52015DC0044

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Παγκόσμια Εταιρική σχέση για την Εξάλειψη της Φτώχειας και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη μετά το 2015

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το 2015 είναι κρίσιμο έτος για την παγκόσμια βιώσιμη ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας. Με την έγκριση του αναπτυξιακού θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015, η διεθνής κοινότητα καλείται να ανταποκριθεί με μια μετασχηματιστική προοπτική στις θεμελιώδεις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κόσμος: την εξάλειψη της φτώχειας, την επίτευξη βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενεές και τη διασφάλιση της προάσπισης και της προστασίας όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών αξιών που αποτελούν τη βάση για ειρηνικές και ευημερούσες κοινωνίες.

Δύο διεθνείς συνεδριάσεις υψηλού επιπέδου κατά το επόμενο έτος αποτελούν ευκαιρία για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με ένα νέο θεματολόγιο, στο οποίο περιλαμβάνονται οι στόχοι της βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ), καθώς και σχετικά με μια νέα παγκόσμια εταιρική σχέση για να το στηρίξει: η Τρίτη Διεθνής Διάσκεψη για τη Χρηματοδότηση της Ανάπτυξης στην Αντίς Αμπέμπα τον Ιούλιο και η σύνοδος κορυφής των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) για την έγκριση του αναπτυξιακού θεματολογίου για τη μετά το 2015 περίοδο, στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο. Η διαδικασία αυτή πρέπει να συνδυάσει και να βασιστεί σε προηγούμενες πρωτοβουλίες, ιδίως την πρωτοβουλία για τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας (ΑΣΧ) και τη διάσκεψη «Ρίο+20» για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η συμφωνία σχετικά με το θεματολόγιο για την περίοδο μετά το 2015 θα είναι επίσης πολύ σημαντική για τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της Σύμβασης Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή.

Σημαντική πρόοδος έχει ήδη επιτευχθεί μέσω διαφόρων διαδικασιών στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Η έκθεση της Ανοικτής Ομάδας Εργασίας για τους ΣΒΑ[1], η έκθεση της διακυβερνητικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων για τη χρηματοδότηση της βιώσιμης ανάπτυξης[2], και η συγκεφαλαιωτική έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ[3] συμβάλλουν σημαντικά και καταδεικνύουν ότι μια παγκόσμια συμφωνία για ένα φιλόδοξο αναπτυξιακό θεματολόγιο για μετά το 2015 είναι εφικτή.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει επανειλημμένως διαδραματίσει σημαντικό και εποικοδομητικό ρόλο σε αυτές τις διαδικασίες, προσφέροντας σημαντικές εισροές και αναλαμβάνοντας ενεργό δράση με τους εταίρους σε όλα τα επίπεδα. Οι ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Φεβρουαρίου 2013[4], του Ιουλίου 2013[5] και του Ιουνίου 2014[6] και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Ιουνίου 2013[7], του Δεκεμβρίου 2013[8] και του Δεκεμβρίου 2014[9] εκφράζουν το όραμα της ΕΕ για ένα θεματολόγιο για μετά το 2015 που πρέπει να είναι παγκόσμιο και οικουμενικό, ενσωματώνοντας και τις τρεις διαστάσεις της βιώσιμης ανάπτυξης: την κοινωνική, την οικονομική και την περιβαλλοντική.

Η εφαρμογή ενός τόσο εκτεταμένου θεματολογίου αποτελεί πολύπλοκη πρόκληση αλλά και μοναδική ευκαιρία για τον επαναπροσδιορισμό και την ενίσχυση του τρόπου με τον οποίο συνεργάζεται η παγκόσμια κοινότητα. Για την υλοποίηση του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015, είναι αναγκαία μια νέα παγκόσμια εταιρική σχέση για την εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Για να επιτύχει η εν λόγω παγκόσμια εταιρική σχέση, θα πρέπει όλοι να συνεισφέρουν. Η ΕΕ δεσμεύεται να διαδραματίσει στο ακέραιο τον ρόλο της και να συνεργαστεί εποικοδομητικά με άλλους, προσβλέποντας στην ενεργό συμμετοχή τους.

Βάσει των συμπερασμάτων του Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2014, η παρούσα ανακοίνωση εκθέτει τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις γενικές αρχές και τις βασικές συνιστώσες που χρειάζεται μια παγκόσμια εταιρική σχέση προκειμένου να στηρίξει το αναπτυξιακό θεματολόγιο της περιόδου μετά το 2015 με αποτελεσματικό τρόπο. Περιέχει προτάσεις για τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα μπορούσαν να συμβάλουν στην εταιρική σχέση. Υπογραμμίζει την προθυμία της ΕΕ να συμμετάσχει εποικοδομητικά στον παγκόσμιο διάλογο όσον αφορά τα μέσα υλοποίησης των μελλοντικών στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) και θα αποτελέσει τη βάση για μια κοινή θέση της ΕΕ στο πλαίσιο των διακυβερνητικών διαπραγματεύσεων. Στο παράρτημα περιγράφονται προτάσεις πιθανών δράσεων για την εφαρμογή του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015.

ΙΙ. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ

Η νέα παγκόσμια εταιρική σχέση θα πρέπει να φέρει ένα νέο μετασχηματιστικό πνεύμα αλληλεγγύης και συνεργασίας. Η εθνική ανάληψη ευθύνης και ηγετικού ρόλου θα έχει καθοριστική σημασία, εάν υποστηριχτεί από την πολιτική δέσμευση στο ανώτατο επίπεδο. Οι εθνικές προσπάθειες πρέπει να ενισχυθούν με τη συνεργασία σε όλα τα επίπεδα και με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, με βάση την πείρα που συγκεντρώθηκε από τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας όσον αφορά τη δημιουργία παγκόσμιας εταιρικής σχέσης για την ανάπτυξη, καθώς και άλλων διεθνών εταιρικών σχέσεων. Για την επιτυχία της, είναι απαραίτητη η εφαρμογή πολιτικών και η κινητοποίηση πόρων, καθώς και η αύξηση των συνεισφορών όλων των χωρών στο επίπεδο των δυνατοτήτων τους.

Η παγκόσμια εταιρική σχέση θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές της κοινής ευθύνης, της αμοιβαίας υποχρέωσης λογοδοσίας και της αντίστοιχης ικανότητας. Χώρες σε κάθε στάδιο ανάπτυξης πρέπει να συνεργαστούν και να αναλάβουν την ευθύνη της εφαρμογής της.

Επίσης, η εταιρική σχέση πρέπει να βασίζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα, τη χρηστή διακυβέρνηση, το κράτος δικαίου, τη στήριξη των δημοκρατικών θεσμών, τη συμμετοχή χωρίς αποκλεισμούς, την απαγόρευση των διακρίσεων και την ισότητα των φύλων.

Θα πρέπει να στηρίζει την ενσωμάτωση των τριών διαστάσεων της βιώσιμης ανάπτυξης με ισορροπημένο τρόπο για να αποφεύγεται η εργασία σε στεγανά και οι συμβιβασμοί όσον αφορά τους στόχους. Η πολλαπλασιαστική επενέργεια της κλιματικής αλλαγής στις προκλήσεις που συνδέονται τόσο με την εξάλειψη της φτώχειας όσο και με τη βιώσιμη ανάπτυξη απαιτεί την ενεργό ένταξη των ζητημάτων που αφορούν την κλιματική αλλαγή στο αναπτυξιακό θεματολόγιο μετά το 2015 και στην παγκόσμια εταιρική σχέση που θα το στηρίξει.

Πέραν των παραδοσιακών διαύλων συνεργασίας, η παγκόσμια εταιρική σχέση πρέπει να προωθήσει αποτελεσματικότερες μορφές συμπράξεων χωρίς αποκλεισμούς, μεταξύ πολλών ενδιαφερομένων μερών, που να λειτουργούν σε όλα τα επίπεδα και με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων, των πανεπιστημίων, των ιδρυμάτων, των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των δημοσίων αρχών. Η επιτυχία του θεματολογίου απαιτεί τη συνοχή των πολιτικών σε όλα τα επίπεδα για να διασφαλίζεται ότι οι κυβερνητικές πολιτικές στηρίζουν τη μείωση της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η παγκόσμια εταιρική σχέση θα πρέπει να προάγει τη βιώσιμη και αποτελεσματική χρήση όλων των πόρων, συμπεριλαμβανομένων των εγχώριων πόρων, της διεθνούς δημόσιας χρηματοδότησης, της ιδιωτικής χρηματοδότησης και της καινοτόμου χρηματοδότησης.

Μια μελλοντική παγκόσμια εταιρική σχέση θα πρέπει να εστιάζεται σαφώς στην επίτευξη μετρήσιμων, απτών και βιώσιμων αποτελεσμάτων που συμβάλλουν άμεσα στην επίτευξη των συμφωνημένων στόχων, μετουσιώνονται σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και εν τέλει σε θετικά και βιώσιμα αποτελέσματα για τους ανθρώπους και τον πλανήτη. Η διαφάνεια και η ανταλλαγή πληροφοριών για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να είναι στο επίκεντρο της παγκόσμιας εταιρικής σχέσης, η οποία θα πρέπει να τονίζει τη σημασία της αυστηρής παρακολούθησης, της λογοδοσίας και της επανεξέτασης της προόδου σε όλα τα επίπεδα, για όλους τους πολίτες και τα ενδιαφερόμενα μέρη, και να προάγει την ανάδραση και τη μάθηση.

Για την επιτυχή υλοποίηση του θεματολογίου για την μετά το 2015 περίοδο, όλες οι χώρες θα πρέπει να χαράξουν κατάλληλες πολιτικές που θα τους επιτρέψουν να υλοποιήσουν τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης αναλόγως των αντίστοιχων δυνατοτήτων τους. Οι προσπάθειες θα πρέπει επίσης να επικεντρωθούν στη θέσπιση των κατάλληλων πολιτικών και στην κινητοποίηση επαρκών οικονομικών μέσων εφαρμογής, εφόσον αυτά είναι αλληλένδετα: αφενός, ένα σαφές πολιτικό περιβάλλον, προσανατολισμένο στο αποτέλεσμα αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση ώστε να υπάρξει ουσιαστικός αντίκτυπος της χρηματοδότησης, αφετέρου, η χρηματοδότηση θα πρέπει να συμβάλει ενεργά στη μόχλευση και την παροχή κινήτρων για άλλα μέσα εφαρμογής, π.χ. μέσω πολιτικών ενεργοποίησης, ανάπτυξης ικανότητας, του εμπορίου, της καινοτομίας, των ιδιωτικών επενδύσεων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα μεριμνήσει για την εφαρμογή του θεματολογίου εντός της ΕΕ και για τη στήριξη της εφαρμογής του σε άλλες χώρες στον κόσμο μέσω της εποικοδομητικής συνεργασίας και των εταιρικών σχέσεων. Η πλήρης εφαρμογή του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015 θα απαιτήσει τις ενεργές προσπάθειες της ΕΕ και των κρατών μελών της με την ανάληψη δράσεων σε όλα τα επίπεδα. Η ΕΕ μπορεί να προσφέρει την πείρα που έχει στην εφαρμογή πολιτικών που αντικατοπτρίζουν βασικές αρχές του θεματολογίου, όπως τη βιωσιμότητα, τη συνεργασία και τις εταιρικές σχέσεις. Οι πολιτικές αυτές κυμαίνονται από τη στρατηγική «Ευρώπη 2020»[10], η οποία αποσκοπεί στη δημιουργία έξυπνης, βιώσιμης, χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης μέσω μιας ολοκληρωμένης και συνεκτικής δέσμης μέτρων πολιτικής, έως τη συνοχή της πολιτικής για την ανάπτυξη[11] και το 7ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον[12].

ΙΙΙ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ - ΜΕΣΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Οι βασικές συνιστώσες που θα πρέπει να αποτελούν μέρος της παγκόσμιας εταιρικής σχέσης περιγράφονται παρακάτω. Περιλαμβάνουν ρυθμίσεις που θα πρέπει να επιδιωχθούν από όλους τους εταίρους για την επιτυχή εφαρμογή, καθώς και συγκεκριμένες προτάσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να συμβάλει η ΕΕ.

3.1. Ένα ευνοϊκό και τελεσφόρο περιβάλλον πολιτικής σε όλα τα επίπεδα

Σε κάθε χώρα χρειάζεται ένας συνεκτικός συνδυασμός αποτελεσματικών πολιτικών, πρακτικών, θεσμών και πόρων προκειμένου να δημιουργηθεί ένα ευνοϊκό εγχώριο περιβάλλον για την υλοποίηση του θεματολογίου για την μετά το 2015 περίοδο. Η χρηστή διακυβέρνηση σε όλα τα επίπεδα αποτελεί βασικό μέσο για την εφαρμογή του θεματολογίου και σημαντικό αυτοσκοπό.

Σε εθνικό επίπεδο, όλες οι κυβερνήσεις, σε πλήρη διαβούλευση με τους πολίτες, θα πρέπει να αποφασίσουν τον τρόπο με τον οποίο θα συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων, έχοντας υπόψη ότι χρειάζεται να προσεγγίσουν όλα τα μέλη της κοινωνίας, και ιδίως τα πλέον ευάλωτα. Η πλήρης συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών είναι ουσιαστικής σημασίας. Η νέα παγκόσμια εταιρική σχέση θα πρέπει επίσης να ενεργοποιήσει το αναπτυξιακό δυναμικό των τοπικών αρχών και των τοπικών ενδιαφερόμενων μερών. Ο συντονισμός ανάμεσα στα διάφορα επίπεδα - το παγκόσμιο, το εθνικό, το περιφερειακό και το τοπικό - πρέπει να ενισχυθεί.

Για την εφαρμογή σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, κάθε χώρα χρειάζεται ένα αποτελεσματικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο για την επίτευξη στόχων πολιτικής. Οι χώρες πρέπει να προωθήσουν αποτελεσματικούς και ευαίσθητους θεσμούς, διαφανείς πολιτικές και συστήματα και λογοδοσία προς τους πολίτες τους μέσω δημοκρατικών διαδικασιών βασιζόμενων στο κράτος δικαίου. Αυτό θα πρέπει να προβλέπει ένα δίκαιο και προβλέψιμο νομικό πλαίσιο για την προάσπιση και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των βασικών εργασιακών προτύπων και του περιβάλλοντος, και τη διασφάλιση της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων. Απαιτεί επίσης τη δημιουργία σταθερού και ευνοϊκού κλίματος για τον ιδιωτικό τομέα, καθώς και τη θέσπιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού και την ενθάρρυνση βιώσιμων επενδύσεων. Η εφαρμογή και επιβολή της νομοθεσίας είναι ζωτικής σημασίας, μεταξύ άλλων, με την καταπολέμηση παράνομων δραστηριοτήτων, την άρση των εμποδίων για την εφαρμογή, τη δημιουργία ικανότητας επιβολής και την ευαισθητοποίηση του κοινού, έτσι ώστε τα ενδιαφερόμενα μέρη να μπορούν να αποδίδουν ευθύνες στις κυβερνήσεις και τις αρχές. Η ΕΕ έχει δεσμευθεί να βελτιώσει το δικό της κανονιστικό πλαίσιο και να συνεργαστεί με τους εταίρους με στόχο την ανάπτυξη και ενίσχυση των δίκαιων, αποτελεσματικών και διαφανών κανονιστικών πλαισίων, καθώς και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της ανεξαρτησίας και της ποιότητας των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης, μέσω της ανάπτυξης ικανότητας και της ανταλλαγής γνώσεων.

