούν επιστημονική εμπειρογνωσία υψηλού επιπέδου. Η θέσπιση οριακών τιμών σε επίπεδο ΕΕ προσφέρει ένα σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς εξαλείφει την ανάγκη να πραγματοποιούν τα κράτη μέλη τις δικές τους επιστημονικές αναλύσεις, πράγμα που πιθανώς θα επιφέρει σημαντική εξοικονόμηση διοικητικού κόστους. Αντ’ αυτού, οι εν λόγω πόροι θα μπορούσαν να διατεθούν στην περαιτέρω βελτίωση των πολιτικών για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία σε κάθε κράτος μέλος.

Ως εκ τούτου, τόσο για τον μόλυβδο όσο και για τις διισοκυανικές ενώσεις, είναι απαραίτητη η δράση σε επίπεδο ΕΕ για την επίτευξη των στόχων της παρούσας πρότασης, καθώς αυτοί οι στόχοι δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, είτε σε κεντρικό είτε σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της προτεινόμενης δράσης. Αυτό συνάδει με το άρθρο 5 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Τροποποίηση της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες και της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες μπορεί να γίνει μόνο σε επίπεδο ΕΕ και κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους σε δύο στάδια (διοίκηση και εργατικό δυναμικό) σύμφωνα με το άρθρο 154 της ΣΛΕΕ.

•Αναλογικότητα

Η πρόταση τηρεί την αρχή της αναλογικότητας, δεδομένου ότι δεν μεταβάλλει τους στόχους και τις γενικές απαιτήσεις των οδηγιών. Η δράση περιορίζεται στην πρόταση νέων και αναθεωρημένων οριακών τιμών, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τις επικαιροποιημένες επιστημονικές πληροφορίες και κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες ως προς το τι είναι εφικτό. Τα ζητήματα αυτά συζητήθηκαν διεξοδικά με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (εκπροσώπους των οργανώσεων εργαζομένων, των οργανώσεων εργοδοτών και των κυβερνήσεων). Η παρούσα πρωτοβουλία αποσκοπεί στην εξασφάλιση μιας ισορροπημένης προσέγγισης, δηλαδή μιας προσέγγισης που αποτρέπει το ενδεχόμενο πρόκλησης σοβρών οικονομικών μειονεκτημάτων για τις εταιρείες, παρέχοντας παράλληλα την κατάλληλη προστασία στους εργαζόμενους σε επίπεδο ΕΕ. Δεδομένου ότι η πρόταση για τις διισοκυανικές ενώσεις αφορά τη θέσπιση οριακών τιμών για πρώτη φορά, περιλαμβάνει μέτρα για τον μετριασμό των επιβαρύνσεων και την υποστήριξη της συμμόρφωσης με τις διατάξεις (όπως μια μεταβατική περίοδο), τα οποία έχουν επίσης συζητηθεί με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Τα εν λόγω μεταβατικά μέτρα συμβάλλουν στην αναλογικότητα της προτεινόμενης πρωτοβουλίας εξασφαλίζοντας καταλληλότερο χρονικό πλαίσιο για την προσαρμογή των επιχειρήσεων. Όσον αφορά τον μόλυβδο, η πρόταση αποτελεί μέρος μιας σταδιακής προσέγγισης 64 για την καλύτερη προστασία των εργαζομένων μέσω της παροχής πιο προστατευτικών οριακών τιμών από τις υφιστάμενες τιμές.

Επιπλέον, ο καθορισμός αυτών των νέων ή αναθεωρημένων οριακών τιμών για αμφότερες τις ουσίες συνεπάγεται περιορισμένο κόστος για τις εταιρείες, ιδίως σε σύγκριση με τον κύκλο εργασιών τους. Η πρωτοβουλία θεωρείται ισορροπημένη και δικαιολογημένη υπό το πρίσμα των σωρευτικών και μακροπρόθεσμων οφελών όσον αφορά τη μείωση των κινδύνων για την υγεία που προκύπτουν από την έκθεση των εργαζομένων στον μόλυβδο και στις διισοκυανικές ενώσεις και την πρόληψη των προβλημάτων υγείας που συνδέονται με την εργασία. Σύμφωνα με το άρθρο 153 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ, η παρούσα πρόταση καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις και δεν εμποδίζει κανένα κράτος μέλος από το να διατηρήσει ή να θεσπίσει αυστηρότερα μέτρα προστασίας συμβατά με τις Συνθήκες, για παράδειγμα, με τη μορφή χαμηλότερων οριακών τιμών ή άλλων διατάξεων που διασφαλίζουν μεγαλύτερη προστασία των εργαζομένων. Αυτό παρέχει στα κράτη μέλη κάποιο περιθώριο ευελιξίας.

Ως εκ τούτου, η παρούσα πρόταση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων της σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 4 της ΣΕΕ. Λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τη συμμόρφωση με την αρχή της αναλογικότητας παρέχονται στην έκθεση εκτίμησης των επιπτώσεων που συνοδεύει την παρούσα πρόταση (σημείο 8.4).

•Επιλογή της νομικής πράξης

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Διαβούλευση σε δύο στάδια με τους Ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους σύμφωνα με το άρθρο 154 της ΣΛΕΕ

Το 2020 και το 2021 η Επιτροπή διενήργησε διαβούλευση σε δύο στάδια με τους κοινωνικούς εταίρους σε επίπεδο ΕΕ, δυνάμει του άρθρου 154 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη των κοινωνικών εταίρων σχετικά με την προσέγγιση για την αναθεώρηση των δεσμευτικών οριακών τιμών επαγγελματικής έκθεσης για τον μόλυβδο και τις ενώσεις του και για τον καθορισμό οριακών τιμών επαγγελματικής έκθεσης για τις διισοκυανικές ενώσεις βάσει της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες.

Οργανώσεις εργαζομένων

Η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ETUC) απάντησε στο πρώτο στάδιο της διαβούλευσης, αναγνωρίζοντας τη σημασία της ισχύουσας νομοθεσίας. Ενώ η ETUC υποστήριξε, καταρχήν, τη μείωση των τρεχουσών οριακών τιμών για τον μόλυβδο, εξέφρασε την άποψη ότι η BLV που προτείνεται στην επιστημονική γνώμη που εξέδωσε η RAC δεν θα προστατεύει επαρκώς τις γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία στον χώρο εργασίας ούτε θα εγγυάται την ισότιμη μεταχείριση των γυναικών και των ανδρών στην εργασία 67 . Αντ’ αυτού, πρότεινε τη θέσπιση χαμηλότερης BLV. Επιπλέον, διατύπωσε ορισμένες γενικές παρατηρήσεις σχετικά με την ανάγκη βελτίωσης της προστασίας των εργαζομένων από την έκθεση σε τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες και σχετικά με την οδηγία 92/85/ΕΟΚ 68 για τις εγκύους εργαζόμενες στο πλαίσιο αυτό.

Η ETUC συμφώνησε ότι απαιτείται δεσμευτική OEL της ΕΕ για τις διισοκυανικές ενώσεις ώστε να εξασφαλιστούν ελάχιστες απαιτήσεις για την προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται σε διισοκυανικές ενώσεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Ταυτόχρονα, εξέφρασε την άποψη ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που θα θεσπιστεί δεσμευτική OEL σε επίπεδο ΕΕ για τους ευαισθητοποιητές με κύριο στόχο την πρόληψη του επαγγελματικού άσθματος και, συνεπώς, πρότεινε το σημείο αυτό να συζητηθεί και να συμφωνηθεί στο πλαίσιο της ACSH, όπου εκπροσωπούνται οι εργαζόμενοι, οι εργοδότες και οι κυβερνήσεις.

Οι οργανώσεις των εργαζομένων πιστεύουν ότι απαιτούνται νομοθετικές δράσεις δεσμευτικού χαρακτήρα σε επίπεδο ΕΕ για τα ζητήματα αυτά και, κατά συνέπεια, δεν θεωρούν αναγκαία την έναρξη διαδικασίας διαπραγμάτευσης σύμφωνα με το άρθρο 155 της ΣΛΕΕ. Ωστόσο, η ETUC επισημαίνει ότι ενδεχομένως να επιθυμεί να συζητήσει συμπληρωματικά ζητήματα με τους εργοδότες και να επιδιώξει την υιοθέτηση συγκλινουσών θέσεων για ορισμένα ζητήματα, όπως το αποτελεσματικότερο νομικό μέσο για την προστασία των εργαζομένων από τον κίνδυνο έκθεσης σε ουσίες που είναι τοξικές και επηρεάζουν την αναπαραγωγή, ή την ανάγκη για μια νέα μεθοδολογία για τον περιορισμό του όγκου των ουσιών χωρίς κατώτατο όριο σε επίπεδο ΕΕ.

Οργανώσεις εργοδοτών

Τρεις οργανώσεις εργοδοτών απάντησαν στο πρώτο στάδιο της διαβούλευσης: Business Europe, SME United (Ευρωπαϊκή Ένωση Βιοτεχνικών και Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων) και η Ομοσπονδία Ευρωπαϊκών Οικοδομικών Επιχειρήσεων (FIEC).

