Διερευνητική γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Η ενωσιακή και παγκόσμια προοπτική της κλιματικής πολιτικής μετά το 2020: Συμβολή στην COP24 της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή»

(2018/C 387/08)

Εισηγητής: ο κ. Andrew Varah COOPER (UK/EA), μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου του Kirklees Έγγραφο αναφοράς: Διερευνητική γνωμοδότηση

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Η ευρωπαϊκή διακυβέρνηση για την επίτευξη των στόχων ενόψει του 2030 για την κλιματική αλλαγή και την ενέργεια

1.

υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη στρατηγική διοίκηση στο επίπεδο που βρίσκεται πλησιέστερα στους πολίτες, στη διαχείριση της αποκεντρωμένης παραγωγής ενέργειας -μέσω της ίδιας παραγωγής ενέργειας, της κατανεμημένης (ηλεκτρο)παραγωγής και των ευφυών δικτύων-, στη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για επενδύσεις αλλά και στη σύνδεση της πολιτικής για την ενέργεια και το κλίμα με μέτρα στους τομείς της στέγασης, της ενεργειακής ένδειας, των μεταφορών και της βιώσιμης κινητικότητας, της οικονομικής ανάπτυξης, της χωροταξίας και της χρήσης της γης. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν επίσης μια ισχυρή ηγετική θέση στις τοπικές κοινότητες και μπορούν να λειτουργούν ως ένθερμοι υποστηρικτές της δράσης για το κλίμα στις τοπικές κοινότητες, τις επιχειρήσεις και την ευρύτερη κοινωνία των πολιτών, συμβάλλοντας στη συμμετοχή των πολιτών-καταναλωτών και μεριμνώντας για την αποδοχή από αυτούς των ενεργειακών πολιτικών·

2.

τονίζει ότι οι στόχοι μιας ανθεκτικής Ενεργειακής Ένωσης με μια φιλόδοξη πολιτική για την κλιματική αλλαγή είναι δυνατόν να επιτευχθούν καλύτερα με συντονισμένη δράση σε ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, καθώς και με την προαγωγή της έρευνας, δράσεις ευαισθητοποίησης, αποτελεσματικές τοπικές ενεργειακές λύσεις και τον ενεργειακό εφοδιασμό· τούτο είναι αναγκαίο προκειμένου η ΕΕ και τα κράτη μέλη και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές της να μπουν σε τροχιά υλοποίησης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) του ΟΗΕ·

3.

σημειώνει ότι οι νέοι στόχοι για ποσοστό ύψους 32 % για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της ΕΕ, ο στόχος της ενεργειακής απόδοσης στο 32,5 % και ο κανονισμός για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης αποτελούν βήμα προόδου προς την κατεύθυνση της βιώσιμης ενεργειακής μετάβασης της Ευρώπης και της μεγαλύτερης συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών·

4.

επαναλαμβάνει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν ρητά υπόψη τόσο τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο όσο και τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί ως μέρος πρωτοβουλιών όπως το σύμφωνο των Δημάρχων. Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να καταρτίσουν διαδικασίες για τη συνεκτίμηση της συμβολής όλων των σχετικών κυβερνητικών και διοικητικών επιπέδων στα ολοκληρωμένα εθνικά τους σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα. Θα πρέπει επίσης να μεριμνήσουν για τη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στον σχεδιασμό και την παρακολούθηση στα αντίστοιχα σχέδιά τους, σύμφωνα με τις συνταγματικές και πολιτικές διατάξεις κάθε κράτους μέλους (1)·

5.

επαναλαμβάνει την έκκλησή της προς τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σπεύσουν προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός πολυεπίπεδου μόνιμου βήματος διαλόγου για την ενέργεια, με την ενεργό συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, της επιχειρηματικής κοινότητας, καθώς και άλλων συναρμοδίων στη διαχείριση της ενεργειακής μετάβασης (2)·

6.