Η χρηστή διακυβέρνηση απαιτεί αποτελεσματικά συστήματα κατάρτισης προϋπολογισμού, χρηματοδοτικών ενισχύσεων και παρακολούθησης των δαπανών. Τα συστήματα αυτά πρέπει να είναι απόλυτα διαφανή και ανοικτά στο κοινό, προκειμένου να ενθαρρύνεται η συμμετοχική λήψη αποφάσεων και η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, και να αντιμετωπίζεται η διαφθορά. Οι αποτελεσματικές μακροοικονομικές πολιτικές είναι ζωτικής σημασίας για να εξασφαλιστεί ότι οι απαιτούμενοι πόροι συγκεντρώνονται και δαπανώνται με αποτελεσματικό τρόπο σύμφωνα με τους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης.

Οι κυβερνήσεις πρέπει να προωθούν τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, προς όφελος όλων των μελών της κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων των περιθωριοποιημένων και των αποκλεισμένων ατόμων. Θα πρέπει να γίνει συνδυασμός κανονιστικών μέσων με οικονομικά, τα οποία είναι ευέλικτα και αποδοτικά εργαλεία και μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη συνδυασμένων στόχων. Τα οικονομικά μέσα, όπως τα φορολογικά κίνητρα, τα τιμολόγια τροφοδότησης και οι πληρωμές για οικοσυστημικές υπηρεσίες, μπορούν να δημιουργήσουν κίνητρα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, μεταξύ άλλων, με τη μετάθεση του φορολογικού βάρους από την εργασία προς προϊόντα τα οποία έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη βιωσιμότητα, και με την έκδοση εμπορεύσιμων αδειών όπως, για παράδειγμα, στην περίπτωση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ. Η τιμολόγηση των ανθρακούχων εκπομπών αποτελεί σοβαρό παράγοντα προώθησης των επενδύσεων σε καθαρές τεχνολογίες και λύσεις με χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες· όλες οι χώρες θα πρέπει επομένως να συμμετέχουν στην τιμολόγηση των ανθρακούχων εκπομπών για την αντιμετώπιση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Με τις βιώσιμες δημόσιες συμβάσεις οι κυβερνήσεις έχουν τη δυνατότητα μόχλευσης των δημοσίων δαπανών για αύξηση της ζήτησης βιώσιμων προϊόντων και υπηρεσιών, με βάση κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια, αυξάνοντας το μερίδιο αγοράς τους και παρέχοντας συγκεκριμένα κίνητρα στις επιχειρήσεις.

Η συνεκτικότητα της πολιτικής αποτελεί τον πυρήνα ενός πραγματικά τελεσφόρου πολιτικού περιβάλλοντος. Για την επιτυχία της παγκόσμιας εταιρικής σχέσης, όλες οι πολιτικές σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο πρέπει να συμβάλουν με συνεκτικό τρόπο στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.

Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ο καίριος ρόλος πολλών τομέων, όπως της γεωργίας, της ενέργειας και της υγείας, στην επίτευξη μιας σειράς στόχων. Ζωτικής σημασίας είναι τα μέτρα πολιτικής που συμβάλλουν στη δημιουργία και προώθηση της πρόσβασης στην αξιοπρεπή εργασία με βιώσιμη και επαρκή κοινωνική προστασία για όλους, καθώς και τα μέτρα που διευκολύνουν τις επενδύσεις σε ανθρώπινο κεφάλαιο μέσω της εκπαίδευσης, της αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της κατάρτισης. Ουσιαστικής σημασίας παραμένει η αντιμετώπιση των ανισοτήτων και του κοινωνικού αποκλεισμού, ιδίως για τα πιο ευάλωτα άτομα, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών, των παιδιών, των ηλικιωμένων και των ατόμων με αναπηρίες, μεταξύ άλλων, με τη χρήση εργαλείων όπως οι δείκτες φύλου και ηλικίας. 

Άλλο σημαντικό βήμα είναι η μεταρρύθμιση ή η κατάργηση των επιβλαβών για το περιβάλλον επιδοτήσεων, όπως των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα, και η αντικατάστασή τους με παρεμβάσεις που λαμβάνουν υπόψη το κλίμα, είναι λιγότερο επιβλαβείς για το περιβάλλον και συμβάλλουν πιο αποτελεσματικά στη μείωση της φτώχειας. Η συνεκτικότητα της πολιτικής προϋποθέτει επίσης την ύπαρξη κατάλληλων μηχανισμών συντονισμού του διαλόγου μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών, καθώς και για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των πολιτικών και των αποτελεσμάτων.

Δεν θα πρέπει να παραβλέπεται η σπουδαιότητα του περιφερειακού επιπέδου. Η ΕΕ προωθεί ενεργά την περιφερειακή ανάπτυξη και ολοκλήρωση που μπορούν να τονώσουν το εμπόριο, τις επενδύσεις και την κινητικότητα, και να προωθήσουν την ειρήνη και τη σταθερότητα.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η εφαρμογή του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015 θα απαιτήσει επίσης ένα αποτελεσματικό διεθνές σύστημα διακυβέρνησης, σταθερές χρηματοπιστωτικές αγορές και οικονομική συνεργασία, καθώς και τα αναγκαία επίπεδα κανονιστικής ρύθμισης. Οι θεσμοί της παγκόσμιας διακυβέρνησης πρέπει να είναι αποτελεσματικοί και διαφανείς, με συστήματα για την αξιολόγηση και την υποβολή εκθέσεων προόδου σε συνάρτηση με τους στόχους. Οι κινήσεις προς μια καλύτερη διακυβέρνηση των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων πρέπει να συνεχιστούν. Επιπλέον, τα θεματολόγια της Ομάδας των 7 και της Ομάδας των 20 αποτελούν παραδείγματα του είδους των πολιτικών δεσμεύσεων με σημαντική συμβολή.

Τα παγκόσμια δημόσια αγαθά χρειάζονται επίσης συντονισμένες διεθνείς πολιτικές και δράσεις, μεταξύ άλλων, με καλύτερη εφαρμογή των διεθνών συμφωνιών που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην επίτευξη στόχων βιώσιμης ανάπτυξης. Πολλά προβλήματα έχουν παγκόσμιο ή διασυνοριακό χαρακτήρα ως εκ τούτου, για την αντιμετώπισή τους απαιτούνται ειδικές διεθνείς συμφωνίες συνεργασίας. Οι εθνικές πολιτικές πρέπει επίσης να είναι συνεπείς και ευθυγραμμισμένες με τις διεθνείς συμφωνίες. Η ΕΕ υποστηρίζει ενεργά και συμμετέχει σε ορισμένες διεθνείς συμφωνίες και είναι έτοιμη να αναλάβει ηγετικό ρόλο και να συμβάλει περαιτέρω σε δράσεις υλοποίησης σε ορισμένους τομείς όπως οι πολυμερείς συμφωνίες για την υγεία, οι πολυμερείς περιβαλλοντικές συμφωνίες και η διεθνής διακυβέρνηση των ωκεανών.

Σε έναν όλο και περισσότερο διασυνδεόμενο κόσμο, όλες οι χώρες πρέπει να λαμβάνουν συστηματικά υπόψη τις ενδεχόμενες επιπτώσεις, τόσο θετικές όσο και αρνητικές, των πολιτικών τους σε άλλες χώρες. Προς τον σκοπό αυτό, όλες οι ανεπτυγμένες χώρες μέσου-υψηλού εισοδήματος και οι αναδυόμενες οικονομίες πρέπει να αναλάβουν τη δέσμευση να θεσπίσουν συστήματα αξιολόγησης του αντικτύπου που συνεπάγεται η θέσπιση νέων πολιτικών στις φτωχότερες χώρες. Για την ΕΕ, η συνοχή των πολιτικών για την ανάπτυξη συνίσταται στη νομική υποχρέωση να ληφθούν υπόψη οι στόχοι της αναπτυξιακής συνεργασίας στις πολιτικές που εφαρμόζει η ΕΕ και οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτό συνεπάγεται, αφενός, την αντιμετώπιση των πιθανών αρνητικών επιπτώσεων των εσωτερικών πολιτικών σε τρίτες χώρες και, αφετέρου, την ενίσχυση των συνεργειών μεταξύ τομέων της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής πολιτικής.

3.2. Ανάπτυξη της ικανότητας για την υλοποίηση του θεματολογίου

Το θεματολόγιο την περίοδο μετά το 2015 μπορεί να εδραιωθεί μόνον εάν όλοι οι εταίροι διαθέτουν αποτελεσματικούς θεσμούς και τις απαιτούμενες ανθρώπινες δεξιότητες και ικανότητες για την εξάλειψη της φτώχειας και την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Αυτές περιλαμβάνουν την ικανότητα εκτίμησης των αναγκών, συλλογής δεδομένων, παρακολούθησης της εφαρμογής και επανεξέτασης των στρατηγικών. Για την επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν πρόσθετες και νέες ικανότητες και δεξιότητες σε όλα τα επίπεδα και σε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ.

Η ανάπτυξη των ικανοτήτων, καθώς και η θεσμική και οργανωτική ανάπτυξη, θα είναι αποτελεσματική μόνον εφόσον προέρχεται και καθοδηγείται από τα πρόσωπα που την έχουν ανάγκη. Θα πρέπει να καθοδηγείται από πρωτοβουλίες που βασίζονται στη μάθηση και στη γνώση, καθώς και με συνεχή, δίκαιο και εποικοδομητικό διάλογο σχετικά με τις πολιτικές και τα αναπτυξιακά αποτελέσματα. Η εν λόγω προσέγγιση θα πρέπει να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη ανθρώπινων πόρων, συστημάτων και διαδικασιών για τον σχεδιασμό, τη διαχείριση και την παρακολούθηση.

Όλοι οι εταίροι της διεθνούς συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών οργανισμών, θα πρέπει να ενισχύσουν και να βελτιώσουν την υποστήριξη των διαδικασιών ανάπτυξης ικανότητας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης δικτύων και συστημάτων για την ανταλλαγή γνώσεων, της μάθησης από ομοτίμους και του συντονισμού μεταξύ όλων των αναπτυξιακών εταίρων. Αυτό μπορεί να αφορά όλες τις μορφές συμπράξεων συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των συμπράξεων Βορρά-Νότου, Νότου-Νότου, τριμερείς και περιφερειακές προσεγγίσεις, με τη συμμετοχή δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Ιδιαίτερη προσπάθεια απαιτείται στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) και σε ασταθή κράτη, όπου η προετοιμασία των όρων μετάβασης και η ενίσχυση της αντοχής των πιο ευάλωτων πληθυσμών είναι ουσιαστικής σημασίας.

Η ΕΕ έχει δεσμευτεί να βελτιώσει και να ενσωματώσει τη στήριξη για την ανάπτυξη ικανοτήτων σε όλους τους τομείς συνεργασίας μέσω μιας προοπτικής πολυμερούς συμμετοχής. Η ΕΕ αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη ικανότητας στις χώρες-εταίρους αποτελεί βασικό παράγοντα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της βοήθειας και ήδη διευκολύνει διαδικασίες διομότιμης μάθησης και δικτύωσης μέσω πρωτοβουλιών όπως η τεχνική συνεργασία και τα θεσμικά προγράμματα ανάπτυξης. Η ΕΕ θα εντείνει την ανάπτυξη ικανοτήτων στον τομέα της στατιστικής και της παρακολούθησης στις χώρες-εταίρους.

3.3. Κινητοποίηση και αποτελεσματική χρήση της εγχώριας δημόσιας χρηματοδότησης

Οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν την πρωταρχική ευθύνη της εφαρμογής βιώσιμων οικονομικών πολιτικών. Σ’ αυτήν περιλαμβάνεται η ευθύνη για την κινητοποίηση και τη χρήση δημόσιων πόρων, καθώς και φυσικών πόρων, με αποδοτικό τρόπο.

Απαιτεί επίσης τη χρηστή διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, καθώς και τη διοργάνωση και ενίσχυση λογιστικών και άλλων ελέγχων, μέτρα καταπολέμησης της απάτης και της διαφθοράς, χρηστή φορολογική διοίκηση και υποβολή εκθέσεων ανά χώρα για την αύξηση της οικονομικής διαφάνειας και την καταπολέμηση των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών.

Αν και τα τελευταία χρόνια τα εγχώρια δημόσια έσοδα έχουν αυξηθεί σημαντικά, ο δείκτης φορολογικών εσόδων για πολλές χώρες παραμένει χαμηλός. Πέρα από την πρόβλεψη δημοσιονομικών περιθωρίων για εθνικές δαπάνες σε αναπτυξιακές προτεραιότητες, η αποτελεσματική και διαφανής συγκέντρωση και χρήση εγχώριων δημόσιων πόρων ενισχύει τη λογοδοσία σε εθνικό επίπεδο και συμβάλλει στη δημιουργία υγιούς σχέσης κυβέρνησης και πολιτών. Συνεπώς, η εμβάθυνση και η διεύρυνση της βάσης των εγχώριων πόρων, καθώς και η βελτίωση της διαχείρισης και της αποτελεσματικής χρήσης αυτών σε όλες τις χώρες, είναι ζωτικής σημασίας για την εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Οι λογαριασμοί φυσικού κεφαλαίου μπορούν να βοηθήσουν τις πλούσιες σε φυσικούς πόρους χώρες να ενισχύσουν τη διακυβέρνηση και τη διαφάνεια διακυβέρνησης αυτών, ώστε να συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη. Η μετάβαση στην πράσινη οικονομία παρέχει σημαντικές νέες δυνατότητες ως κινητήρια δύναμη της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης. Η ΕΕ έχει δεσμευθεί να ενισχύσει τις προσπάθειές της σε αυτόν τον τομέα, τόσο στο εσωτερικό της όσο και με τη στήριξη προς τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η αυξανόμενη ενοποίηση των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας συνεπιφέρει νέες προκλήσεις για την αύξηση των εγχώριων εσόδων. Η διεθνής συνεργασία που θα διασφαλίσει ένα διαφανές, συνεργατικό και δίκαιο φορολογικό περιβάλλον είναι ως εκ τούτου απαραίτητη για την αύξηση της κινητοποίησης εγχώριων εσόδων.

Το χρέος αποτελεί σημαντικό στοιχείο και πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο των γενικών δημόσιων οικονομικών. Η βιώσιμη χρηματοδότηση του χρέους, που βασίζεται στην αποτελεσματική διαχείριση του χρέους, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και της βιώσιμης δημοσιονομικής πολιτικής.

Όλες οι χώρες θα πρέπει να αναλάβουν δεσμεύσεις για την κινητοποίηση και την αποτελεσματική χρήση των εγχώριων δημόσιων οικονομικών, συμπεριλαμβανομένων των παγκόσμιων δημόσιων αγαθών, όπως το κλίμα και η βιοποικιλότητα, και τομέων πρωταρχικής σημασίας για την εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπως η γεωργία και η ενέργεια. Θα πρέπει όλες οι χώρες να εφαρμόζουν περιβαλλοντικές και κοινωνικές διασφαλίσεις, να προωθούν και να εφαρμόζουν προγράμματα με στόχο την αύξηση της αντοχής με αποτέλεσμα την εξοικονόμηση κόστους μακροπρόθεσμα. Η ενσωμάτωση των κλιματικών στόχων στα εγχώρια δημόσια οικονομικά είναι ζωτικής σημασίας τόσο για την αύξηση των πόρων για δράσεις στον τομέα της κλιματικής αλλαγής όσο και για την αποφυγή μη βιώσιμων επενδύσεων και αρνητικών μακροπρόθεσμων δαπανών.

