52012PC0289

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 31 Ιανουαρίου 2011, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να αρχίσει διαβουλεύσεις με τη Δημοκρατία της Γουινέας-Μπισάου βάσει του άρθρου 96 της αναθεωρημένης συμφωνίας του Κοτονού. Η εν λόγω απόφαση ελήφθη μετά από τα γεγονότα που συνέβησαν την 1η Απριλίου 2010. Την ημέρα εκείνη, υπό τις διαταγές του αναπληρωτή αρχηγού του επιτελείου ενόπλων δυνάμεων, στρατηγού Antonio Indjai, μία ομάδα στρατιωτών ανταρτών συνέλαβε τον αρχηγό του επιτελείου José Zamora Induta, καθώς και τον Πρωθυπουργό της Γουινέας-Μπισάου, κ. Gomes Junior. Μετά την ανταρσία, ο στρατηγός Indjai επιβλήθηκε ως de facto αρχηγός του επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων και, στη συνέχεια, διορίστηκε επίσημα, στις 25 Ιουνίου 2010, με διάταγμα του Προέδρου κ. Bacai Sanha, μετά από πρόταση της κυβέρνησης.

Ο διορισμός, στις 8 Οκτωβρίου 2010, του ναυάρχου Bubo Na Tchuto ως αρχηγού του ναυτικού, κατάφερε νέο κτύπημα στη χρηστή διακυβέρνηση της χώρας. Ο υποναύαρχος Na Tchuto διαδραμάτισε αποσταθεροποιητικό ρόλο στη συνέχεια της ανταρσίας της 1ης Απριλίου και αποτέλεσε αντικείμενο κυρώσεων εκ μέρους των διεθνών εταίρων για την εικαζόμενη συμμετοχή του σε παράνομες δραστηριότητες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι η ανταρσία της 1ης Απριλίου 2010 και ο μεταγενέστερος διορισμός των πρωτεργατών της σε θέσεις της ανώτατης στρατιωτικής ιεραρχίας αποτελούν ιδιαίτερα σοβαρή και προφανή παραβίαση των ουσιωδών στοιχείων που περιλαμβάνονται στο άρθρο 9 της συμφωνίας του Κοτονού (σεβασμός των δημοκρατικών αρχών) και εκτάκτως επείγουσα περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 96 παράγραφος 2 στοιχείο β). Κατά συνέπεια, στις 2 Φεβρουαρίου 2011, εστάλη επιστολή με την οποία οι αρχές της Γουινέας-Μπισάου κλήθηκαν σε διαβουλεύσεις.

Η εναρκτήρια συνεδρίαση των διαβουλεύσεων πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 29 Μαρτίου 2011.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, οι συμμετέχοντες έλαβαν γνώση των προτάσεων που υποβλήθηκαν από την Γουϊνέα-Μπισάου για να διασφαλιστεί προοδευτικά ότι θα υπερισχύσει η πολιτική εξουσία, να βελτιωθεί η δημοκρατική διακυβέρνηση και να διασφαλιστεί ο σεβασμός της συνταγματικής τάξης και του κράτους δικαίου, καθώς και για να καταπολεμηθεί η ατιμωρησία και το οργανωμένο έγκλημα.

Οι δεσμεύσεις που ανελήφθησαν από τη Γουϊνέα-Μπισάου περιλαμβάνουν ιδίως:

· τη διεξαγωγή και τον τερματισμό, εν πλήρη ανεξαρτησία και σε κατάλληλες υλικές συνθήκες και συνθήκες ασφάλειας, των ερευνών και των δικαστικών διαδικασιών των δολοφονιών του Μαρτίου και Ιουνίου 2009,

· την πραγματική εφαρμογή της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας, βάσει της στρατηγικής που εγκρίθηκε από το εθνικό κοινοβούλιο και τη δέσμη νομοθετικών μέτρων που καταρτίστηκε με τη στήριξη της αποστολής ΚΠΑΑ της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

· την ανανέωση της στρατιωτικής ιεραρχίας, για να διασφαλιστεί ο διορισμός στα ανώτερα διοικητικά αξιώματα προσώπων που δεν έχουν εμπλακεί σε βιαιοπραγίες, ούτε σε αντισυνταγματικές ή παράνομες πράξεις, σύμφωνα με τα συμπεράσματα και τις συστάσεις του φύλλου πορείας της ECOWAS (Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών) για τη μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας,

