ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 4.11.2019

COM(2019) 576 final

Σύσταση για

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

με την οποία εξουσιοδοτείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για συμφωνία συνεργασίας και αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής σε τελωνειακά θέματα (CCMAA) με τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Τα τελευταία έτη έχει σημειωθεί πρόοδος στις σχέσεις ΕΕ-Λευκορωσίας και το διμερές εμπόριο εμπορευμάτων μεταξύ των δύο μερών αυξάνεται με σταθερούς ρυθμούς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον δεύτερο σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Λευκορωσίας, καθώς αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο των συνολικών εμπορικών συναλλαγών της χώρας. Ταυτόχρονα όμως, τα εργοστάσια της Λευκορωσίας αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο (εκτιμώμενο άνω του 15 %) των παράνομων προϊόντων καπνού που κατάσχονται από τις τελωνειακές αρχές στα κράτη μέλη της ΕΕ. Το παράνομο εμπόριο καπνού συνεπάγεται απώλεια εσόδων για τους προϋπολογισμούς των κρατών μελών και της ΕΕ εκτιμώμενου ποσού ύψους 10 δισ. EUR ετησίως. Το παράνομο εμπόριο καπνού υπονομεύει επίσης τις ενωσιακές και εθνικές πολιτικές για τη δημόσια υγεία και, κατά συνέπεια, συμβάλλει στον μεγάλο ετήσιο αριθμό θανάτων που συνδέονται με το κάπνισμα. Το 2013 η ΕΕ ενέκρινε μια συνολική στρατηγική 1 για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού, η οποία σήμερα εξακολουθεί να ισχύει 2 . Κεντρικό στοιχείο της εν λόγω στρατηγικής είναι η ενίσχυση της συνεργασίας με τις κυριότερες χώρες προέλευσης και διέλευσης. Επομένως, η πρόταση ανταποκρίνεται στις ανάγκες των κρατών μελών της ΕΕ και των επιχειρήσεών τους για ένα νομικό πλαίσιο συνεργασίας και αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής σε τελωνειακά θέματα με τη Λευκορωσία.

Λόγω των ιδιαίτερων ιστορικών συνθηκών, η Λευκορωσία είναι η μόνη χώρα της Ανατολικής Γειτονίας της ΕΕ και, παράλληλα, η μόνη χώρα της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης η οποία δεν διαθέτει επίσημη νομική βάση για τη συνεργασία και την αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε τελωνειακά θέματα με την ΕΕ. Απαιτείται, επομένως, μια διεθνής συμφωνία για να θεσπιστεί νομική βάση για την τελωνειακή συνεργασία, ιδίως στους τομείς της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού και της διευκόλυνσης του εμπορίου, καθώς και την αμοιβαία διοικητική συνδρομή με σκοπό την πρόληψη, τη διερεύνηση και την καταπολέμηση παραβάσεων της τελωνειακής νομοθεσίας. Η συμφωνία με τη Λευκορωσία θα αποτελέσει κατάλληλο εργαλείο για την καταπολέμηση της τελωνειακής απάτης.

Καθώς εξελίσσονται οι συνολικές σχέσεις της ΕΕ με τη Λευκορωσία, είναι πλέον η κατάλληλη στιγμή για να γεφυρωθεί το κενό αυτό στις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ με τις χώρες γειτονίας της όσον αφορά τα τελωνειακά θέματα. Η εν λόγω πρωτοβουλία συνάδει με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για τη Λευκορωσία του Φεβρουαρίου του 2016, σύμφωνα με τα οποία η ΕΕ παραμένει ανοικτή στην περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων ΕΕ-Λευκορωσίας και στη λήψη περαιτέρω μέτρων για την ενίσχυση των πολιτικών σχέσεων και της τομεακής συνεργασίας στο κατάλληλο πλαίσιο. Αποτελεί συνέχεια των πρόσφατων πολιτικών επαφών στο πλαίσιο της συνεδρίασης της Ομάδας Συντονισμού ΕΕ-Λευκορωσίας της 25ης Απριλίου 2019, καθώς και στο πλαίσιο της επίσκεψης του επίτροπου Oettinger στο Μινσκ τον Φεβρουάριο του 2019. Η ενίσχυση της συνεργασίας μας με τη Λευκορωσία αποτελεί επίσης κεντρικό στοιχείο του σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού 2018-2022 3 το οποίο εκδόθηκε από την Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2018.