Οι οργανώσεις εργοδοτών υποστήριξαν τον στόχο της αποτελεσματικής προστασίας των εργαζομένων από την έκθεση σε επικίνδυνα χημικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού OEL σε επίπεδο ΕΕ, όπου ενδείκνυται. Θεωρούν ότι αυτό είναι προς το συμφέρον των εργαζομένων και των επιχειρήσεων και συμβάλλει στην εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού. Ωστόσο, εξέφρασαν και ορισμένες ανησυχίες σχετικά με την προσέγγιση που ακολουθείται κατά τον καθορισμό των εν λόγω τιμών.

Όσον αφορά τα ζητήματα που προσδιορίζονται στο έγγραφο διαβούλευσης, οι οργανώσεις εργοδοτών υποστήριξαν τη γενική κατεύθυνση της Επιτροπής προς τη συνεχή βελτίωση της προστασίας των εργαζομένων από την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες και τους κινδύνους που προκύπτουν από χημικούς παράγοντες στον χώρο εργασίας, υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Κατά την άποψή τους, η διαδικασία καθορισμού οριακών τιμών θα πρέπει να βασίζεται σε αξιόπιστα επιστημονικά στοιχεία, στην τεχνική και οικονομική εφικτότητα, στην εκτίμηση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων και στη γνώμη της ACSH, όπως πράττει επί του παρόντος η Επιτροπή.

Επιπλέον, τόνισαν ότι μια χαμηλότερη οριακή τιμή δεν σημαίνει πάντοτε καλύτερη προστασία των εργαζομένων, καθώς εξαρτάται από την εφικτότητα της μέτρησής της και της εφαρμογής της από τους εργοδότες.

Η Business Europe και η SME United τόνισαν την ανάγκη να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), ιδίως στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, όσον αφορά την αναλογικότητα και τη σκοπιμότητα της ανάληψης δράσης, καθώς και να ληφθούν υπόψη οι τομεακές διαφορές.

Όσον αφορά το ζήτημα του δεσμευτικού μέσου που πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, η SME United επισήμανε ότι, χωρίς βαθύτερη ανάλυση του αντικτύπου των νέων τιμών στις βιοτεχνίες, τις ΜΜΕ και τις υποχρεώσεις των εργοδοτών, δεν μπορούν να αξιολογήσουν αν αυτό το μέσο θα ήταν κατάλληλο.

Όσον αφορά τον μόλυβδο και τις ενώσεις του, η Business Europe αναφέρθηκε στις εθελοντικές συμφωνίες που έχει συνάψει ο κλάδος για συνεχώς χαμηλότερα επίπεδα έκθεσης, στον βαθμό που το επιτρέπει η τεχνολογία. Τόνισε δε ότι η νομοθεσία για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο παρέχει ήδη ικανοποιητικό επίπεδο προστασίας για τους εργαζομένους και υπογράμμισε τη σημασία της υφιστάμενης δεσμευτικής OEL βάσει της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες σε συνδυασμό με άλλα μέτρα προστασίας πέραν της οριακής τιμής.

Η SME United υπογράμμισε ότι θα πρέπει να υποβληθεί συγκεκριμένη πρόταση σχετικά με τη νέα προβλεπόμενη OEL προκειμένου να αξιολογηθεί καλύτερα ο αντίκτυπος στις επιχειρήσεις.

Όσον αφορά τις διισοκυανικές ενώσεις, η SME United θεωρεί ότι δεν υπάρχει λεπτομερής ανάλυση των κινδύνων από τις διισοκυανικές ενώσεις που να δικαιολογεί τον καθορισμό οριακής τιμής. Ωστόσο, παρότι δεν αντιτάχθηκε καταρχήν στη θέσπιση αναλογικής και εφικτής OEL για τις διισοκυανικές ενώσεις σε εσωτερικούς χώρους εργασίας, για τους εξωτερικούς χώρους εργασίας έκρινε ότι οι απαιτήσεις κατάρτισης για την αντιμετώπιση των πιθανών κινδύνων και κινδύνων είναι επαρκείς.

Η Business Europe, παρότι συμφώνησε ότι υπάρχουν κίνδυνοι για τους εργαζομένους, τόνισε ότι η θέσπιση νέας δεσμευτικής OEL θα δημιουργούσε επιπλέον υποχρεώσεις για τους εργοδότες, όχι μόνο όσον αφορά τη συμμόρφωση με την οριακή τιμή, αλλά και όσον αφορά την τήρηση άλλων μέτρων προστασίας που προβλέπονται στην οδηγία για τους χημικούς παράγοντες.

Τόνισαν επίσης τη σημασία της προστασίας των εργαζομένων που παρέχεται ήδη βάσει του κανονισμού REACH μέσω του περιορισμού που απαιτεί την κατάρτιση των εργαζομένων που χρησιμοποιούν διισοκυανικές ενώσεις 69 , καθώς και των υποχρεώσεων σχετικά με την κατάρτιση των εργαζομένων. Επιπλέον, επισήμαναν ότι η RAC ανέφερε στο πλαίσιο του περιορισμού ότι η κατάρτιση των εργαζομένων είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για τη μείωση της έκθεσης και του αντικτύπου σε αυτούς.

Η Business Europe εξέφρασε την ανάγκη η ΕΕ να παράσχει περισσότερες πληροφορίες και αναλύσεις σχετικά με το πόσο αποτελεσματική θα ήταν μια δεσμευτική OEL επιπλέον του υφιστάμενου περιορισμού βάσει του κανονισμού REACH.

Οι οργανώσεις εργοδοτών θεώρησαν ότι οι κοινωνικοί εταίροι συμμετέχουν ήδη στις υφιστάμενες προπαρασκευαστικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των διαβουλεύσεων με την ACSH. Ως εκ τούτου, δεν επιθυμούν να κινήσουν διαδικασία διαπραγμάτευσης σύμφωνα με το άρθρο 155 της ΣΛΕΕ.

Αποτελέσματα του δεύτερου σταδίου της διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους

Η Επιτροπή δρομολόγησε ένα δεύτερο στάδιο διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους, που ολοκληρώθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2021. Αυτό το δεύτερο στάδιο διαβούλευσης επικεντρώθηκε στο προβλεπόμενο περιεχόμενο πιθανών προτάσεων, όπως απαιτείται από τη Συνθήκη.

Από τιςν οργανώσεις εργαζομένων, μόνο η ETUC απάντησε στο δεύτερο στάδιο της διαβούλευσης. Αναγνώρισε τη σημασία της περαιτέρω βελτίωσης της προστασίας των εργαζομένων από την έκθεση στον μόλυβδο και στις διισοκυανικές ενώσεις και υποστήριξε τη λήψη δεσμευτικών μέτρων μέσω της αναθεώρησης των οδηγιών. Έχοντας ήδη απαντήσει στο πρώτο στάδιο της διαβούλευσης, επιβεβαίωσε εκ νέου τις δηλώσεις της.

Δεν θεώρησε αναγκαία την έναρξη διαπραγματεύσεων σύμφωνα με το άρθρο 155 της ΣΛΕΕ.

Από τις οργανώσεις εργοδοτών, μόνο η Business Europe και η Shipyards’ & Maritime Equipment Association of Europe (SEA Europe) απάντησαν στο δεύτερο στάδιο της διαβούλευσης.

Η Business Europe, έχοντας ήδη απαντήσει στο πρώτο στάδιο της διαβούλευσης, επιβεβαίωσε εκ νέου τις δηλώσεις της.

Η Business Europe θεώρησε ότι οι κοινωνικοί εταίροι συμμετέχουν ήδη στις υφιστάμενες προπαρασκευαστικές διαδικασίες και ότι η ACSH είναι το κατάλληλο πλαίσιο διαλόγου μαζί τους, από κοινού με τις κυβερνήσεις, σχετικά με τα επόμενα στάδια της διαδικασίας. Συνεπώς, δεν επιθυμούσε να κινήσει διαδικασία διαπραγμάτευσης σύμφωνα με το άρθρο 155 της ΣΛΕΕ.

Η SEA Europe δήλωσε ότι οι διισοκυανικές ενώσεις χρησιμοποιούνται σπάνια στον κλάδο της και ότι, εάν δεν μπορούσαν πλέον να χρησιμοποιηθούν, θα έβρισκε μια εναλλακτική ουσία ως υποκατάστατο.

Διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας (ACSH)

Η ACSH αποτελείται από εκπροσώπους εθνικών κυβερνήσεων και οργανώσεων εργαζομένων και εργοδοτών. Ζητήθηκε η γνώμη της σχετικά με την παρούσα πρόταση μέσω της ειδικής της ομάδας εργασίας για τα χημικά προϊόντα, σύμφωνα με την εντολή της ACSH. Σε αυτήν την εντολή, η Επιτροπή ζητά από την ομάδα εργασίας για τα χημικά προϊόντα να συμμετάσχει ενεργά στην κατάρτιση συστάσεων προτεραιοτήτων για νέες ή αναθεωρημένες επιστημονικές αξιολογήσεις. Η γνώμη της ομάδας εργασίας για τα χημικά προϊόντα λαμβάνει υπόψη την επιστημονική συμβολή της επιτροπής αξιολόγησης κινδύνων, τους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες καθώς και το τι είναι εφικτό.

Στις 24 Νοεμβρίου 2021 η ACSH εξέδωσε γνώμη σχετικά με τον μόλυβδο 70 για δεσμευτική OEL της ΕΕ και δεσμευτική BLV βάσει της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες (πλέον βάσει της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες), καθώς και γνώμη σχετικά με τις διισοκυανικές ενώσεις 71 για δεσμευτική OEL και STEL βάσει της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες.