· την έγκριση και τη διευκόλυνση μιας αποστολής εμπειρογνωμόνων για τη στήριξη της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας και τη διασφάλιση της προστασίας των πολιτικών φορέων, η οποία θα εκτελεστεί με την υποστήριξη της ECOWAS, της CPLP ή/και άλλων εταίρων,

· την προετοιμασία, την έγκριση και την πραγματική εφαρμογή εθνικών επιχειρησιακών σχεδίων για την εφαρμογή της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας και για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου ναρκωτικών,

· τη βελτίωση της διοικητικής και οικονομικής διαχείρισης του στρατιωτικού και μη στρατιωτικού προσωπικού, καθώς και των μέτρων καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Μετά την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση έλαβε υπόψη στα συμπεράσματά της τις ανωτέρω δεσμεύσεις. Κάλεσε τους αντιπροσώπους της Δημοκρατίας της Γουινέας-Μπισάου να αρχίσουν αμέσως έρευνες και ποινικές διώξεις σε σχέση με τα γεγονότα της 1ης Απριλίου 2010, προκειμένου να ενισχύσουν την πάταξη της ατιμωρησίας και να προτείνουν λεπτομερέστερο χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή των δεσμεύσεων, σύμφωνα με τις προθεσμίες που καθορίστηκαν στο φύλλο πορείας της ECOWAS.

Στις 18 Ιουλίου 2011, η Ευρωπαϊκή Ένωση με την απόφαση 2011/492/ΕΕ του Συμβουλίου θέσπισε κατάλληλα μέτρα για την εκτέλεση αυτών των δεσμεύσεων, περιλαμβανομένου ενός προγράμματος αμοιβαίων δεσμεύσεων για την βαθμιαία επανέναρξη της συνεργασίας με την ΕΕ.

Στις 18-20 Ιανουαρίου 2012, πραγματοποιήθηκε αποστολή παρακολούθησης στη Γουινέα-Μπισάου, βάσει του άρθρου 96. Η έκθεση αποστολής κάνει λόγο για ανεπαρκή εκτέλεση της πρώτης ομάδας δεσμεύσεων που αναφέρεται στην απόφαση 2011/492/EΕ του Συμβουλίου και, ως εκ τούτου, για αδυναμία αποδέσμευσης των αντίστοιχων προγραμμάτων συνεργασίας. Η έκθεση εγκρίθηκε από την ομάδα εργασίας για την Αφρική του Συμβουλίου, στις 15 Φεβρουαρίου 2012.

Στις 12 Απριλίου, πραγματοποιήθηκε πραξικόπημα από άτομα των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, μετά τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών που προκηρύχθηκαν λόγω του θανάτου του Προέδρου Bacai Sanha. Ο ενεργών καθήκοντα Προέδρου και ο Πρωθυπουργός συνελήφθησαν.

Έκτοτε η ECOWAS μεσολαβεί για την εξεύρεση λύσης για την αποκατάσταση της δημοκρατικής τάξης στην Γουινέα-Μπισάου.

Η Επιτροπή θεωρεί σημαντικό ότι δεν προβλέπεται λήξη ισχύος της απόφαση 2011/492/EΕ του Συμβουλίου διότι αυτή παρέχει το θεμελιακό πλαίσιο για την προώθηση της δημοκρατικής σταθερότητας στη χώρα. Ως εκ τούτου προτείνεται η παράταση της ισχύος της κατά ένα έτος, δηλαδή έως τις 19 Ιουλίου 2013.

Τα άλλα στοιχεία της εν λόγω απόφασης (π.χ. λεπτομερείς όροι και αποκρίσεις της ΕΕ) ενδέχεται να απαιτήσουν ορισμένες προσαρμογές ανάλογα με τις πολιτικές εξελίξεις, αλλά προς το παρόν δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με επαρκή ακρίβεια το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση.

Συμπέρασμα

Με βάση τα ανωτέρω, ζητείται από το Συμβούλιο να εγκρίνει το συνημμένο σχέδιο πρότασης απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την παράταση της εφαρμογής των κατάλληλων μέτρων κατά της Γουινέας-Μπισάου.

