This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52020PC0227
Recommendation for a COUNCIL DECISION authorising the opening of negotiations on behalf of the European Union for the conclusion of a protocol to the Sustainable Fisheries Partnership Agreement with the Government of Cook Islands
Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για πρωτόκολλο της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ
Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για πρωτόκολλο της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ
COM/2020/227 final
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 9.6.2020
COM(2020) 227 final
Σύσταση για
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για πρωτόκολλο της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ
{SWD(2020) 102 final} - {SWD(2020) 103 final}
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Η Επιτροπή προτείνει τη διαπραγμάτευση νέου πρωτοκόλλου που να ανταποκρίνεται στις σημερινές δυνατότητες και ανάγκες του στόλου των κρατών μελών και να ευθυγραμμίζεται με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 σχετικά με την Κοινή Αλιευτική Πολιτική και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 19ης Μαρτίου 2012, σχετικά με ανακοίνωση της Επιτροπής για την εξωτερική διάσταση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η κυβέρνηση των Νήσων Κουκ συνήψαν συμφωνία σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας 1 με ισχύ από τις 14 Οκτωβρίου 2016 2 . Το πρωτόκολλο εφαρμογής της εν λόγω συμφωνίας θα λήξει στις 13 Οκτωβρίου 2020. Στο εν λόγω πρωτόκολλο καθορίζονται οι αλιευτικές δυνατότητες για τον στόλο της Ένωσης και η αντίστοιχη χρηματική αντιπαροχή που καταβάλλεται από την Ένωση και τους πλοιοκτήτες.
Σύμφωνα με το πρωτόκολλο προβλέπονται 385 000 EUR για το πρώτο και το δεύτερο έτος και 350 000 EUR για το τρίτο και το τέταρτο έτος από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ως χρηματική αντιπαροχή για την πρόσβαση σε βάρος αναφοράς 7 000 τόνων ετησίως. Επιπλέον, οι πλοιοκτήτες της ΕΕ καταβάλλουν τέλη άδειας με βάση τις τιμές που καθορίζονται στο πρωτόκολλο για την ποσόστωση που έχει κατανεμηθεί. Επιπλέον των ποσών αυτών, παρέχονται επίσης 350 000 EUR ετησίως από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για τη στήριξη της τομεακής αλιευτικής πολιτικής των Νήσων Κουκ κατά την τετραετή διάρκεια του πρωτοκόλλου.
Η συμφωνία σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας (ΣΣΒΑ) με τις Νήσους Κουκ προβλέπει δυνατότητες αλιείας τόνου και άκρως μεταναστευτικών ειδών για ενωσιακά σκάφη από δύο κράτη μέλη (Ισπανία και Γαλλία). Επί του παρόντος, η ΣΣΒΑ με τις Νήσους Κουκ είναι η μόνη ενεργός συμφωνία στον Ειρηνικό Ωκεανό 3 .