Όσον αφορά τον μόλυβδο, οι τρεις ομάδες συμφερόντων της ACSH (εργοδότες, εργαζόμενοι και κυβερνήσεις) κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με την ανάγκη να αναθεωρηθούν προς τα κάτω τόσο η υφιστάμενη BLV όσο και η OEL «για την καλύτερη προστασία της υγείας των εργαζομένων, λαμβανομένων υπόψη των επιστημονικών και τεχνικών εξελίξεων που έχουν μεσολαβήσει από την έγκριση των τρεχουσών οριακών τιμών». Δεν επιτεύχθηκε συναίνεση ως προς την οριακή τιμή που θα προταθεί. Κατά τη γνώμη τους, η έκθεση διά του στόματος και η έκθεση διά της εισπνοής είναι αμφότερες σημαντικές οδοί για την πρόσληψη μολύβδου στον ανθρώπινο οργανισμό και οι συγκεντρώσεις μολύβδου στο αίμα είναι ο πιο αποτελεσματικός δείκτης μέτρησης της έκθεσης για την εκτίμηση της επαγγελματικής έκθεσης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα εσωτερικά επίπεδα μολύβδου είναι καθοριστικής σημασίας για τη χρόνια τοξικότητα. Κατά συνέπεια, είναι σημαντικό να χρησιμοποιείται η BLV ως το κύριο εργαλείο για την προστασία των εργαζομένων από την τοξικότητα του μολύβδου. Η OEL και η BLV αλληλοσυμπληρώνονται και θα πρέπει να υπάρχει συμμόρφωση και με τις δύο.

Οι κύριες αποκλίνουσες απόψεις αφορούσαν i) τον αποτελεσματικότερο τρόπο αντιμετώπισης των εργαζομένων με υψηλότερα επίπεδα στο αίμα λόγω προγενέστερης έκθεσης, δεδομένου ότι ο μόλυβδος αποθηκεύεται στα οστά για μεγάλο χρονικό διάστημα· ii) τα επίπεδα έκθεσης των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία· και iii) για την OEL, τις αβεβαιότητες στα μοντέλα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των τιμών και της τεχνικής εφικτότητας, σε συνδυασμό με εκτιμήσεις κόστους-οφέλους για την επίτευξη αυτών των επιπέδων 72 .

Οι αποκλίνουσες απόψεις που παρουσιάστηκαν ανωτέρω υπογραμμίζουν τη σημασία της επιτήρησης της υγείας (η οποία συνιστά ήδη απαίτηση της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες) για την αποτελεσματική διαχείριση μεμονωμένων εργαζομένων που ενδέχεται να έχουν ιστορική έκθεση, ή στην ειδική περίπτωση των γυναικών εργαζομένων σε αναπαραγωγική ηλικία. Οι γενικές απαιτήσεις για την επιτήρηση της υγείας (οι οποίες ισχύουν για όλες τις ουσίες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας) συμπληρώνονται από ειδικές απαιτήσεις, όταν οι εργαζόμενοι εκτίθενται σε ορισμένα καθορισμένα επίπεδα μολύβδου που απαιτούν λεπτομερέστερη ιατρική παρακολούθηση σε περίπτωση που η έκθεση υπερβαίνει τα 0,075 mg/m3 στον αέρα (50 % της τρέχουσας OEL) ή τα 40 µg/100 ml αίματος (περίπου 60 % της τρέχουσας BLV).

Για τον μόλυβδο, η επιτήρηση της υγείας / ιατρική παρακολούθηση είναι σημαντικές, διότι ο μόλυβδος αποθηκεύεται στα οστά για δεκαετίες (ο χρόνος ημίσειας ζωής 73 στα οστά είναι 6 έως 37 έτη) και απελευθερώνεται σταδιακά στην κυκλοφορία του αίματος.

Όσον αφορά τις διισοκυανικές ενώσεις, οι τρεις ομάδες συμφερόντων της ACSH συμφώνησαν σχετικά με τις αριθμητικές τιμές της OEL και της STEL που θα πρέπει να προταθούν και εισηγήθηκαν ότι απαιτείται μια σταδιακή προσέγγιση λόγω της τεχνικής εφικτότητας της μέτρησης και του χρόνου για την εφαρμογή μέτρων διαχείρισης κινδύνου, ιδίως σε κατάντη τομείς. Η ομάδα συμφερόντων των εργοδοτών τόνισε την ανάγκη να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα του επαγγελματικού άσθματος που προκαλείται από τον εν λόγω παράγοντα μέσω της αποτροπής των αιχμών έκθεσης. Αναγνώρισε την ανάγκη να υιοθετηθεί μια ρεαλιστική προσέγγιση για τον καθορισμό της STEL, η οποία θα μειώσει σημαντικά τις αιχμές έκθεσης με αποτέλεσμα τη σημαντική βελτίωση της υγείας των εργαζομένων.

Η ειδική επιτήρηση της υγείας αναφέρεται επίσης ως κατάλληλη, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 3 και το άρθρο 10 της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες, ως μέσο εντοπισμού πρώιμων σημείων και συμπτωμάτων ευαισθητοποίησης του αναπνευστικού συστήματος. Οι ρυθμίσεις αυτές θα πρέπει να είναι σύμφωνες με την εθνική νομοθεσία και/ή πρακτική, καθώς και με τις αρχές και τις πρακτικές της ιατρικής της εργασίας.

Συνεπώς, υπάρχει συναίνεση ως προς την ανάγκη να εγκριθεί δεσμευτική OEL βάσει της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες που θα οριστεί στα 6 µg/m³, συνοδευόμενη από σχετική STEL ίση με 12 µg/m³, ένδειξη «ευαισθητοποίηση του δέρματος και του αναπνευστικού συστήματος» και ένδειξη «δέρμα». Προτάθηκε επίσης μεταβατική τιμή στο επίπεδο των 10 µg/m³ με σχετική STEL ίση με 20 µg/m³, η οποία θα πρέπει να ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Οι επιστημονικές γνώμες της RAC 74 που είναι αναγκαίες για την αναθεώρηση των δεσμευτικών οριακών τιμών (OEL και BLV) για τον μόλυβδο και για τον καθορισμό, για πρώτη φορά, δεσμευτικής OEL και STEL για τις διισοκυανικές ενώσεις, εκδόθηκαν στις 11 Ιουνίου 2020. Στη γνώμη της σχετικά με τον μόλυβδο, η RAC προτείνει BLV 15 µg μολύβδου/100 ml αίματος και OEL 0,004 mg μολύβδου/m3 (εισπνεύσιμο κλάσμα).

Όσον αφορά τις διισοκυανικές ενώσεις, η γνώμη της RAC αναφέρει ότι δεν παρατηρήθηκε κατώτατο όριο για τη βρογχική υπεραντιδραστικότητα ή για την ανάπτυξη άσθματος. Ωστόσο, μια OEL που ορίζεται ως χρονοσταθμισμένος μέσος όρος (TWA) έκθεσης για 8 ώρες με βάση την «ομάδα NCO» 75 μπορεί να ληφθεί από τις σχέσεις έκθεσης-κινδύνου για την υπεραντιδραστικότητα ή το άσθμα που συνδέεται με την εργασία με διισοκυανικές ενώσεις, με βάση τον επιπλέον κίνδυνο κατά τη διάρκεια μιας περιόδου επαγγελματικής ζωής.

Οι σχέσεις έκθεσης-κινδύνου παρουσιάζουν ένα φάσμα επιπέδων έκθεσης και τον αντίστοιχο κίνδυνο ανάπτυξης επαγγελματικού άσθματος λόγω έκθεσης σε διισοκυανικές ενώσεις.

Απαιτείται τιμή STEL 15 λεπτών, δεδομένου ότι οι αιχμές έκθεσης είναι σημαντικές και συμβάλλουν στην εμφάνιση άσθματος. Ωστόσο, η μέτρηση των αιχμών έκθεσης σε επιδημιολογικές μελέτες δεν είναι πρακτικά εφικτή και, για τον λόγο αυτόν, η RAC επικεντρώθηκε στην OEL, καταλήγοντας παράλληλα στο συμπέρασμα ότι θα πρέπει να προσδιοριστεί STEL με τη χρήση συντελεστή πολλαπλασιασμού που δεν υπερβαίνει το διπλάσιο της OEL. Η RAC συνέστησε η τιμή της STEL να μην υπερβαίνει τα 6 µg/m3 NCO.

Επιπλέον, η RAC έκρινε ότι ήταν δικαιολογημένες οι ενδείξεις «ευαισθητοποίηση του δέρματος και του αναπνευστικού συστήματος» και «δέρμα». Οι ενδείξεις δείχνουν ότι, εκτός από την ανάγκη ελέγχου της έκθεσης διά της εισπνοής, είναι σημαντικό να προληφθεί η δερματική έκθεση, καθώς η ουσία μπορεί να απορροφηθεί μέσω του δέρματος και να συμβάλει στη συνολική έκθεση και στην πρόκληση άσθματος. Η πρόληψη της δερματικής έκθεσης μπορεί να επιτευχθεί, για παράδειγμα, με τη χρήση κατάλληλων γαντιών και στολών προστασίας.