Όλες οι χώρες θα πρέπει να δεσμευθούν για την επίτευξη βέλτιστων επιπέδων κρατικών εσόδων, υπολογιζόμενων για παράδειγμα με τον λόγο των φορολογικών εσόδων προς το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ), καθώς και με την ενίσχυση της ικανότητας της φορολογικής διοίκησης και τη μεταρρύθμιση των εθνικών φορολογικών συστημάτων, προκειμένου να διευρυνθεί η φορολογική βάση, όπου ενδείκνυται, και να διασφαλιστεί δίκαιη και ισότιμη φορολογική πολιτική.

Όλες οι χώρες πρέπει επίσης να διασφαλίσουν ότι διαθέτουν συστήματα και διαδικασίες για την αποτελεσματική, βιώσιμη και διαφανή διαχείριση όλων των δημόσιων πόρων, στους οποίους περιλαμβάνονται το χρέος και η διαχείριση των ταμειακών διαθεσίμων και η διαχείριση των εσόδων από φυσικούς πόρους. Αυτό αναμένεται να απαιτήσει την εφαρμογή κρατικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων και την ενίσχυση των θεσμικών οργάνων με αρμοδιότητες δημοσιονομικού σχεδιασμού και εποπτείας, στα οποία περιλαμβάνονται τα ανεξάρτητα ανώτατα εθνικά ελεγκτικά όργανα, τα κοινοβούλια και η κοινωνία των πολιτών. Οι πολιτικές ανοιχτών δεδομένων θα πρέπει να ενθαρρύνονται, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης εθνικών πυλών ανοικτών δεδομένων.

Η διεθνής συνεργασία για την καταπολέμηση των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών θα πρέπει να επιταχυνθεί ώστε να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι φορολόγησης τοπικών και διεθνών εταιρειών. Θα πρέπει να αυξηθούν η διαφάνεια και η λογοδοσία όσον αφορά τις εξορυκτικές βιομηχανίες, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιοποίησης των πληρωμών από εταιρείες στις κυβερνήσεις.

Θα πρέπει επίσης να ενισχυθεί η διεθνής συνεργασία στον τομέα της φορολογίας. Όλες οι χώρες θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα ελάχιστα πρότυπα χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα (διαφάνεια, ανταλλαγή πληροφοριών και θεμιτός φορολογικός ανταγωνισμός) και να δεσμεύονται να θεσπίζουν εθνικές ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού και για την αποφυγή επιζήμιου φορολογικού ανταγωνισμού. Όλες οι χώρες θα πρέπει να συνεργασθούν για την εφαρμογή των συστάσεων όσον αφορά τη διάβρωση της βάσης και τη μεταφορά κερδών.

3.4. Κινητοποίηση και αποτελεσματική χρήση της διεθνούς δημόσιας χρηματοδότησης

Η διεθνής δημόσια χρηματοδότηση παραμένει ουσιώδες και καταλυτικό στοιχείο της συνολικής χρηματοδότησης η οποία διατίθεται στις αναπτυσσόμενες χώρες και θα χρειαστεί να γίνουν περισσότερα κατά τα επόμενα 15 χρόνια για την υλοποίηση αυτού του φιλόδοξου προγράμματος. Όπως υπογράμμισε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ στη συγκεφαλαιωτική έκθεση, το θεματολόγιο για την περίοδο μετά το 2015 θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές της καθολικότητας, της κοινής ευθύνης και της αλληλεγγύης. Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει σθεναρά την έκκληση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ σύμφωνα με την οποία όλες οι ανεπτυγμένες χώρες θα πρέπει να επιτύχουν τον στόχο του 0,7% των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την ΕΑΒ/ΑΕΕ και να συμφωνήσουν σε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων σχετικά με την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ).

Οι αναπτυσσόμενες και οι αναδυόμενες οικονομίες αποτελούν σημαντικό παράγοντα της παγκόσμιας ανάπτυξης κατά την τελευταία δεκαετία. Δεδομένης της συνεχιζόμενης οικονομικής και χρηματοπιστωτικής βελτίωσης σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, η δημόσια διεθνής χρηματοδότηση πρέπει να εξελιχθεί κατά την μετά το 2015 περίοδο ώστε να καταστεί πιο αποτελεσματική για να επιταχύνει την αλλαγή και να την καταστήσει βιώσιμη. Όλο και περισσότερες χώρες που δεν είναι μέλη της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας (EAB) του ΟΟΣΑ παρέχουν ήδη σημαντικά ποσά χρηματοδότησης. Οι εν λόγω εταίροι συμβάλλουν στη μετατροπή του τοπίου χρηματοδότησης της ανάπτυξης μέσω εναλλακτικών στρατηγικών και τρόπων συνεργασίας, και θα πρέπει να συμβάλουν περισσότερο στη στήριξη των χωρών που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Δεδομένης της σημασίας τους, και σύμφωνα με τις προτάσεις της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, οι χώρες ανώτερου μέσου εισοδήματος και οι αναδυόμενες οικονομίες θα πρέπει να δεσμευθούν ότι θα αυξήσουν τη συμβολή τους στη διεθνή δημόσια χρηματοδότηση και στην υλοποίηση συγκεκριμένων στόχων και χρονοδιαγραμμάτων.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της χορηγούν περισσότερο από το 50% της συνολικής ΕΑΒ και θα διατηρήσουν ισχυρή συλλογική δέσμευση. Το χρονοδιάγραμμα των χρηματοδοτικών δεσμεύσεων της ΕΕ πρέπει να αποφασιστεί ως μέρος της ως άνω συνολικής δέσμευσης, η οποία θα πρέπει να διασφαλίζει ότι όλες οι χώρες υψηλού εισοδήματος, καθώς και χώρες μέσου-υψηλού εισοδήματος και οι αναδυόμενες οικονομίες, προσφέρουν το μερίδιο που τους αναλογεί για την υποστήριξη των φτωχότερων χωρών όσον αφορά την επίτευξη των διεθνώς συμφωνηθέντων στόχων.

Ο ρόλος και η συνάφεια της διεθνούς δημόσιας χρηματοδότησης διαφέρουν μεταξύ των διαφόρων χωρών. Οι πόροι θα πρέπει να είναι στοχευμένοι στις περιπτώσεις με τις μεγαλύτερες ανάγκες και τον μεγαλύτερο αντίκτυπο. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι πάροχοι χρηματοδότησης να καταβάλουν προσπάθειες για να αντιστραφεί η τάση μείωσης της βοήθειας προς τις φτωχότερες χώρες. Όπως αναφέρεται από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, όλες οι χώρες υψηλού εισοδήματος θα πρέπει να τηρήσουν τον στόχο των Ηνωμένων Εθνών για χορήγηση αναπτυξιακής βοήθειας ύψους 0,15% του ΑΕΕ προς τις ΛΑΧ, σύμφωνα με το πρόγραμμα δράσης της Κωνσταντινούπολης[13]. Οι χώρες ανώτερου μέσου εισοδήματος και οι αναδυόμενες οικονομίες θα πρέπει επίσης να δεσμευθούν ότι θα αυξήσουν τη συμβολή τους στις ΛΑΧ και να θέσουν στόχους και χρονοδιαγράμματα για το σκοπό αυτό.

Οι διεθνείς δημόσιοι πόροι από όλους τους παρόχους βοήθειας πρέπει να χορηγηθούν και να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά, σύμφωνα με τις αρχές της οικειοποίησης, της εστίασης στα αποτελέσματα, της συνολικής σύμπραξης, της διαφάνειας και της αμοιβαίας υποχρέωσης λογοδοσίας. Όλοι οι φορείς χρηματοδότησης θα πρέπει να καταβάλουν συγκεκριμένες προσπάθειες για τη βελτίωση της διαφάνειας, την ενίσχυση της εκτέλεσης και της λογοδοσίας, τη στήριξη της μέτρησης και της προβολής βιώσιμων αποτελεσμάτων, την εφαρμογή κατευθυντήριων γραμμών σε καταστάσεις σύγκρουσης και αστάθειας[14] και τον περιορισμό του κατακερματισμού της αρχιτεκτονικής των διεθνών ενισχύσεων.

Σε καιρούς οικονομικών περιορισμών, είναι βασικό να γίνεται πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων δημόσιας χρηματοδότησης. Η ΕΑΒ μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση άλλων μέσων εφαρμογής, εφόσον σχεδιαστεί και εκτελεστεί σωστά. Μπορεί να πολλαπλασιάσει τη δημόσια εγχώρια χρηματοδότηση στηρίζοντας τη βελτίωση της φορολογικής και της δημοσιονομικής πολιτικής, να αποδεσμεύσει έργα υποδομών μέσω συνδυασμών και συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και να προωθήσει ανταλλαγές στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας.

Δεδομένου ότι το θεματολόγιο για την περίοδο μετά το 2015 πρέπει να είναι απολύτως συνεπές με τους κλιματικούς στόχους και να τους στηρίζει, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι το χρηματοδοτικό πλαίσιο του θεματολογίου είναι απόλυτα συνεκτικό και ευθυγραμμίζεται με τη χρηματοδότηση των μέτρων αντιμετώπισης της αλλαγής του κλίματος, όπως τονίστηκε στη συγκεφαλαιωτική έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Πρέπει να σημειωθεί στο πλαίσιο αυτό ότι η ΕΕ αποφάσισε ήδη να διαθέσει την περίοδο 2014-2020 το 20% του προϋπολογισμού της - περιλαμβανομένων των εξωτερικών δράσεων - για έργα και πολιτικές που αφορούν το κλίμα. Η ΕΕ παραμένει επίσης προσηλωμένη στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από διεθνείς συμβάσεις, ιδίως για τη βιοποικιλότητα και άλλα σημαντικά διεθνή ζητήματα.

3.5. Τόνωση των συναλλαγών για την εξάλειψη της φτώχειας και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης

Οι συναλλαγές αποτελούν βασικό παράγοντα για τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, και ως εκ τούτου είναι σημαντικό μέσο για την υλοποίηση του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015.

Η ΕΕ αναγνωρίζει την υπεροχή του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) όσον αφορά τα θέματα εμπορίου σε παγκόσμιο επίπεδο και θεωρεί ότι το βασιζόμενο σε κανόνες πολυμερές εμπορικό σύστημα διαδραματίζει πολύτιμο ρόλο στη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού για όλες τις χώρες, ιδίως τις αναπτυσσόμενες. Ως εκ τούτου, η ΕΕ παραμένει απόλυτα προσηλωμένη στο αναπτυξιακό πρόγραμμα της Ντόχα και στην εφαρμογή της δέσμης μέτρων του Μπαλί, συγκεκριμένα, της συμφωνίας για τη διευκόλυνση του εμπορίου και των στοιχείων για τις ΛΑΧ, που θα προωθήσουν την περαιτέρω ένταξη των ΛΑΧ στις διεθνείς αγορές και τις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας. Η ΕΕ θα συμμετάσχει εποικοδομητικά στις επικείμενες διαπραγματεύσεις για το πρόγραμμα εργασίας μετά το Μπαλί με σκοπό την ταχεία ολοκλήρωση του Γύρου.

Πολλές χώρες, ιδίως αναδυόμενες οικονομίες, έχουν αξιοποιήσει με επιτυχία τις δυνατότητες ενός ανοιχτού εμπορικού συστήματος για να δώσουν ώθηση στις εμπορικές συναλλαγές τους και να απολαύσουν σταθερούς ρυθμούς αύξησης του ΑΕγχΠ. Μπορεί οι αλλαγές αυτές να απεγκλώβισαν εκατοντάδες εκατομμυρίων ανθρώπους από τη φτώχεια, ωστόσο δεν εμφάνισαν όλες οι αναπτυσσόμενες χώρες τέτοια επιτεύγματα. Ειδικότερα οι ΛΑΧ εξακολουθούν να είναι περιθωριοποιημένες στο παγκόσμιο εμπόριο.

Κάθε χώρα έχει την πρωταρχική ευθύνη να μεγιστοποιήσει τις δυνατότητες που προσφέρει το εμπόριο για τη χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και τη βιώσιμη ανάπτυξη μέσω της χρηστής διακυβέρνησης, των ορθών εσωτερικών πολιτικών και των μεταρρυθμίσεων. Στόχος είναι η δημιουργία ενός σταθερού κανονιστικού περιβάλλοντος, ευνοϊκού για τον ιδιωτικό τομέα και τις επενδύσεις, το οποίο συμβάλλει στην ένταξη της χώρας στις περιφερειακές και τις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας. Ταυτόχρονα, οι χώρες πρέπει να διασφαλίσουν διεθνώς συμφωνημένα πρότυπα εργασίας και κατάλληλες δεξιότητες για το εργατικό δυναμικό, παράλληλα με την προώθηση της μετάβασης προς μια πράσινη οικονομία.

Ωστόσο, οι πιο ευάλωτες χώρες παγκοσμίως, συγκεκριμένα οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ), αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα εμπόδια που συνδέονται με την έλλειψη ικανότητας, την έλλειψη υποδομών ή την ανεπαρκή διαφοροποίηση της παραγωγής. Χρειάζονται υποστήριξη για να διευκολυνθεί η ένταξή τους στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα και να αποκομίσουν τα μέγιστα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη. Στο πλαίσιο αυτό, η βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά και η βοήθεια για το εμπόριο διαδραματίζουν ουσιαστικής σημασίας ρόλο.

Η αγορά της ΕΕ είναι η πιο ανοικτή αγορά για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η ΕΕ έχει απλουστεύσει τους κανόνες καταγωγής και έχει αυξήσει την πληροφόρηση για τον τρόπο πρόσβασης στην αγορά στις χώρες με τη μεγαλύτερη ανάγκη. Η ΕΕ εφαρμόζει επίσης μονομερή μέσα υποστήριξης της βιώσιμης ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ). Προβλέπει πρόσθετες εμπορικές προτιμήσεις στο πλαίσιο του ΣΓΠ+ για ευάλωτες οικονομίες που δεσμεύτηκαν για την αποτελεσματική εφαρμογή 27 βασικών διεθνών συμβάσεων για τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα, την περιβαλλοντική προστασία και τη χρηστή διακυβέρνηση. Επιπλέον, η πρωτοβουλία «Όλα εκτός από όπλα», παρέχει αδασμολόγητη και άνευ ποσοστώσεων πρόσβαση για όλα τα προϊόντα των ΛΑΧ, με εξαίρεση τα όπλα και τα πυρομαχικά. Όλες οι ανεπτυγμένες χώρες και οι αναδυόμενες οικονομίες πρέπει να παρέχουν στα προϊόντα των ΛΑΧ αδασμολόγητη και άνευ ποσοστώσεων πρόσβαση στις αγορές τους.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της είναι παγκοσμίως οι μεγαλύτεροι χορηγοί βοήθειας για το εμπόριο, αντιπροσωπεύοντας το ένα τρίτο του παγκοσμίου συνόλου. Η βοήθεια περιλαμβάνει την ανάπτυξη ικανοτήτων ώστε να πληρούνται τα πρότυπα της ΕΕ και να αξιοποιούνται πλήρως όλα τα οφέλη των εμπορικών συμφωνιών και των μονομερών εμπορικών προτιμήσεων της ΕΕ. Η ΕΕ θα επιδιώξει να επικαιροποιήσει τη στρατηγική παροχής βοήθειας για το εμπόριο υπό το πρίσμα των αποτελεσμάτων των διαπραγματεύσεων για την περίοδο μετά το 2015. Όλες οι ανεπτυγμένες χώρες και οι αναδυόμενες οικονομίες θα πρέπει να αυξήσουν τη βοήθεια για το εμπόριο προς τις ΛΑΧ και να την παρέχουν σύμφωνα με τις αρχές της αποτελεσματικότητας της ανάπτυξης.

