ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 2.7.2018

COM(2018) 509 final

2018/0270(NLE)

Πρόταση

EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

με την οποία επιτρέπεται στην Λετονία να εισαγάγει ειδικό μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Σύμφωνα με το άρθρο 199α παράγραφος 1 της οδηγίας ΦΠΑ, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι υπόχρεος του ΦΠΑ για τις παραδόσεις ή παροχές που αναφέρονται στο εν λόγω άρθρο είναι ο υποκείμενος στον φόρο προς τον οποίο πραγματοποιείται η παράδοση ή παροχή (ο μηχανισμός αντιστροφής της επιβάρυνσης). Στο πλαίσιο του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης, υπόχρεος για την καταβολή του ΦΠΑ καθίσταται ο υποκείμενος στον φόρο προς τον οποίο πραγματοποιείται η παράδοση ή παροχή. Ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο, εφόσον έχει πλήρες δικαίωμα έκπτωσης φόρου, δηλώνει και αφαιρεί ταυτόχρονα τον ΦΠΑ που αντιστοιχεί στην παράδοση ή παροχή, με αποτέλεσμα να μην καταβάλλεται στην πράξη ΦΠΑ στο Δημόσιο Ταμείο. Οι παραδόσεις σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων περιλαμβάνονται στο άρθρο 199α παράγραφος 1 στοιχείο ι).

Σύμφωνα με το άρθρο 199α παράγραφος 1 της οδηγίας ΦΠΑ, ο μηχανισμός αντιστροφής της επιβάρυνσης μπορεί να εφαρμοστεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018 και για ελάχιστη περίοδο δύο ετών. Επειδή δεν πληρούται η προϋπόθεση των δύο ετών, η Λετονία δεν μπορεί να εφαρμόσει τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης βάσει αυτού του άρθρου.

Κατά συνέπεια, η Λετονία ζητεί παρέκκλιση από το άρθρο 193 της οδηγίας ΦΠΑ ώστε να της επιτραπεί να εφαρμόσει τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης στις παραδόσεις σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων με βάση το άρθρο 395 της οδηγίας ΦΠΑ.

Η Λετονία υποστηρίζει ότι κατά τους φορολογικούς ελέγχους διαπιστώθηκαν μηχανισμοί απάτης σε θέματα ΦΠΑ στον τομέα των μεταλλικών προϊόντων. Κατά την αξιολόγηση των φορολογικών ελέγχων στο πλαίσιο των οποίων διαπιστώθηκε φοροδιαφυγή σε σχέση με πράξεις που αφορούν μεταλλικά προϊόντα, η Λετονία ανακάλυψε ότι οι έλεγχοι αυτοί είχαν συστηματικά ως αποτέλεσμα την καταβολή σημαντικών ποσών πρόσθετου φόρου. Τα εν λόγω πρόσθετα ποσά αντιπροσώπευαν έως και το διπλάσιο του μέσου όρου των πρόσθετων ποσών που διαπιστώθηκαν μετά από ελέγχους. Σύμφωνα με τη Λετονία, η κατάσταση αυτή καταδεικνύει την ύπαρξη υψηλού κινδύνου απάτης για τις πράξεις που αφορούν μεταλλικά προϊόντα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβίβασε η Λετονία, το εν λόγω κράτος μέλος έχει λάβει σειρά μέτρων με σκοπό τη μείωση και την καταπολέμηση της απάτης σε σχέση με τον ΦΠΑ. Ως παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί ότι οι ταμειακές μηχανές υπόκεινται σε νέες απαιτήσεις με σκοπό να εξαλειφθεί πλήρως η δόλια διαγραφή καταχωρημένων συναλλαγών, ότι στη δήλωση ΦΠΑ πρέπει να υπάρχει λεπτομερής ανάλυση των συναλλαγών, ενώ παράλληλα δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη βελτίωση των συνήθων ελέγχων και των διοικητικών μέτρων. Παρ’ όλα αυτά τα μέτρα, η Λετονία θεωρεί ωστόσο αναγκαίο να θεσπίσει τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων, προκειμένου να αποφευχθούν οι απώλειες εσόδων ΦΠΑ για τον δημόσιο προϋπολογισμό.

Οι παραδόσεις σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων θεωρείται ότι ενέχουν μεγαλύτερες πιθανότητες απάτης και, ως εκ τούτου, περιλαμβάνονται στο άρθρο 199α παράγραφος 1 στοιχείο ι) της οδηγίας ΦΠΑ. Αν πληρούνταν η προϋπόθεση που αφορά την ελάχιστη περίοδο εφαρμογής, η Λετονία θα μπορούσε να βασιστεί στο εν λόγω άρθρο για την εφαρμογή του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης.

Ως εκ τούτου, προτείνεται να χορηγηθεί η παρέκκλιση για την περίοδο ισχύος του άρθρου 199α της οδηγίας ΦΠΑ. Επομένως, προτείνεται η παρέκκλιση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018, ήτοι την ημερομηνία λήξης ισχύος του άρθρου 199α της οδηγίας ΦΠΑ.

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

Άρθρο 395 της οδηγίας ΦΠΑ.

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Λαμβανομένης υπόψη της διάταξης της οδηγίας ΦΠΑ στην οποία βασίζεται η πρόταση, δεν εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας.

•Αναλογικότητα

Η απόφαση αφορά άδεια που χορηγείται σε κράτος μέλος κατόπιν αίτησής του και ουδόλως συνιστά υποχρέωση.

Δεδομένου του περιορισμένου πεδίου εφαρμογής της παρέκκλισης, το ειδικό μέτρο είναι ανάλογο προς τον επιδιωκόμενο στόχο, δηλαδή την παρεμπόδιση ορισμένων μορφών φοροδιαφυγής ή φοροοαποφυγής σε συγκεκριμένο τομέα.