•Εκτίμηση επιπτώσεων

·ένα βασικό σενάριο για μη περαιτέρω δράση της ΕΕ (επιλογή 1)· και

·επιλογές για διάφορες OEL και BLV για τον μόλυβδο και διάφορες OEL και STEL για τις διισοκυανικές ενώσεις, λαμβανομένων υπόψη της επιστημονικής αξιολόγησης της RAC 77 , της γνώμης της ACSH 78 και των OEL που ισχύουν στα κράτη μέλη (η επιστημονική αξιολόγηση παρέχει μια πάγια προσέγγιση βασισμένη σε στοιχεία, ενώ η γνώμη της ACSH παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την επιτυχή εφαρμογή των επιλογών αναθεωρημένων OEL και BLV).

Οι προτιμώμενες επιλογές θα πρέπει να αποφέρουν οφέλη όσον αφορά την αποφυγή προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με την εργασία, καθώς και σχετικά χρηματικά οφέλη για την υγεία (όπως η αποφυγή άυλου κόστους, όπως η μειωμένη ποιότητα ζωής, η ταλαιπωρία των εργαζομένων και των οικογενειών τους κ.λπ.). Όσον αφορά τον μόλυβδο, εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να προληφθούν περίπου 10 500 περιστατικά προβλημάτων υγείας και το χρηματικό όφελος που προκύπτει για την υγεία εκτιμάται ότι θα κυμανθεί από 160 εκατ. EUR έως 250 εκατ. EUR κατά τα επόμενα 40 έτη. Όσον αφορά τις διισοκυανικές ενώσεις, η έλλειψη δεδομένων σημαίνει ότι δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστούν ποσοτικά τα οφέλη για τους εργαζομένους. Ωστόσο, τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων, συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι ο καθορισμός STEL θα οδηγήσει σε μείωση του αριθμού των περιστατικών προβλημάτων υγείας.

Αναμένεται ότι η θέσπιση οριακών τιμών θα μειώσει, μεταξύ άλλων, την ταλαιπωρία των εργαζομένων και των οικογενειών τους και θα οδηγήσει σε υγιέστερη και πιο παραγωγική ζωή.

Η παρούσα πρόταση δεν έχει προσδιορίσιμες σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Η μείωση των οριακών τιμών για τον μόλυβδο δεν αναμένεται να έχει επιπτώσεις ούτε στην κλιματική αλλαγή, ωστόσο η μεγαλύτερη χρήση μπαταριών μολύβδου, για παράδειγμα, στα ηλεκτρικά οχήματα θα συμβάλει στη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Ομοίως, η μεγαλύτερη χρήση μονωτικών υλικών που βασίζονται σε διισοκυανικές ενώσεις θα βελτιώσει τη θερμομόνωση των κτιρίων, με επακόλουθη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων για θέρμανση. Αυτό δεν θα επηρεαστεί άμεσα από τη θέσπιση οριακών τιμών για τις διισοκυανικές ενώσεις. Συνεπώς, η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης», καθώς οι προτεινόμενες δράσεις δεν βλάπτουν το περιβάλλον και συμβάλλουν ταυτόχρονα στις προσπάθειες της ΕΕ για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Όσον αφορά τον αντίκτυπο στα κράτη μέλη / στις εθνικές αρχές, η πρόταση δεν αναμένεται να προκαλέσει πρόσθετη διοικητική επιβάρυνση. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επωμιστούν το κόστος που σχετίζεται με τη μεταφορά των νέων οριακών τιμών στο εθνικό δίκαιο, το οποίο θα ανέλθει σε 520 000 EUR για τον μόλυβδο και σε 970 000 EUR για τις διισοκυανικές ενώσεις. Ωστόσο, τα οφέλη για τις δημόσιες αρχές υπερτερούν του κόστους. Τα οφέλη αυτά σχετίζονται με τη μείωση του κόστους της υγειονομικής περίθαλψης, την αύξηση των φορολογικών εσόδων και, στην περίπτωση των διισοκυανικών ενώσεων, με την αποφυγή του κόστους που συνεπάγεται ο καθορισμός εθνικών οριακών τιμών. Αναμένεται καθαρό όφελος 99 480 000 EUR για τον μόλυβδο και 780 000 EUR για τις διισοκυανικές ενώσεις. Δεν αναμένονται πρόσθετες απαιτήσεις, όπως νέες δραστηριότητες υποβολής εκθέσεων, για τις δημόσιες αρχές. Όσον αφορά τη μεταφορά των οριακών τιμών στο εθνικό δίκαιο, θα διενεργηθεί αξιολόγηση συμμόρφωσης δύο σταδίων από την Επιτροπή (έλεγχοι μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και συμμόρφωσης). Σε επίπεδο χώρου εργασίας, οι εργοδότες υποχρεούνται να διασφαλίζουν ότι η έκθεση δεν υπερβαίνει τις οριακές τιμές που καθορίζονται στα παραρτήματα της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες και της οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες. Την παρακολούθηση της εφαρμογής και της επιβολής θα αναλάβουν οι εθνικές αρχές, ιδίως οι εθνικές επιθεωρήσεις εργασίας. Σε επίπεδο ΕΕ, η Επιτροπή Ανώτερων Επιθεωρητών Εργασίας (SLIC) ενημερώνει την Επιτροπή για τα προβλήματα που σχετίζονται με την εφαρμογή των δύο οδηγιών.

Πίνακας 1: Σύγκριση κόστους και οφελών για τις επιλογές για τον μόλυβδο (σε βάθος 40ετίας, σε εκατ. EUR)

Πίνακας 2: Σύγκριση κόστους και οφελών για τις επιλογές για τις διισοκυανικές ενώσεις (σε βάθος 40ετίας, σε εκατ. EUR)

Συμβολή στη βιώσιμη ανάπτυξη

Η πρωτοβουλία θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) για την καλή υγεία και ευημερία ( ΣΒΑ 3 ) καθώς και για την αξιοπρεπή εργασία και την οικονομική ανάπτυξη ( ΣΒΑ 8 ). Αναμένεται επίσης να έχει θετικές επιπτώσεις στον ΣΒΑ για τη βιομηχανία, την καινοτομία και τις υποδομές ( ΣΒΑ 9 ) και στον ΣΒΑ για την υπεύθυνη παραγωγή και κατανάλωση ( ΣΒΑ 12 ).

Αντίκτυπος στην ψηφιοποίηση

•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Η συλλογή αξιόπιστων δεδομένων σε αυτόν τον τομέα είναι περίπλοκη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) εργάζονται εντατικά για τη βελτίωση της ποιότητας και της διαθεσιμότητας των δεδομένων, έτσι ώστε οι πραγματικές επιπτώσεις της προτεινόμενης πρωτοβουλίας να είναι δυνατόν να μετρηθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια και να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη πρόσθετων δεικτών.

Στα υπό εξέλιξη έργα που παράγουν χρήσιμα δεδομένα περιλαμβάνεται η συνεργασία με τις εθνικές αρχές σχετικά με τη συλλογή δεδομένων των ευρωπαϊκών στατιστικών για τις επαγγελματικές ασθένειες 82 . Η νομοθετική δράση πρέπει να συνεχιστεί με αποτελεσματική εφαρμογή στον χώρο εργασίας. Οι εταιρείες μπορούν να χρησιμοποιήσουν το ευρύ φάσμα εργαλείων, πληροφοριών και ορθών πρακτικών που παρέχονται από τον EU-OSHA στο πλαίσιο της εκστρατείας «Υγιείς χώροι εργασίας» σχετικά με τις επικίνδυνες ουσίες 83 .

Τα υφιστάμενα έγγραφα καθοδήγησης ή παραδείγματα ορθής πρακτικής θα μπορούσαν να αναθεωρηθούν και να διανεμηθούν εκ νέου σε συνεργασία με τον EU-OSHA και/ή την ACSH και τη σχετική της ομάδα εργασίας. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει την εκ νέου δρομολόγηση εκστρατειών ευαισθητοποίησης τόσο για εργοδότες όσο και για εργαζομένους σχετικά με την πρόληψη των κινδύνων που προκύπτουν από την έκθεση των εργαζομένων στον μόλυβδο και στις διισοκυανικές ενώσεις. Επιπλέον, ο κλάδος θα μπορούσε να ενθαρρυνθεί να αναθεωρήσει το υλικό καθοδήγησης που χρησιμοποιείται για την υποστήριξη των εθελοντικών πρωτοβουλιών του.

Ο EU-OSHA αναπτύσσει επί του παρόντος καθοδήγηση σχετικά με τη χρήση της βιολογικής παρακολούθησης στον χώρο εργασίας. Πρόκειται για γενική καθοδήγηση, δηλαδή δεν αφορά ειδικά τον μόλυβδο, ωστόσο οι γενικές αρχές θα είναι συναφείς και χρήσιμες. Οι κατευθυντήριες γραμμές θα μπορούσαν να συνδράμουν τα κράτη μέλη και τους εργοδότες, ιδίως τις ΜΜΕ, να εφαρμόσουν προγράμματα βιολογικής παρακολούθησης και επιτήρησης της υγείας που υποστηρίζουν την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας πρότασης, ώστε να επιτευχθεί το υψηλότερο επίπεδο προστασίας.

•Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)

•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

2023/0033 (COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση της οδηγίας 98/24/ΕΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις οριακές τιμές για τον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του και τις διισοκυανικές ενώσεις

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 153 παράγραφος 2 στοιχείο β), σε συνδυασμό με την παράγραφο 1 στοιχείο α),

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 84 επεκτάθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2022/431 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 85 , ώστε να καλύπτει και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, συμπεριλαμβανομένου του μολύβδου και των ανόργανων ενώσεών του. Συνεπώς, τόσο η οδηγία 98/24/ΕΚ του Συμβουλίου 86 , τα παραρτήματα I και II της οποίας καλύπτουν ήδη τον εν λόγω χημικό παράγοντα και τις ενώσεις του, όσο και η οδηγία 2004/37/ΕΚ θεσπίζουν την ίδια οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης και βιολογική οριακή τιμή για τον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του. Οι εν λόγω οριακές τιμές δεν λαμβάνουν υπόψη τις τελευταίες επιστημονικές και τεχνικές εξελίξεις και πορίσματα που επιτρέπουν την ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων από τους κινδύνους που προκύπτουν από την επαγγελματική έκθεση σε αυτήν την επικίνδυνη τοξική για την αναπαραγωγή ουσία, όπως επιβεβαιώνεται επίσης από τα αποτελέσματα αξιολόγησης που διενεργήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 17α της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου 87 .

(2)Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3, η οδηγία 98/24/ΕΚ εφαρμόζεται στους καρκινογόνους παράγοντες, στους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και στις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες κατά την εργασία, με την επιφύλαξη αυστηρότερων ή ειδικότερων διατάξεων της οδηγίας 2004/37/ΕΚ. Για να εξασφαλιστεί ασφάλεια δικαίου και να αποφευχθούν τυχόν ασάφειες και πιθανή σύγχυση σχετικά με τις ισχύουσες οριακές τιμές για τον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του, οι εν λόγω οδηγίες θα πρέπει να τροποποιηθούν. Θα προβλεφθεί αναθεωρημένη δεσμευτική οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης και βιολογική οριακή τιμή μόνο στην οδηγία 2004/37/ΕΚ, και πιο συγκεκριμένα στα παραρτήματα III και ΙΙΙα που περιέχουν ειδικότερες διατάξεις για τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, όπως ο μόλυβδος και οι ανόργανες ενώσεις του. Συνεπώς, οι ειδικές διατάξεις που καθορίζουν την οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης για τον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του στο παράρτημα I της οδηγίας 98/24/ΕΚ και μια βιολογική οριακή τιμή για τον μόλυβδο και τις ιοντικές ενώσεις του στο παράρτημα II της οδηγίας 98/24/ΕΚ θα πρέπει να διαγραφούν.

(3)Θα πρέπει να καθοριστούν νέες και αναθεωρημένες οριακές τιμές λαμβανομένων υπόψη των διαθέσιμων πληροφοριών, περιλαμβανομένων επικαιροποιημένων επιστημονικών στοιχείων και τεχνικών δεδομένων, βάσει ενδελεχούς εκτίμησης των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων και της διαθεσιμότητας πρωτοκόλλων και τεχνικών για τη μέτρηση του επιπέδου έκθεσης στον χώρο εργασίας.

(4)Σύμφωνα με τις συστάσεις της επιτροπής αξιολόγησης κινδύνων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων, η οποία συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 88 , και της συμβουλευτικής επιτροπής για την ασφάλεια και την υγεία στο χώρο εργασίας, οι οριακές τιμές για την έκθεση διά της αναπνευστικής οδού καθορίζονται συνήθως σε σχέση με χρονοσταθμισμένο μέσο όρο περιόδου αναφοράς 8 ωρών (οριακές τιμές μακροχρόνιας έκθεσης). Για ορισμένες χημικές ουσίες, οι οριακές τιμές καθορίζονται επίσης σε σχέση με βραχύτερη περίοδο αναφοράς, κατά κανόνα για χρονοσταθμισμένο μέσο όρο έκθεσης 15 λεπτών (οριακές τιμές βραχυχρόνιας έκθεσης) προκειμένου να περιοριστούν, στο μέτρο του δυνατού, οι επιδράσεις που προκύπτουν από βραχυχρόνια έκθεση.

(5)Για να εξασφαλιστεί ένα πιο ολοκληρωμένο επίπεδο προστασίας, είναι επίσης αναγκαίο να εξεταστούν και άλλες οδοί απορρόφησης εκτός από την εισπνοή για τις διισοκυανικές ενώσεις, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας διείσδυσης μέσω του δέρματος. Περαιτέρω ενδείξεις για επικίνδυνες ουσίες και μείγματα καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 89 .

(6)Ο μόλυβδος και οι ανόργανες ενώσεις του είναι ουσίες τοξικές για την αναπαραγωγή κατόπιν επαγγελματικής έκθεσης που μπορούν να επηρεάσουν τόσο τη γονιμότητα όσο και την ανάπτυξη του εμβρύου και πληρούν τα κριτήρια ταξινόμησης ως τοξικές για την αναπαραγωγή (κατηγορία 1Α) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και, συνεπώς, είναι τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο βα) της οδηγίας 2004/37/ΕΚ.

(7)Η έκθεση διά του στόματος και διά της εισπνοής είναι αμφότερες σημαντικές οδοί για την πρόσληψη του μολύβδου και των ανόργανων ενώσεών του στο ανθρώπινο σώμα. Λαμβανομένων υπόψη των πλέον πρόσφατων επιστημονικών δεδομένων και των νέων πορισμάτων όσον αφορά τον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του, είναι αναγκαίο να βελτιωθεί η προστασία των εργαζομένων των οποίων η υγεία εκτίθεται σε δυνητικό κίνδυνο, μέσω της μείωσης τόσο της οριακής τιμής επαγγελματικής έκθεσης όσο και της βιολογικής οριακής τιμής για τον μόλυβδο. Συνεπώς, θα πρέπει να καθοριστεί αναθεωρημένη βιολογική οριακή τιμή ίση με 15 µg/100 ml αίματος, συνοδευόμενη από αναθεωρημένη οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης ίση με 0,03 mg/m3 ως χρονοσταθμισμένο μέσο όρο (TWA) για 8 ώρες.

(8)Επιπλέον, για να ενισχυθεί η επιτήρηση της υγείας των εργαζομένων που εκτίθενται στον μόλυβδο και στις ανόργανες ενώσεις του και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να εξασφαλιστεί η συμβολή στα μέτρα πρόληψης και προστασίας που πρέπει να ληφθούν από τον εργοδότη, είναι αναγκαίο να τροποποιηθούν οι υφιστάμενες απαιτήσεις που ισχύουν όταν οι εργαζόμενοι εκτίθενται σε ορισμένα επίπεδα μολύβδου και ανόργανων ενώσεων. Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να απαιτείται λεπτομερής ιατρική παρακολούθηση όταν η έκθεση στον μόλυβδο και στις ανόργανες ενώσεις του υπερβαίνει τα 0,015 mg/m3 στον αέρα (50 % της τρέχουσας OEL) ή τα 9 µg/100 ml αίματος (περίπου 60 % της τρέχουσας BLV).

(9)Θα πρέπει να θεσπιστούν ειδικά μέτρα όσον αφορά τη διαχείριση του κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής επιτήρησης της υγείας, η οποία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις περιστάσεις των μεμονωμένων εργαζομένων. Σύμφωνα με τις γενικές απαιτήσεις της οδηγίας 2004/37/ΕΚ, οι εργοδότες υποχρεούνται να εξασφαλίζουν την αντικατάσταση της ουσίας, όταν αυτό είναι τεχνικά εφικτό, τη χρήση κλειστών συστημάτων ή τη μείωση της έκθεσης στο χαμηλότερο τεχνικά εφικτό επίπεδο. Επιπλέον, όπως προτείνεται στη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας 90 , το επίπεδο του μολύβδου και των ανόργανων ενώσεών του στο αίμα στις γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις τιμές αναφοράς του γενικού πληθυσμού που δεν εκτίθεται στον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του κατά την εργασία στο αντίστοιχο κράτος μέλος. Η επιτροπή αξιολόγησης κινδύνων (RAC) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων (ECHA), η οποία συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 91 , συνέστησε τη χρήση βιολογικής τιμής καθοδήγησης (BGV), καθώς δεν υπήρχαν επαρκή επιστημονικά στοιχεία για τον καθορισμό BLV για τις γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία. Όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμα εθνικά επίπεδα αναφοράς, τα επίπεδα μολύβδου και των οργανικών ενώσεών του στο αίμα στις γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν την BGV των 4,5 µg/100 ml, όπως συνιστάται στη γνώμη της RAC 92 . Η BGV αποτελεί δείκτη έκθεσης αλλά όχι προσδιορίσιμων δυσμενών επιδράσεων στην υγεία. Συνεπώς, λειτουργεί ως δείκτης προειδοποίησης, που υποδεικνύει στους εργοδότες την ανάγκη να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε αυτόν τον συγκεκριμένο δυνητικό κίνδυνο και για τη λήψη μέτρων, ώστε να διασφαλιστεί ότι τυχόν έκθεση στον μόλυβδο και στις ανόργανες ενώσεις του δεν οδηγεί σε δυσμενείς επιδράσεις στην ανάπτυξη των εμβρύων ή των απογόνων των γυναικών εργαζομένων.

