52012PC0356

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.           ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Σύμφωνα με το άρθρο 395 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας[1] (εφεξής: «οδηγία για τον ΦΠΑ»), το Συμβούλιο, αποφασίζοντας ομόφωνα έπειτα από πρόταση της Επιτροπής, μπορεί να επιτρέπει σε κάθε κράτος μέλος να θεσπίζει ειδικά μέτρα παρέκκλισης από τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας, για λόγους απλούστευσης των διαδικασιών επιβολής του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) ή πρόληψης ορισμένων τύπων φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής.

Με επιστολή που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 3 Φεβρουαρίου 2012, η Ουγγαρία ζήτησε, για περίοδο 2 ετών, να της επιτραπεί η θέσπιση μέτρου παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας ΦΠΑ, προκειμένου να ορίσει τον υποκείμενο στον φόρο λήπτη των παραδόσεων σιταριού και σμιγαδιού, σίκαλης, κριθαριού, τριτικάλε, κουκιών σόγιας, σπερμάτων αγριογογγύλης ή αγριοκάμβης και ηλιανθοσπόρου ως υπόχρεο για την καταβολή του ΦΠΑ στις φορολογικές αρχές και όχι τον προμηθευτή (πρόκειται για την λεγόμενη «αντιστροφή χρέωσης»).

Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 2 της οδηγίας ΦΠΑ, η Επιτροπή ενημέρωσε τα άλλα κράτη μέλη, με επιστολή με ημερομηνία 26 Απριλίου 2012, σχετικά με το αίτημα που υπέβαλε η Ουγγαρία. Με την από 2 Μαΐου 2012 επιστολή της, η Επιτροπή κοινοποίησε στην Ουγγαρία ότι διέθετε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την εξέταση του αιτήματος.

Η Ουγγαρία εξήγησε ότι αντιμετωπίζει διάφορες μορφές φοροδιαφυγής που, κατ’ουσίαν, συνίστανται στην τιμολόγηση παραδόσεων και στη συνέχεια στην εξαφάνιση του προμηθευτή χωρίς να καταβάλει προηγουμένως τον φόρο στις φορολογικές αρχές, ενώ παράλληλα χορηγεί νόμιμο τιμολόγιο στον υποκείμενο στον φόρο πελάτη, με το οποίο ο τελευταίος δύναται να ζητήσει έκπτωση του φόρου. Έχουν εντοπιστεί συστήματα φοροδιαφυγής σε εθνικό επίπεδο, καθώς και όσον αφορά τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.

Με βάση τις πληροφορίες που παρέσχε η Ουγγαρία, περίπου το 20% του συνόλου του ΦΠΑ που αποτελεί αντικείμενο έκπτωσης ή επιστροφής, όσον αφορά τα προαναφερθέντα γεωργικά προϊόντα κρίνεται ότι έχει δόλιο χαρακτήρα και με βάση τις τιμές του 2010, έχει ως αποτέλεσμα εκτιμώμενη απώλεια ΦΠΑ ύψους 13,5 δισεκατομμύρια HUF για το ουγγρικό δημόσιο.

Για να αντιμετωπίσει το θέμα αυτό, η Ουγγαρία επιθυμεί να εφαρμόσει έναν μηχανισμό αντίστροφης χρέωσης, εξαλείφοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το ενδεχόμενο απάτης στον βαθμό που, ελλείψει χρέωσης του ΦΠΑ, ο εν δυνάμει «αφανής έμπορος» δεν θα είναι σε θέση να παρακρατήσει τον ΦΠΑ από τον πελάτη του. Ο υποκείμενος στον φόρο λήπτης, εφόσον είναι υποκείμενος στον φόρο με δικαίωμα πλήρους έκπτωσης του φόρου, θα δηλώνει και θα απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ με την ίδια δήλωση επιστροφής του ΦΠΑ. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την άμεση αποτροπή σημαντικής περαιτέρω απώλειας εσόδων.

Ταυτόχρονα, η Ουγγαρία θα πρέπει να θεσπίσει κατάλληλα μέτρα ελέγχου και υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων για υποκείμενους στον φόρο που δραστηριοποιούνται στις παραδόσεις γεωργικών προϊόντων για τα οποία ισχύει η παρέκκλιση, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία του μέτρου και να αποτραπεί η μετατόπιση της φοροδιαφυγής σε άλλα στάδια (π.χ. όταν τα ακατέργαστα προϊόντα υποβάλλονται σε επεξεργασία), γεωργικά προϊόντα ή τομείς. Η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνεται για τα μέτρα αυτά.