Οι ΣΣΒΑ συμβάλλουν στη διεθνή προώθηση των στόχων της ΚΑΠ, διασφαλίζοντας ότι οι αλιευτικές δραστηριότητες της Ένωσης εκτός των υδάτων της βασίζονται στις ίδιες αρχές και στα ίδια πρότυπα που ισχύουν βάσει του ενωσιακού δικαίου. Επιπλέον, οι ΣΣΒΑ προωθούν την επιστημονική συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των εταίρων της και προωθούν τη διαφάνεια και τη βιωσιμότητα για την καλύτερη διαχείριση των αλιευτικών πόρων. Οι ΣΣΒΑ ενθαρρύνουν τη διακυβέρνηση μέσω της υποστήριξης της παρακολούθησης, του ελέγχου και της επιτήρησης των δραστηριοτήτων των εθνικών και ξένων στόλων και μέσω της παροχής χρηματοδότησης για την καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης (ΠΛΑ) αλιείας, ενώ συμβάλλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη του τοπικού αλιευτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένης της αξιοπρεπούς εργασίας που συνδέεται με τις αλιευτικές δραστηριότητες. Οι ΣΣΒΑ ενισχύουν τη θέση της ΕΕ στις διεθνείς και περιφερειακές αλιευτικές οργανώσεις: συγκεκριμένα, στην περίπτωση των Νήσων Κουκ, στην Επιτροπή Αλιείας Δυτικού και Κεντρικού Ειρηνικού (WCPFC) 4 . Τέλος, η χορήγηση των αλιευτικών δυνατοτήτων στο πλαίσιο των ΣΣΒΑ βασίζεται στις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και συμβάλλει στη βελτίωση της συμμόρφωσης με τα διεθνή μέτρα.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η διαπραγμάτευση νέου πρωτοκόλλου με τις Νήσους Κουκ συνάδει με την εξωτερική δράση της ΕΕ έναντι των χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ), και ιδίως με τους στόχους της Ένωσης όσον αφορά τον σεβασμό των δημοκρατικών αρχών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Νομική βάση της απόφασης αποτελεί το άρθρο 218 παράγραφοι 3 και 4 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), στο πέμπτο μέρος σχετικά με την εξωτερική δράση της Ένωσης, τίτλος V σχετικά με τις διεθνείς συμφωνίες, το οποίο καθορίζει τη διαδικασία για τη διαπραγμάτευση και τη σύναψη συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Άνευ αντικειμένου, αποκλειστική αρμοδιότητα.
•Αναλογικότητα
Η απόφαση είναι ανάλογη προς τον στόχο.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Η νομική πράξη προβλέπεται στο άρθρο 218 παράγραφος 3 και στο άρθρο 218 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Το 2019-2020 η Επιτροπή διεξήγαγε εκ των υστέρων αξιολόγηση του ισχύοντος πρωτοκόλλου στο πλαίσιο της ΣΣΒΑ ΕΕ / Νήσων Κουκ, καθώς και εκ των προτέρων αξιολόγηση για την ενδεχόμενη ανανέωση του πρωτοκόλλου. Τα συμπεράσματα της αξιολόγησης παρατίθενται σε χωριστό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής 5 .
Η αξιολόγηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει σταθερό ενδιαφέρον από την πλευρά του αλιευτικού κλάδου της ΕΕ (θυννοειδή) για δραστηριοποίηση στην αλιευτική ζώνη των Νήσων Κουκ και ότι η ανανέωση του πρωτοκόλλου αποτελεί σαφώς την προτιμώμενη επιλογή. Η μη ανανέωση του πρωτοκόλλου θα στερούσε από την ΕΕ ένα μέσο ικανό να ανταποκριθεί στις ανάγκες των διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών, καθώς και στις δικές της ανάγκες όσον αφορά την ενίσχυση της παγκόσμιας διακυβέρνησης των ωκεανών στον Δυτικό και Κεντρικό Ειρηνικό Ωκεανό, μέσω του πολυμερούς πλαισίου της Επιτροπής Αλιείας Δυτικού και Κεντρικού Ειρηνικού (WCPFC).