(10)Οι διισοκυανικές ενώσεις αποτελούν ουσίες ευαισθητοποιητικές του δέρματος και του αναπνευστικού συστήματος (ασθματογόνοι παράγοντες) που μπορούν να έχουν επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία του αναπνευστικού συστήματος, όπως επαγγελματικό άσθμα, ευαισθητοποίηση στις ισοκυανικές ενώσεις και βρογχική υπεραντιδραστικότητα, καθώς και δερματικές νόσους λόγω επαγγελματικής έκθεσης. Θεωρούνται επικίνδυνοι χημικοί παράγοντες κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο β) της οδηγίας 98/24/ΕΚ και, ως εκ τούτου, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της. Επί του παρόντος δεν υπάρχει δεσμευτική οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης ή οριακή τιμή βραχυχρόνιας έκθεσης για τις διισοκυανικές ενώσεις σε επίπεδο Ένωσης.

(11)Δεν είναι επιστημονικά εφικτό να προσδιοριστούν επίπεδα κάτω από τα οποία η έκθεση στις διισοκυανικές ενώσεις δεν θα είχε δυσμενείς επιδράσεις στην υγεία. Αντίθετα, μπορεί να καθοριστεί μια σχέση έκθεσης-κινδύνου, η οποία διευκολύνει τον καθορισμό οριακής τιμής επαγγελματικής έκθεσης λαμβανομένου υπόψη ενός αποδεκτού επιπέδου επιπλέον κινδύνου. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να θεσπιστούν οριακές τιμές για τις διισοκυανικές ενώσεις προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος με τη μείωση των επιπέδων έκθεσης. Ως εκ τούτου, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων επιστημονικών και τεχνικών δεδομένων, είναι δυνατό να οριστεί μια οριακή τιμή βραχυχρόνιας και μακροχρόνιας έκθεσης για την εν λόγω ομάδα χημικών παραγόντων.

(12)Οι διισοκυανικές ενώσεις μπορούν να απορροφηθούν μέσω του δέρματος και η έκθεση στις διισοκυανικές ενώσεις στον χώρο εργασίας ενδέχεται να έχει επίσης ως αποτέλεσμα την ευαισθητοποίηση του δέρματος και του αναπνευστικού συστήματος. Συνεπώς, είναι σκόπιμο να θεσπιστεί οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης 6 µg/m³ και οριακή τιμή βραχυχρόνιας έκθεσης 12 µg/m³ για την εν λόγω ομάδα χημικών παραγόντων και να της αποδοθεί η ένδειξη «δέρμα» και «ευαισθητοποίηση του δέρματος και του αναπνευστικού συστήματος».

(13)Ενδέχεται να είναι δύσκολο να τηρηθεί οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης ίση με 6 µg/m³ για τις διισοκυανικές ενώσεις, συνοδευόμενη από σχετική οριακή τιμή βραχυχρόνιας έκθεσης ίση με 12 µg/m³. Η δυσκολία αυτή οφείλεται σε ζητήματα τεχνικής εφικτότητας της μέτρησης και στον χρόνο που απαιτείται για την εφαρμογή μέτρων διαχείρισης κινδύνου, ιδίως σε κατάντη τομείς που περιλαμβάνουν δραστηριότητες όπως οι εφαρμογές χρωμάτων, η εργασία με μεταλλικό μόλυβδο, η κατεδάφιση, η επισκευή και η διαχείριση απομετάλλων, η διαχείριση άλλων αποβλήτων και η αποκατάσταση του εδάφους. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να ισχύει μεταβατική τιμή 10 µg/m³ με σχετική οριακή τιμή βραχυχρόνιας έκθεσης ίση με 20 µg/m³ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028.

(14)Η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της επιτροπής αξιολόγησης κινδύνων, η οποία γνωμοδότησε και για τις δύο ουσίες. Η Επιτροπή πραγματοποίησε διαβούλευση σε δύο στάδια με τους κοινωνικούς εταίρους σε επίπεδο Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 154 της Συνθήκης. Ζήτησε επίσης τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας, η οποία εξέδωσε γνώμες σχετικά με την αναθεώρηση των οριακών τιμών για τον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του 93 και τη θέσπιση επαγγελματικής οριακής τιμής για τις διισοκυανικές ενώσεις 94 , με συστάσεις για κατάλληλες ενδείξεις.

(15)Οι οριακές τιμές που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να ελέγχονται και να επανεξετάζονται τακτικά, ώστε να διασφαλίζεται συνοχή με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006.

(16)Ο στόχος της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους οι οποίοι προκύπτουν ή ενδέχεται να προκύψουν από την έκθεση σε χημικούς παράγοντες και τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες κατά την εργασία, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης των κινδύνων αυτών, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη όταν ενεργούν μεμονωμένα. Αντιθέτως, ο στόχος αυτός, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων του, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης. Επομένως, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, που ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη αυτού του στόχου.

(17)Δεδομένου ότι η παρούσα οδηγία αφορά την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων στον χώρο εργασίας τους, θα πρέπει να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο εντός δύο ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της.

(18)Συνεπώς, οι οδηγίες 98/24/ΕΟΚ και 2004/37/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 98/24/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1) το παράρτημα I τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα I της παρούσας οδηγίας·

2) στο παράρτημα II απαλείφονται τα σημεία 1, 1.1, 1.2 και 1.3.

Άρθρο 2

Τα παραρτήματα III και IIIα της οδηγίας 2004/37/ΕΚ τροποποιούνται σύμφωνα με το παράρτημα II της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 3

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο εντός δύο ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 5

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

(1)    Άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

(2)     https://op.europa.eu/webpub/empl/european-pillar-of-social-rights/el/index.html  

(3)    Το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020 [COM(2014) 332 final της 6.6.2014]· ανακοίνωση της Επιτροπής Ασφαλέστερη και υγιέστερη εργασία για όλους — Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας και της πολιτικής της ΕΕ για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία [COM(2017) 12 final της 10.1.2017]· ανακοίνωση της Επιτροπής Μια ισχυρή Ευρώπη για δίκαιες μεταβάσεις [COM(2020) 14 final της 14.1.2020], Στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2021-2027 [COM(2021) 323 final της 28.7.2021].

(4)    Οδηγία 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες, μεταλλαξιογόνους παράγοντες ή τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου) (ΕΕ L 158 της 30.4.2004, σ. 50).

(5)    Οδηγία 98/24/ΕΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1998, για την προστασία της υγείας και ασφαλείας των εργαζομένων κατά την εργασία από κινδύνους οφειλομένους σε χημικούς παράγοντες (14η ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) (ΕΕ L 131 της 5.5.1998, σ. 11).

(6)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών Σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων [COM(2021) 102 final].

(7)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών Στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2021-2027 Ασφάλεια και υγεία στην εργασία σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο εργασίας [COM(2021) 323 final].

(8)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών Στρατηγική για τη βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων — Για ένα περιβάλλον χωρίς τοξικές ουσίες [COM(2020) 667 final].

(9)    Η τοξικότητα των ανόργανων ενώσεων μολύβδου για την αναπαραγωγική υγεία οφείλεται στην περιεκτικότητά τους σε μόλυβδο. Ως εκ τούτου, η επιτροπή αξιολόγησης κινδύνων (RAC) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων υποστηρίζει μια ομαδική προσέγγιση για την κάλυψη ευρέος φάσματος μεμονωμένων ουσιών που περιέχουν μόλυβδο.

(10)    Ο όρος «διισοκυανικές ενώσεις» είναι ένας συλλογικός όρος που καλύπτει διάφορες μεμονωμένες διισοκυανικές χημικές ουσίες. Περιλαμβάνει τουλάχιστον 25 διαφορετικές διισοκυανικές ενώσεις, εκ των οποίων οι 11 αντιπροσωπεύουν πάνω από το 99 % της καταχωρισμένης ποσότητας βάσει του κανονισμού REACH (ECHA 2019).

(11)    Balmes J, Becklake M, Blanc P et al. (2003) American Thoracic Society Statement: occupational contribution to the burden of airway disease. Am J Crit Care Med. 167:787- 797.

(12)    Οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης (OEL) είναι το όριο του χρονοσταθμισμένου μέσου όρου συγκέντρωσης ενός χημικού παράγοντα στον αέρα της ζώνης αναπνοής ενός εργαζομένου σε σχέση προς μια συγκεκριμένη περίοδο αναφοράς, κατά κανόνα 8 ωρών.

(13)    Βιολογική οριακή τιμή (BLV) είναι το όριο συγκέντρωσης, στο κατάλληλο βιολογικό μέσο, του σχετικού παράγοντα, του μεταβολίτη του ή ενός δείκτη επίδρασης.

(14)    Η OEL μετράται σε περίοδο 8 ωρών η οποία αντικατοπτρίζει μια εργάσιμη ημέρα. Η οριακή τιμή βραχυχρόνιας έκθεσης (STEL) προσδιορίζεται συνήθως σε περίοδο αναφοράς 15 λεπτών και χρησιμοποιείται όταν οι εκθέσεις σύντομης διάρκειας, όπως οι αιχμές έκθεσης, σχετίζονται με την εμφάνιση προβλημάτων υγείας.