Κατά τα 2 έτη εφαρμογής του μέτρου η Ουγγαρία θα μπορέσει να θεσπίσει, συμβατικά και μονιμότερα μέτρα ελέγχου σύμφωνα με την οδηγία για τον ΦΠΑ, ώστε να καταπολεμήσει αυτή τη μορφή απάτης μετά τη λήξη της ζητούμενης άδειας. Ουσιαστικά, η Ουγγαρία έχει αναλάβει τη δέσμευση να μην ζητήσει την ανανέωση του εν λόγω μέτρου.

Τα εμπορεύματα που καλύπτονται από το μέτρο παρέκκλισης πρέπει να καθοριστούν όσο το δυνατόν ακριβέστερα, ώστε να αποφευχθεί η έλλειψη νομικής ασφάλειας και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί η συνδυασμένη ονοματολογία που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87. Το μέτρο θα εφαρμοστεί μόνο στα ακατέργαστα προϊόντα, τα οποία δεν αποτελούν αντικείμενο τελικής κατανάλωσης στην κατάσταση που βρίσκονται.

2.           ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Δεν χρειάστηκε να γίνει διαβούλευση ή προσφυγή σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.

Η πρόταση απόφασης αποσκοπεί στην καταπολέμηση μη απόδοσης του ΦΠΑ στη γεωργική αγορά στην Ουγγαρία και, κατά συνέπεια, έχει δυνητικές θετικές επιπτώσεις.

Λόγω του περιορισμένου πεδίου εφαρμογής της παρέκκλισης και λόγω της περιορισμένης χρονικής εφαρμογής της, η επίπτωση θα είναι οπωσδήποτε περιορισμένη.

3.           ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η απόφαση επιτρέπει στην Ουγγαρία να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από την οδηγία ΦΠΑ όσον αφορά τη μετατόπιση της υποχρέωσης απόδοσης του ΦΠΑ από τον προμηθευτή στον υποκείμενο στον φόρο πελάτη σε σχέση με ορισμένες παραδόσεις γεωργικών προϊόντων.

Η παρούσα απόφαση βασίζεται στο άρθρο 395 της οδηγίας ΦΠΑ.

Η πρόταση υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ. Ως εκ τούτου, δεν εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας.

Η παρούσα απόφαση αφορά εξουσιοδότηση που χορηγείται σε κράτος μέλος μετά από αίτημά του και δεν συνιστά υποχρέωση.

Δεδομένου του αυστηρού περιορισμού της διάρκειας ισχύος και του εύρους του, το ειδικό μέτρο είναι αναλογικό προς τον επιδιωκόμενο στόχο.

Βάσει του άρθρου 395 της οδηγίας για τον ΦΠΑ, η παρέκκλιση από τους κοινούς κανόνες ΦΠΑ είναι δυνατή μόνο με την έγκριση του Συμβουλίου το οποίο αποφασίζει ομόφωνα κατόπιν πρότασης της Επιτροπής. Συνεπώς, η απόφαση του Συμβουλίου είναι η μόνη κατάλληλη νομική πράξη, δεδομένου ότι μπορεί να απευθύνεται σε μεμονωμένο κράτος μέλος.

4.           ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης.

5.           ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Η πρόταση περιλαμβάνει ρήτρα λήξης ισχύος.

2012/0173 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

που επιτρέπει στην Ουγγαρία να εφαρμόσει ειδικό μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας

(το κείμενο στην ουγγρική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/112/EΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, για το κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας[2], και ιδίως το άρθρο 395 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)       Με επιστολή που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 3 Φεβρουαρίου 2012, η Ουγγαρία ζήτησε άδεια παρέκκλισης, για περίοδο 2 ετών, από τις διατάξεις του άρθρου 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τον υπόχρεο για την πληρωμή του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) στις φορολογικές αρχές. Στην επιστολή αυτή, η Ουγγαρία ανέφερε ότι δεν θα ζητήσει την ανανέωση της εν λόγω άδειας.

(2)       Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2006/12/ΕΚ, η Επιτροπή ενημέρωσε τα άλλα κράτη μέλη, με επιστολή της 26ης Απριλίου 2012, σχετικά με το αίτημα που υπέβαλε η Ουγγαρία. Με την από 2 Μαΐου 2012 επιστολή της, η Επιτροπή κοινοποίησε στην Ουγγαρία ότι διέθετε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την εξέταση του αιτήματος.

(3)       Υπόχρεος για την καταβολή του ΦΠΑ είναι, κατά γενικό κανόνα, ο υποκείμενος στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί την παράδοση των αγαθών, σύμφωνα με το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ. Σκοπός της παρέκκλισης που ζητεί η Ουγγαρία είναι να καταστεί υποκείμενο στον εν λόγω φόρο, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ο υποκείμενος στον φόρο στον οποίο παραδίδονται ορισμένα μη μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα του τομέα σιτηρών και ελαιούχων σπόρων.