Όσον αφορά τις Νήσους Κουκ, η παρέμβαση της ΕΕ προσδίδει προστιθέμενη αξία από πλευράς διασφάλισης δημοσιονομικών εσόδων σε πολυετή βάση, παρέχει μια επίσημη πλατφόρμα για τον τομεακό διάλογο και τις απευθείας ανταλλαγές με την ΕΕ όσον αφορά τη συνεργασία, καθώς και ένα πλαίσιο για την από κοινού παρακολούθηση και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων της ΕΕ. Η ΣΣΒΑ συμβάλλει στην προώθηση υπεύθυνων αλιευτικών πρακτικών και παρέχει πρόσβαση σε ειδικό κονδύλιο του προϋπολογισμού (τομεακή στήριξη) για τη χρηματοδοτική στήριξη της εφαρμογής της εθνικής αλιευτικής πολιτικής των Νήσων Κουκ.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Στο πλαίσιο της αξιολόγησης, ζητήθηκε η γνώμη των κρατών μελών, εκπροσώπων του κλάδου, διεθνών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και των αλιευτικών αρχών και της κοινωνίας των πολιτών των Νήσων Κουκ. Πραγματοποιήθηκαν επίσης διαβουλεύσεις στο πλαίσιο του γνωμοδοτικού συμβουλίου για την υπερπόντια αλιεία.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Άνευ αντικειμένου.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Άνευ αντικειμένου.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Άνευ αντικειμένου.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Στη συμφωνία σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας περιλαμβάνεται ρήτρα σχετικά με τις συνέπειες των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Στις δημοσιονομικές επιπτώσεις που συνδέονται με το νέο πρωτόκολλο περιλαμβάνεται η καταβολή χρηματικής αντιπαροχής στις Νήσους Κουκ, που να είναι συμβατή με το τρέχον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ), ιδίως όσον αφορά τις πιστώσεις για το κονδύλιο του προϋπολογισμού 6 που αφορά τις συμφωνίες σύμπραξης βιώσιμης αλιείας. Τα ετήσια ποσά για τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωμές καθορίζονται στην ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένης της γραμμής του αποθεματικού για τις προτάσεις που δεν έχουν τεθεί σε ισχύ στις αρχές του έτους.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να αρχίσουν κατά το δεύτερο ή το τρίτο τρίμηνο του 2020.
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Η Επιτροπή συνιστά:
- να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή από το Συμβούλιο για την έναρξη και τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με στόχο τη σύναψη νέου πρωτοκόλλου της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας με την κυβέρνηση των Νήσων Κουκ·
- να οριστεί η Επιτροπή ως διαπραγματευτής της ΕΕ επί του θέματος αυτού·
- να διεξαχθούν οι εν λόγω διαπραγματεύσεις από την Επιτροπή σε συνεννόηση με την ειδική επιτροπή, σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
- να εγκρίνει το Συμβούλιο τις οδηγίες διαπραγμάτευσης που προσαρτώνται στην παρούσα σύσταση.
Σύσταση για
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για πρωτόκολλο της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 218, παράγραφοι 3 και 4,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Θα πρέπει να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με σκοπό τη σύναψη νέου πρωτοκόλλου της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ.
(2)Θα πρέπει, επίσης, σε περίπτωση που είναι απαραίτητο ώστε να αποφευχθεί η παρατεταμένη διακοπή των αλιευτικών δραστηριοτήτων, να δοθεί εξουσιοδότηση για τη διαπραγμάτευση περιορισμένης παράτασης του ισχύοντος πρωτοκόλλου της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ 7 ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να διαπραγματευτεί, εξ ονόματος της Ένωσης, νέο πρωτόκολλο της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας με την κυβέρνηση των Νήσων Κουκ.
Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται επίσης να διαπραγματευτεί περιορισμένη παράταση του ισχύοντος πρωτοκόλλου της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ.
Άρθρο 2
Οι οδηγίες διαπραγμάτευσης παρατίθενται στο παράρτημα.
Άρθρο 3
Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σε διαβούλευση με την Ομάδα «Εξωτερική Αλιευτική Πολιτική» του Συμβουλίου.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 9.6.2020
COM(2020) 227 final
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
της
Σύστασης για
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για πρωτόκολλο της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ
{SWD(2020) 102 final} - {SWD(2020) 103 final}
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Οδηγίες για τη διαπραγμάτευση νέου πρωτοκόλλου της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ
Σκοπός των διαπραγματεύσεων είναι η σύναψη πρωτοκόλλου της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 1 και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 19ης Μαρτίου 2012 2 , σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 13ης Ιουλίου 2011, για την εξωτερική διάσταση της κοινής αλιευτικής πολιτικής 3 .