(15)    Βλ. υποσημείωση 5.

(16)    Βλ. υποσημείωση 4.

(17)    Οδηγία (ΕΕ) 2022/431 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2022, για την τροποποίηση της οδηγίας 2004/37/ΕΚ σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία (ΕΕ L 88 της 16.3.2022, σ. 1).

(18)    Μελέτη σχετικά με τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=738&langId=el&pubId=8220&furtherPubs=yes  

(19)    Ο κανονισμός REACH απαγορεύει τη χρήση μολύβδου στα χρώματα βαφής, με την επιφύλαξη ορισμένων παρεκκλίσεων (παράρτημα 8). Ωστόσο, οι εργαζόμενοι μπορεί να εκτίθενται στον μόλυβδο όταν εργάζονται σε κτίρια και κατασκευές που βάφτηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του περιορισμού.

(20)    RPA (2021), Study on collecting information on substances with the view to analyse the health, socio-economic and environmental impacts in connection with possible amendments of Directive 98/24/EC (Chemical Agents) and Directive 2009/148/EC (Asbestos) [Μελέτη για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με ουσίες με σκοπό την ανάλυση των επιπτώσεων στην υγεία καθώς και των κοινωνικοοικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων που ενδέχεται να έχουν οι πιθανές τροποποιήσεις της οδηγίας 98/24/ΕΚ (χημικοί παράγοντες) και της οδηγίας 2009/148/ΕΚ (αμίαντος)]. Τελική έκθεση για τον μόλυβδο και τις ενώσεις του και τελική έκθεση για τις διισοκυανικές ενώσεις (εξωτερική μελέτη που υποστηρίζει την έκθεση εκτίμησης των επιπτώσεων).

(21)    Οδηγία 82/605/EOK του Συμβουλίου, της 28ης Ιουλίου 1982, για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που παρουσιάζονται συνεπεία της εκθέσεώς τους στο μεταλλικό μόλυβδο και στις ενώσεις ιόντων του κατά τη διάρκεια της εργασίας (πρώτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 8 της οδηγίας 80/1107/EOK) (ΕΕ L 247 της 23.8.1982, σ. 12).

(22)     https://op.europa.eu/el/publication-detail/-/publication/b8827eb0-bb69-4193-9d54-8536c02080c1/language-el  

(23)    Γνώμη της RAC σχετικά με τον μόλυβδο (2020) https://echa.europa.eu/documents/10162/ed7a37e4-1641-b147-aaac-fce4c3014037 . Γνώμη της RAC σχετικά με τις διισοκυανικές ενώσεις (2020) https://echa.europa.eu/documents/10162/4ea3b5ee-141b-63c9-8ffd-1c268dda95e9 .

(24)    Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/45/ΕΚ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1488/94 της Επιτροπής καθώς και της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 91/155/ΕΟΚ, 93/67/ΕΟΚ, 93/105/ΕΚ και 2000/21/ΕΚ (ΕΕ L 396 της 30.12.2006, σ. 1).

(25)    Γνώμη της ACSH σχετικά με τον μόλυβδο (2021) https://circabc.europa.eu/ui/group/cb9293be-4563-4f19-89cf-4c4588bd6541/library/60b206e1-ee10-40c2-9540-fb6510c11a0c/details      Γνώμη της ACSH σχετικά με τις διισοκυανικές ενώσεις (2021) https://circabc.europa.eu/ui/group/cb9293be-4563-4f19-89cf-4c4588bd6541/library/0d11d394-b1e8-4e1a-a962-5ad60f4ab2ae/details  

(26)    Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος του εργατικού δυναμικού σε τομείς στους οποίους χρησιμοποιείται μόλυβδος είναι άνδρες (περίπου 97 %).

(27)    Ωστόσο, τα δεδομένα σχετικά με τις προσδιορίσιμες επιπτώσεις στην υγεία δεν επαρκούν για την ορθή τους αξιολόγηση. (Βλ. τμήμα κατωτέρω σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων).

(28)    Οι βιολογικές τιμές καθοδήγησης (BGV) είναι τιμές σχετιζόμενες με την έκθεση, οι οποίες αντιπροσωπεύουν την ανώτερη συγκέντρωση του χημικού παράγοντα ή ενός από τους μεταβολίτες του σε οποιοδήποτε κατάλληλο βιολογικό μέσο που αντιστοιχεί σε ένα ορισμένο εκατοστημόριο (συνήθως το 90ό ή το 95ο εκατοστημόριο) σε καθορισμένο πληθυσμό αναφοράς. Όταν τα διαθέσιμα δεδομένα δεν υποστηρίζουν τον υπολογισμό BLV, μπορεί να καθοριστεί βιολογική τιμή καθοδήγησης (BGV). Οι BGV συχνά αποκαλούνται επίσης τιμές αναφοράς. Μπορεί να είναι χρήσιμες για τους εργαζομένους, τους εργοδότες και τους ιατρούς εργασίας όταν ασχολούνται με ζητήματα προστασίας των εργαζομένων. Για παράδειγμα, μπορούν να αποτελέσουν δείκτη επαγγελματικής έκθεσης που ενδέχεται να απαιτεί προσοχή για να εξεταστεί η ανάγκη λήψης πρόσθετων μέτρων διαχείρισης κινδύνου. Οι BGV δεν αποτελούν οριακή τιμή για τις επιπτώσεις στην υγεία. Πηγή: https://echa.europa.eu/documents/10162/23036412/ircsa_r8_appendix_oels_en.pdf/f1d45aca-193b-a7f5-55ce-032b3a13f9d8

(29)    Βλ. υποσημείωση 23.

(30)    Κανονισμός (ΕΕ) 2020/1149 της Επιτροπής, της 3ης Αυγούστου 2020, για την τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) όσον αφορά τις διισοκυανικές ενώσεις (ΕΕ L 252 της 4.8.2020, σ. 24).

(31)    Οι διισοκυανικές ουσίες έχουν κοινό μηχανισμό πρόκλησης υπερευαισθησίας. Ως εκ τούτου, η RAC υποστηρίζει μια ομαδική προσέγγιση για την κάλυψη ευρέος φάσματος μεμονωμένων διισοκυανικών ουσιών.

(32)    Balmes J, Becklake M, Blanc P et al. (2003) American Thoracic Society Statement: occupational contribution to the burden of airway disease. Am J Crit Care Med. 167:787- 797.

(33)     https://www.hse.gov.uk/statistics/causdis/asthma.pdf  

(34)     https://academic.oup.com/annweh/article/65/8/893/6247067  

(35)    RPA (2021), βλ. υποσημείωση 20.

(36)    Βλ. υποσημείωση 20.

(37)    Η ομάδα NCO αναφέρεται στο άτομο αζώτου, άνθρακα και οξυγόνου της ισοκυανικής ομάδας.

(38)    Διάφορες επιτροπές εμπειρογνωμόνων κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η κοινή αξιολόγηση για όλες τις διισοκυανικές ενώσεις με βάση τη συγκέντρωση NCO είναι κατάλληλη. Η RAC προτείνει επίσης αυτή την προσέγγιση, αλλά δηλώνει επίσης ότι δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για την αξιολόγηση των διαφορών ισχύος για τις μεμονωμένες διισοκυανικές ενώσεις.

(39)    Στη γνώμη της RAC αναφέρεται ότι υπάρχουν δείκτες σύμφωνα με τους οποίους οι αιχμές έκθεσης είναι σημαντικές για τον κίνδυνο ανάπτυξης άσθματος. Ωστόσο, η μέτρηση των αιχμών έκθεσης σε επιδημιολογικές μελέτες στον άνθρωπο δεν είναι πρακτικά δυνατή λόγω δυσκολιών μέτρησης.

(40)    RPA (2021), βλ. υποσημείωση 20.

(41)    Βλ. υποσημείωση 3.

(42)    Οδηγία 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία (ΕΕ L 183 της 29.6.1989, σ. 1).

(43)    ΕΕ C 326 της 26.10.2012, σ. 391.

(44)    Ο μόλυβδος μπορεί να διαπεράσει τον πλακούντα με αποτέλεσμα η συγκέντρωση μολύβδου στο αίμα στον ομφάλιο λώρο κατά τη γέννηση να βρίσκεται κοντά στο επίπεδο μολύβδου στο αίμα της μητέρας (πηγή: RPA, τμήμα 2.2.4.7 της εξωτερικής μελέτης του 2021, βλ. υποσημείωση 19).

(45)    Οδηγία 92/85/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων (ΕΕ L 348 της 28.11.1992, σ. 1).

(46)    Βλ. υποσημείωση 25.

(47)    Βλ. υποσημείωση 23.

(48)    Βλ. γνώμη της RAC, υποσημείωση 23.

(49)    Μια πρώτη κοινή συνεδρίαση των αρμόδιων αρχών για τον κανονισμό REACH και των ομάδων συμφερόντων της ACSH/WPC πραγματοποιήθηκε στις 5 Απριλίου 2022 για να συζητηθούν οι πτυχές που αφορούν την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία στο πλαίσιο της τρέχουσας αναθεώρησης του κανονισμού REACH.