(4)       Εντός των εν λόγω τομέων, η Ουγγαρία έχει παρατηρήσει ότι ορισμένοι συναλλασσόμενοι προβαίνουν σε διάφορες μορφές φοροδιαφυγής, τόσο στο εγχώριο όσο και στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, μη καταβάλλοντας στις φορολογικές αρχές τον ΦΠΑ που έχουν χρεώσει στις παραδόσεις τους. Οι πελάτες τους, εφόσον είναι φορολογούμενοι με πλήρες δικαίωμα έκπτωσης, εξακολουθούν να δικαιούνται έκπτωσης του ΦΠΑ.

(5)       Ο ορισμός του λήπτη των προϊόντων ως υπόχρεου για την καταβολή ΦΠΑ αντί του προμηθευτή αποτελεί ένα προσωρινό μέτρο έκτακτης ανάγκης το οποίο θα εξαλείψει τις ευκαιρίες εκδήλωσης αυτής της μορφής φοροδιαφυγής. Η εφαρμογή του εν λόγω μέτρου επί 2 έτη αναμένεται να δώσει επαρκή χρόνο στην Ουγγαρία, ώστε να θεσπίσει στον γεωργικό τομέα οριστικά μέτρα, συμβατά με την οδηγία 2006/112/ΕΚ, για την πρόληψη και την καταπολέμηση αυτής της μορφής φοροδιαφυγής.

(6)       Για να προληφθεί η μεταφορά της φοροδιαφυγής στο στάδιο μεταποίησης των προϊόντων, σε άλλα προϊόντα ή κλάδους, η Ουγγαρία θα πρέπει να θεσπίσει κατάλληλα μέτρα ελέγχου και υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων και να ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή.

(7)       Προκειμένου το μέτρο παρέκκλισης να εφαρμοστεί μόνο σε ορισμένα ειδικά γεωργικά προϊόντα, και για να εξασφαλιστεί η ασφάλεια δικαίου, τα εμπορεύματα που διέπονται από το μέτρο αυτό θα πρέπει να προσδιορίζονται με βάση την συνδυασμένη ονοματολογία που ορίζεται στον κανονισμό αριθ. 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο[3].

(8)       Το μέτρο είναι ανάλογο προς τους επιδιωκόμενους στόχους, δεδομένου ότι περιορίζεται χρονικά και δεν πρόκειται να έχει γενική εφαρμογή, αλλά αφορά μόνο ορισμένα προϊόντα που έχουν καθοριστεί προσεκτικά και τα οποία κανονικά δεν προορίζονται για τελική κατανάλωση στην αρχική τους κατάσταση, και για τα οποία η φοροδιαφυγή έχει προκαλέσει σημαντική απώλεια εσόδων από τον ΦΠΑ.

(9)       Το ειδικό μέτρο δεν θα επηρεάσει το συνολικό ποσό εσόδων ΦΠΑ που θα εισπράξει η Ουγγαρία στο στάδιο της τελικής κατανάλωσης και δεν θα έχει αρνητική επίπτωση στους ίδιους πόρους της Ένωσης που προέρχονται από τον ΦΠΑ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ επιτρέπεται στην Ουγγαρία να ορίσει ως υπόχρεο για τον ΦΠΑ τον υποκείμενο στον φόρο στον οποίο παραδίδονται τα ακόλουθα προϊόντα, όπως ορίζονται στη συνδυασμένη ονοματολογία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87:

Κωδικός ΣΟ || Προϊόν

1001 || Σιτάρι και σμιγάδι

1002 || Σίκαλη

1003 || Κριθάρι

1004 || Βρόμη

1005 || Καλαμπόκι

1008 60 00 || Τριτικάλε

1201 || Κουκιά σόγιας, έστω και σπασμένα

1205 || Σπέρματα αγριογογγύλης ή αγριοκράμβης, έστω και σπασμένα

1206 00 || Σπέρματα ηλιοτρόπιου, έστω και σπασμένα

Άρθρο 2

Η άδεια που προβλέπεται στο άρθρο 1 χορηγείται υπό τον όρο ότι η Ουγγαρία θα θεσπίσει κατάλληλα και αποτελεσματικά μέτρα ελέγχου και υποχρεώσεις όσον αφορά την υποβολή στοιχείων σχετικά με τους υπόχρεους στον φόρο που προμηθεύουν αγαθά τα οποία αφορά η παρούσα απόφαση.

Η Ουγγαρία κοινοποιεί στην Επιτροπή την θέσπιση των υποχρεώσεων και των μέτρων που προβλέπει το πρώτο εδάφιο.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση ισχύει για διάστημα δύο ετών από την ημερομηνία κοινοποίησής της.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ουγγαρία.

Βρυξέλλες,

                                                                       Για το Συμβούλιο

                                                                       Ο Πρόεδρος

[1]               ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1.

[2]               ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1.

[3]               ΕΕ L 256 της 7.9.1987, σ. 1.