Προκειμένου να εξασφαλιστεί, μέσω του εν λόγω νέου πρωτοκόλλου, η προώθηση της βιώσιμης και υπεύθυνης αλιείας, οι διαπραγματευτικοί στόχοι της Επιτροπής θα πρέπει να βασίζονται στα ακόλουθα:
·να διασφαλιστεί η πρόσβαση στην αλιευτική ζώνη των Νήσων Κουκ και η παραχώρηση των αναγκαίων αδειών ώστε τα σκάφη του στόλου της Ένωσης να αλιεύουν στην εν λόγω ζώνη·
·να ληφθούν δεόντως υπόψη οι βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές συμβουλές και τα σχετικά σχέδια διαχείρισης που θεσπίζονται από περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης της αλιείας (ΠΟΔΑ), για να διασφαλιστεί και να ενισχυθεί η περιβαλλοντική βιωσιμότητα των αλιευτικών δραστηριοτήτων που θα στοχεύουν αποκλειστικά στους διαθέσιμους πλεονασματικούς πόρους, λαμβανομένης υπόψη της τοπικής αλιευτικής ικανότητας του στόλου, ενώ παράλληλα θα δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο γεγονός ότι ορισμένα από τα σχετικά αποθέματα είναι κοινά·
·να αναζητηθεί επαρκές μερίδιο στους αλιευτικούς πόρους, που να ανταποκρίνεται στα συμφέροντα των στόλων της Ένωσης, όταν για τους πόρους αυτούς ενδιαφέρονται και άλλοι ξένοι στόλοι·
·να διασφαλιστεί ότι η πρόσβαση στην αλιεία βασίζεται στην παρελθούσα και στην αναμενόμενη στο μέλλον δραστηριότητα του στόλου της Ένωσης στην περιοχή, σύμφωνα με τις πλέον επικαιροποιημένες και βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές εκτιμήσεις·
·να συνεχιστεί ο διάλογος για την ενίσχυση της τομεακής πολιτικής ώστε να ενθαρρυνθεί η εφαρμογή υπεύθυνης αλιευτικής πολιτικής, σύμφωνης με τους αναπτυξιακούς στόχους της χώρας —ιδίως όσον αφορά τη διακυβέρνηση, τη συνέχεια, τον έλεγχο και την παρακολούθηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων και των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων— και λαμβανομένων υπόψη των βιοτικών πόρων και των συμφερόντων των τοπικών αλιευτικών κοινοτήτων·
·να προστεθεί ρήτρα σχετικά με τις συνέπειες των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών·
·να διασφαλιστεί η συμβολή του πρωτοκόλλου στην προώθηση της ανάπτυξης και της αξιοπρεπούς εργασίας, που συνδέονται με τη θαλάσσια δραστηριότητα, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών συμβάσεων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ).
Ειδικότερα, το πρωτόκολλο θα πρέπει να καθορίζει:
–τις αλιευτικές δυνατότητες, ανά κατηγορία, που θα χορηγηθούν στα σκάφη της Ένωσης,
–τη χρηματική αντιπαροχή και τους όρους για την καταβολή της, και
–τους μηχανισμούς εφαρμογής της τομεακής στήριξης.
Προκειμένου να αποφευχθεί η διακοπή των αλιευτικών δραστηριοτήτων, το νέο πρωτόκολλο θα πρέπει να περιλαμβάνει ρήτρα προσωρινής εφαρμογής από την επομένη της ημερομηνίας λήξης ισχύος του υφιστάμενου πρωτοκόλλου.
Σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις για νέο πρωτόκολλο της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ διαρκέσουν περισσότερο από το αναμενόμενο 4 , και προκειμένου να αποφευχθεί μεγάλο χρονικό διάστημα διακοπής των αλιευτικών δραστηριοτήτων, η Επιτροπή θα πρέπει να επιδιώξει να συμφωνήσει με την κυβέρνηση των Νήσων Κουκ την παράταση του ισχύοντος πρωτοκόλλου 5 για περιορισμένη περίοδο, ει δυνατόν όχι μεγαλύτερη του ενός έτους, ενώ θα συνεχίσει τις προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με το νέο πρωτόκολλο, σύμφωνα με τους προαναφερθέντες στόχους.