(50)     https://echa.europa.eu/documents/10162/22dd9386-7fac-4e8d-953a-ef3c71025ad4  

(51)     https://echa.europa.eu/documents/10162/ffd7653b-98cc-4bcc-9085-616559280314  

(52)     https://echa.europa.eu/documents/10162/61845f2b-f319-ab2e-24aa-6fc4f8fc150f  

(53)     https://echa.europa.eu/documents/10162/503ac424-3bcb-137b-9247-09e41eb6dd5a  

(54)    Βλ. υποσημείωση 25.

(55)     https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A52020PC0798

(56)    https://www.hbm4eu.eu/about-us/

(57)    Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. Scholten, B· Kenny, L· Duca, R· Pronk, A· Santonen, T· Galea, K.S· Loh, M· Huumonen, K· Sleeuwenhoek, A· Creta, M· Godderis, L· και Jones, K. 2020. Biomonitoring for occupational exposure to diisocyanates: A systematic review. Annals of Work Exposures and Health 64(6): 569-585. https://academic.oup.com/annweh/article/64/6/569/5822987?login=true  

(58)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου. [COM(2021) 44 final].

(59)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών Κύμα ανακαινίσεων για την Ευρώπη — οικολογικά κτίρια, θέσεις εργασίας, καλύτερη ζωή [COM(2020) 662 final].

(60)    BG, CZ, DK, DE, FR, HR, IT, LV, HU, NL, PL, SI, SK, FI, SE.

(61)    HR, IE, LT.

(62)    RPA (2021), βλ. υποσημείωση 21.

(63)    Βλ. υποσημείωση 23.

(64)    Η διαδικασία για τον καθορισμό και/ή την αναθεώρηση των οριακών τιμών περιλαμβάνει τον προσδιορισμό από την Επιτροπή ουσιών προτεραιότητας για επιστημονική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών σε επίπεδο κρατών μελών και κοινωνικών εταίρων, επιστημονική αξιολόγηση της επιτροπής αξιολόγησης κινδύνων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων, δημόσια διαβούλευση, τριμερή διαβούλευση με εκπροσώπους των εργοδοτών, των εργαζομένων και των κυβερνήσεων μέσω της συμβουλευτικής επιτροπής για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας, καθώς και εκτίμηση των επιπτώσεων βάσει εξωτερικής μελέτης.

(65)     https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52017SC0010&from=en  

(66)    Βλ. υποσημείωση 3.

(67)    Η RAC συνιστά να αναφέρεται στην οδηγία για τους χημικούς παράγοντες ότι η έκθεση των γόνιμων γυναικών στον μόλυβδο θα πρέπει να αποφεύγεται ή να ελαχιστοποιείται στον χώρο εργασίας, διότι η BLV για τον μόλυβδο δεν προστατεύει τους απογόνους των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία. Κατά την άποψη της ETUC, αυτό εισάγει διακρίσεις, καθώς θα μπορούσε να δημιουργήσει μια κατάσταση όπου οι γυναίκες ενδέχεται να μην προσλαμβάνονται σε χώρους εργασίας όπου μπορούν να εκτεθούν στον μόλυβδο και στις ενώσεις του.

(68)    Βλ. υποσημείωση 45.

(69)     Βλ. υποσημείωση 24.  

(70)    Βλ. υποσημείωση 25.

(71)     Βλ. υποσημείωση  25.

(72)    Για λεπτομερή επισκόπηση των αποκλινουσών απόψεων, βλ. τη γνώμη της ACSH (βλ. υποσημείωση 25) και την έκθεση εκτίμησης των επιπτώσεων που συνοδεύει την παρούσα πρόταση.

(73)    Ο χρόνος που απαιτείται για να μειωθεί η συγκέντρωσή του κατά το ήμισυ.

(74)    Βλ. υποσημείωση 23.

(75)    Βλ. υποσημειώσεις 31 και 37.

(76)    RPA (2021), βλ. υποσημείωση 20. Όταν ξεκίνησε η μελέτη, τόσο η θέσπιση οριακών τιμών για τις διισοκυανικές ενώσεις όσο και η επικαιροποίηση των οριακών τιμών για τον μόλυβδο επρόκειτο να πραγματοποιηθούν βάσει της οδηγίας για τους χημικούς παράγοντες. Ωστόσο, η έκθεση εκτίμησης των επιπτώσεων συντάχθηκε μετά τη συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, τον Ιανουάριο του 2022, για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας για τους καρκινογόνους και μεταλλαξιογόνους παράγοντες και, συνεπώς, έλαβε υπόψη τη συμπερίληψη των τοξικών για την αναπαραγωγή ουσιών στην οδηγία για τους καρκινογόνους παράγοντες, τους μεταλλαξιογόνους παράγοντες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες και τις συνέπειές της.

(77)    Γνώμη της RAC. Βλ. υποσημείωση 23.

(78)    Βλ. υποσημείωση 25.

(79)    Διατίθενται στην ακόλουθη διεύθυνση: https://commission.europa.eu/law/law-making-process/planning-and-proposing-law/better-regulation/better-regulation-guidelines-and-toolbox_el .

(80)    Οι εταιρείες με δραστηριότητες που σχετίζονται με τον μόλυβδο θα επιβαρυνθούν μόνο με το κόστος των ΜΔΚ.

(81)    Εργαλείο #22 της εργαλειοθήκης για τη βελτίωση της νομοθεσίας για τις ΜΜΕ.

(82)     https://ec.europa.eu/eurostat/web/experimental-statistics/european-occupational-diseases-statistics  

(83)    Η εκστρατεία επιδίωξε διάφορους στόχους, μεταξύ άλλων την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία της πρόληψης κινδύνων από επικίνδυνες ουσίες, την προώθηση της εκτίμησης κινδύνου, την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τους κινδύνους έκθεσης σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία και την αύξηση της γνώσης του νομοθετικού πλαισίου. Η εκστρατεία πραγματοποιήθηκε την περίοδο 2018-2019. Ένα από τα γνωρίσματα της εκστρατείας είναι μια βάση δεδομένων καθοδήγησης και ορθών πρακτικών που διατίθεται στη διεύθυνση https://osha.europa.eu/el/themes/dangerous-substances/practical-tools-dangerous-substances .

(84)    Οδηγία 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου) (ΕΕ L 158 της 30.4.2004, σ. 50).

(85)    Οδηγία (ΕΕ) 2022/431 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2022, για την τροποποίηση της οδηγίας 2004/37/ΕΚ σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία (ΕΕ L 88 της 16.3.2022, σ. 1).

(86)    Οδηγία 98/24/ΕΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1998, για την προστασία της υγείας και ασφαλείας των εργαζομένων κατά την εργασία από κινδύνους οφειλομένους σε χημικούς παράγοντες (14η ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) (ΕΕ L 131 της 5.5.1998, σ. 11).

(87)    Οδηγία 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία (ΕΕ L 183 της 29.6.1989, σ. 1).

(88)    Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/45/ΕΚ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1488/94 της Επιτροπής καθώς και της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 91/155/ΕΟΚ, 93/67/ΕΟΚ, 93/105/ΕΚ και 2000/21/ΕΚ (ΕΕ L 396 της 30.12.2006, σ. 1).

(89)    Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των ουσιών και των μειγμάτων, την τροποποίηση και την κατάργηση των οδηγιών 67/548/ΕΟΚ και 1999/45/ΕΚ και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 (ΕΕ L 353 της 31.12.2008, σ. 1).

(90)    Γνώμη της ACSH σχετικά με τον μόλυβδο (2021) https://circabc.europa.eu/ui/group/cb9293be-4563-4f19-89cf-4c4588bd6541/library/60b206e1-ee10-40c2-9540-fb6510c11a0c/details  

(91)    Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/45/ΕΚ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1488/94 της Επιτροπής καθώς και της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 91/155/ΕΟΚ, 93/67/ΕΟΚ, 93/105/ΕΚ και 2000/21/ΕΚ (ΕΕ L 396 της 30.12.2006, σ. 1).

(92)    Σχετικά με την αξιολόγηση των οριακών τιμών επαγγελματικής έκθεσης για τον μόλυβδο και τις ενώσεις του, η οποία εκδόθηκε στις 11 Ιουνίου 2020. (Βλ. τμήμα 8.2.4. του παραρτήματος της γνώμης). https://echa.europa.eu/documents/10162/ed7a37e4-1641-b147-aaac-fce4c3014037 .

(93)    Βλ. υποσημείωση 8.

(94)    Γνώμη της ACSH σχετικά με τις διισοκυανικές ενώσεις (2021) https://circabc.europa.eu/ui/group/cb9293be-4563-4f19-89cf-4c4588bd6541/library/0d11d394-b1e8-4e1a-a962-5ad60f4ab2ae/details  

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 13.2.2023

COM(2023) 71 final

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

της

πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλιου και του Συμβουλίου

για την τροποποίηση της οδηγίας 98/24/ΕΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις οριακές τιμές για τον μόλυβδο και τις ανόργανες ενώσεις του και τις διισοκυανικές ενώσεις

{SEC(2023) 67 final} - {SWD(2023) 34 final} - {SWD(2023) 35 final} - {SWD(2023) 36 final}

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Τα παραρτήματα III και IIIα της οδηγίας 2004/37/ΕΚ τροποποιούνται ως ακολούθως:

1)    στο παράρτημα ΙΙΙ, σημείο Α,

η σειρά που αφορά τον ανόργανο μόλυβδο και τις ενώσεις του αντικαθίσταται από την ακόλουθη:

«