•Επιλογή της νομικής πράξης

Βάσει του άρθρου 395 της οδηγίας ΦΠΑ, παρέκκλιση από τους κοινούς κανόνες ΦΠΑ είναι δυνατή μόνο με έγκριση του Συμβουλίου, το οποίο αποφασίζει ομόφωνα κατόπιν πρότασης της Επιτροπής. Εξάλλου, η απόφαση του Συμβουλίου αποτελεί το πλέον ενδεδειγμένο μέσο, δεδομένου ότι μπορεί να απευθύνεται σε μεμονωμένα κράτη μέλη.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Δεν υπήρξε ανάγκη εξωτερικής εμπειρογνωσίας.

•Εκτίμηση των επιπτώσεων

Η πρόταση εκτελεστικής απόφασης αποσκοπεί στην πρόληψη ορισμένων μορφών φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής στον τομέα των παραδόσεων σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων. Ο μηχανισμός αντιστροφής της επιβάρυνσης αναμένεται να βοηθήσει τη Λετονία να σταματήσει την περαιτέρω εξάπλωση της απάτης σε σχέση με τον ΦΠΑ στις παραδόσεις σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων. Κατά συνέπεια, το μέτρο παρέκκλισης θα έχει δυνητικά θετικό αντίκτυπο.

Λόγω του περιορισμένου πεδίου εφαρμογής της παρέκκλισης και της περιορισμένης χρονικά εφαρμογής της, οι επιπτώσεις της θα είναι σε κάθε περίπτωση περιορισμένες.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η πρόταση δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Η πρόταση περιλαμβάνει ρήτρα λήξης ισχύος, η οποία έχει καθοριστεί για τις 31 Δεκεμβρίου 2018.

2018/0270 (NLE)

Πρόταση

EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

με την οποία επιτρέπεται στην Λετονία να εισαγάγει ειδικό μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας 2 , και ιδίως το άρθρο 395 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Σύμφωνα με το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, υπόχρεος για την καταβολή φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) στις φορολογικές αρχές είναι, κατά γενικό κανόνα, ο υποκείμενος στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί φορολογητέα παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών.

(2)Σύμφωνα με το άρθρο 199α παράγραφος 1 στοιχείο ι) της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι υπόχρεος του ΦΠΑ για τις παραδόσεις σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων είναι ο υποκείμενος στον φόρο προς τον οποίο πραγματοποιείται η παράδοση («μηχανισμός αντιστροφής της επιβάρυνσης»). Η Λετονία δεν έχει κάνει χρήση της δυνατότητας αυτής.

(3)Η Λετονία διαπίστωσε πρόσφατα ότι υπάρχει υψηλός κίνδυνος απάτης σε θέματα ΦΠΑ στον τομέα των σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων και, συνεπώς, επιθυμεί να εισαγάγει τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης στις εγχώριες παραδόσεις των προϊόντων αυτών.

(4)Σύμφωνα με το άρθρο 199α παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, ο μηχανισμός αντιστροφής της επιβάρυνσης μπορεί να εφαρμοστεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018 και για ελάχιστη περίοδο δύο ετών. Επειδή δεν μπορεί πλέον να πληρωθεί η προϋπόθεση των δύο ετών, η Λετονία δεν μπορεί να εφαρμόσει τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης βάσει του άρθρου 199α παράγραφος 1 στοιχείο ι) της οδηγίας 2006/112/ΕΚ.

(5)Με επιστολή που πρωτοκολλήθηκε στην Επιτροπή στις 9 Απριλίου 2018, η Λετονία ζήτησε την άδεια να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 2 της εν λόγω οδηγίας, προκειμένου να καταστήσει τον αποδέκτη των παραδόσεων σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων υπόχρεο για την καταβολή του ΦΠΑ.

(6)Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, η Επιτροπή, με επιστολή της 4ης Μαΐου 2018, διαβίβασε το αίτημα στα άλλα κράτη μέλη και, με επιστολή της 7ης Μαΐου 2018, γνωστοποίησε στη Λετονία ότι διέθετε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την εξέταση του αιτήματος.

(7)Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβίβασε η Λετονία, διαπιστώθηκαν μηχανισμοί απάτης σε θέματα ΦΠΑ στον τομέα των μεταλλικών προϊόντων. Παρότι ελήφθησαν ορισμένα συμβατικά μέτρα από τη Λετονία για την καταπολέμηση της απάτης σε θέματα ΦΠΑ, το εν λόγω κράτος μέλος θεωρεί αναγκαίο να θεσπίσει τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων, προκειμένου να αποφευχθούν οι απώλειες εσόδων ΦΠΑ για τον δημόσιο προϋπολογισμό.

(8)Επομένως, θα πρέπει να επιτραπεί στην Λετονία να εφαρμόσει τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

(9)Η παρέκκλιση δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στους ίδιους πόρους της Ένωσης που προέρχονται από τον ΦΠΑ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, επιτρέπεται στη Λετονία να ορίσει τον αποδέκτη της παράδοσης ως υπόχρεο για την καταβολή του ΦΠΑ στη περίπτωση της παράδοσης σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων μετάλλων.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2018.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Λετονίας.

Βρυξέλλες,

(1)    Βλ. κατάλογο κοινοποιήσεων της Επιτροπής ΦΠΑ: http://ec.europa.eu/taxation_customs/sites/taxation/files/resources/documents/taxation/vat/key_documents/vat_committee/notifications.pdf

(2)    ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ.1.