Η παρούσα πρωτοβουλία δεν εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT).

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

•Αναλογικότητα

•Επιλογή της νομικής πράξης

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

•Εκτίμηση επιπτώσεων

•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου

•Θεμελιώδη δικαιώματα

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η συμφωνία συνεργασίας και αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής σε τελωνειακά θέματα δεν θα έχει άμεσες επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Η συμφωνία απαιτεί χρηματοδοτικούς και διοικητικούς πόρους για τη σύσταση και τη διαχείριση μεικτής επιτροπής και για πιθανές αποστολές και συζητήσεις με αντικείμενο την εφαρμογή της συμφωνίας.

Σύσταση για

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

με την οποία εξουσιοδοτείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για συμφωνία συνεργασίας και αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής σε τελωνειακά θέματα (CCMAA) με τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 218 παράγραφοι 3 και 4,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να αρχίσει διαπραγματεύσεις, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας για συμφωνία συνεργασίας και αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής σε τελωνειακά θέματα.

Άρθρο 2

Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται με βάση τις διαπραγματευτικές οδηγίες του Συμβουλίου που παρατίθενται στο παράρτημα.

Άρθρο 3

Η Επιτροπή διεξάγει διαπραγματεύσεις σε διαβούλευση με την [η ονομασία της ειδικής επιτροπής εισάγεται από το Συμβούλιο].

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.

Βρυξέλλες,

(1)    COM(2013)324

(2)    COM(2017)235 Ενότητα E.

(3)    COM (2018)846, σημείο A.2.7.

(4)    ΕΕ L 327/1 της 28.11.1997

(5)    ΕΕ L 239/1 της 9.9.1999

(6)    ΕΕ L 29/1 της 4.2.2016. 

(7)    ΕΕ L 196/46 της 28.7.1999

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 4.11.2019

[...](2019) XXX draft

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

της

σύστασης για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

με την οποία εξουσιοδοτείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για συμφωνία συνεργασίας και αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής σε τελωνειακά θέματα (CCMAA) με τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου με την οποία εξουσιοδοτείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για συμφωνία συνεργασίας και αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής σε τελωνειακά θέματα (CCMAA) με τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας

1.Αντικείμενο της προβλεπόμενης συμφωνίας

Το πεδίο εφαρμογής της προβλεπόμενης συμφωνίας θα περιορίζεται σε θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Ένωσης. Γενικός στόχος της προβλεπόμενης συμφωνίας θα είναι να αναπτυχθούν και να ενισχυθούν η συνεργασία και η αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε τελωνειακά θέματα με τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας. Ειδικότερος στόχος θα είναι να θεσπιστεί η νομική βάση για ένα πλαίσιο τελωνειακής συνεργασίας το οποίο αποσκοπεί, αφενός, στην ασφάλεια της αλυσίδας εφοδιασμού και τη διευκόλυνση του νόμιμου εμπορίου και, αφετέρου, στην εξασφάλιση αποτελεσματικών τελωνειακών ελέγχων, καθώς και στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθιστώντας εφικτή την ανταλλαγή πληροφοριών, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας. Η προβλεπόμενη συμφωνία θα συναφθεί για απεριόριστο χρονικό διάστημα.

2.Περιεχόμενο της προβλεπόμενης συμφωνίας

Η προβλεπόμενη συμφωνία θα καλύπτει όλες τις διατάξεις που έχουν εκδοθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας —καλούμενες επίσης τα συμβαλλόμενα μέρη— στην αντίστοιχη τελωνειακή τους νομοθεσία που διέπει την εισαγωγή, την εξαγωγή και τη διαμετακόμιση των εμπορευμάτων, καθώς και την υπαγωγή αυτών σε οποιοδήποτε άλλο τελωνειακό καθεστώς. Δεν εξαιρείται καταρχήν κανένα πεδίο που υπάγεται στην αρμοδιότητα της Ένωσης και για το οποίο ενδείκνυται η συνεργασία ή αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε τελωνειακά θέματα.

Κατά συνέπεια, η προβλεπόμενη συμφωνία θα πρέπει να καλύπτει πτυχές, όπως οι ακόλουθες:

(1)Συνεργασία για τη βελτίωση της τελωνειακής νομοθεσίας, την εναρμόνιση και την απλούστευση των τελωνειακών καθεστώτων.