με βάση την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ορίζει ποσοστό 25 % για τις δαπάνες της ΕΕ για την κλιματική δράση σε όλα τα προγράμματα της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027, η οποία αποτελεί μια καλή αφετηρία, ζητεί το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο μετά το 2020 να σχεδιαστεί με σκοπό την καλύτερη επίτευξη των στόχων και επιδιώξεων της Ενεργειακής Ένωσης και των στόχων για το κλίμα ιδίως όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την ενεργειακή αποδοτικότητα, τις οικολογικές συγκοινωνίες, την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τις καταβόθρες διοξειδίου του άνθρακα. Διατυπώνει επίσης το αίτημα της διάθεσης κατάλληλης, εύκολα προσβάσιμης ενωσιακής χρηματοδότησης σε όσα προγράμματα και έργα συνδέονται με την επίτευξη των στόχων αυτών, σύμφωνα με τα ολοκληρωμένα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα των κρατών μελών και υπό το πρίσμα των μακροπρόθεσμων στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού·

7.

θεωρεί ότι, ως μέρος της ενωσιακής κανονιστικής πολιτικής για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές και τον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, πρέπει να αρθούν τα νομικά και διοικητικά κωλύματα και πρέπει να καθιερωθούν απλουστευμένες διαδικασίες για την αποθήκευση, την εμπορία και την αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για τους τοπικούς και περιφερειακούς παράγοντες της αγοράς, έτσι ώστε οι μεν ενεργειακές κοινότητες να αποκτήσουν πλήρη πρόσβαση στην αγορά, τα δε κράτη μέλη —κατά τον σχεδιασμό των υποστηρικτικών συστημάτων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας— να συνεργάζονται με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των τοπικών και περιφερειακών κοινοτήτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, έτσι ώστε να τους δίνεται η δυνατότητα να δραστηριοποιούνται στο ενεργειακό σύστημα και να εντάσσονται εύκολα στην αγορά·

Σημασία της τοπικής και περιφερειακής δράσης για την υλοποίηση της Συμφωνίας του Παρισιού

8.

υπενθυμίζει ότι η Συμφωνία του Παρισιού αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση στις πολιτικές για το κλίμα, καθώς και την ανάγκη για συνεργασία με τις πόλεις, τις περιφέρειες και τους μη συμβαλλόμενους ενδιαφερόμενους φορείς·

9.

αναγνωρίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές (ΤΠΑ) αποτελούν το εγγύτερο στους πολίτες επίπεδο δημόσιας διοίκησης και υπογραμμίζει ότι πολλές αποφάσεις για τομείς πολιτικής που υπάγονται στο πεδίο της Συμφωνίας του Παρισιού λαμβάνονται κυρίως από αυτές τις αρχές·

10.

επισημαίνει ότι η επίδραση των ΤΠΑ στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα και τη βούλησή τους να υλοποιούν τις σχετικές πολιτικές. Φρονεί, συνεπώς, ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να συντονίζονται στενά και να συμμετέχουν στη μετουσίωση των πολιτικών δεσμεύσεων σε δημόσιες πολιτικές, επενδύσεις και σε δράσεις υλοποίησης.

11.

παρατηρεί ότι η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσυρθούν από τη Συμφωνία του Παρισιού, παρότι λυπηρή, δημιούργησε νέα κίνητρα στις υποεθνικές κυβερνήσεις της ΕΕ, των ΗΠΑ και αλλού να δράσουν για την αντιμετώπιση των παγκοσμίων προκλήσεων αναφορικά με την κλιματική αλλαγή, δείχνοντας έτσι έμπρακτα τη δέσμευση των πολιτών και ποιο είναι το πλησιέστερο σε αυτούς επίπεδο της δημόσιας διοίκησης. Επίσης, δηλώνει πρόθυμη να επεκτείνει τη συνεργασία της με τη διάσκεψη των Δημάρχων των ΗΠΑ και να συνεργαστεί, σε παγκόσμια κλίμακα, με ενώσεις δήμων και περιφερειών όσον αφορά τη δράση για το κλίμα·

12.