Για να αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες του εμπορίου, η εμπορική πολιτική όλων των χωρών πρέπει όλο και περισσότερο να αντικατοπτρίζει ζητήματα «πίσω από τα σύνορα». Σε αυτά περιλαμβάνονται: η διευκόλυνση του εμπορίου, οι τεχνικοί κανόνες και τα πρότυπα, οι εργασιακοί και οι περιβαλλοντικοί κανονισμοί, οι επενδύσεις, οι υπηρεσίες, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, και οι δημόσιες συμβάσεις. Η ΕΕ λαμβάνει υπόψη τα ζητήματα αυτά στις εμπορικές συμφωνίες της, μεταξύ άλλων και με τις αναπτυσσόμενες χώρες. Επιπλέον, όλες οι χώρες πρέπει να αξιολογούν τις επιπτώσεις των εμπορικών συμφωνιών για τη βιωσιμότητα και τις ΛΑΧ.

Η ΕΕ ενίσχυσε την ένταξη της βιώσιμης ανάπτυξης στην εμπορική της πολιτική. Αυτό σημαίνει συστηματική συμπερίληψη διατάξεων περί βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς και εργασιακών και περιβαλλοντικών πτυχών, σε όλες τις εμπορικές συμφωνίες που συνάπτει, τόσο με αναπτυγμένους όσο και με αναπτυσσόμενους εταίρους. Η συμμετοχή εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών κατά την εφαρμογή των διατάξεων αυτών είναι ουσιαστικής σημασίας για την επίτευξη αποτελεσμάτων. Όλες οι χώρες θα πρέπει να ενισχύσουν την ένταξη της βιώσιμης ανάπτυξης στην εμπορική τους πολιτική.

Η αμοιβαία ενίσχυση του εμπορίου και της βιώσιμης ανάπτυξης μπορεί επίσης να προωθηθεί με τη μείωση ή την εξάλειψη των δασμολογικών και μη δασμολογικών φραγμών για τα περιβαλλοντικά αγαθά, τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες και υπηρεσίες, καθώς και για προϊόντα φιλικά προς το περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ έχει αναλάβει ισχυρή δέσμευση για την ταχεία σύναψη πολυμερούς συμφωνίας περί περιβαλλοντικών προϊόντων και υπηρεσιών (η «συμφωνία για τα πράσινα αγαθά») και καλεί περισσότερες χώρες να προσχωρήσουν στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις.

Για να επιτευχθούν οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης, το μετασχηματιστικό πρόγραμμα για το εμπόριο πρέπει να βελτιώσει την υπεύθυνη συμπεριφορά και τη νομοθεσία, καθώς και τη διαφάνεια στο σύνολο των αλυσίδων εφοδιασμού.  Οι φυσικοί πόροι αποτελούν κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη, μέσω της εκμετάλλευσης και της εμπορίας τους, αλλά πρέπει να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες για την προώθηση της νόμιμης, υπεύθυνης, βιώσιμης και διαφανούς παραγωγής, εμπορίας και χρήσης των φυσικών πόρων και των πρώτων υλών, μεταξύ άλλων και μέσω της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με την υποβολή εκθέσεων ανά χώρα και των διμερών συμφωνιών, π.χ. με χώρες εξαγωγής ξυλείας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης πρόσφατα υποβάλει πρόταση σχετικά με την υπεύθυνη εξόρυξη ορυκτών από περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις και περιοχές υψηλού κινδύνου[15].

Τα διεθνή μέτρα για την καταπολέμηση του επιβλαβούς για το περιβάλλον λαθρεμπορίου (άγριας πανίδας, επικίνδυνων ουσιών και φυσικών πόρων) πρέπει να ενισχυθούν - καλό παράδειγμα στην πράξη είναι οι εθελοντικές συμφωνίες εταιρικής σχέσης που διαπραγματεύεται η ΕΕ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της για την επιβολή της δασικής νομοθεσίας, τη διακυβέρνηση και το εμπόριο.

Η χάραξη διεθνών κατευθυντήριων γραμμών και προτύπων, καθώς και δημόσιων και ιδιωτικών συστημάτων βιωσιμότητας (όπως τα συστήματα δίκαιου εμπορίου), μπορεί επίσης να αποφέρει οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη.

3.6. Προώθηση των μετασχηματιστικών αλλαγών μέσω της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας

Οι λύσεις που προέκυψαν από την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία αποτελούν σημαντικούς μοχλούς για την υλοποίηση του οράματος για τον κόσμο μετά το 2015. Η επιστήμη, η τεχνολογία και η καινοτομία, καθώς και η ψηφιοποίηση, μπορούν να επιφέρουν ριζικές αλλαγές σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, όχι όμως και να αντιμετωπίσουν αυτομάτως τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα· όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που παρέχει η επιστήμη, η τεχνολογία και η καινοτομία προς όφελος της έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Όλοι οι εταίροι πρέπει επομένως να ενισχύσουν την καινοτομία που βοηθά τους πολίτες να ξεφύγουν από τη φτώχεια, παράγει ποιοτική απασχόληση, βελτιστοποιεί πολύπλοκα συστήματα και αλυσίδες αξίας, ευνοεί τη βιώσιμη κατανάλωση και τα πρότυπα παραγωγής, μειώνει την ευπάθεια σε καταστροφές και άλλες κρίσεις και προωθεί την αποτελεσματική χρήση περιορισμένων πόρων. Όλες οι χώρες πρέπει να προωθήσουν τις υψηλότερες ή ειδικές δεξιότητες που απαιτούνται για την ενθάρρυνση και τη στήριξη της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας. Ειδικότερα στις αναπτυσσόμενες χώρες, πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών καθώς και των εφαρμογών τους, ως κινητήριας δύναμης προς τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.

Καθώς οι περισσότερες τεχνολογίες ανήκουν σε επιχειρήσεις, η μεταφορά τους μπορεί να λειτουργήσει μόνον με αμοιβαία συμφωνηθέντες όρους, ενώ πρέπει να γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να ενθαρρύνουν τη διάδοση, την ανταλλαγή και τη μεταφορά της τεχνολογίας σε ένα ευνοϊκό περιβάλλον και μέσω εθνικών κινήτρων προσανατολισμένων στη βιωσιμότητα και να παρέχουν κατάλληλη προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ. Οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και οι επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη θα πρέπει να προωθηθούν, με παράλληλη διασφάλιση της συμβολής τους στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Όλες οι χώρες θα πρέπει να αυξήσουν τη διμερή, περιφερειακή και πολυμερή συνεργασία για την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία και τη λυσιτελή έρευνα, καθώς και για τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, προκειμένου να προωθήσουν την υλοποίηση των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης. Για να διευκολυνθεί η ανάπτυξη και η πρόσβαση σε τεχνολογίες ζωτικής σημασίας και φιλικές προς το περιβάλλον, χρειάζεται η συνεργασία όχι μόνο Βορρά-Νότου αλλά και Νότου-Νότου καθώς και η πολυμερής συνεργασία, ιδίως για τις ΛΑΧ. Οι αναδυόμενες οικονομίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και τη μεταφορά τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ικανότητας για τις ΛΑΧ, καθώς και στην επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία.

Η συνεργασία για τη μεταφορά τεχνολογίας πρέπει να υπερβαίνει την αμιγή τεχνολογική ανάπτυξη και να περιλαμβάνει πιο μακροπρόθεσμες επενδύσεις προσαρμοσμένες στις τοπικές συνθήκες, να δημιουργεί επαφές με κοινότητες και χρήστες και να εξασφαλίζει ότι λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες ανθρώπων και περιβάλλοντος («ανθρωποκεντρικός και οικοκεντρικός σχεδιασμός»).

Τα Ηνωμένα Έθνη θα πρέπει να συνεχίσουν να διευκολύνουν την πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με την υφιστάμενη τεχνολογία και να προωθούν τη συνεκτικότητα και τον συντονισμό των μηχανισμών τεχνολογίας, καθώς και τυχόν νέων μηχανισμών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να δημιουργηθείπροστιθέμενη αξία και να αποφευχθούν αλληλεπικαλύψεις, προτείνει να λειτουργεί κάθε νέος μηχανισμός ως κέντρο ελέγχου των υφιστάμενων πρωτοβουλιών, με σκοπό την προώθηση του συντονισμού και των συνεργειών μεταξύ τους, εξασφαλίζοντας τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων. Η δημιουργία μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας που να βασίζεται και να συμπληρώνει υφιστάμενες πρωτοβουλίες, όπως προτείνεται στη συγκεφαλαιωτική έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, θα μπορούσε να συμβάλει στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Η ΕΕ δεσμεύεται για την προώθηση της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και σε συνεργασία με χώρες και περιοχές εταίρους διεθνώς. Το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», το πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ, προβλέπει τη διάθεση του 60% του προϋπολογισμού του για την υποστήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης και είναι ανοικτό σε συμμετέχοντες από ολόκληρο τον κόσμο. Η ΕΕ προωθεί την ανοιχτή πρόσβαση σε δημοσιεύσεις και σε πιλοτική βάση δεδομένων, που απορρέουν από δημόσια χρηματοδοτούμενη έρευνα στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής γνώσεων και την ενίσχυση της ικανότητας έρευνας και καινοτομίας, μεταξύ άλλων και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στο πλαίσιο της συνεργασίας για την ανάπτυξη, η ΕΕ υποστηρίζει τη μεταφορά ικανότητας καινοτομίας και τεχνολογίας μέσω προγραμμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ιδίως στον τομέα της βιώσιμης γεωργίας και της επισιτιστικής ασφάλειας, με στόχο την αύξηση της βιωσιμότητας θέτοντας τη γεωργική παραγωγή σε πορεία βιώσιμης ανάπτυξης και μετατρέποντας τα αποτελέσματα της έρευνας σε πρακτικές λύσεις. Μέσω της συμμετοχής της σε διάφορες εταιρικές σχέσεις, η ΕΕ συμβάλλει επίσης στην πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση κρίσεων και καταστροφών.

3.7. Κινητοποίηση του εγχώριου και του διεθνούς ιδιωτικού τομέα

Οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές θα είναι βασικοί παράγοντες στη διαδικασία μετάβασης προς τη βιώσιμη ανάπτυξη, δεδομένου ότι ο ιδιωτικός τομέας, που περιλαμβάνει από μικρά ενδιαφερόμενα μέρη μέχρι μείζονες πολυεθνικές επιχειρήσεις, αποτελεί σημαντική κινητήρια δύναμη για την καινοτομία, τη βιώσιμη ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, το εμπόριο και τη μείωση της φτώχειας. Επίσης ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα είναι καθοριστικός όσον αφορά τις επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση και τις υποδομές, όπως στα βιώσιμα συστήματα μεταφορών, τα ενεργειακά δίκτυα και τις ψηφιακές υποδομές, που είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας. Για την εφαρμογή του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015, απαιτείται συνεπώς ένα επιχειρηματικό περιβάλλον που να ευνοεί τις πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα, να στηρίζει τις πολύ μικρές, τις μικρές και τις μεσαίες επιχειρήσεις, τη χειραφέτηση των γυναικών και την εμβάθυνση της χρηματοοικονομικής ένταξης. Οι καταναλωτές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν συνειδητές επιλογές με καλύτερη ενημέρωση όσον αφορά τα διαπιστευτήρια βιωσιμότητας των προϊόντων, καθώς και με την προώθηση και τη χρήση της σήμανσης βιωσιμότητας. Τα πρότυπα και τα κριτήρια βιωσιμότητας στηρίζουν μια σειρά μέτρων για την επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, όπως των φορολογικών κινήτρων, των δημοσίων συμβάσεων, των εταιρικών αναφορών και της επισήμανσης προϊόντων.

Αν και βελτιώνεται το ιστορικό των επιχειρήσεων όσον αφορά τη μείωση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων, ο ιδιωτικός τομέας έχει τεράστια περιθώρια να βελτιώσει τη συμβολή του στην εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αναλύουν συστηματικά τον περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο των προϊόντων που χρησιμοποιούν και παράγουν, με την ανάλυση του κύκλου ζωής. Υπάρχουν πολλά πρότυπα, αρχές και κατευθυντήριες γραμμές που μπορούν να χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις, και το θεματολόγιο για την περίοδο μετά το 2015 παρέχει μια τεράστια ευκαιρία για να δρομολογηθεί η αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων.  Παράδειγμα αποτελούν οι εργασίες για την κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις υπεύθυνες γεωργικές αλυσίδες εφοδιασμού.

Οι κυβερνήσεις και ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να συνεργαστούν για την υλοποίηση ενός κοινού οράματος βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, όπου οι κυβερνήσεις θεσπίζουν το κανονιστικό πλαίσιο, εξασφαλίζουν την επιβολή του και θεσπίζουν κίνητρα και ο ιδιωτικός τομέας προβαίνει σε πιο βιώσιμες επενδύσεις. Η κλίμακα συνδυασμού δημοσίων κεφαλαίων με δάνεια από διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και με ιδιωτικά κεφάλαια θα συνεχίσει να αυξάνεται τις επόμενες δεκαετίες, μεταξύ άλλων και για βιώσιμες επενδύσεις σε κλιματικά ωφέλιμες υποδομές και επιχειρήσεις και για την εμβάθυνση της χρηματοοικονομικής ένταξης.

Σημαντική προϋπόθεση για την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα είναι η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, σε συνδυασμό με τα κατάλληλα νομικά πλαίσια και τις δικαστικές δομές. Οι απλοί, διαφανείς και σταθεροί κανόνες και θεσμοί, συνοδευόμενοι από ένα σύστημα απονομής δικαιοσύνης και συστήματα επίλυσης διαφορών που λειτουργούν αποτελεσματικά, αποτελούν στοιχεία θεμελιώδους σημασίας για ένα χωρίς αποκλεισμούς και ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον και για την προώθηση βιώσιμων επενδύσεων. Πρόκληση για τις τοπικές και τις εθνικές αρχές αποτελεί η δημιουργία συνθηκών για την ενθάρρυνση της σταδιακής τυποποίησης του άτυπου τομέα (με αποτέλεσμα καλύτερες υπηρεσίες και αύξηση των φορολογικών εσόδων), χωρίς να αποθαρρύνεται ο δυναμισμός και η καινοτομία.