(2)Καθιέρωση σύγχρονων τελωνειακών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων σύγχρονων τεχνολογιών εκτελωνισμού, διατάξεων για εγκεκριμένους οικονομικούς φορείς, αυτοματοποιημένων συστημάτων ανάλυσης και ελέγχου βάσει κινδύνων, απλουστευμένων διαδικασιών για τη θέση των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία, λογιστικών ελέγχων μετά τον εκτελωνισμό και διατάξεων για τη συνεργασία τελωνείων με επιχειρήσεις·

(3)Διευκόλυνση και αποτελεσματικός έλεγχος μεταφορτώσεων και πράξεων διαμετακόμισης που πραγματοποιούνται μέσω των αντίστοιχων εδαφών τους. Συνεργασία και συντονισμός μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων αρχών και υπηρεσιών στο έδαφός τους για τη διευκόλυνση της διαμετακόμισης. Επιδίωξη, όπου αρμόζει και ενδείκνυται, δυνατοτήτων συμβατότητας των αντίστοιχων συστημάτων τελωνειακής διαμετακόμισης.

(4)Επαγγελματική δεοντολογία.

(5)Ανταλλαγή, όπου ενδείκνυται και υπό τους όρους που θα καθοριστούν, σχετικών πληροφοριών και δεδομένων με τήρηση των κανόνων σχετικά με την εμπιστευτικότητα των ευαίσθητων δεδομένων και την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των συμβαλλόμενων μερών.

(6)Συντονισμός των τελωνειακών δράσεων μεταξύ των τελωνειακών αρχών των συμβαλλόμενων μερών.

(7)Αμοιβαία αναγνώριση των προγραμμάτων και των τελωνειακών ελέγχων εγκεκριμένων οικονομικών φορέων, συμπεριλαμβανομένων ισοδυνάμων μέτρων διευκόλυνσης του εμπορίου, όπου αρμόζει και ενδείκνυται και υπό τους όρους που θα καθοριστούν.

(8)Δασμολογητέα αξία.

(9)Αμοιβαία διοικητική συνδρομή.

3.Λοιπές διατάξεις

Οι εφαρμοστέοι κανόνες σχετικά με την εμπιστευτικότητα, την προστασία δεδομένων και τη χρήση πληροφοριών θα καθοριστούν σύμφωνα με τη σχετική ενωσιακή νομοθεσία.

Η προβλεπόμενη συμφωνία θα περιέχει τις συνήθεις ρήτρες σχετικά με την εδαφική εφαρμογή, την έναρξη ισχύος, τη διάρκεια και την απαιτούμενη κοινοποίηση καταγγελίας.

4.Μεικτή επιτροπή τελωνειακής συνεργασίας

Η προβλεπόμενη συμφωνία θα προβλέπει μεικτή επιτροπή τελωνειακής συνεργασίας, η οποία θα μεριμνά για την εύρυθμη λειτουργία της προβλεπόμενης συμφωνίας· δύναται να λαμβάνει αποφάσεις και άλλα μέτρα, προκειμένου να υλοποιήσει τους στόχους της συμφωνίας.

Σύμφωνα με το άρθρο 17 της ΣΕΕ, η Ένωση θα εκπροσωπείται στη μεικτή επιτροπή τελωνειακής συνεργασίας από την Επιτροπή, επικουρούμενη από εκπροσώπους των κρατών μελών.

Μπορεί να συσταθεί ομάδα εργασίας για να εξετάζει τα τεχνικά ζητήματα που συνδέονται με την εφαρμογή της προβλεπόμενης συμφωνίας και να διατυπώνει σχετικές συστάσεις στη μεικτή επιτροπή τελωνειακής συνεργασίας.

Η ομάδα εργασίας θα αποτελείται από εμπειρογνώμονες αμφοτέρων των συμβαλλόμενων μερών.

Θα υποβάλλει εκθέσεις στη μεικτή επιτροπή τελωνειακής συνεργασίας, η οποία θα λαμβάνει τις κατάλληλες αποφάσεις ομοφώνως.

5.Διαπραγμάτευση

Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει στο Συμβούλιο έκθεση για την έκβαση των διαπραγματεύσεων και, κατά περίπτωση, για κάθε πρόβλημα που ενδέχεται να ανακύψει κατά τις διαπραγματεύσεις.