υποστηρίζει σθεναρά ότι οι τοπικοί και περιφερειακοί αιρετοί εκπρόσωποι, οι αρχές και τα δίκτυα που εκπροσωπούν, σε συνεργασία με παράγοντες της βιομηχανίας και με την κοινωνία των πολιτών, μπορούν να διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο στη συνδρομή των εθνικών κυβερνήσεων στις προσπάθειές τους να χαράξουν και να υλοποιήσουν κλιματικές πολιτικές όταν αυτές στερούνται φιλοδοξίας. Σε αυτό το πλαίσιο, τονίζει τον υποστηρικτικό ρόλο πρωτοβουλιών όπως το Σύμφωνο των Δημάρχων στην προώθηση της ανάπτυξης και της διάδοσης εργαλείων και μεθοδολογιών για την υλοποίηση δραστηριοτήτων ανάπτυξης ικανότητας·

13.

θεωρεί ότι η δραστηριοποίηση πολιτικά αρμοδίων δημοκρατικά εκλεγμένων μη συμβαλλόμενων ενδιαφερόμενων φορέων όπως οι ΤΠΑ στην παγκόσμια κλιματική διακυβέρνηση αποτελεί μη αμελητέα τάση, και κατά συνέπεια είναι καθοριστικής σημασίας η αναγνώριση αυτής της διακυβέρνησης από τη βάση στο κανονιστικό πλαίσιο της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC), μέσω της επίσημης αναγνώρισης του ρόλου της στη διαδικασία λήψης αποφάσεων·

14.

σημειώνει ότι κατά τη διάρκεια της ενδιάμεσης COP τον Μάιο του 2017 και τον Μάιο του 2018, το Επικουρικό Όργανο για την Εφαρμογή της σύμβασης (SBI) επέτρεψε την πρόοδο όσον αφορά τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων στη διαδικασία της UNFCCC και αναγνώρισε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της αποτελεσματικής συμμετοχής μη συμβαλλόμενων ενδιαφερόμενων φορέων στο παγκόσμιο σύστημα κλιματικής διακυβέρνησης·

15.

επικροτεί την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον ρόλο των περιφερειών και των πόλεων της ΕΕ στην υλοποίηση της συμφωνίας του Παρισιού (COP 21) για την κλιματική αλλαγή (3) και ειδικότερα επισημαίνει την αναφορά στις τοπικές αρχές ως υπεύθυνες για την υλοποίηση των μέτρων μετριασμού και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και στο μεγαλύτερο τμήμα της σχετικής ενωσιακής νομοθεσίας·

Επίσημη συμμετοχή των υποεθνικών κυβερνήσεων στο παγκόσμιο καθεστώς κλιματικής διακυβέρνησης

16.

επικροτεί το ότι ο Διάλογος της Ταλανόα δεν περιορίζεται σε συζητήσεις μεταξύ εθνικών κυβερνήσεων αλλά επιτρέπει σε σειρά μη συμβαλλόμενων ενδιαφερόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειών και των δήμων και των εκλεγμένων εκπροσώπων τους, να θέτουν βασικά ζητήματα κλιματικής δράσης υπόψη των εθνικών και παγκοσμίων πολιτικών ιθυνόντων· δηλώνει δε τη στήριξη και την προσήλωση στο Διάλογο της Ταλανόα μεταξύ των πόλεων και των περιφερειών, ως άμεση παγκόσμια και προορατική απάντηση στη διαδικασία και προτρέπει στην αύξηση του αριθμού των διαλόγων που θα διεξαχθούν στην Ευρώπη·

17.

τονίζει ότι ο Διάλογος δεν πρέπει να περιορίζεται ή να κυριαρχείται από μια προσέγγιση αφήγησης. Στο πλαίσιο του διαλόγου, η συνέχεια στις απαντήσεις των μη συμβαλλόμενων ενδιαφερόμενων φορέων στα τρία βασικά ερωτήματα «Πού βρισκόμαστε; Τι επιδιώκουμε; Πώς θα το πετύχουμε;» είναι ουσιαστικής σημασίας για τη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και τη συμμετοχή στη διαδικασία. Κατά συνέπεια, καλεί τις προεδρίες της COP, τη γραμματεία του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή και τα συμβαλλόμενα μέρη της UNFCCC να διευκρινίσουν πώς τα αποτελέσματα του Διαλόγου θα αναλυθούν και θα ενσωματωθούν στα κείμενα διαπραγματεύσεων που θα εγκριθούν στην COP24·

18.