Τα καινοτόμα επιχειρηματικά μοντέλα που εντάσσουν τους φτωχούς στις αγορές, είτε ως καταναλωτές είτε ως παραγωγούς, θα πρέπει να διευκολύνονται ως μέσο για την επίτευξη βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Οι επιχειρήσεις πρέπει να ενθαρρύνονται να συνεχίζουν επιτυχείς πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και περιβαλλοντικών ευκαιριών, όπως τη συμφωνία για την πυρασφάλεια και την ασφάλεια των κτηρίων στο Μπανγκλαντές[16] και την πλατφόρμα της ΕΕ για τις επιχειρήσεις και τη βιοποικιλότητα[17].

Ο ιδιωτικός τομέας μπορεί επίσης να αποτελέσει κινητήρια δύναμη μετασχηματισμού, αντιμετωπίζοντας ζητήματα όπως η διαφάνεια, οι συνθήκες εργασίας, η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία, η πρόσβαση στην κοινωνική προστασία, η φωνή και η ενίσχυση της θέσης των καταναλωτών καθώς και τα απόβλητα, η ρύπανση, η αποδοτική χρήση των πόρων και η προστασία του περιβάλλοντος. Μπορεί επίσης να υποστηρίξει ενεργά την ενίσχυση του κράτους δικαίου. Η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και η μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία είναι επίσης εύλογες από οικονομική άποψη. Με μεγαλύτερη υπευθυνότητα επιχειρήσεων και προϊόντων, ιδίως σε τομείς με ισχυρό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, όπως στον τομέα της γεωργίας, της ενέργειας, των ψηφιακών τεχνολογιών, των υποδομών και στους πράσινους τομείς, ο ιδιωτικός τομέας θα έχει τεράστιο αντίκτυπο και θα συμβάλει στην επίτευξη βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Αυτό με τη σειρά του θα οδηγήσει σε θετική ανάδραση εφόσον η αντιμετώπιση αδυναμιών, για παράδειγμα στον τομέα των υποδομών μεταφορών και ενέργειας, θα άρει σημαντικά εμπόδια για την οικονομική ανάπτυξη σε πολλές ΛΑΧ και για την είσοδό τους στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας.

Χρειάζονται πολυμερείς εταιρικές σχέσεις για την κλιμάκωση των επιχειρηματικών πρωτοβουλιών. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν σημαντική κινητήρια δύναμη για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, αλλά συχνά στερούνται οικονομιών κλίμακας και της ικανότητας να επενδύουν σε καινοτόμες τεχνολογίες ή να συμμετέχουν πλήρως σε προγράμματα βιωσιμότητας. Οι εταιρικές σχέσεις με μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις, για παράδειγμα μέσω του Παγκόσμιου Συμφώνου των Ηνωμένων Εθνών[18], μπορεί να βοηθήσει τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν το δυναμικό τους για βιώσιμη ανάπτυξη και καινοτομία.

Η ΕΕ ήδη κάνει πολλά για να διευκολύνει τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στις αναπτυσσόμενες χώρες και θα συνεχίσει τις προσπάθειές της. Μέσω της συνεργασίας για την ανάπτυξη, η ΕΕ προωθεί τη δέσμευση των επιχειρήσεων για βιώσιμη ενέργεια, βιώσιμη γεωργία, αλιεία, δασοκομία και γεωργική βιομηχανία, τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, τις βιώσιμες υποδομές, τις πράσινες υποδομές και τους τομείς της πράσινης οικονομίας. Η ΕΕ ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις να επενδύουν όλο και πιο υπεύθυνα στις αναπτυσσόμενες χώρες, μεταξύ άλλων μέσω διαφοροποιημένων και ειδικών προσεγγίσεων σε ασταθείς χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις, οι οποίες χρειάζονται επειγόντως θέσεις εργασίας και οικονομικές ευκαιρίες για την αποκατάσταση της κοινωνικής συνοχής, της ειρήνης και της πολιτικής σταθερότητας. Η ΕΕ συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις εταίρους για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για τις επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση της στήριξης προς τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, την προώθηση της οικολογικής επιχειρηματικότητας, τη χειραφέτηση των γυναικών ως επιχειρηματιών και εργαζομένων και την εμβάθυνση της χρηματοοικονομικής ένταξης.

Η ΕΕ λαμβάνει μέτρα με στόχο τη βελτίωση της επιβράβευσης της κοινωνικής και περιβαλλοντικής ευθύνης των επιχειρήσεων από την αγορά, καθώς και τη διάδοση ορθών πρακτικών, τη βελτίωση των διαδικασιών αυτορρύθμισης και από κοινού ρύθμισης· και τη βελτίωση της δημοσιοποίησης κοινωνικών και περιβαλλοντικών πληροφοριών εκ μέρους των εταιρειών. Επίσης, θα εξακολουθήσει να προάγει κατευθυντήριες γραμμές για τη βιωσιμότητα, μεταξύ άλλων σχετικά με την κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων, μέσω του διαλόγου με τις χώρες εταίρους. Η ΕΕ προωθεί ενεργά την ουσιαστική δέσμευση των επιχειρήσεων και την αξιοποίηση των διεθνώς συμφωνημένων αρχών και των κατευθυντήριων γραμμών, συμπεριλαμβανομένων των κατευθυντήριων αρχών των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

3.8. Αξιοποίηση των θετικών συνεπειών της μετανάστευσης

Μεταξύ των παγκόσμιων εξελίξεων οι οποίες θα έχουν μεγάλες και πολύπλοκες επιπτώσεις στο θεματολόγιο για την περίοδο μετά το 2015, η μετανάστευση είναι θέμα που μπορεί να αντιμετωπιστεί με τρόπο που συμβάλλει θετικά στην επίτευξη των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης.

Σε προσωπικό επίπεδο, η μετανάστευση μπορεί να είναι μία από τις πιο ισχυρές και άμεσες στρατηγικές για τη μείωση της φτώχειας.  Οι άνθρωποι μετακινούνται για να ξεφύγουν από τη φτώχεια και τις συγκρούσεις, να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή και τις περιβαλλοντικές και οικονομικές κρίσεις, να αναζητήσουν προστασία από διώξεις ή σοβαρή βλάβη και να βελτιώσουν το εισόδημα, την υγεία και την εκπαίδευση των οικογενειών τους. Μολονότι η μετανάστευση έχει αναμφισβήτητα συμβάλει στην πορεία προς την επίτευξη πολλών αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας, η αναγκαστική ή κακώς διαχειριζόμενη μετανάστευση μπορεί να οδηγήσει σε προσωπική κρίση, να αυξήσει τον κίνδυνο εκμετάλλευσης των μεταναστών από τους διακινητές, να θέσει σε δοκιμασία τις δυνατότητες των χωρών προορισμού και να αυξήσει τις κοινωνικές εντάσεις. Όλες οι χώρες πρέπει να συμβάλουν στην αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης, με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας των μεταναστών, για τη μείωση της ευπάθειάς τους. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η μετανάστευση συντελείται προς όλες τις κατευθύνσεις, για την καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης θα χρειαστεί ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων μεταξύ των κρατών και άλλων ενδιαφερομένων μερών.

Η νέα παγκόσμια εταιρική σχέση θα πρέπει να προωθήσει μια πιο συνεργατική προσέγγιση για να αυξηθεί το όφελος της διεθνούς μετανάστευσης για τη βιώσιμη ανάπτυξη και να περιοριστούν οι αδυναμίες. Η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να αναλάβει δέσμευση συνεργασίας προκειμένου να αναπτυχθεί ένα συνολικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση τόσο της νόμιμης όσο και της παράτυπης μετανάστευσης στις χώρες προέλευσης, διέλευσης και προορισμού, και για να καλυφθούν επίσης πτυχές όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η απασχόληση. Χρειάζεται να αναληφθούν πρωτοβουλίες ώστε οι νόμιμοι μετανάστες να μπορούν να διατηρούν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους, ιδίως με τη μείωση του κόστους των εμβασμάτων και των προσλήψεων, να διεκδικούν τη μεταφορά των κεκτημένων προνομίων κοινωνικής ασφάλισης και να αξιοποιούν πλήρως τις δυνατότητές τους μέσω της αναγνώρισης των δεξιοτήτων και των προσόντων τους, με ταυτόχρονη καταπολέμηση των διακρίσεων. Η διεθνής ευθύνη για τη διαχείριση της μετανάστευσης πρέπει να είναι κοινή. Η διεθνής κοινότητα θα μπορούσε επίσης να προωθήσει μέτρα για την πρόσβαση των μεταναστών στις δημόσιες υπηρεσίες, την υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και άλλες υπηρεσίες. Η ΕΕ υπήρξε πρωτοπόρος στην εξωτερική μεταναστευτική πολιτική - Συνολική προσέγγιση της μετανάστευσης και της κινητικότητας[19] - η οποία είναι ισορροπημένη και σφαιρική. Η εν λόγω πολιτική έχει αναπτυχθεί ως αποτελεσματικό πλαίσιο για τη συμμετοχή τρίτων χωρών και περιφερειών σε θέματα μετανάστευσης και ασύλου με αμοιβαία επωφελείς τρόπους. Με την προσέγγιση αυτή η ΕΕ έχει θετική εμπειρία όσον αφορά τη διασφάλιση της συνεκτικότητας μεταξύ της μετανάστευσης και των αναπτυξιακών στόχων. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρτίζει ένα ευρωπαϊκό θεματολόγιο για τη μετανάστευση, με μια ισορροπημένη και σφαιρική προσέγγιση για την καλύτερη σύνδεση της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ με τις εξωτερικές πολιτικές της, συμπεριλαμβανομένης της αναπτυξιακής πολιτικής, ενισχύοντας την εσωτερική και την εξωτερική συνεργασία.

IV. ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ - ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ, ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ ΚΑΙ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ

Δεδομένου ότι η επιτυχία του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015 εξαρτάται από τη συνεργασία των χωρών και την τήρηση των δεσμεύσεών τους, είναι σημαντική η παρακολούθηση και η επανεξέταση της προόδου εφαρμογής. Το πλαίσιο παρακολούθησης, λογοδοσίας και επανεξέτασης θα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του θεματολογίου και να διέπεται από τις αρχές της διαφάνειας, της συμμετοχής χωρίς αποκλεισμούς και της ικανότητας αντίδρασης, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας. Πρέπει να καλύπτει όλες τις πτυχές των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς και όλα τα μέσα εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένων όλων των πτυχών χρηματοδότησης. Η διαδικασία θα πρέπει να διευκολύνει και να ενθαρρύνει τις χώρες να μεγιστοποιήσουν την πρόοδο, να χαράξουν και να αξιολογήσουν αποτελεσματικές πολιτικές, να ανταλλάξουν εμπειρίες και να επιδείξουν βέλτιστες πρακτικές. Αλλά πρέπει να είναι αποτελεσματική και αποδοτική, με προστιθέμενη αξία αλλά χωρίς αλληλεπικάλυψη προσπαθειών και πόρων. Το πλαίσιο θα πρέπει να βασίζεται σε ήδη καθιερωμένα συστήματα παρακολούθησης και λογοδοσίας, όπως τα συστήματα που θεσπίζονται στο πλαίσιο διεθνών συμφωνιών.

Όπως επισημάνθηκε στη συγκεφαλαιωτική έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, το νέο θεματολόγιο πρέπει να καταστεί μέρος μιας σύμβασης μεταξύ ατόμων, συμπεριλαμβανομένων της κοινωνίας των πολιτών και του ιδιωτικού τομέα, και κυβερνήσεων. Το πλαίσιο θα πρέπει να βασίζεται σε μια πολυεπίπεδη προσέγγιση, σε τοπικό, εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, να εξασφαλίζει τη μεταξύ τους συνεκτικότητα, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από όλες τις ομάδες ενδιαφερομένων, να ενθαρρύνει τη συμμετοχή τους τόσο στα στοιχεία παρακολούθησης όσο και λογοδοσίας. Θα πρέπει να δοθεί έμφαση στις ανάγκες των ομάδων που είναι θύματα διακρίσεων, καθώς και σε άτομα που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση. Οι εθνικές κυβερνήσεις πρέπει να λογοδοτούν τόσο σε εγχώριους φορείς για την πρόοδο σε εθνικό επίπεδο, όσο και στη διεθνή κοινότητα, σχετικά με τη συμβολή τους στους παγκόσμιους στόχους. Στο πλαίσιο της παγκόσμιας φιλοδοξίας, κάθε κυβέρνηση πρέπει να μετουσιώνει το θεματολόγιο για την περίοδο μετά το 2015 σε φιλόδοξη δράση σε εθνικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές συνθήκες και την εθνική ικανότητα. Ο εθνικός σχεδιασμός θα πρέπει να λειτουργεί με διαφάνεια και χωρίς αποκλεισμούς. Οι επικαιροποιήσεις σχετικά με την πραγματοποιούμενη πρόοδο θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις απόψεις της κοινωνίας των πολιτών και θα πρέπει να δημοσιοποιούνται για να εξασφαλίζεται ευρεία συμμετοχή του κοινού στη διαδικασία για τη μετά το 2015 περίοδο.

Το περιφερειακό επίπεδο θα μπορούσε να αποτελέσει χρήσιμο φόρουμ για την αξιολόγηση και τη μάθηση από ομοτίμους, και να ενθαρρύνει τις χώρες να θέσουν φιλόδοξους στόχους και να προωθήσουν την υλοποίηση. Οι εργασίες σε περιφερειακό επίπεδο θα μπορούσαν επίσης να συμβάλουν στην πρόοδο διασυνοριακών ζητημάτων, όπως η ολοκληρωμένη διαχείριση λεκανών απορροής ποταμών, καθώς και κοινών στόχων όπως η ενεργειακή απόδοση, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα υγιή ιχθυαποθέματα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η πρόοδος προς την επίτευξη των παγκόσμιων στόχων θα πρέπει να αξιολογείται βάσει εθνικών εκθέσεων, που να ενισχύονται από άλλες εκθέσεις, για παράδειγμα, όσον αφορά ειδικούς στόχους ή θεματικούς τομείς.

Το Πολιτικό Φόρουμ υψηλού επιπέδου για τη βιώσιμη ανάπτυξη του ΟΗΕ αποτελεί το κύριο φόρουμ στο πλαίσιο αυτό και έχει καίριο εποπτικό ρόλο για τη διατήρηση της πολιτικής δέσμευσης και τη διευκόλυνση της επανεξέτασης της προόδου και των βέλτιστων πρακτικών, συμπεριλαμβανομένων των συστάσεων για περαιτέρω δράση σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο. Το Φόρουμ θα μπορούσε να αξιοποιήσει πλήρως την εμπειρία της Παγκόσμιας Σύμπραξης για μια Αποτελεσματική Αναπτυξιακή Συνεργασία, η οποία προσφέρει χρήσιμες μεθοδολογίες, συμπεριλαμβανομένων του πολυμερούς διαλόγου υπό την ευθύνη των χωρών, της συλλογής και της παρακολούθησης δεδομένων, που είναι ενδεικτικές των δυνατοτήτων μετασχηματισμού μιας χωρίς αποκλεισμούς διαδικασίας παρακολούθησης όσον αφορά συμπεριφορές και επίπεδα φιλοδοξίας. Σημειωτέον ότι ορισμένοι άλλοι τομεακοί φορείς των Ηνωμένων Εθνών μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην παρακολούθηση και επανεξέταση του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015, και ήδη παρακολουθούν την εφαρμογή υφιστάμενων διεθνών δεσμεύσεων. Η έκθεση για την παγκόσμια βιώσιμη ανάπτυξη θα μπορούσε να παρέχει μια συνολική εικόνα της προόδου. Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το έργο του Φόρουμ Αναπτυξιακής Συνεργασίας και τα διάφορα όργανα των Ηνωμένων Εθνών θα πρέπει να τροφοδοτούν μια ενιαία προσέγγιση των Ηνωμένων Εθνών όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων.