2012/0152 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την παράταση της περιόδου εφαρμογής των κατάλληλων μέτρων της απόφασης αριθ. 2011/492/ΕΕ σχετικά με την περάτωση των διαβουλεύσεων με τη Δημοκρατία της Γουινέας-Μπισσάου δυνάμει του άρθρου 96 της συμφωνίας του Κοτονού και σχετικά με την τροποποίηση της απόφασης αυτής

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών αυτής, αφετέρου, που υπογράφηκε στην Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000[1], (εφεξής «Συμφωνία του Κοτονού»), όπως αναθεωρήθηκε στο Ουαγκαντούγκου, Μπουρκίνα Φάσο, στις 22 Ιουνίου 2010[2], και ιδίως το άρθρο 96,

Έχοντας υπόψη την εσωτερική συμφωνία όσον αφορά τα ληπτέα μέτρα και τις ακολουθητέες διαδικασίες για την εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ[3], και ιδίως το άρθρο 3,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)       Με την απόφαση 2002/148/ΕΚ του Συμβουλίου, περατώθηκαν οι διαβουλεύσεις με τη Δημοκρατία της Γουινέας-Μπισάου, δυνάμει του άρθρου 96 της συμφωνίας του Κοτονού, και ελήφθησαν κατάλληλα μέτρα, όπως προσδιορίζεται στο παράρτημα της εν λόγω απόφασης.

(2)                   Τα ουσιώδη στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 9 της συμφωνίας του Κοτονού εξακολουθούν να παραβιάζονται από την κυβέρνηση της Γουινέας-Μπισάου και οι σημερινές συνθήκες στη χώρα αυτή Ζιμπάμπουε δεν εξασφαλίζουν τον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, τις δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου.

(3)       Ως εκ τούτου, η απόφαση αριθ. 2011/492/ΕΕ πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να παραταθεί η περίοδος εφαρμογής των κατάλληλων μέτρων.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η απόφαση 2011/492/ΕΕ τροποποιείται ως εξής:

Στο άρθρο 3, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Ο παρών κανονισμός λήγει στις 19 Ιουλίου 2013».

Άρθρο 2

Η επιστολή που επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση αποστέλλεται στις αρχές της Γουινέας-Μπισάου.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημερομηνία της έκδοσής της.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο                                          

Ο Πρόεδρος                                                  

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Γουϊνέας-Μπισάου,

Προς τον Πρωθυπουργό της Δημοκρατίας της Γουινέας-Μπισάου,

Κύριοι,

Μετά από διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες στις 29 Μαρτίου 2011 βάσει του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε, στις 18 Ιουλίου 2011, με την απόφαση αριθ. 2011/492/ΕΕ του Συμβουλίου να θεσπίσει κατάλληλα μέτρα, μεταξύ των οποίων ένα πρόγραμμα αμοιβαίων δεσμεύσεων για την σταδιακή επανέναρξη της συνεργασίας με την ΕΕ.

Δώδεκα μήνες μετά την έκδοση της ανωτέρω απόφασης, η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι δεν έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος και, ως εκ τούτου, αποφασίζει να παρατείνει την περίοδο εφαρμογής της απόφασής της αριθ. 2011/492/ΕΕ έως τις 19 Ιουλίου 2013.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί να υπογραμμίσει για άλλη μια φορά τη σημασία που αποδίδει στη μελλοντική συνεργασία με τη Γουινέα-Μπισάου και να επιβεβαιώσει την πρόθεσή της να συνεχίσει το διάλογο και να επιτύχει στο εγγύς μέλλον τις συνθήκες που θα επιτρέψουν την επανάληψη όλων των δραστηριοτήτων συνεργασίας.

Με τιμή,

Για το Συμβούλιο || Για την Επιτροπή

C. ASHTON Πρόεδρος || A. PIEBALGS Επίτροπος

[1]               ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 3.

[2]               ΕΕ L 287 της 4.11.2010, σ. 3.

[3]               ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 376, όπως τροποποιήθηκε με την ΕΕ L 247 της 9.9.2006, σ. 48.