προτείνει τη συνέχιση του Διαλόγου της Ταλανόα μετά την COP24 και τη μετατροπή του σε ενδιάμεση άσκηση στο πλαίσιο των κύκλων παγκόσμιου απολογισμού που διεξάγονται κάθε 2,5 χρόνια. Κατά τη διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας, για λόγους ενίσχυσης της παγκόσμιας συναντίληψης της προόδου προς την επίτευξη των στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού και της εμπέδωσης της αίσθησης του επείγοντος, προτείνει την προσθήκη ενός τέταρτου ερωτήματος («Έως πότε;») στο πλαίσιο του συγκεκριμένου διαλόγου·

19.

καλεί την Προεδρία της UNFCCC να διεξαγάγει αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του Διαλόγου το 2019 και να καταθέσει προτάσεις για μια πιο διαρθρωμένη και σχετική με τις διαπραγματεύσεις διαδικασία στο μέλλον·

20.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τη διαδικασία του Διαλόγου της Ταλανόα για να συνομιλήσουν με τις ΤΠΑ και τους λοιπούς ενδιαφερόμενους φορείς κατά την προετοιμασία των διαπραγματευτικών θέσεων και των συνεισφορών της ΕΕ στην COP24·

21.

συνιστά οι δήμοι και οι περιφέρειες να προετοιμάσουν συνεισφορές στη διαδικτυακή πύλη του Διαλόγου της Ταλανόα και να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία προκειμένου να ακουστούν οι φιλοδοξίες, οι θέσεις και οι προθέσεις τους στο πλαίσιο της διαδικασίας παγκόσμιων κλιματικών διαπραγματεύσεων·

22.

χαιρετίζει την πλατφόρμα NAZCA ως χρήσιμο εργαλείο για τη συμμετοχή μη συμβαλλόμενων φορέων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της UNFCCC. Καλεί δε την UNFCCC να καταθέσει προτάσεις για τον καλύτερο ορισμό του ρόλου των περιφερειών και των πόλεων στο διεθνές σύστημα διακυβέρνησης, παράλληλα με τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών και του ιδιωτικού τομέα·

23.

υπενθυμίζει τη δέσμευση Βόννης-Φίτζι που ανέλαβαν οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες στην COP23 και την έκκληση που περιλαμβάνει για ενισχυμένη ενεργό συμμετοχή των τοπικών κυβερνήσεων και των δημοτικών αρχών στα επίσημα παγκόσμια όργανα και συμβαλλόμενα μέρη για το κλίμα, σε συνέχεια της επικρότησης της δέσμευσης Βόννης-Φίτζι από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ τον Μάρτιο του 2018. Προτείνει η Επιτροπή των Περιφερειών να αναπτύξει διαρθρωμένη συνεργασία με τη γραμματεία του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, τις Προεδρίες των COP και τους υψηλού επιπέδου προασπιστές του κλίματος, καθώς και με τα αρμόδια διαπραγματευτικά όργανα της UNFCCC και τους προτεινόμενους ανανεωμένους «Φίλους των πόλεων» στην UNFCCC·

Εθνικά, περιφερειακά και τοπικά καθορισμένες συνεισφορές (ΕΚΣ, Π/ΤΚΣ)

24.

εμμένει στην ανάγκη συστηματικών αποκεντρωμένων διαβουλεύσεων με υποεθνικές αρχές της δημόσιας διοίκησης κατά τη διαδικασία καθορισμού και αναθεώρησης των ΕΚΣ με τη συμμετοχή φορέων από βασικούς τομείς δραστηριότητας, δημιουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο μια συμμετοχική μέθοδο·

25.

ζητεί οι ΕΚΣ να περιλαμβάνουν ομαδοποίηση των περιφερειακά και τοπικά καθορισμένων συνεισφορών ώστε να αναγνωριστεί ο ρόλος των υποεθνικών αρχών στην υλοποίηση των διεθνών κλιματικών δεσμεύσεων·

26.

θεωρεί ότι, προκειμένου η διαδικασία να είναι αποτελεσματική σε επίπεδο ΕΕ, πρέπει οι διατάξεις να ενσωματωθούν στον Κανονισμό για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης, ιδίως όσον αφορά τη συμμετοχή των ΤΠΑ στην προετοιμασία των Ολοκληρωμένων Εθνικών Σχεδίων για την Ενέργεια και το Κλίμα·

27.

πιστεύει πως αυτές οι διατάξεις θα παρέχουν ισχυρότερη πολιτική και μεθοδολογική βάση στις προτάσεις της ΕτΠ για τη θέσπιση Περιφερειακά και Τοπικά Καθορισμένων Συνεισφορών (Π/ΤΚΣ) (4), απώτερος στόχος των οποίων είναι να επιτραπεί στις υποεθνικές αρχές να καθορίζουν τις δεσμεύσεις μετριασμού και προσαρμογής τους, όπως έπραξαν οι Συμβαλλόμενοι μέσω των ΕΚΣ τους, και να παρέχουν ισχυρές και διαφανείς συνεισφορές, ξεκινώντας από αυστηρές διαδικασίες παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και επαλήθευσης (ΠΥΕ)·

28.

προσκαλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει, σε διαβούλευση με την ΕτΠ, μη νομοθετική πρόταση μεθοδολογίας παρακολούθησης και αξιολόγησης που θα καταγράφει την πρόοδο των πόλεων σε σχέση με τους στόχους τους για το 2050 και τις στρατηγικές τους για το 2030, η οποία θα μπορούσε να βασίζεται στο υφιστάμενο πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης του συμφώνου των Δημάρχων·

29.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απλοποιήσει τη διαδικασία υποβολής εκθέσεων και το σύστημα παρακολούθησης του συμφώνου των Δημάρχων σε διαβούλευση με τις τοπικές/περιφερειακές αρχές, και να μειώσει τον απαιτούμενο χρόνο για την αξιολόγηση των ΣΔΑΕ προκειμένου να ενισχυθεί ο αριθμός αναγνωρισμένων δεσμεύσεων, να εξασφαλιστεί η συμβατότητα των πλαισίων παρακολούθησης και αξιολόγησης και να ελαχιστοποιηθεί η σχετική με την υποβολή εκθέσεων επιβάρυνση των δήμων και των περιφερειών·

30.

καλεί, υπό το φως της γνωμοδότησης της ΕτΠ για τη χρηματοδότηση για το κλίμα (5), την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει ένα σαφή όσο και δεσμευτικό ορισμό της εν λόγω χρηματοδότησης και των συναφών κατηγοριών επενδύσεων, σύμφωνα με τον υφιστάμενο ορισμό της UNFCCC. Επίσης, προτείνει τα κράτη μέλη να καταρτίσουν επενδυτικά σχέδια σχετικά με το κλίμα που θα περιλαμβάνουν (i) τον καθορισμό του επιπέδου και του είδους στήριξης που απαιτείται για την κάλυψη υφιστάμενων ελλείψεων χρηματοδότησης, (ii) την αξιολόγηση του δυναμικού περαιτέρω εγχώριας δημοσιονομικής στήριξης για κάθε σχετική με το κλίμα δράση, (iii) τον συντονισμό των κλιματικών δράσεων, της ανάπτυξης ικανοτήτων και της περαιτέρω συμμετοχής των ενδιαφερόμενων φορέων με απώτερο στόχο την επικαιροποίηση των αντίστοιχων ΕΚΣ τους και (iv) ενδείξεις ως προς τα μέσα κάθε κράτους μέλους να εκτιμά και να αντιμετωπίζει τους κλιματικούς κινδύνους για τους επενδυτές·

Κατευθυντήριες γραμμές της Συμφωνίας του Παρισιού

31.