Στο πλαίσιο των ευρύτερων προσπαθειών για την εξασφάλιση ορθής παρακολούθησης και επανεξέτασης, ένα εκσυγχρονισμένο πλαίσιο μέτρησης ΟΟΣΑ/ΕΑΒ θα πρέπει να εξυπηρετεί το θεματολόγιο για την περίοδο μετά το 2015, επιτρέποντας την παρακολούθηση της εξωτερικής χρηματοδότησης για όλους τους παγκόσμιους στόχους με συνεκτικό τρόπο. Θα πρέπει επίσης να αξιοποιηθεί σωστά η επιστρεπτέα χρηματοδότηση και να οριστούν τα κατάλληλα κίνητρα για τη χορήγηση αναπτυξιακής χρηματοδότησης. Στη συνάντηση υψηλού επιπέδου της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας του Δεκεμβρίου 2014 σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά την προσαρμογή στη σημερινή πρακτική της εξωτερικής αναπτυξιακής χρηματοδότησης και την άρση των αντικινήτρων για τη χορήγηση δανείων σε χώρες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Χρειάζεται συνεχής πρόοδος στους τομείς εργασίας που εκκρεμούν.

Η αποτελεσματική παρακολούθηση, η επανεξέταση και η λογοδοσία εξαρτώνται από αξιόπιστα στοιχεία και αναλυτικούς δείκτες προόδου που να μπορούν να συγκριθούν μεταξύ χωρών και περιφερειών. Θα πρέπει να θεσπιστούν βασικοί και κατάλληλοι δείκτες, προσανατολισμένοι στα αποτελέσματα, πέραν του ΑΕγχΠ, οι οποίοι να επιτρέπουν τόσο την ποσοτική όσο και την ποιοτική μέτρηση της προόδου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει την πρόταση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την ανάπτυξη δεικτών μέσω τεχνικής διαδικασίας που να κατευθύνεται από εμπειρογνώμονες και να διέπεται από το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών, στην οποία η ΕΕ είναι πρόθυμη να συμβάλει. Οι εκθέσεις προόδου θα πρέπει να βασίζονται σε ανοικτά, αξιόπιστα και έγκαιρα δεδομένα, κυρίως με βάση τα εθνικά στατιστικά συστήματα και, όπου είναι δυνατόν, αναλυτικά κατά επίπεδα και ομάδες.

Προς τον σκοπό αυτό χρειάζεται βελτιωμένη διαθεσιμότητα και ποιότητα των δεδομένων. Θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι ευκαιρίες που παρέχει η τεχνολογική πρόοδος, ιδίως οι νέες τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, για τη διερεύνηση μεγάλου όγκου δεδομένων («μαζικά δεδομένα») και την ενίσχυση της παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο και της συλλογής αναλυτικών δεδομένων. Μπορούν επίσης να συμβάλουν, πέραν των κοινωνικοοικονομικών δεδομένων, οι γεωδιαστημικές πληροφορίες (δεδομένα που ανακτώνται από το πρόγραμμα Copernicus της ΕΕ, το Παγκόσμιο Σύστημα Συστημάτων Γεωσκόπησης και το Παγκόσμιο Σύστημα Παρακολούθησης του Κλίματος), καθώς και η παρακολούθηση επί τόπου. Η παγκόσμια τάση προς την καθιέρωση πιο ανοιχτών δεδομένων αποτελεί ευκαιρία για τη βελτίωση της διαφάνειας, της αποτελεσματικότητας της διοίκησης, της τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής και της λογοδοσίας.

Η «επανάσταση των δεδομένων» - η μετατροπή του τρόπου με τον οποίο παράγονται και χρησιμοποιούνται τα δεδομένα για την επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης - θα μπορούσε να αυξήσει τη διαφάνεια και την πρόσβαση του κοινού και να ενισχύσει την ποιότητα και τη συγκρισιμότητα των επίσημων εθνικών στατιστικών, καθώς και να αξιοποιήσει την έρευνα και τις τεχνολογίες συλλογής και ανάλυσης δεδομένων. Η παρακολούθηση της προόδου πρέπει να είναι διαχειρίσιμη, και για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ), χωρίς να μειώνει τη φιλοδοξία του θεματολογίου για μετασχηματισμό. Πρέπει να καταβληθούν επιπλέον προσπάθειες και να αναληφθούν καινοτόμες προσεγγίσεις για τη συλλογή στοιχείων σε εμπόλεμες και ασταθείς συνθήκες.

Η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στη θέσπιση και υλοποίηση μιας ισχυρής και φιλόδοξης διαδικασίας παρακολούθησης, επανεξέτασης και λογοδοσίας. Τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» θα μπορούσαν να είναι χρήσιμα για την παρακολούθηση και την επανεξέταση, δεδομένου ότι η ΕΕ έχει θεσπίσει δείκτες για τον προσδιορισμό και τη σύγκριση της προόδου μεταξύ των κρατών μελών, και για την καθοδήγηση των κρατών μελών ώστε να μπορέσουν να επιταχύνουν την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων.

V. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ

Με βάση προηγούμενα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με μετασχηματιστικό θεματολόγιο για την μετά το 2015 περίοδο, η παρούσα ανακοίνωση θα ενημερώσει σχετικά με τις θέσεις της ΕΕ στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την Τρίτη Διάσκεψη για τη Χρηματοδότηση της Ανάπτυξης, στην Αντίς Αμπέμπα τον Ιούλιο του 2015, και τη διάσκεψη κορυφής του ΟΗΕ για την μετά το 2015 περίοδο, στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο του 2015. Επίσης, θα συμβάλει στην προετοιμασία της 21ης Διάσκεψης των Μερών της Σύμβασης Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος, στο Παρίσι τον Δεκέμβριο του 2015. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα συνεχίσουν να αναπτύσσουν λεπτομερέστερες κοινές θέσεις κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ούτως ώστε να μπορεί η ΕΕ να ομιλεί με μία φωνή[20].

Η ΕΕ έχει αναλάβει να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο στις διακυβερνητικές διαπραγματεύσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του 2015 και να συμβάλει στην έγκριση ενός πραγματικά μετασχηματιστικού θεματολογίου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι έτοιμη να επιτελέσει τον ρόλο της για την πλήρη εφαρμογή του εν λόγω θεματολογίου τόσο εντός της ΕΕ όσο και με την εξωτερική δράση της, επικουρούμενη εφόσον χρειάζεται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, σε συνεργασία με όλους τους εταίρους της.

[1] A/68/970, «Έκθεση της Ανοικτής Ομάδας Εργασίας της Γενικής Συνέλευσης για τους Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης», 12 Αυγούστου 2014.

[2] A/69/315*, «Έκθεση της διακυβερνητικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων για τη χρηματοδότηση της βιώσιμης ανάπτυξης», 15 Αυγούστου 2014.

[3] A/69/700, «Η πορεία προς την αξιοπρέπεια έως το 2030: Τερματίζοντας τη φτώχεια, μεταμορφώνοντας τις ζωές όλων και προστατεύοντας τον πλανήτη», 4 Δεκεμβρίου 2014.

[4] COM(2013)92, «Αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για όλους: εξάλειψη της φτώχειας και εξασφάλιση βιώσιμου μέλλοντος για τον κόσμο», 27 Φεβρουαρίου 2013.

[5] COM (2013)531, «Μετά το 2015: προς μια συνολική και ολοκληρωμένη προσέγγιση της χρηματοδότησης για την εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη», 16 Ιουλίου 2013.

[6] COM(2014)335, «Αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για όλους: από το όραμα στη συλλογική δράση», 2 Ιουνίου 2014.

[7] 11559/13 «Το γενικό πρόγραμμα για την περίοδο μετά το 2015», 25 Ιουνίου 2013.

[8] 17553/13 «Χρηματοδότηση για την εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη πέραν του 2015», 12 Δεκεμβρίου 2013.

[9] 16827/14 «Μετασχηματιστικό θεματολόγιο για την μετά το 2015 περίοδο», 16 Δεκεμβρίου 2014.

[10] COM (2010)2020, «Ευρώπη 2020. στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη», 3 Μαρτίου 2010.

[11] Άρθρο 208 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης: «... Η Ένωση λαμβάνει υπόψη τους στόχους της συνεργασίας για την ανάπτυξη κατά την εφαρμογή πολιτικών που ενδέχεται να επηρεάσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες».

[12] Απόφαση αριθ. 1386/2013/ΕΕ σχετικά με γενικό ενωσιακό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2020 «Ευημερία εντός των ορίων του πλανήτη μας», 20 Νοεμβρίου 2013.

[13] A/CONF.219/7, «Έκθεση της Τέταρτης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες», 9-13 Μαΐου 2011.

[14] Παραδείγματα αποτελούν το νέο σύμφωνο για την παρέμβαση σε ευάλωτα κράτη (2012) και οι αρχές του ΟΟΣΑ για τη χρηστή διεθνή αντιμετώπιση των ασθενών κρατών και καταστάσεων αστάθειας (ΟΟΣΑ, 2007).

[15] COM(2014)111, «Πρόταση Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση ενωσιακού συστήματος αυτοπιστοποίησης της δέουσας επιμέλειας όσον αφορά την αλυσίδα εφοδιασμού των υπεύθυνων εισαγωγέων κασσιτέρου, τανταλίου και βολφραμίου, των μεταλλευμάτων τους, καθώς και χρυσού, που προέρχονται από περιοχές συγκρούσεων και υψηλού κινδύνου», 5 Μαρτίου 2014.

[16] Βλ. http://bangladeshaccord.org/.

[17] Βλ. http://ec.europa.eu/environment/biodiversity/business/index_en.html.

[18] Βλ. https://www.unglobalcompact.org/.

[19] COM(2011)0743, «Συνολική προσέγγιση της μετανάστευσης και της κινητικότητας», 18 Νοεμβρίου 2011 και 9417/2012 Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τη «Συνολική προσέγγιση της μετανάστευσης και της κινητικότητας», 3 Μαΐου 2012.

[20] Βλ. 16827/14, «Μετασχηματιστικό θεματολόγιο για την μετά το 2015 περίοδο», 16 Δεκεμβρίου 2014.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Το παρόν παράρτημα αριθμεί μια σειρά πιθανών δράσεων που μπορούν να συμβάλουν στην αποτελεσματική εφαρμογή του θεματολογίου για την μετά το 2015 περίοδο. Παρουσιάζει επίσης προτάσεις δράσεων οι οποίες θα μπορούσαν να υλοποιηθούν ειδικά από την ΕΕ, εφόσον υπάρχει συμφωνία σχετικά με το γενικό πλαίσιο και τα μέσα εφαρμογής.

1) Ένα ευνοϊκό και τελεσφόρο περιβάλλον πολιτικής σε όλα τα επίπεδα

Ενέργειες για όλους:

· Δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος πολιτικής για την επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ), καθώς και άλλων στόχων μέσω μιας ολοκληρωμένης και συνεκτικής δέσμης μέτρων πολιτικής, βάσει των αρχών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της χρηστής διακυβέρνησης, του κράτους δικαίου, της στήριξης των δημοκρατικών θεσμών, της συμμετοχής χωρίς αποκλεισμούς, της απουσίας διακρίσεων και της ισότητας των φύλων.

· Ανταλλαγή εμπειριών όσον αφορά αποτελεσματικά οικονομικά μέσα, κανονιστικά πλαίσια και επιβολή της νομοθεσίας, με εθνικές πολιτικές και ορθές πρακτικές βιωσιμότητας (όπως φορολογικά κίνητρα, επανεξέταση επιδοτήσεων και συμβάσεων).

· Όλες οι ανεπτυγμένες χώρες και οι αναδυόμενες οικονομίες θα πρέπει να αναλάβουν δεσμεύσεις για τη θέσπιση συστημάτων συστηματικής αξιολόγησης του αντικτύπου που έχει στις αναπτυσσόμενες χώρες η θέσπιση νέων πολιτικών.

· Ενθάρρυνση των δημόσιων φορέων να ευνοούν όσο το δυνατόν περισσότερο τη βιωσιμότητα, π.χ. χρησιμοποιώντας κριτήρια για τη δημιουργία και την αύξηση της ζήτησης βιώσιμων προϊόντων και υπηρεσιών και την προώθηση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών.

· Αύξηση της συνεκτικότητας των πολιτικών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι πολιτικές αυτές υποστηρίζουν την εφαρμογή του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015.

· Υποστήριξη της ανάπτυξης και της ενίσχυσης ενός ευνοϊκού πολιτικού και θεσμικού πλαισίου σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των χωρών που αντιμετωπίζουν καταστάσεις αστάθειας.

· Θέσπιση ανεξάρτητων και αποτελεσματικών δικαστικών συστημάτων.

· Ενίσχυση των διεθνών συμφωνιών και πλαισίων και της εφαρμογής τους (συμπεριλαμβανομένων των θεμελιωδών συμβάσεων της ΔΟΕ, των πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών, των συμφωνιών για τα παγκόσμια δημόσια αγαθά, του «δεκαετούς πλαισίου προγραμμάτων για τη βιώσιμη κατανάλωση και παραγωγή», του διεθνούς υγειονομικού κανονισμού και του πλαισίου του ΟΗΕ για τη μείωση του κινδύνου από καταστροφές), για τη διασφάλιση μεγαλύτερης ενοποίησης και καλύτερου συντονισμού μεταξύ τους.

· Υποστήριξη της ανάπτυξης διεθνών προτύπων βιωσιμότητας.

Να διασφαλιστεί ότι τα πολυμερή θεσμικά όργανα λειτουργούν με συνέπεια και συμπληρωματικότητα.

Ενέργειες της ΕΕ:

Επιπροσθέτως:

· Προώθηση της αυξημένης διεθνώς εφαρμογής της προσέγγισης όσον αφορά τη Συνοχή της Πολιτικής για την Ανάπτυξη.

· Εξασφάλιση της συνοχής μεταξύ του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015 και της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για την ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας, ιδίως όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τους ωκεανούς, τα απόβλητα και την ενεργειακή απόδοση.

· Ενεργή συμβολή σε διαλόγους και στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν οι χώρες-εταίροι για να ενισχύσουν τα ρυθμιστικά πλαίσια, τα δικαστικά συστήματα, τα οικονομικά μέσα, τις κοινωνικές συνθήκες, τις βιώσιμες προμήθειες και άλλες σχετικές πολιτικές τους, και να επιβάλουν τη νομοθεσία, μεταξύ άλλων και μέσω των διεθνών εταιρικών σχέσεων, της ανταλλαγής γνώσεων και της ανάπτυξης ικανοτήτων.