τονίζει τη δυνητική θετική συμβολή των Π/ΤΚΣ στην επίτευξη των στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού και καλεί τους συμβαλλομένους της UNFCCC να καθορίσουν τις κατευθυντήριες γραμμές για τις ΕΚΣ, λαμβανομένης υπόψη της δυνητικής τους αλληλεπίδρασης με ένα ευέλικτο σύστημα Π/ΤΚΣ·

32.

ζητεί στο πλαίσιο για τη διαφάνεια να περιλαμβάνεται, στις εθνικές εκθέσεις απογραφής που θα υποβάλλονται στη διαδικασία αυτή, ειδική ενότητα για τις δράσεις μετριασμού που έχουν αναληφθεί στα υποεθνικά επίπεδα διοίκησης προκειμένου να διευκολυνθεί η καταγραφή της προόδου προς την επίτευξη των ΕΚΣ (και των Π/ΤΚΣ)·

Παγκόσμιος απολογισμός

33.

καλεί τους Συμβαλλόμενους της UNFCCC και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμπεριλάβουν στους μελλοντικούς κανόνες για τον παγκόσμιο απολογισμό την υποχρέωση των Συμβαλλομένων να συμβουλεύονται και να μεριμνούν για τη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών κατά το στάδιο κατάρτισης των συνεισφορών τους·

34.

υπογραμμίζει ότι το πεδίο του παγκόσμιου απολογισμού θα έπρεπε να υπερβαίνει την απλή αξιολόγηση των ομαδοποιημένων δράσεων που κοινοποιούν οι Συμβαλλόμενοι (μέσω των ΕΚΣ και άλλων εθνικών εκθέσεων) και να περιλαμβάνει σχετικές με την πρόοδο συνεισφορές από όλους τους σχετικούς φορείς, ιδίως δε τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, προκειμένου να παρέχεται ολοκληρωμένη εικόνα της συνολικής προόδου προς την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού όπως ορίζονται στα Άρθρα 2.1, 4.1 και 7.1·

35.

τονίζει την ετοιμότητά της, ως μέρους της αντιπροσωπείας των τοπικών κυβερνήσεων και δημοτικών αρχών στην UNFCCC και ως οργάνου εκπροσώπησης των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να ενισχύσει τη συμμετοχή της σε συζητήσεις με την UNFCCC και τους Συμβαλλομένους της προκειμένου να παρέχει τροφοδότηση από τις πόλεις και τις περιφέρειες σχετικά με την ανοιχτή, συμμετοχική και διαφανή αξιολόγηση των συλλογικών προσπαθειών στο πλαίσιο του παγκόσμιου απολογισμού·

36.

ζητεί οι οργανώσεις που έγιναν δεκτές στην UNFCCC καθώς και οι μη συμβαλλόμενοι ενδιαφερόμενοι φορείς να έχουν τη δυνατότητα υποβολής ερωτημάτων στους Συμβαλλόμενους για τις συνεισφορές τους στα διάφορα στάδια του παγκόσμιου απολογισμού, ώστε η διαδικασία να ωφεληθεί από μεγαλύτερη δεξαμενή συνεισφορών από ενεργούς παράγοντες. Ζητεί οι μεθοδολογίες και τα δεδομένα να είναι προσβάσιμα στο κοινό για λόγους πλήρους διαφάνειας και λογοδοσίας·

37.

παρατηρεί με ανησυχία ότι ο παγκόσμιος απολογισμός ενδέχεται να υστερεί σε σχέση με τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού και επισημαίνει ότι οι επιπρόσθετες τοπικές και περιφερειακές συνεισφορές θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αύξηση της φιλοδοξίας όσον αφορά την πλήρη υλοποίησή τους (6)·

Προσαρμογή

38.

προτείνει αφενός να ηγηθεί η ΕΕ της διεθνούς δράσης σε θέματα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, προάγοντάς τη σε όλα τα επίπεδα, αφετέρου να εργαστεί, παράλληλα με τη διεθνώς συντελούμενη πρόοδο, με σκοπό να επισπεύσει την πρόοδο σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα. Προς τούτο, προτείνει τη θέσπιση ενός δεσμευτικού νομικού πλαισίου για τη λήψη μέτρων προσαρμογής και την ανάληψη μετρήσιμων δεσμεύσεων, έτσι ώστε να είναι δυνατή η στάθμιση της προόδου ως προς την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή·

39.

ζητεί, πέραν της χρηματοδότησης που παρέχεται μέσω του Μηχανισμού Καθαρής Ανάπτυξης (CDM) και αυτής από τις αναπτυσσόμενες χώρες, να ενθαρρυνθούν οι τοπικές και περιφερειακές κυβερνήσεις —μέσα στο εκάστοτε εθνικό πλαίσιο— να συνεισφέρουν με δημοσιονομικούς πόρους στο Ταμείο Προσαρμογής·

40.

τονίζει την ανάγκη το Ταμείο να απλοποιήσει τις διαδικασίες για τις χρηματοπιστωτικές συνεισφορές μεμονωμένων τοπικών και περιφερειακών αρχών·

41.

ζητεί να δοθεί στις τοπικές και περιφερειακές αρχές με ιδιαίτερη εμπειρογνωμοσύνη σχετικά με την προσαρμογή το δικαίωμα σύνδεσης με τις Αρχές υλοποίησης του Ταμείου Προσαρμογής σε τρίτες χώρες προκειμένου να συμβάλουν στην υλοποίηση προγραμμάτων και έργων καθώς και στον σχεδιασμό των περιφερειακών/τοπικών πολιτικών και στρατηγικών προσαρμογής·

42.

ζητεί να χορηγηθεί σε εκπρόσωπο των Τοπικών κυβερνήσεων και δημοτικών αρχών (LGMA) καθεστώς παρατηρητή στο Διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου Προσαρμογής·

43.

προτείνει να διατεθούν συγκεκριμένα μέσα στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές για πιο εύκολη πρόσβαση στα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ. Επίσης προτείνει τη δημιουργία ενός ιστοτόπου στον οποίο θα συγκεντρώνονται όλες οι πληροφορίες όσον αφορά τις διάφορες πηγές ενωσιακής χρηματοδότησης για το κλίμα.

44.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επικοινωνήσει με τους άλλους Συμβαλλόμενους ώστε να επιταχυνθεί η χρηματοδότηση σχεδίων μετριασμού κινδύνου, ανθεκτικότητας και προσαρμογής που άπτονται των προτεραιοτήτων των τοπικών κοινοτήτων και των τοπικών και περιφερειακών αρχών που υπηρετούν·

Αγροτικός τομέας και χρήση γης, αλλαγές χρήσης γης και δασοκομία (LULUCF)

45.

αναγνωρίζει ότι η ένταση και η συχνότητα των φυσικών καταστροφών έχουν αυξηθεί σημαντικά κατά την τελευταία δεκαετία και ότι το ζήτημα των φυσικών καταστροφών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του αντικτύπου της κλιματικής αλλαγής, καθώς και ότι αυτοί οι δύο τομείς θα πρέπει να εξετάζονται από κοινού (7). Υπογραμμίζει την ανάγκη μεγαλύτερων συνεργιών μεταξύ των δικτύων, των έργων και των συμφωνιών που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και εκείνων που επιδιώκουν την ανθεκτικότητα στις καταστροφές, όπως το πλαίσιο Σεντάι για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών 2015-2030, προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητα των πόλεων και των περιφερειών να αντιμετωπίζουν καταστροφές (8)·

46.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναγνωρίσει και να αξιοποιήσει τις τοπικές και περιφερειακές αρχές προκειμένου να αντιμετωπίσει τις κλιματικές και ενεργειακές προκλήσεις στους τομείς της γεωργίας και της LULUCF. Σε κάποιες περιφέρειες και πόλεις, οι στρατηγικές για το κλίμα και την ενέργεια στηρίζουν ήδη την απεξάρτηση αυτών των τομέων από τις ανθρακούχες εκπομπές. Κατά συνέπεια, η ΕτΠ τονίζει τον ρόλο των περιφερειακών και τοπικών κλιματικών και ενεργειακών στρατηγικών στη στήριξη της απεξάρτησης των τομέων της γεωργίας και της χρήσης της γης από τις ανθρακούχες εκπομπές·

Απώλειες και ζημίες

47.

επιδοκιμάζει τον διάλογο εμπειρογνωμόνων που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2018, στον οποίο εξερευνήθηκαν επιλογές κινητοποίησης εμπειρογνωμοσύνης, τεχνολογίας και υποστήριξης για τα θύματα της κλιματικής αλλαγής· τονίζει την ανάγκη ενσωμάτωσης των ζητημάτων απωλειών και ζημιών στις αντίστοιχες διαδικασίες σε εθνικό επίπεδο και εντός της UNFCCC, όπως η ανάπτυξη ικανοτήτων, η μεταφορά τεχνολογίας και η χρηματοπιστωτική στήριξη·

48.

επισημαίνει την ανάγκη οι τοπικές και περιφερειακές αρχές από ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες να καθορίσουν και να αναπτύξουν, σε συνεργασία με τις εθνικές κυβερνήσεις και στο πλαίσιο της UNFCCC, εναλλακτικά μέσα αντιμετώπισης των απωλειών και των ζημιών. Για τον σκοπό αυτό, θα ήταν σκόπιμο να συμπεριληφθεί το κριτήριο του κλιματικού κινδύνου στις αξιολογήσεις κινδύνου τοπικού και τομεακού χαρακτήρα·

Άλλα θέματα

49.

ενθαρρύνει τις τοπικές αρχές να συνεχίσουν να αλληλοϋποστηρίζονται μέσω μηχανισμών στήριξης από ομότιμους και αναγνωρίζει το ρόλο τους στην ανάπτυξη ικανοτήτων. Αναγνωρίζει το έργο του συμφώνου των Δημάρχων και του εργαλείου TAIEX REGIO PEER 2 PEER προς τούτο·

50.

προσβλέπει στη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της διεθνούς διάσκεψης για τις πόλεις και την επιστήμη της κλιματικής αλλαγής που συγχορηγεί η Διακυβερνητική επιτροπή για την κλιματική αλλαγή (IPCC) και καλεί την UNFCCC να λάβει υπόψη αυτά τα αποτελέσματα στο πλαίσιο της τρέχουσας εφαρμογής της Συμφωνίας του Παρισιού·

51.

τονίζει τη σπουδαιότητα των πολιτικών στήριξης της τοπικής παραγωγής και της δραστηριότητας των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στο πλαίσιο των προσπαθειών για την ελάττωση των αρνητικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και συνιστά, ως εκ τούτου, να ευθυγραμμιστούν τα προγράμματα επιχορηγήσεων στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης με τους στόχους της στρατηγικής για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

---

(1)  Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και καθαρή ενέργεια» (CDR 830/2017), εισηγητής: Β. HRANIĆ (HR/EPP).

(2)  Ό.π.

(3)  Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Έκθεση για το ρόλο των περιφερειών και των πόλεων της ΕΕ στην υλοποίηση της συμφωνίας του Παρισιού (COP 21) για την κλιματική αλλαγή [2017/2006(INI)].

(4)  Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Χρηματοδότηση της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής: ένα βασικό μέσο για την υλοποίηση της Συμφωνίας του Παρισιού», (CDR 2108/2017), εισηγητής: Marco DUS (IT/PES).

(5)  Ό.π.

(6)  Βλέπε, π.χ., Προώθηση της κλιματικής φιλοδοξίας: οι πόλεις ως εταίροι στην παγκόσμια δράση για το κλίμα, Έκθεση προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ από τον Ειδικό απεσταλμένο του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για τις πόλεις και την κλιματική αλλαγή, σε σύμπραξη με την Ομάδα κλιματικής ηγεσίας των πόλεων C40.

(7)  NAT-VI/015

(8)  NAT-VI/029