· Συμβολή στην ενίσχυση των διεθνών συμφωνιών και της εφαρμογής τους, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών σχετικά με τα παγκόσμια δημόσια αγαθά, π.χ. το κλίμα, τη βιοποικιλότητα ή τους ωκεανούς, για τη διασφάλιση μεγαλύτερης ενοποίησης και καλύτερου συντονισμού μεταξύ τους (ιδίως όσον αφορά τις πολυμερείς περιβαλλοντικές συμφωνίες)

· Υποστήριξη της ανάπτυξης διεθνών προτύπων βιωσιμότητας.

2) Ανάπτυξη ικανοτήτων για την υλοποίηση του θεματολογίου

Ενέργειες για όλους:

· Όλοι οι εταίροι της διεθνούς συνεργασίας θα πρέπει να στηρίζουν άλλους για την ανάπτυξη των ικανοτήτων τους, μέσω πρωτοβουλιών μάθησης και δικτύων.

· Παρακολούθηση και επανεξέταση συγκεκριμένων αποτελεσμάτων για την ανάπτυξη ικανοτήτων και την ένταξη αυτών στον πολιτικό διάλογο, κατά περίπτωση.

Ενέργειες της ΕΕ:

Επιπροσθέτως:

· Βελτίωση και ενσωμάτωση στις πολιτικές της στήριξης για την ανάπτυξη ικανοτήτων, ιδίως για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ), σε όλους τους τομείς συνεργασίας, μέσω μιας προοπτικής πολυμερούς συμμετοχής.

· Διευκόλυνση της διομότιμης μάθησης και της δικτύωσης μέσω πρωτοβουλιών, όπως τα προγράμματα αδελφοποίησης και ανάπτυξης θεσμών.

· Βελτίωση των συστημάτων για τη στήριξη της ανάπτυξης ικανοτήτων με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη πολυμερών εταιρικών σχέσεων.

· Χρήση διαδικασιών, όπως η επανεξέταση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, την απόκτηση γνώσεων και την ευαισθητοποίηση σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, με στόχο την ταχύτερη πρόοδο προς την κατεύθυνση της υλοποίησης των ΣΒΑ από την ΕΕ.

3) Κινητοποίηση και αποτελεσματική χρήση της εγχώριας δημόσιας χρηματοδότησης

Ενέργειες για όλους:

· Δέσμευση για την επίτευξη βέλτιστων επιπέδων κρατικών εσόδων (που υπολογίζονται ως αναλογία φόρου προς ΑΕΠ) μεταξύ άλλων με:

o την ενίσχυση των αναγκαίων θεσμών, καθώς και με την ανάπτυξη των ικανοτήτων των φορολογικών διοικήσεων και του δικαστικού συστήματος·

o την προώθηση της ανάπτυξης και της χρήσης μέσων δημόσιας αξιολόγησης ή πρωτοβουλιών για τη βελτίωση της είσπραξης εσόδων·

o τη μεταρρύθμιση των εθνικών φορολογικών συστημάτων για τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την εξασφάλιση δίκαιων και βιώσιμων φορολογικών πολιτικών·

o τη θέσπιση εθνικών ρυθμίσεων για την καταπολέμηση των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών·

o τη θέσπιση εθνικών ρυθμίσεων για την εφαρμογή των ελάχιστων προτύπων χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα (διαφάνεια, ανταλλαγή πληροφοριών και θεμιτός φορολογικός ανταγωνισμός) για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού και για την αποφυγή επιζήμιου φορολογικού ανταγωνισμού·

o τη συμμετοχή σε περιφερειακές και διεθνείς πρωτοβουλίες φορολογικής συνεργασίας, προκειμένου να διασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού στον τομέα της φορολογίας για τις τοπικές και διεθνείς εταιρείες·

o τη δημιουργία και την εφαρμογή ενός παγκόσμιου προτύπου για την αυτόματη ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών, με ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη των ΛΑΧ·

o την εφαρμογή συστάσεων για τη διάβρωση της φορολογικής βάσης και τη μετατόπιση των κερδών· και

o την ενίσχυση της φωνής της κοινωνίας των πολιτών για τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.   

Εφαρμογή συστημάτων για την αποτελεσματική, βιώσιμη και διαφανή διαχείριση όλων των κρατικών πόρων, μεταξύ άλλων με:

o την ενίσχυση των θεσμικών οργάνων με αρμοδιότητες δημοσιονομικού σχεδιασμού και εποπτείας, στα οποία περιλαμβάνονται τα ανώτατα εθνικά όργανα ελέγχου, τα κοινοβούλια και η κοινωνία των πολιτών·

o προώθηση της ανάπτυξης και της χρήσης δημόσιων εργαλείων ή πρωτοβουλιών αξιολόγησης με στόχο τη βελτίωση του συστήματος διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και τη διαμόρφωση και εφαρμογή αξιόπιστων και ουσιαστικών προγραμμάτων για τη μεταρρύθμιση των δημόσιων οικονομικών υπό κρατική ευθύνη και πρωτοβουλία.

o τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και της διαφάνειας των δημόσιων οικονομικών, μεταξύ άλλων, μέσω της εφαρμογής στρατηγικών διαχείρισης του χρέους και των ταμειακών διαθεσίμων, τη βιώσιμη και διαφανή διαχείριση των εσόδων από φυσικούς πόρους, και την ενίσχυση των σχετικών θεσμικών οργάνων·

o τη διασφάλιση της συνεκτικής χρήσης όλων των κρατικών πόρων για την επίτευξη των συμφωνηθέντων στόχων, με την παροχή κινήτρων για βιώσιμες επενδύσεις και προσεγγίσεις, και με την αποφυγή δαπανών σε επιβλαβείς για το περιβάλλον επιδοτήσεις·

o την επένδυση στον τομέα της περιβαλλοντικής διαχείρισης και της ανάπτυξης οικοσυστήματος, της ανθεκτικότητας έναντι της κλιματικής αλλαγής και των καταστροφών, με στόχο τη μείωση του κόστους καθαρισμού και ανασυγκρότησης.

Ενέργειες της ΕΕ:

Επιπροσθέτως:

Αύξηση της στήριξης εθνικών προσπαθειών για την εφαρμογή πολιτικής στον τομέα των δημόσιων οικονομικών, των διοικητικών μεταρρυθμίσεων, και για την προώθηση διαφανούς, συνεργατικού και δίκαιου διεθνούς φορολογικού περιβάλλοντος. Αυτό περιλαμβάνει τη στήριξη της ανάπτυξης ικανοτήτων: για θέματα που αφορούν τα δημόσια οικονομικά· για βαθύτερη ανάλυση των επιπτώσεων από τις αλλαγές της πολιτικής· και για τη θέσπιση διεθνών φορολογικών προτύπων. Επανεξέταση της εφαρμογής της λογιστικής οδηγίας και της οδηγίας για τη διαφάνεια, καθώς και υποβολή εκθέσεων από πολυεθνικές εταιρείες ανά χώρα, το αργότερο μέχρι το 2018. Συνέχιση της εφαρμογής πολιτικών για την καταπολέμηση της διάβρωσης της βάσης και της μεταφοράς κερδών, εφαρμογή της αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών και βελτίωση της λογοδοσίας και χρηματοοικονομικής ένταξης.

4) Κινητοποίηση και αποτελεσματική χρήση της διεθνούς δημόσιας χρηματοδότησης

Ενέργειες για όλους:

Όλες οι χώρες θα πρέπει να προσφέρουν το μερίδιο που τους αναλογεί για την υποστήριξη των φτωχότερων χωρών και για την επίτευξη των διεθνώς συμφωνηθέντων στόχων:

i. Η ΕΕ και όλες οι χώρες υψηλού εισοδήματος θα πρέπει να παρέχουν το 0,7% του ΑΕΕ ως επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ).

ii. Οι χώρες ανώτερου μέσου εισοδήματος και οι αναδυόμενες οικονομίες θα πρέπει να δεσμευθούν να αυξήσουν τη συνεισφορά τους στη διεθνή δημόσια χρηματοδότηση και με συγκεκριμένους στόχους και χρονοδιαγράμματα για τον σκοπό αυτό.

iii. Το χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη των στόχων αυτών θα πρέπει να αποφασιστεί ως μέρος της γενικής δέσμευσης των χωρών που αναφέρονται στα ανωτέρω σημεία i) και ii). Η ΕΕ αναμένεται να είναι έτοιμη να προχωρήσει περισσότερο και να επιτύχει ταχύτερη πρόοδο, εφόσον οι προαναφερόμενες χώρες είναι επίσης διατεθειμένες να αναλάβουν εξίσου φιλόδοξες δεσμεύσεις.

iv. Ως μέρος αυτής της δέσμευσης, η ΕΕ και όλες οι χώρες υψηλού εισοδήματος θα πρέπει να υλοποιήσουν τον στόχο των Ηνωμένων Εθνών για τη διάθεση του 0,15% του ΑΕΕ τους υπέρ της αναπτυξιακής βοήθειας προς τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ), ενώ οι χώρες ανώτερου μέσου εισοδήματος και οι αναδυόμενες οικονομίες θα πρέπει επίσης να αυξήσουν τη βοήθειά τους προς τις ΛΑΧ.

Όλοι οι χορηγοί βοήθειας, συμπεριλαμβανομένων των νεοεμφανιζόμενων χορηγών, θα πρέπει να παρέχουν όλο και περισσότερο αναπτυξιακή βοήθεια, σύμφωνα με τις αρχές για την αποτελεσματικότητα της ανάπτυξης.

Ενέργειες της ΕΕ:

Επιπροσθέτως:

· Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της δεσμεύονται να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των πολιτικών συνεργασίας για την ανάπτυξη, βάσει των δεσμεύσεών τους στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Σύμπραξης για μια αποτελεσματική αναπτυξιακή συνεργασία (GPEDC), και να ακολουθήσουν τις αρχές του Μπουσάν για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας και της ανάπτυξης.

· Η ΕΕ θα εφαρμόσει τις ειδικές δεσμεύσεις που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο της GPEDC, με έμφαση στα εξής: τη βελτίωση της διαφάνειας· τη μείωση του κατακερματισμού των χορηγών· την ενίσχυση της υλοποίησης, της λογοδοσίας, της μέτρησης και της προβολής βιώσιμων αποτελεσμάτων· την εφαρμογή της συμφωνηθείσας προσέγγισης σε καταστάσεις συγκρούσεων και αστάθειας· και την εμβάθυνση της δέσμευσης του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα για την αύξηση του αναπτυξιακού αντικτύπου.

· Η ΕΕ θα καταβάλει προσπάθειες για να στηρίξει τον εξορθολογισμό και να μειώσει τον κατακερματισμό της διεθνούς βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της διεθνούς χρηματοδότησης για τα παγκόσμια περιβαλλοντικά αγαθά.

· Η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από διεθνείς συμβάσεις, μεταξύ άλλων, στον τομέα της κλιματικής αλλαγής, της βιοποικιλότητας, των ωκεανών και σε άλλα σημαντικά παγκόσμια ζητήματα, και καλεί όλες τις χώρες να πράξουν το ίδιο. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ αποφάσισε ήδη για την περίοδο 2014-2020 να διαθέσει το 20% του προϋπολογισμού της στην εφαρμογή έργων και πολιτικών που αφορούν το κλίμα.

5) Τόνωση των συναλλαγών για την εξάλειψη της φτώχειας και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης

Ενέργειες για όλους:

· Όλες οι ανεπτυγμένες χώρες και οι αναδυόμενες οικονομίες πρέπει να προβλέπουν, όπως πράττει ήδη η ΕΕ, αδασμολόγητη και χωρίς ποσοστώσεις πρόσβαση σε όλα τα προϊόντα από τις ΛΑΧ, με εξαίρεση τα όπλα και τα πυρομαχικά.

Εφαρμογή της δέσμης μέτρων του Μπαλί, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας για τη διευκόλυνση του εμπορίου και των στοιχείων που αφορούν τις ΛΑΧ:

o Εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τους προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής για τις ΛΑΧ.

o Προώθηση της θέσης σε εφαρμογή της συμφωνηθείσας παρέκκλισης υπέρ των υπηρεσιών των ΛΑΧ.

Επίτευξη προόδου στην αντιμετώπιση του τομέα του βάμβακος «φιλόδοξα, με ταχύτητα και συγκεκριμένα» στο πλαίσιο των γεωργικών διαπραγματεύσεων.

· Αύξηση της βοήθειας για το εμπόριο για τη στήριξη των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων των δικαιούχων χωρών, με διαφάνεια και σύμφωνα με τις αρχές για την αποτελεσματικότητα της ανάπτυξης.

· Εκτίμηση των επιπτώσεων των εμπορικών συμφωνιών για τη βιωσιμότητα και τις ΛΑΧ.

· Ενσωμάτωση της διάστασης της βιώσιμης ανάπτυξης στην εμπορική πολιτική, μεταξύ άλλων, με τη συστηματική συμπερίληψη στις εμπορικές συμφωνίες διατάξεων περί βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς και εργασιακών και περιβαλλοντικών πτυχών.

· Προώθηση πολυμερών και πλειομερών πρωτοβουλιών, όπως διαπραγματεύσεων για την ελευθέρωση του εμπορίου περιβαλλοντικών αγαθών και υπηρεσιών και τη διευκόλυνση του εμπορίου και των επενδύσεων σε αυτές.

· Εντατικοποίηση των εργασιών στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών τυποποίησης (όπως του Διεθνούς Οργανισμού Τυποποίησης, ISO) σε σχέση με το εμπόριο και τη βιωσιμότητα.

· Ανανέωση των συλλογικών προσπαθειών για την προώθηση του ενδοπεριφερειακού εμπορίου, ιδίως στην Αφρική, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων διευκόλυνσης του εμπορίου.

· Ενίσχυση των διεθνών μέτρων για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου, όπως για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας, της παράνομης υλοτομίας και της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας.

Ενέργειες της ΕΕ:

Επιπροσθέτως:

· Παρακολούθηση της εφαρμογής του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων της ΕΕ και υποβολή εκθέσεων σχετικά.

· Συνέχιση της συστηματικής συμπερίληψης διατάξεων περί βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς και περί των εργασιακών και περιβαλλοντικών πτυχών, σε όλες τις εμπορικές συμφωνίες, και επιδίωξη της αποτελεσματικής εφαρμογής των διατάξεων αυτών.

· Προσπάθειες για περαιτέρω διαπραγμάτευση πλειομερούς συμφωνίας για περιβαλλοντικά προϊόντα και υπηρεσίες (η «συμφωνία για τα πράσινα προϊόντα»).

· Τήρηση της δέσμευσης για διατήρηση της χρηματοδότησης για τη διευκόλυνση του εμπορίου, καθώς και συμβολή σε έναν μηχανισμό διευκόλυνσης του διεθνούς εμπορίου.

· Βελτίωση της πρόσβασης των ΛΑΧ στη βοήθεια για το εμπόριο.

· Επανεξέταση της ενωσιακής στρατηγικής παροχής βοήθειας για το εμπόριο υπό το πρίσμα των αποτελεσμάτων των διαπραγματεύσεων για την περίοδο μετά το 2015.

· Συνέχιση της προώθησης καινοτόμων ολοκληρωμένων εταιρικών σχέσεων μεταξύ πολλών ενδιαφερόμενων μερών για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.

· Συνέχιση της στήριξης των προσπαθειών ολοκλήρωσης του περιφερειακού εμπορίου σε όλα τα μέρη του κόσμου, κυρίως με την παροχή σχετικής με το εμπόριο τεχνικής συνδρομής και ανάπτυξης ικανοτήτων, για παράδειγμα για τη διευκόλυνση του εμπορίου, της ενίσχυσης των συστημάτων υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας, των βιομηχανικών προτύπων και των συστημάτων ποιοτικού ελέγχου, ή τη στήριξη της συμμετοχής σε σχέδια και πρότυπα βιωσιμότητας.

6) Προώθηση των μετασχηματιστικών αλλαγών μέσω της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας

Ενέργειες για όλους:

· Αύξηση της διμερούς, περιφερειακής και πολυμερούς συνεργασίας για την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία και τη λυσιτελή έρευνα.

· Αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τον τρόπο χρήσης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας για την τόνωση της ανάπτυξης για τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και τους ερευνητές.

· Ενίσχυση των ικανοτήτων στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της καινοτομίας, της έρευνας και της ψηφιοποίησης στις αναπτυσσόμενες χώρες και προώθηση της παγκόσμιας και διατομεακής κινητικότητας και της ανοικτής πρόσβασης σε δημοσιεύσεις της έρευνας που χρηματοδοτείται από δημόσιους πόρους.

Βελτίωση της πρόσβασης στην εκπαίδευση και την κατάρτιση στις αναπτυσσόμενες χώρες για τη στήριξη της ανάπτυξης των απαιτούμενων δεξιοτήτων για την καινοτομία, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ανάπτυξη.

· Σε επίπεδο ΟΗΕ, διευκόλυνση της πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με την υφιστάμενη τεχνολογία και προώθηση της συνεκτικότητας και του συντονισμού των μηχανισμών τεχνολογίας, καθώς και τυχόν νέων μηχανισμών.

Ενέργειες της ΕΕ:

Επιπροσθέτως:

· Προώθηση της ανοικτής πρόσβασης σε δημοσιεύσεις και σε πιλοτική βάση δεδομένων, που απορρέουν από έρευνα χρηματοδοτούμενη στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020».

· Διευκόλυνση της ανταλλαγής γνώσεων και ανάπτυξη ερευνητικών ικανοτήτων, μεταξύ άλλων και στις αναπτυσσόμενες χώρες.

· Στήριξη της καινοτομίας και της τεχνολογικής ανάπτυξης σε συνεργασία με χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, σε τομείς όπως η υγεία και οι νόσοι που σχετίζονται με τη φτώχεια, η βιώσιμη γεωργία και η επισιτιστική ασφάλεια, καθώς και μέσω της καινοτομίας σε επίπεδο κοινοτήτων.

· Στήριξη της καινοτομίας και των ικανοτήτων μεταφοράς τεχνολογίας μέσω προγραμμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

· Συνεργασία με όλους τους άλλους εταίρους, με εποικοδομητικό και ανοικτό τρόπο, σχετικά με τις προτάσεις που αφορούν τη στήριξη της επιστήμης, της τεχνολογίας, της καινοτομίας και την ανάπτυξη ικανοτήτων στις ΛΑΧ.

· Συνέχιση της συμβολής σε σημαντικές παγκόσμιες πρωτοβουλίες, όπως το Παγκόσμιο σύστημα συστημάτων γεωσκόπησης, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την κλιματική αλλαγή και η Παγκόσμια Συμμαχία για τις χρόνιες νόσους, και της περαιτέρω στήριξης συνεργασιών της ΕΕ με εταίρους εκτός της ΕΕ, όπως το δεύτερο πρόγραμμα σύμπραξης ευρωπαϊκών και αναπτυσσόμενων χωρών για τις κλινικές δοκιμές.

· Στήριξη της κατάρτισης σχετικά με τη χρήση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας για τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και τους ερευνητές, και της τεχνικής βοήθειας στην κυβέρνηση για συναφή νομοθετικά σχέδια.

7) Κινητοποίηση του εγχώριου και του διεθνούς ιδιωτικού τομέα

Δράσεις για τον ιδιωτικό τομέα:

· Προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,- μεταξύ άλλων με την αντιμετώπιση των εργασιακών συνθηκών, της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία, την πρόσβαση στην κοινωνική προστασία, τη φωνή και ενίσχυση της θέσης των καταναλωτών, και τα θέματα φύλου.

· Έγκριση και προώθηση προτύπων βιώσιμων και υπεύθυνων επενδύσεων και σταδιακή βελτίωση της βιωσιμότητας και των επιδόσεων των προϊόντων και των υπηρεσιών.

· Συμμετοχή σε συστήματα εμπορίας εκπομπών και συμβολή στην κινητοποίηση χρηματοδότησης για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

· Αναλυτική υποβολή έκθεσης σχετικά με τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιδόσεις και τις συνθήκες εργασίας και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μέσω διεθνών επιχειρηματικών δικτύων.

· Ανάπτυξη αξιόπιστων και συγκρίσιμων πληροφοριών, προτύπων, συστημάτων περί βιωσιμότητας (όπως τα συστήματα δίκαιου εμπορίου) και ετικετών σε προϊόντα και υπηρεσίες που μπορούν να αποφέρουν οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη.

· Στον δημοσιονομικό τομέα, χρήση καινοτόμων μεθόδων για επέκταση της χρηματοοικονομικής ένταξης, μεταξύ άλλων σε πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

· Ανάπτυξη και εφαρμογή εταιρικών πολιτικών για την ενίσχυση της διαφάνειας, την καταπολέμηση της διαφθοράς, την πρόληψη της δωροδοκίας και της φοροδιαφυγής και την ανάπτυξη συστημάτων εκτίμησης των κινδύνων και τον μετριασμό δυνάμει δυσμενών επιπτώσεων κατά τη λειτουργία ή τις επενδύσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Ενέργειες για όλους:

· Δημιουργία επιχειρηματικού περιβάλλοντος που ευνοεί τις πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα, με προβλέψιμο νομικό πλαίσιο, που να επιταχύνει τη στήριξη των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων, να προωθεί τη μετάβαση από την άτυπη στην επίσημη οικονομία, να προωθεί την οικολογική επιχειρηματικότητα, τη χειραφέτηση των γυναικών ως επιχειρηματιών και εργαζομένων και την εμβάθυνση της χρηματοοικονομικής ένταξης.

· Στήριξη της ανάπτυξης και της εμβάθυνσης των χρηματοοικονομικών αγορών και της ανάπτυξης κατάλληλων κανονιστικών πλαισίων που να διασφαλίζουν τη σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών συστημάτων και να παρέχουν κίνητρα για βιώσιμες επενδύσεις.

· Παροχή οικονομικών και κανονιστικών κινήτρων για την εφαρμογή υπεύθυνων επιχειρηματικών πρακτικών και την προώθηση της κλιμάκωσης λύσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη, προσανατολισμένων στην αγορά, για παράδειγμα, μέσω κανονιστικών ρυθμίσεων και παροχής στήριξης για τον οικολογικό σχεδιασμό, τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής των προϊόντων και την αύξηση της ανακυκλωσιμότητας.

· Διευκόλυνση της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα, ιδιαίτερα στους τομείς της βιώσιμης ενέργειας, της βιώσιμης γεωργίας, της δασοκομίας και των αγροτικών επιχειρήσεων, των βιώσιμων υποδομών, των πράσινων υποδομών και των κλάδων της πράσινης οικονομίας.

· Προώθηση καινοτόμων χρήσεων της δημόσιας αναπτυξιακής χρηματοδότησης για τη μόχλευση ενισχυμένων πόρων που θα συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης και θα στηρίξουν την ανάπτυξη του τοπικού ιδιωτικού τομέα.

Προώθηση της χρήσης και της διάδοσης της σήμανσης βιωσιμότητας. Συνεχής προώθηση κατευθυντήριων γραμμών για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας μέσω του διαλόγου με τις χώρες-εταίρους και τις επιχειρήσεις.

Ενέργειες της ΕΕ:

Επιπροσθέτως:

· Προώθηση καινοτόμων χρήσεων της ενωσιακής αναπτυξιακής χρηματοδότησης για τη μόχλευση ενισχυμένων πόρων που θα συμβάλουν στην επίτευξη αναπτυξιακών στόχων και θα στηρίξουν την ανάπτυξη του τοπικού ιδιωτικού τομέα στις οικονομίες των ΛΑΧ.

· Προώθηση της συμμετοχής επιχειρήσεων στη χρήση και τη διάδοση συστημάτων και σημάτων βιωσιμότητας, τόσο εντός της ΕΕ όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο.

· Προώθηση της ένταξης των ζητημάτων βιοποικιλότητας στην πρακτική των επιχειρήσεων, καθώς και του ρόλου των επιχειρήσεων στη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

· Προώθηση της ανάληψης ευθυνών και της υποβολής εκθέσεων όσον αφορά τη βιωσιμότητα (μεταξύ άλλων μέσω κατευθυντήριων γραμμών για την εταιρική κοινωνική ευθύνη) μέσω του διαλόγου με τις χώρες-εταίρους, τις εταιρείες και τους κοινωνικούς εταίρους.

· Διαρκής απαίτηση γνωστοποίησης πληροφοριών εκ μέρους μεγάλων εταιρειών σχετικά με τις πολιτικές, τους κινδύνους και τα αποτελέσματα όσον αφορά περιβαλλοντικά, κοινωνικά, υπαλληλικά θέματα, θέματα σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καταπολέμησης της διαφθοράς και της δωροδοκίας, καθώς και θέματα πολυμορφίας.

· Στήριξη της ανάπτυξης βιώσιμων υποδομών μεταφορών, της εφαρμογής διεθνών συμβάσεων και συμφωνιών στους τομείς των μεταφορών και της διευκόλυνσης των εμπορικών συναλλαγών· και της ανάπτυξης της αναγκαίας παραγωγικής ικανότητας για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των μεταφορών. Ο Χάρτης πορείας για την αποδοτική χρήση των πόρων προτείνει τη θέση σε εφαρμογή, μέχρι το 2050, ενός συστήματος μεταφορών με χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές, αποδοτικού ως προς τη χρήση των πόρων, ασφαλούς και ανταγωνιστικού, το οποίο να προωθεί ένα καθαρό, σύγχρονο και αποτελεσματικό δίκτυο μεταφορών.

· Στήριξη των προσπαθειών περιφερειακής συνεργασίας.

8) Αξιοποίηση των θετικών συνεπειών της μετανάστευσης

Ενέργειες για όλους:

· Ανάπτυξη συνεκτικών και σφαιρικών πολιτικών για τη διαχείριση της μετανάστευσης σε όλες τις πτυχές της.

· Μείωση του κόστους των εμβασμάτων των μεταναστών σε ποσοστό κάτω του 3%, καθώς και μείωση του κόστους των προσλήψεων.

· Αύξηση των δυνατοτήτων διασυνοριακής αναγνώρισης δεξιοτήτων και προσόντων και δυνατότητα μεταφοράς κεκτημένων δικαιωμάτων.

· Ανάληψη δράσης για τη μείωση της αναγκαστικής μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης της ανθεκτικότητας έναντι εξωτερικών κρίσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται οι συγκρούσεις και η κλιματική αλλαγή.

· Προστασία των δικαιωμάτων των διακινούμενων εργαζομένων σύμφωνα με τους κανόνες και τα πρότυπα της ΔΟΕ, καθώς και των δικαιωμάτων των εκτοπισθέντων.

· Στήριξη της ένταξης των μεταναστών.

Ενέργειες της ΕΕ:

Επιπροσθέτως:

· Βελτίωση της διαχείρισης της μετανάστευσης μέσω επιχειρησιακής συνεργασίας με χώρες-εταίρους, π.χ. μέσω περιφερειακών και διμερών διαλόγων στο πλαίσιο της εξωτερικής μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ.

9) Παρακολούθηση, λογοδοσία και επανεξέταση της προόδου

Ενέργειες για όλους:

· Μετατροπή του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015 σε εθνική δράση, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές προτεραιότητες, τις εθνικές συνθήκες και την ικανότητα. Το επίπεδο της παγκόσμιας φιλοδοξίας θα πρέπει να ενθαρρύνει τον καθορισμό φιλόδοξων εθνικών στόχων.

· Θέσπιση διαδικασίας προγραμματισμού για την υλοποίηση του θεματολογίου για την περίοδο μετά το 2015, η οποία να είναι διαφανής και χωρίς αποκλεισμούς και να δημοσιοποιεί την επικαιροποίηση της προόδου ώστε να ενθαρρύνεται η ευρεία συμμετοχή του κοινού στη διαδικασία για την περίοδο μετά το 2015.

· Ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με το θεματολόγιο για την περίοδο μετά το 2015 και ανάληψη δράσεων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

· Ανάληψη δέσμευσης για μια πολυμερή διαδικασία επανεξέτασης· Προώθηση της πλήρους συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στη διαδικασία παρακολούθησης και θέσπιση συστημάτων λογοδοσίας σε εθνικό επίπεδο.

· Συμμετοχή στην παρακολούθηση, την αμοιβαία λογοδοσία και την επανεξέταση σε παγκόσμιο επίπεδο, με την οποία αξιολογείται η πρόοδος προς την επίτευξη των στόχων με βάση τις εθνικές εκθέσεις, οι οποίες ενισχύονται και με άλλες εκθέσεις, για παράδειγμα, σχετικά με ειδικούς στόχους ή θεματικούς τομείς, όπως του τομέα λογιστικής απεικόνισης του φυσικού κεφαλαίου.

· Συνεργασία για τον προσδιορισμό των στόχων η επίτευξη των οποίων έχει καθυστερήσει σε παγκόσμιο ή περιφερειακό επίπεδο ή για συγκεκριμένες χώρες, και προτάσεις διορθωτικών μέτρων.

· Βελτίωση της διαθεσιμότητας, της ποιότητας και της ανάλυσης των δεδομένων, π.χ. με τη στήριξη των προσπαθειών συλλογής και παρακολούθησης δεδομένων, την ενίσχυση της παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο και της συλλογής αναλυτικών δεδομένων, και ενθάρρυνση των πολιτικών ανοικτών δεδομένων.

Ενέργειες της ΕΕ:

Επιπροσθέτως:

· Ενεργός συμμετοχή στη θέσπιση και εφαρμογή μιας ισχυρής και φιλόδοξης διαδικασίας παρακολούθησης, λογοδοσίας και επανεξέτασης σε παγκόσμιο επίπεδο, ανταλλαγή εμπειριών της ΕΕ στον τομέα αυτό και παροχή σημαντικής συμβολής στην έκθεση για την παγκόσμια βιώσιμη ανάπτυξη.

· Εντατικοποίηση της ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα της στατιστικής και της παρακολούθησης στις χώρες-εταίρους. Συμβολή, μέσω της έρευνας και της καινοτομίας της ΕΕ, στην κάλυψη των κενών όσον αφορά τη διαθεσιμότητα στατιστικών και γεωχωρικών δεδομένων παγκοσμίως, και στη διατύπωση τεκμηριωμένων πολιτικών συμβουλών.

· Διαρκής προώθηση της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων φορέων στην εφαρμογή και την επανεξέταση της προόδου προς την επίτευξη των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των ομάδων που είναι θύματα διακρίσεων, καθώς και των ατόμων που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση.