52004PC0475

Βρυξέλλες, 14.07.2004

COM(2004) 475 τελικό

2004/0154 (ΔΣΑ)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής οικονομικής συνδρομής στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και ενέργειας και περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου

( Υποβλήθηκε από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών και Ενέργειας κινητήρια δυναμη για την ανάπτυξη και τη συνοχή

1. Δεν υπάρχουν ανταγωνιστικές οικονομίες χωρίς αποτελεσματικά δίκτυα μεταφορών ή ενέργειας. Η συγκρότηση και η καλή λειτουργία των διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα των μεταφορών, της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών, που αναγνωρίζονται ως κοινοτική πολιτική από πλέον των δέκα ετών, αντιπροσωπεύουν δύο ουσιαστικούς όρους για την επιτυχία της εσωτερικής αγοράς, για την εξασφάλιση αειφόρου κινητικότητας και την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού στη διευρυμένη Ένωση. Παρόλα αυτά το δίκτυο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έντονη αλλά όχι ισόρροπη αύξηση της κίνησης ενώ αφενός ενισχύεται η απαίτηση αειφόρου ανάπτυξης και αφετέρου η ανάγκη ολοκλήρωσης των δικτύων, τόσο μεταφορών όσο και ενέργειας νέων κρατών μελών καθίσταται απαράβατα επιτακτική.

2. Προκειμένου να συμπληρωθεί το πλέγμα σε κοινοτικό επίπεδο, τα δίκτυα αυτά απαιτούν σημαντικές επενδύσεις. Έτσι το συνολικό ποσό επενδύσεων για την ολοκλήρωση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) στη διευρυμένη Ένωση, που έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο στις 29 Απριλίου 2004, υπερβαίνει τα 600 δισεκατομμύρια € μέχρι το έτος 2020 αλλά οι υποδομές μεταφορών, και σε ορισμένες περιπτώσεις ενέργειας, στερούνται χρηματοδότησης λόγω έλλειψης οικονομικών μέσων στο απαιτούμενο ύψος και απουσίας πλαισίου κατάλληλου για επενδύσεις.

3. Το ποσό το αναγκαίο προκειμένου να συμπληρωθεί το διευρωπαϊκό δίκτυο ενέργειας (ΔΕΔ-Ε) εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 28 δισεκατομμύρια € μόνο για τα έργα προτεραιότητας. Εάν το δίκτυο μεταφορών εξακολουθεί να εξαρτάται ευρύτατα από δημόσια χρήματα, τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας κανονικά απευθύνονται στη χρηματοδότηση από τους επιχειρηματίες του τομέα.

4. Αντιθέτως προς τον τομέα των τηλεπικοινωνιών, όπου η έμφαση δίδεται κυρίως σε εφαρμογές, τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και ενέργειας εξακολουθούν να έχουν ανάγκη από την κατασκευή σημαντικών βασικών έργων υποδομής. Ειδικότερα δεν έχουν υλοποιηθεί όλοι οι κρίκοι που λείπουν στο επίπεδο των διασυνοριακών διασυνδέσεων. Ακριβώς στο πλαίσιο αυτό το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2003 έθεσε τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και ενέργειας στο επίκεντρο της δράσης του για την ανάπτυξη.

5. Υπό το πρίσμα της εξέλιξης αυτής και με σκοπό αποτελεσματικότερη διαχείριση, φαίνεται συνεπώς σκόπιμο να προβλεφθεί κατάλληλη νομοθεσία για τα δίκτυα μεταφορών και ενέργειας.

II. Ανεπαρκής χρηματοδότηση για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών

1. Κατάσταση με πλήθος αντιθέσεων.

6. Από το έτος 2001 και μετά πάντως στο Λευκό της Βιβλίο για την κοινή πολιτική μεταφορών η Επιτροπή εφιστούσε την προσοχή στις καθυστερήσεις όσον αφορά την υλοποίηση του δικτύου αυτού. Όντως, παρά τις δεσμεύσεις που είχαν αναληφθεί από τα κράτη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Έσσης το Δεκέμβριο 1994 να υλοποιήσουν μέχρι το έτος 2010 δεκατέσσερα μεγάλα έργα υποδομής, κατά το τέλος του έτους 2003 μόνο τρία από τα έργα αυτά είχαν ολοκληρωθεί. Εξασφαλίστηκαν λιγότερο από το ένα τέταρτο των επενδύσεων των αναγκαίων για τις διεθνείς συνδέσεις των έργων αυτών. Με τον τρέχοντα επενδυτικό ρυθμό, για την ολοκλήρωση του συνόλου του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών όπως αναθεωρήθηκε το έτος 2004 θα χρειαζόταν ακόμη πλέον των 20 ετών.

7. Για τη χρηματοδότηση των μεγάλων αυτών έργων μεταφορών η αναγκαία χρηματοδότηση είναι δυνατόν να προέλθει από τους φορολογουμένους των κρατών μελών, από τον κοινοτικό προϋπολογισμό και τους ιδιώτες επενδυτές ή από συνδυασμό των τριών αυτών πηγών.

8. Όσον αφορά τους εθνικούς προϋπολογισμούς, τα κράτη μέλη συχνά συναντούν δημοσιονομικές δυσχέρειες που, μεταξύ άλλων, συνδέονται με την τήρηση του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης για τη χρηματοδότηση των υποδομών αυτών. Εξάλλου η εθνική χρηματοδότηση συχνότατα συγκρούεται με τις πλέον άμεσες εθνικές προτεραιότητες και έχει δείξει σαφώς τα όριά της με την εύνοια που δίδει στα εσωτερικά μέρη των έργων σε βάρος έργων των οποίων τα οφέλη αφορούν άλλα κράτη.

9. Προκειμένου να συμπληρωθούν αυτές οι πηγές χρηματοδότησης, πρέπει οι χρήστες να κληθούν να συμβάλουν περισσότερο στη χρηματοδότηση των υποδομών, όπως προβλέπει η πρόταση της Επιτροπής περί επιβολής τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα[1] (οδηγία για την Ευρωβινιέτα).

10. Η ελπίδα – στην οποία επανειλημμένα στηρίχτηκαν προσδοκίες – να πραγματοποιηθεί αύξηση της συμμετοχής ιδιωτών επενδυτών στη χρηματοδότηση των μεγάλων αυτών έργων υποδομής αποδείχθηκε προς στιγμήν - με μερικές σπάνιες εξαιρέσεις – μάταιη. Καθώς το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης που επιτρέπει ο κανονισμός για τα ΔΕΔ, ο οποίος καθορίζει τους κανόνες για τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνδρομής στο διευρωπαϊκό δίκτυο[2], ακόμη πρόσφατα παρέμενε περιορισμένο σε 10%, η κοινοτική συνδρομή δεν μπόρεσε να παίξει γνήσια ρόλο καταλύτη για τις εταιρικές σχέσεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΕΣΔΙ). Όπως επισημαίνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το Δεκέμβριο έτους 2003, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη, η διευκόλυνση αυτή του τύπου ΕΣΔΙ θα απαιτήσει, παράλληλα, την απάλειψη ορισμένων διοικητικών εμποδίων, ιδίως την ανεπαρκή προσαρμογή λογιστικών προτύπων επιχειρήσεων προς τις παραχωρήσεις που απαιτούνται για τις ΕΣΔΙ.

11 Η έκθεση Van Miert πάντως εκτιμά ότι ο ιδιωτικός τομέας θα ήταν δυνατόν να συμβάλει με ποσοστό μέχρι 20% της συνολικής δαπάνης για τις υποδομές αυτές, που θα αντιπροσώπευε σημαντική συμβολή για τους δημόσιους πόρους οι οποίοι ήδη ζητούνται έντονα για την υλοποίηση του δικτύου, αλλά υπό ορισμένους όρους. Ειδικότερα, ότι το ποσοστό κοινοτικής χρηματοδότησης θα αυξηθεί και ότι τα χρηματοδοτικά όργανα τα οποία θα είναι διαθέσιμα μέσω του κανονισμού για τα ΔΕΔ θα είναι βελτιστοποιημένα προκειμένου να καλύπτουν τους κινδύνους μετά τη φάση της κατασκευής.

12. Πέραν τούτου πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η υλοποίηση των διευρωπαϊκών αυτών έργων υποδομής μεταφορών δεν αποτελεί την πολιτική «μεγάλων έργων» που έχει εξαγγελθεί από ορισμένους. Αποβλέπει στην ανάπτυξη των συναλλαγών και της δυναμικής της εσωτερικής αγοράς, στην ενίσχυση της συνοχής και στη συμβολή στην αειφόρο ανάπτυξη. Έτσι, όπως δείχνει η ανάλυση επιρροής που εκτελέστηκε το έτος 2003, το πρόγραμμα αυτό εντάσσεται στο πλαίσιο των στόχων αειφόρου ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Γκέτεμποργκ. Το 80% των μεγάλων αυτών έργων αφορούν όντως τρόπους μεταφορών όχι οδικούς. Με αυτά θα μειωθούν οι εκπομπές CO2 κατά 4%, καθώς και η ατμοσφαιρική ρύπανση, ειδικότερα στις ευαίσθητες ορεινές ζώνες. Θα μειωθεί η οδική συμφόρηση κατά 14% και θα προκύψει κέρδος χρόνου στις μεταφορές μεταξύ περιφερειών, οπότε θα δοθεί δυνατότητα πραγματοποίησης σημαντικών οικονομιών. Τα έργα αυτά θα συμβάλουν στη σταθεροποίησης της κατανομής μέσων και μάλιστα θα είναι δυνατόν να την αναστρέψουν υπέρ των μέσων μεταφορών τα οποία είναι ευνοϊκότερα για το περιβάλλον στους κύριους διεθνείς άξονες. Εξάλλου, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών και βελτιώνοντας την προσπελασιμότητα, τα έργα αυτά αναμένεται ότι θα αυξήσουν το αναπτυξιακό δυναμικό κατά 0,2 έως 0,3% του ΑΕΠ, αύξηση που θα αντιστοιχούσε στη δημιουργία ή τη διατήρηση ενός εκατομμυρίου μόνιμων θέσεων απασχόλησης.[3]

2. Νέες ανάγκες.

13. Με την άφιξη των δέκα νέων κρατών μελών στην Ένωση, η κίνηση μεταξύ κρατών μελών θα διπλασιαστεί σχεδόν από τώρα μέχρι το έτος 2020 σε έργα υποδομής που μερικές φορές είναι παρωχημένα ή των οποίων η μεταφορική ικανότητα ήδη σήμερα υπολείπεται σημαντικά των αναγκών. Η έλλειψη αποτελεσματικών διευρωπαϊκών συνδέσεων για την αντιμετώπιση της ζήτησης είναι δυνατόν με τον τρόπο αυτό να παραβλάψει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης και των κρατών και περιφερειών που βρίσκονται στην περίμετρο και δεν θα μπορέσουν, ή δεν θα μπορούν πλέον, να επωφεληθούν πλήρως των ευεργετικών επιπτώσεων της μεγάλης ενιαίας αγοράς.

14. Η ανησυχητική αυτή διαπίστωση ώθησε την Επιτροπή να καταγράψει την υφιστάμενη κατάσταση ακριβέστερα και να εντοπίσει τους απόντες κρίκους που πρέπει να συμπληρωθούν κατά προτεραιότητα. Η έκθεση της ομάδας με πρόεδρο τον κ. Karel Van Miert, η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο έτους 2003, απλώς επιβεβαίωσε την επείγουσα ανάγκη να τεθεί σε εφαρμογή πολύ περισσότερο πρόθυμη προσέγγιση στο επίπεδο της Ένωσης. Μεταξύ άλλων προβλέπει την ενίσχυση του ύψους της οικονομικής συμμετοχής της Κοινότητας και τη συγκέντρωση της δράσης της σε σειρά αξόνων με προτεραιότητα.

15. Με βάση τις εργασίες της ομάδας αυτής η Επιτροπή υπέβαλε - τον Οκτώβριο 2003 - πρόταση αναθεώρησης των κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών, και ειδικότερα τη θέση σε εφαρμογή του καταλόγου έργων προτεραιότητας - που ήδη φθάνουν τα 30, περιλαμβανόμενων των 14 που είχαν ήδη προσδιοριστεί στην Έσση. Ο κατάλογος εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στις 29 Απριλίου 2004. Τα έργα αυτά είναι τα έργα που αξιολογήθηκαν λεπτομερώς από την ομάδα Van Miert και στη συνέχεια από την Επιτροπή στη μελέτη επιπτώσεων σε βάθος. Τα χρονοδιαγράμματα, η δαπάνη και τα κύρια χαρακτηριστικά των έργων αυτών είναι πλέον γνωστά[4] έστω και αν η ακριβής τους χάραξη και η τοπική τους επίπτωση στο περιβάλλον δεν είναι δυνατόν ακόμη να καθοριστούν με ακρίβεια.

3. Η προστιθέμενη αξία της κοινοτικής χρηματοδότησης

16. Αν και η Κοινότητα διαθέτει αρμοδιότητες στον τομέα προγραμματισμού των διευρωπαϊκών δικτύων, οι αρμοδιότητες αυτές δεν συνοδεύονται πάντως από επαρκές χρηματοδοτικό σκέλος για την υποστήριξη της υλοποίησης των δικτύων.

17. Η κοινοτική χρηματοδότηση πάντως παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με την εθνική χρηματοδότηση. Προσφέρει σταθερότητα χρηματοδότησης σε συνάρτηση με το χρόνο, την οποία δεν είναι δυνατόν να προσφέρουν οι εθνικοί προϋπολογισμοί, οι οποίοι υπόκεινται σε τυχαίες εξελίξεις της συγκυρίας και σε τυχαίες μεταβολές ισορροπιών. Παίζει ρόλο μοχλού που υποκινεί τα κράτη μέλη να επενδύσουν σε έργα με υψηλή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία αλλά και τα προκαλεί να συντονίζονται μεταξύ τους. Συμβάλλει στη θέση σε εφαρμογή της πολιτικής μεταφορών, ευνοώντας ειδικά τους «πλέον αειφόρους» τρόπους και ιδίως τις σιδηροδρομικές διαμεθοριακές συνδέσεις[5] ενώ μπορεί επίσης να χρησιμεύσει ως καταλύτης για τη συγκρότηση εταιρικών σχέσεων δημοσίου-ιδιωτικού τομέα.

18. Άλλη βασική παράμετρος που συνηγορεί όχι μόνο για την αύξηση των συντελεστών κοινοτικής συμμετοχής αλλά και για την έγκριση το ταχύτερο δυνατόν του συνολικού οικονομικού καλύμματος που είναι δυνατόν να διατεθεί για τα μεγάλα έργα διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών: τα κύρια έργα προτεραιότητας των οποίων οι ημερομηνίες έναρξης τοποθετούνται κατά προσέγγιση στα έτη 2006 έως 2008 (Μπρένερ ή Λυόν-Τουρίνο-Βενετία-Τεργέστη-Λιουμπλιάνα-Βουδαπέστη) ή έργα τα οποία ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη (όπως Περπινιάν-Φιγκουέρας) θα έχουν ανάγκη να εξασφαλισθεί ότι θα είναι επαρκής η κοινοτική χρηματοδότηση για το χρονικό διάστημα 2007-2013. Η γνώση των ποσών και του κανονισμού εφαρμογής για την κοινοτική συνδρομή είναι στοιχεία ουσιώδη προκειμένου να αποφευχθούν καθυστερήσεις όσον αφορά την απόφαση έναρξης. Καθώς η Κοινότητα - για τα έργα αυτά - έχει αναδειχθεί σε απολύτως αναγκαίο εταίρο για τη θέση σε εφαρμογή των σχεδίων χρηματοδότησης, η απουσία βεβαιότητας θα είχε αρνητική επίπτωση στην τελευταία. Η εξέλιξη αυτή θα ερχόταν σε απόλυτη αντίθεση με τις πολιτικές επιλογές που υποστηρίζονται από την Κοινότητα στο σύνολό της και ειδικότερα προς την επιτακτική ανάγκη να συμπληρωθούν τα μεγάλα αυτά έργα το ταχύτερο δυνατόν, όπως έχει υπογραμμιστεί επανειλημμένα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

19. Παρόλα τα πλεονεκτήματα αυτά, οι πόροι που διατίθενται για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μέχρι το έτος 2006 φαίνονται ισχνοί σε σχέση με τη δαπάνη που απαιτείται για την πραγματοποίηση του δικτύου. Ο υφιστάμενος κανονισμός που καθορίζει τους γενικούς κανόνες για τη χορήγηση κοινοτικής οικονομικής συνδρομής στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων για την περίοδο 2000-2006 προβλέπει συνολικό κάλυμμα 4.600 εκατομμυρίων € (εκ των οποίων 4.170 εκατομμύρια € προορίζονται για τις μεταφορές[6], δηλαδή μόλις 600 εκατομμύρια € για κάθε έτος του χρονικού αυτού διαστήματος, που παραμένει εξόχως ανεπαρκές σε σχέση με τις οικονομικές ανάγκες που έχουν προσδιοριστεί για τα ευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και σε σχέση με τα αιτήματα συνδρομής που έχουν διατυπωθεί από τα κράτη μέλη και που αντιπροσωπεύουν το διπλάσιο του καλύμματος αυτού.

20. Αν και ετησίως παρέχονται 1,9 δισεκατομμύρια από το Ταμείο Συνοχής, όπου προστίθεται μία αμελητέα στήριξη του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), τα δύο αυτά όργανα έχουν ως δικαιούχους μόνον ορισμένες χώρες ή περιμετρικές περιφέρειες και όχι τα έργα υποδομής κεντρικών περιφερειών όπου συγκεντρώνονται τα προβλήματα συμφόρησης. Επίσης, αντιθέτως προς την εντύπωση που έχει διαδοθεί, το μεγάλο μέρος έργων προτεραιότητας του διευρωπαϊκού δικτύου τοποθετείται στις χώρες που δεν είναι επιλέξιμες για τα δύο αυτά μέσα.

21. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΑ) συμβάλλει επίσης στη χρηματοδότηση των δικτύων αλλά με δάνεια. Τα δάνεια όμως πρέπει να επιστραφούν και αφορούν ουσιαστικά έργα με μικρό κίνδυνο, σε βάρος σιδηροδρομικών ή διαμεθοριακών έργων πολύπλοκων ή ολιγότερο αποδοτικών βραχυπρόθεσμα.

22. Είναι πραγματικότητα ότι τα σιδηροδρομικά έργα και οι διαμεθοριακές συνδέσεις πλήττονται από εντονότατες καθυστερήσεις που δεν καθιστούν δυνατή τη μεγιστοποίηση της δυναμικής που προσφέρει το άνοιγμα της σιδηροδρομικής αγοράς[7]: καμία από τις μεγάλες συνδέσεις διέλευσης των Άλπεων, όπως Μπρένερ ή Λυόν-Τουρίνο, για τις οποίες γίνεται συζήτηση από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 και ο στόχος των οποίων είναι η αποσυμφόρηση των αξόνων που είναι κορεσμένοι από βαρέα φορτηγά οχήματα δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί και η ολοκλήρωσή τους προβλέπεται - στην καλύτερη περίπτωση - μόνο μετά το έτος 2015. Άλλωστε οι καθυστερήσεις αυτές αποβαίνουν μία από τις κύριες πηγές συμφόρησης και διαταραχής ισορροπιών μεταξύ τρόπων μεταφοράς στους βασικούς άξονες.

23. Στο πλαίσιο αυτό είναι σκόπιμο να υπομνηστεί ότι η εκτέλεση των διαμεθοριακών τμημάτων – με την κατάλληλη κοινοτική συνδρομή – συνοδευόμενη από την εκτέλεση εθνικών τμημάτων θα έδιδε τη δυνατότητα να αυξηθεί ο βαθμός απόδοσης των τελευταίων αυτών και θα είχε ευεργετικές επιπτώσεις στα υπόλοιπα στοιχεία του δικτύου. Όντως, πολλά σημαντικά έργα προτεραιότητας - όπως το έργο σιδηροδρομικής σύνδεσης Παρίσι-Βρυξέλλες-Κολονία-Άμστερνταμ-Λονδίνο (PBKAL)- έχουν ήδη κατά το παρελθόν πληγεί από την έλλειψη συνέχειας του δικτύου.

24. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος αυτός πρέπει να ενθαρρυνθεί, με επαρκή κοινοτική χρηματοδοτική συνδρομή – η χρηματοδότηση υποδομών από κράτη που δεν αφορούν άμεσα τα δίκτυα αλλά τα οποία επωφελούνται των επιπτώσεων των έργων αυτών. Αυτό ήταν ήδη γεγονός για ορισμένα σημαντικά έργα προτεραιότητας. Το τελευταίο πρόσφατο παράδειγμα αφορά τη γαλλοϊταλική συμφωνία της 5ης Μαΐου 2004 για την κατασκευή της βασικής σήραγγας Λυόν-Τουρίνο με χρηματοδοτική συμμετοχή της Ιταλίας κατά 63% έναντι 37% της Γαλλίας, ώστε να εξισορροπηθεί το βάρος των σχετικών επενδύσεων για το σύνολο του έργου - και ήδη διευκολύνεται η υλοποίησή του -, λαμβανομένου κυρίως υπόψη του γεγονότος ότι οι προς κατασκευή οδοί πρόσβασης ουσιαστικά βρίσκονται στη Γαλλία.

4. Σημαντικές χρηματοδοτικές ανάγκες.

25. Οι ανάγκες χρηματοδότησης των 30 έργων προτεραιότητας υπό την έννοια του παραρτήματος III της απόφασης για τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών που έχουν καθορισθεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο[8] ανέρχονται, μόνο αυτές, σε 225 δισεκατομμύρια €, ποσόν που κατά το μεγαλύτερο μέρος πρέπει να καταβληθεί μεταξύ ετών 2007 και 2013, περίοδος στην οποία αντιστοιχεί ποσόν 140 δισεκατομμυρίων € περίπου. Στον πίνακα που ακολουθεί δίδεται εκτίμηση δαπανών - κατά το χρονικό διάστημα 2007-2013 και της αναγκαίας υποστήριξης για 3 μεγάλα έργα προτεραιότητας μεταξύ των πλέον γνωστών.

Επενδύσεις αναγκαίες για το χρονικό διάστημα 2007-2013 και ετήσια στήριξη με βάση συντελεστή 50% (εκτιμήσεις σε εκατ. €) |

Μελέτες | Κατασκευή |

1. Έργα προτεραιότητας[24] | 50% | μέχρι 30% |

Εκ των οποίων διασυνοριακά τμήματα | 50% | μέχρι 50% |

2α. Άλλα έργα εκ των οποίων Διαλειτουργικότητα – ασφάλεια – προστασία | 50% | μέχρι 50% |

2β. Άλλα έργα κοινού ενδιαφέροντος | 50% | μέχρι 15% |

Στον τομέα της ενέργειας, η στήριξη στις μελέτες είναι δυνατόν να φθάσει το 50 % των επιλέξιμων δαπανών ενώ ο συντελεστής που μπορεί να εφαρμοστεί στην κατασκευή κανονικά περιορίζεται στο 10 % των επιλέξιμων δαπανών. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, και βασικά για έργα προτεραιότητας για τα οποία είναι αναγκαία η υπέρβαση σημαντικών χρηματοδοτικών προκλήσεων και τα οποία αποδίδουν οφέλη ιδιαίτερα σημαντικά που προσδιορίζονται σε ευρωπαϊκή κλίμακα – πράγμα που κανονικά αποτελεί περίπτωση διασυνοριακών έργων ή έργων διασύνδεσης με τις γειτονικές χώρες – θα ήταν δυνατή η επιδότηση μέχρι κατά 20 %. Δεδομένου του ανταγωνιστικού χαρακτήρα της ενέργειας, δεν προτείνεται η αύξηση του μέγιστου ποσοστού στήριξης πέραν του επίπεδου που παρέχεται στο σημερινό πλαίσιο του κανονισμού για τα ΔΕΔ. Η χρηματοδότηση ΔΕΔ-Ε για τις εργασίες αναμένεται ότι θα περιορίζεται στα μέρη έργων που βρίσκονται εντός της Κοινότητας. Η στήριξη στις μελέτες ήταν δυνατόν να καλύπτει το σύνολο του έργου, περιλαμβανόμενων των στοιχείων του που βρίσκονται εκτός της Κοινότητας.

Για την οικονομική στήριξη της κατασκευής έργων ή τμημάτων έργων που βρίσκονται σε χώρες εταίρους, ο συντονισμός με άλλα μέσα της Ένωσης (όργανα που βρίσκονται στην υπηρεσία της εξωτερικής πολιτικής, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κλπ.) είναι ουσιαστικής σημασίας προκειμένου να καταστεί δυνατή η οικονομική στήριξη με τα μέσα αυτά για τις χώρες εταίρους όσον αφορά έργα ΔΕΔ-Ε. Για σημαντικά έργα υποδομής στις χώρες που είναι εταίροι μας, μέσω των οργάνων αυτών είναι δυνατόν να καταστούν διαθέσιμα οικονομικά μέσα όπως τα επιχειρηματικά κεφάλαια, οι επιδοτήσεις επιτοκίου για τα δάνεια, οι εγγυήσεις δανείων, η κάλυψη μη εμπορικών κινδύνων κλπ.

Μορφές επέμβασης

Οι επιχειρήσεις έχουν στη διάθεσή τους πλήθος τρόπων προκειμένου να διευκολυνθεί η εκτέλεση έργων. Πέραν των επιδοτήσεων επιτοκίου, με στόχο να μειώνεται το βάρος των δανείων, οι οποίες μέχρι τώρα έχουν χρησιμοποιηθεί ελάχιστα - και της συμμετοχής στο επιχειρηματικό κεφάλαιο – που ήδη αποτελούν μέρος των διατάξεων που προβλέπονται από τον ισχύοντα κανονισμό, η δημιουργία οργάνου εγγύησης που θα καλύπτει τους κινδύνους τους ειδικούς για έργα ΔΕΔ κατά τη φάση μετά την κατασκευή αποτελεί μέρος νέων ειδικών οικονομικών οργάνων των οποίων ο νέος κανονισμός προτείνει την εισαγωγή. Ο στόχος του νέου αυτού εγγυοδοτικού οργάνου είναι να ασκηθεί επενέργεια μοχλού για τη χρηματοδότηση έργων του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών από τον ιδιωτικό τομέα. Αναμένεται ότι θα συμβάλει στη συγκράτηση του κόστους χρηματοδότησης και την επιτάχυνση της σύναψης χρηματοδοτικών «πακέτων» από τον ιδιωτικό τομέα, ιδίως μέσω των ιδιωτικών τραπεζών. Η εγγύηση θα περιορίζεται στη φάση της θέσης του έργου σε λειτουργία ή/και σε μέγιστο ποσοστό δανείου στον ιδιωτικό τομέα. Υποχρεωτική θα είναι η σημαντική συμβολή των κρατών μελών στα οποία θα εκτελεστούν τα έργα. Η λεπτομερής πρόταση καθώς και οι όροι και οι τρόποι εφαρμογής θα αποτελέσουν το αντικείμενο ξεχωριστής ανακοίνωσης. Λαμβανόμενης υπόψη της σχετικής πολυπλοκότητας του συνόλου των οργάνων αυτών, θα ήταν δυνατόν να αποδειχθεί αναγκαία η προσφυγή σε ειδικούς στη διαχείριση των χρηματοδοτικών οργάνων αυτού του είδους.

Διαχείριση

Η εκτέλεση των έργων κατά πρώτον υπάγεται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, σύμφωνα με το θεσμικό σύστημα που ισχύει σε κάθε κράτος. Η αρμοδιότητα αυτή θα ασκείται σύμφωνα με το νέο κανονισμό ο οποίος ορίζει τα μέσα που τίθενται σε εφαρμογή, τις αντίστοιχες αρμοδιότητες της Επιτροπής και των κρατών μελών για την επιλογή, τη διαχείριση των έργων και την παρακολούθηση των επιδοτήσεων. Ειδικότερα, ο νέος κανονισμός, ενώ διατηρεί τον αποφασιστικό ρόλο της Επιτροπής όσον αφορά την τελική απόφαση για την επιλογή των έργων, προτείνει την παροχή μείζονος ρόλου στα κράτη μέλη όσον αφορά τον τεχνικό έλεγχο και την πιστοποίηση των δαπανών.

Για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού η Επιτροπή επιφυλάσσεται του δικαιώματος να αναθέσει τη διαχείριση του παρόντος προγράμματος σε εκτελεστικό φορέα για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών, τηρουμένων των διατάξεων του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 58/2003, της 19ης Δεκεμβρίου 2002. Το ενδεχόμενο αυτό δεν αντιβαίνει προς την αρμοδιότητα προγραμματισμού εκ μέρους της Επιτροπής. Πρόκειται απλώς για ανάθεση ορισμένων διαχειριστικών καθηκόντων στο φορέα.

V. Σχολια σχετικα με τα αρθρα

Το άρθρο 1 καθορίζει το αντικείμενο του προγράμματος. Το άρθρο αυτό είναι σχεδόν πανομοιότυπο προς το πρώτο άρθρο του ισχύοντος κανονισμού όσον αφορά τη χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής στήριξης στον τομέα των διευρωπαϊκών μεταφορών και ενέργειας.

Το άρθρο 2 περιλαμβάνει τους ορισμούς όρων που χρησιμοποιούνται στον κανονισμό.

Το άρθρο 3 ορίζει τα κριτήρια επιλεξιμότητας υποψηφίων και αντιστοιχεί στο άρθρο 2 του ισχύοντος κανονισμού.

Το άρθρο 4 καθορίζει τους τρόπους υποβολής αιτήσεων συνδρομής και εν μέρει επαναλαμβάνει το άρθρο 8 του ισχύοντος κανονισμού.

Το άρθρο 5 εκθέτει τα κριτήρια επιλογής για τη χορήγηση της ενίσχυσης στον τομέα των μεταφορών και της ενέργειας. Το άρθρο αυτό προβλέπει ότι πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στα έργα προτεραιότητας, τα οποία κατά συνέπεια δικαιούνται υψηλότερης χρηματοδότησης.

Το άρθρο 6 καθορίζει το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού, το οποίο είναι πανομοιότυπο προς εκείνο του κανονισμού που ήδη ισχύει με εξαίρεση τους κινδύνους τους εγγενείς προς τη φάση μετά τη κατασκευή οι οποίοι πλέον καλύπτονται από εγγυοδοτικό όργανο.

Το άρθρο 7 καθορίζει τους τρόπους επέμβασης ως και τα μέγιστα ποσοστά κοινοτικής χρηματοδοτικής στήριξης. Το άρθρο αυτό ορίζει επίσης ότι η Επιτροπή θα καθορίζει τους τρόπους εφαρμογής, το χρονοδιάγραμμα καθώς και τα ποσά των καταβολών για τα χρηματοδοτικά όργανα μέσω επιτροπολογίας.

Το άρθρο 8 θεσπίζει τις διατάξεις τις σχετικές με τη σώρευση κοινοτικής οικονομικής συνδρομής για διαφορετικές ενέργειες στο πλαίσιο του αυτού έργου.

Το άρθρο 9 ασχολείται με το συντονισμό και τη συμβατότητα προς τις υπόλοιπες κοινοτικές πολιτικές τις οποίες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα έργα τα χρηματοδοτούμενα στο πλαίσιο του κανονισμού.

Το άρθρο 10 θεσπίζει την αρμοδιότητα της Επιτροπής για την εφαρμογή του κανονισμού.

Το άρθρο 11 προβλέπει ότι η Επιτροπή καταρτίζει πολυετές πρόγραμμα το οποίο καλύπτει τα έργα προτεραιότητας και καθορίζει το ποσό της χρηματοδοτικής συνδρομής για την περίοδο 2007-2013. Ετήσιο πρόγραμμα θα καθορίζει τα κριτήρια για τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνδρομής στα έργα κοινού ενδιαφέροντος που δεν περιλαμβάνονται στον πολυετή προγραμματισμό.

Το άρθρο 12 εξειδικεύει τους τρόπους χορήγησης κοινοτικής χρηματοδοτικής συνδρομής, με την έκδοση ετήσιων αποφάσεων δημοσιονομικής εκτέλεσης οι οποίες εξαρτώνται από την πρόοδο των έργων και τις δυνατότητες του προϋπολογισμού. Το άρθρο αυτό καθορίζει τις λεπτομέρειες κοινοποίησης των αποφάσεων χρηματοδότησης της Επιτροπής.

Το άρθρο 13 επαναλαμβάνει το προηγούμενο άρθρο 11 σχετικά με τις διατάξεις για πληρωμές.

Το άρθρο 14 ασχολείται με την ευθύνη των κρατών μελών. Τα κράτη μέλη πρέπει να ελέγχουν και να επαληθεύουν τις ενέργειες οι οποίες δικαιούνται κοινοτική ενίσχυση.

Το άρθρο 15 αφορά τους τρόπους ελέγχου, ακύρωσης, μείωσης, αναστολής και κατάργησης της κοινοτικής συνδρομής και παραμένει περίπου πανομοιότυπο προς το άρθρο 13 του ισχύοντος κανονισμού. Στις οικείες περιπτώσεις η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να απαιτεί επιστροφή της χρηματοδοτικής ενίσχυσης, σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας.

Το άρθρο 16 προβλέπει τα οικονομικά μέτρα προστασίας ώστε να διασφαλίζεται δεόντως η εκτέλεση των ενεργειών που στηρίζονται και να αποτρέπονται και να τιμωρούνται οι παρατυπίες.

Το άρθρο 17 προβλέπει ότι στην εφαρμογή ορισμένων άρθρων του κανονισμού η Επιτροπή θα συνεπικουρείται από επιτροπή του τύπου της συμβουλευτικής επιτροπής.

Το άρθρο 18 προβλέπει αξιολόγηση των υποστηριζόμενων ενεργειών, από την Επιτροπή ή τα κράτη μέλη.

Το άρθρο 19 προβλέπει ότι κάθε τριετία η Επιτροπή θα υποβάλλει στα υπόλοιπα όργανα έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες που έχουν εκτελεστεί. Το άρθρο αυτό απαιτεί επίσης τα κράτη μέλη και οι δικαιούχοι να δημοσιοποιούν την κοινοτική συνδρομή.

Το άρθρο 20 αναφέρει το ποσόν αναφοράς χρηματοδότησης για τη χρονική περίοδο 2007-2013.

Το άρθρο 21 προβλέπει ρήτρα αναθεώρησης του προγράμματος για την περίοδο μετά το έτος 2013 με βάση την εμπειρία που θα έχει αποκτηθεί και θα έχει ανακοινωθεί στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο πριν το τέλος του έτους 2010.

Το άρθρο 22 αφορά τις τροποποιήσεις που επέρχονται με τον κανονισμό αυτό στον κανονισμό αριθ. 2236/95.

Το άρθρο 23 προβλέπει την έναρξη ισχύος του κανονισμού καθώς και την εφαρμογή του από την 1η Ιανουαρίου 2007. Για τις τρέχουσες κατά την έναρξη ισχύος κανονισμού ενέργειες, παραμένει σε εφαρμογή ο κανονισμός αριθ. 2236/95.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

I. Κοινοτική προστιθέμενη αξία, επικουρικότητα και αναλογικότητα.

- Ποιοι οι στόχοι των μέτρων που προβλέπονται σε σχέση με τις υποχρεώσεις της Κοινότητας;

Με βάση τον τίτλο XV της συνθήκης, η Κοινότητα έχει την υποχρέωση να συμβάλλει στη δημιουργία και την ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και ενέργειας. Η δράση της Κοινότητας προβλέπει – μεταξύ άλλων – την προώθηση των διασυνδέσεων και της διαλειτουργικότητας των εθνικών δικτύων με σκοπό να διασφαλίζεται η συνέχεια των τελευταίων αυτών με αυξημένους βαθμούς ασφάλειας και προστασίας για τους χρήστες.

- Εμπίπτουν τα προβλεπόμενα μέτρα στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας ή η αρμοδιότητα αυτή είναι διαμοιρασμένη με τα κράτη μέλη;

Η αρμοδιότητα είναι διαμοιρασμένη με τα κράτη μέλη.

- Ποια η κοινοτική διάσταση του προβλήματος;

Τα έργα υποδομής μεταφορών εξαρτώνται ουσιαστικά από χρηματοδότηση που παρέχεται από τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Όμως σε περίοδο έντονων δημοσιονομικών περιορισμών οι προϋπολογισμοί αυτοί δίνουν προτίμηση στις επενδύσεις στα εθνικά τμήματα μάλλον παρά στις διεθνείς συνδέσεις, των οποίων η οικονομική απόδοση είναι χαμηλότερη και οι δυσχέρειες διασυνοριακού συντονισμού σημαντικές. Εάν η Κοινότητα δεν αναλάβει το δικό της μέρος χρηματοδότησης, θα σημειωθούν σημαντικές καθυστερήσεις στις περισσότερες διεθνείς συνδέσεις, οι οποίες πάντως βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής αιτιολόγησης των διευρωπαϊκών δικτύων που θεωρείται πως έχουν ως στόχο να διασύνδεουν τα εθνικά δίκτυα.

Για τα ενεργειακά δίκτυα ουσιαστικά η κοινοτική διάσταση προέρχεται από την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας που συγκροτήθηκε πρόσφατα. ΄Όπως επανειλημμένα έχει καταλήξει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ανεπαρκείς υποδομές είναι δυνατόν να υποσκάψουν κατά τρόπο ουσιώδη την πρόοδο που επέρχεται στον τομέα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και στο κανονιστικό πλαίσιο. Κατά τα προσεχή έτη οι ενεργειακές υποδομές στην Ευρώπη αναμένεται ότι θα προσαρμοστούν έτσι ώστε να στηρίξουν ενεργειακές ροές για τις οποίες δεν είχαν διαστασιολογηθεί αρχικά. Οι καταναλωτές όλης της Κοινότητας θα επωφεληθούν από επενδύσεις όπως εκείνες οι οποίες θα αφορούν τις διασυνδέσεις, που θα καταστήσουν δυνατή τη λειτουργία δικτύων σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Ομοίως θα επωφεληθούν από επενδύσεις στα νέα έργα υποδομής για προσφορά προερχόμενη από χώρες εκτός Ευρώπης, η οποία είναι αναγκαία λόγω της αύξησης της ενεργειακής εξάρτησης. Τέλος τα διευρωπαϊκά αυτά δίκτυα θα ενθαρρύνουν την αποτελεσματική χρησιμοποίηση των ενεργειακών πηγών σε όλη την έκταση της Ευρώπης και, ιδίως, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

- Μπορούν οι στόχοι αυτοί να επιτευχθούν με τον ενδεδειγμένο τρόπο από τα κράτη μέλη;

Στον τομέα των μεταφορών τα μεγάλα έργα για τη βελτίωση της ροής της κυκλοφορίας έχουν διευρωπαϊκές επιπτώσεις οι οποίες υπερβαίνουν ευρέως τα εθνικά σύνορα. Δεν είναι λογικό να αναμένεται από τις οικείες χώρες να χρηματοδοτήσουν – μόνες – αυτά τα έργα υποδομής ενώ κατά το μεγαλύτερο μέρος τα οφέλη των εν λόγω έργων θα τα αντλήσουν άλλες χώρες.

Στα δίκτυα ενέργειας οι επενδυτικές πριμοδοτήσεις έχουν υποστεί μεταβολές λόγω του ανοίγματος και της ολοκλήρωσης των αγορών. Οι επενδύσεις που ουσιαστικά είναι διευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, όπως οι διασυνδέσεις, δεν είναι δυνατόν να επιβαρύνουν οικονομικά αποκλειστικά και μόνο από τους φορολογούμενους ενός ή δύο μόνο κρατών μελών.

- Ποια η αποτελεσματικότερη λύση, εκείνη η οποία υλοποιείται με δράση κοινοτική ή εκείνη η οποία υλοποιείται με δράση εθνική; Ποια η προστιθέμενη αξία της κοινοτικής δράσης και ποίο το κόστος σε περίπτωση απραξίας;

Στον τομέα των μεταφορών τα έργα κοινού ενδιαφέροντος έχουν ήδη προσδιοριστεί στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές ΔΕΔ-Μ. Όμως το ενδιαφέρον των κρατών μελών για την πραγματοποίηση επενδύσεων προκειμένου να καταστεί δυνατή η κατασκευή διασυνδεδεμένου και διαλειτουργικού δικτύου μεταφορών, ανταγωνιστικού και ασφαλούς, πιθανότατα δεν είναι τόσο υψηλό όσο το ενδιαφέρον της Κοινότητας. Οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των 14 έργων προτεραιότητας που προσδιορίστηκαν στη Έσση και ειδικότερα τα διασυνοριακά έργα μάλλον επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα αυτό. Συμβάλλοντας στην ανάπτυξη των συναλλαγών, ιδίως των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών και βελτιώνοντας την προσπελασιμότητα, τα έργα αυτά δυνητικά θα αυξήσουν την ανάπτυξη κατά 0,2 έως 0,3% του ΑΕΠ, πράγμα που αντιστοιχεί σε ένα εκατομμύριο μόνιμων θέσεων απασχόλησης. Θα μειώσουν τις εκπομπές CO2 κατά 4% σε σχέση με την επικρατούσα τάση. Στο πλαίσιο αυτό η κοινοτική στήριξη για τα υπόψη έργα κοινού ενδιαφέροντος θα είναι δυνατό να αποβεί ουσιαστική και δικαιολογημένη σε κάθε περίπτωση. Το κόστος της απραξίας θα λάβει τη μορφή υποδομής που δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες και η οποία θα ήταν δυνατόν να έχει αρνητική επίπτωση όχι μόνο στα δίκτυα μεταφορών γενικώς αλλά και στη συμφόρηση, την ασφάλεια, τη ρύπανση και την προσπελασιμότητα περιμετρικών περιφερειών με έμμεσες επιπτώσεις στην ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης στο σύνολό της.

Για τα ενεργειακά δίκτυα έχουν επίσης προσδιοριστεί έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στην απόφαση του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου για τις κατευθυντήριες γραμμές ΔΕΔ-Ε. Τα εθνικά όμως συμφέροντα στις επενδύσεις που παρέχουν την δυνατότητα ανάπτυξης ολοκληρωμένης και ανταγωνιστικής ενεργειακής αγοράς στην Ευρώπη μπορεί να μην είναι τόσο σημαντικά όπως το συμφέρον της Κοινότητας. Η βραδεία πρόοδος που έχει διαπιστωθεί στις διασυνοριακές επενδύσεις επιβεβαιώνει το συμπέρασμα αυτό. Συνεπώς η κοινοτική στήριξη για έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος θα ήταν δυνατόν να αποβεί ουσιώδης και οπωσδήποτε είναι δικαιολογημένη. Δεν τίθεται πάντως θέμα ούτε προσφοράς προστιθέμενης αξίας στη δράση κάποιου κράτους μέλους ούτε παροχής ιδιαίτερης έμφασης σε επενδύσεις ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Το κόστος της απραξίας θα ήταν ακατάλληλη υποδομή η οποία θα υπέσκαπτε την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς ενέργειας.

- Είναι η ένταση της Κοινοτικής δράσης ανάλογη προς τους προς επίτευξη στόχους;

Για τις μεταφορές προτείνεται μέση (συνολική) στήριξη γύρω στο 15% της συνολικής επενδυτικής δαπάνης για έργα προτεραιότητας. Τα διασυνοριακά τμήματα θα δικαιούνται κατά προτεραιότητα τη στήριξη αυτή. Τα πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ανάπτυξη διαλειτουργικού και διασυνδεδεμένου δικτύου θα είναι σημαντικά ενώ η απραξία θα έχει υψηλό κόστος για την οικονομία της Κοινότητας γενικά.

Όσον αφορά τα δίκτυα ενέργειας, η προτεινόμενη χρηματοδοτική συνδρομή αντιστοιχεί στο 1,7% του συνόλου της επενδυτικής δαπάνης στην Ευρώπη για τα έργα προτεραιότητας που έχουν προσδιοριστεί στις κατευθυντήριες γραμμές ΔΕΔ-Ε. Η στήριξη των ΔΕΔ-Ε θα συγκεντρώνεται ιδιαιτέρως στα βασικά έργα για την επίτευξη των πολιτικών στόχων που καθορίζονται από την Ένωση. Τα πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ανάπτυξη διασυνδεδεμένου δικτύου θα είναι σημαντικά ενώ η απραξία θα έχει αυξημένο κόστος για την οικονομία της Κοινότητας γενικά.

- Ποια η καλύτερη λύση για την πραγματοποίηση των στόχων; (συστάσεις, χρηματοδοτική στήριξη, αμοιβαία αναγνώριση, νομοθεσία κλπ.);

Κατά κανόνα η χρηματοδοτική στήριξη βασίζεται σε κανονισμό του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

- Στο πλαίσιο της νομοθεσίας, τοποθετούνται το πεδίο εφαρμογής, η διάρκεια ή η ένταση σε επίπεδο υψηλότερο σε σχέση με το αναγκαίο;

Με δεδομένα τα όρια των δημοσίων επενδύσεων και τη δυσχέρεια προσέλκυσης ιδιωτών επενδυτών, η κοινοτική χρηματοδοτική συνδρομή για τα έργα υποδομής τα οποία παρέχουν οφέλη σε ευρωπαϊκό επίπεδο δικαιολογείται και συμπληρώνει το υφιστάμενο πολιτικό πλαίσιο όπως αυτό καθορίζεται στο Λευκό Βιβλίο για τις μεταφορές και τις κατευθυντήριες γραμμές για τα ΔΕΔ-Μ.

Όσον αφορά το δίκτυο για την ενέργεια, η χρηματοδοτική στήριξη σε επενδύσεις που είναι επωφελείς σε επίπεδο ευρωπαϊκό δικαιολογείται σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και στο πλαίσιο της ελευθερωμένης αγοράς, καθώς οι επενδύσεις σε έργα υποδομής για τη μεταφορά της ενέργειας υπό τις παρούσες συνθήκες πραγματοποιούνται από τις επιχειρήσεις εκμετάλλευσης των δικτύων με βάση δαπάνες οι οποίες εντάσσονται στα ρυθμιζόμενα τιμολόγια.

II. Αξιολόγηση επιρροής

Στο πλαίσιο της αναθεώρησης των κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ-Μ (COM (2003) 564) η Επιτροπή πραγματοποιεί σε βάθος ανάλυση επιρροής της πρότασης τροποποίησης της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών. Οι κύριες παρατηρήσεις του εγγράφου SEC (2003) 1060 είναι οι ακόλουθες:

α. Το πρόγραμμα επενδύσεων ΔΕΔ-Μ θα τονώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας στην Ευρώπη. Θα συμβάλει στην ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου, ιδίως στα νέα κράτη μέλη.

β. Βραχυπρόθεσμα τα έργα κατασκευής θα τονώσουν την απασχόληση, ιδίως στις οικείες περιφέρειες.

γ. Περισσότερο μακροπρόθεσμα, η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης λόγω πολλαπλασιασμού των ευκαιριών συναντήσεων και η ανάπτυξη εμπορικών προοπτικών χάρη στη βελτίωση των συνδέσεων και της προσπελασιμότητας αποτιμώνται σε 0,23 % του ΑΕΠ και αντιπροσωπεύουν περίπου ένα εκατομμύριο μόνιμες θέσεις απασχόλησης.

Οι επενδυτικές ανάγκες όπως εκτιμήθηκαν στο πλαίσιο της έκθεσης Van Miert ανέρχονται σε 600 δισεκατομμύρια € για το σύνολο των έργων κοινού ενδιαφέροντος. Από το ποσό αυτό 225 δισεκατομμύρια αφορούν τα έργα προτεραιότητας (140 δισεκατομμύρια για τα έργα αυτά μόνο για την περίοδο 2007-2013).

Για τα δίκτυα ενέργειας η αξιολόγηση επιπτώσεων των επιλέξιμων έργων, δηλαδή έργων κοινού ενδιαφέροντος και, ειδικότερα, των έργων προτεραιότητας, παρουσιάστηκε από την Επιτροπή ταυτόχρονα με την πρόταση της 10ης Δεκεμβρίου 2003 για τις νέες κατευθυντήριες γραμμές ΔΕΔ-Ε[25].

Η αξιολόγηση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η υλοποίηση των έργων που προσδιορίζονται στις υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές του Ιουνίου έτους 2003 και εκείνων που προτάθηκαν στις νέες κατευθυντήριες γραμμές θα έχει θετική επιρροή στην οικονομία στο σύνολό της, στη συνοχή μέσω της ολοκλήρωσης των δικτύων ενέργειας των νέων κρατών μελών, στο περιβάλλον με τη διευκόλυνση της ένταξης της παραγωγής από ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές, στην εσωτερική αγορά ενέργειας με την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας για τις εμπορικές συναλλαγές, στην ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού με αύξηση των δυνατοτήτων εισαγωγής και το διαφορισμό των πηγών και δρομολογίων των εισαγωγών και, τέλος, στη συνεργασία με τα γειτονικά κράτη.

Είναι σαφές ότι η στήριξη στα δίκτυα ΔΕΔ-Ε δεν παρουσιάζει τα ίδια πλεονεκτήματα για όλους τους τύπους ενεργειακών υποδομών. Ειδικότερα, η επέκταση των δικτύων θα είναι επωφελής για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε μεγάλη κλίμακα. Αντιθέτως, σύμφωνα με τις τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές, η άμεση διασύνδεση ενεργειακών πηγών με τα συστήματα τοπικής διανομής ηλεκτρικής ενέργειας (κοινά για ορισμένες ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και συνδυασμένες τεχνολογίες ηλεκτρικής ενέργειας - θερμότητας) δεν εμπίπτει στην εντολή στήριξης στο ΔΕΔ-Ε.

Η προταθείσα κοινοτική στήριξη θα χρησιμοποιηθεί για την ενθάρρυνση και την επιτάχυνση της υλοποίησης των έργων ενεργειακής υποδομής τα οποία προσδιορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές ΔΕΔ-Ε και κατά συνέπεια θα δώσει τη δυνατότητα να αντληθούν τα αναμενόμενα οφέλη.

2004/0154 (ΔΣΑ)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής οικονομικής συνδρομής στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και ενέργειας και περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 156,

την πρόταση της Επιτροπής[26],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[27],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[28],

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης[29],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα::

Το Συμβούλιο της Βαρκελώνης, της 15ης - 16ης Μαρτίου 2002, στα συμπεράσματά του, υπογραμμίζει ότι τα ισχυρά και ολοκληρωμένα δίκτυα στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς και ότι η καλύτερη χρησιμοποίηση των υφισταμένων δικτύων και η συμπλήρωση κρίκων που απουσιάζουν θα δώσουν τη δυνατότητα να αυξηθούν η αποτελεσματικότητα και η ανταγωνιστικότητα και να εξασφαλισθεί το ενδεδειγμένο επίπεδο ποιότητας καθώς και να μειωθούν τα σημεία κορεσμού και, κατά συνέπεια, να βελτιωθεί μακροπροθέσμως η βιωσιμότητα. Οι ανάγκες αυτές εγγράφονται στο πλαίσιο της στρατηγικής που υιοθετήθηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στη συνάντηση κορυφής της Λισαβώνας και η οποία στη συνέχεια ήλθε τακτικά στο προσκήνιο.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 12ης - 13ης Δεκεμβρίου 2003 ενέκρινε Ευρωπαϊκή δράση για την οικονομική ανάπτυξη, καλώντας την Επιτροπή να επαναπροσανατολίσει τις δαπάνες, εφόσον είναι αναγκαίο, προς επενδύσεις στο φυσικό κεφάλαιο και μεταξύ άλλων στις επενδύσεις υποδομής Διευρωπαϊκών δικτύων όπου τα έργα προτεραιότητας αντιπροσωπεύουν ουσιώδη στοιχεία για την ενίσχυση της συνοχής της εσωτερικής αγοράς.

Οι καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί στην υλοποίηση αποτελεσματικών διευρωπαϊκών συνδέσεων, ειδικότερα των διασυνοριακών τμημάτων, υπάρχει κίνδυνος να ζημιώσουν σοβαρά την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης και των περιφερειακών κρατών μελών και περιφερειών που δεν θα μπορούν, ή δεν θα μπορούν πλέον, να επωφελούνται πλήρως από τα ευεργετικά αποτελέσματα της μεγάλης ενιαίας αγοράς.

Στην απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών[30], αποκαλούμενη στη συνέχεια ΔΕΔ-Μ, όπως έχει τροποποιηθεί με την απόφαση αριθ. 884/2004/ΕΚ, η δαπάνη από τώρα μέχρι το έτος 2020 για την ολοκλήρωση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών έχει εκτιμηθεί σε 600 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι αναγκαίες επενδύσεις μόνο για τα έργα προτεραιότητας, υπό την έννοια του παραρτήματος ΙΙΙ της απόφασης αυτής, αντιπροσωπεύουν πλέον των 140 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2007-2013.

Για την επίτευξη των στόχων αυτών τόσο το Συμβούλιο όσο και το Κοινοβούλιο υπογράμμισαν την ανάγκη ενίσχυσης και προσαρμογής των χρηματοδοτικών μέσων για την άνοδο του επιπέδου κοινοτικής συγχρηματοδότησης, προβλέποντας τη δυνατότητα εφαρμογής υψηλότερου συντελεστή κοινοτικής συγχρηματοδότησης μεταξύ άλλων για τα έργα που διακρίνονται για το διασυνοριακό τους χαρακτήρα, το ρόλο τους στη διέλευση ή λόγω υπέρβασης φυσικών εμποδίων.

Η απόφαση αριθ. 1229/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2003, για τον καθορισμό συνόλου προσανατολισμών σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της ενέργειας και για την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1254/93/ΕΚ[31], προσδιορίζει τους στόχους, τις προτεραιότητες δράσης και τα έργα κοινού ενδιαφέροντος για τη συμπλήρωση και ανάπτυξη του δικτύου αυτού, περιλαμβανομένων των έργων προτεραιότητας. Οι αναγκαίες επενδύσεις, ώστε να δοθεί σε όλα τα κράτη μέλη η δυνατότητα πλήρους συμμετοχής στη εσωτερική αγορά και για τη συμπλήρωση των διασυνδέσεων με τις γειτονικές χώρες είναι της τάξεως των 28 δισεκατομμυρίων € από τώρα μέχρι το έτος 2013 μόνο για τα έργα προτεραιότητας. Το τελευταίο αυτό ποσόν περιλαμβάνει περίπου 8 δισεκατομμύρια € επενδύσεων που πρέπει να πραγματοποιηθούν σε τρίτες χώρες.

Επί πλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 12ης - 13ης Δεκεμβρίου 2003 κάλεσε την Επιτροπή να συνεχίσει να μελετά την ανάγκη δημιουργίας οργάνου κοινοτικής εγγύησης προοριζόμενο ειδικά να καλύπτει ορισμένους κινδύνους μετά την κατασκευή στο πλαίσιο έργων διευρωπαϊκών δικτύων μεταφοράς. Όσον αφορά την ενέργεια, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να αναπροσανατολίσει, εφόσον είναι σκόπιμο, τις δαπάνες προς επενδύσεις στο φυσικό κεφάλαιο προκειμένου να τονωθεί η ανάπτυξη.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου, της 18ης Σεπτεμβρίου 1995, περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων[32], όπως έχει τροποποιηθεί με τον κανονισμό αριθ. 1655/99/ΕΚ και με τον κανονισμό αριθ. 807/2004/ΕΚ, αντιπροσωπεύει ήδη πραγματική πρόοδο δεδομένου ότι για τα έργα που έχουν χαρακτηρισθεί ως έργα προτεραιότητας επιτρέπει υψηλότερο συντελεστή χρηματοδότησης, ο οποίος ανέρχεται σε 20%[33]. Παραμένει πάντως εξαρτώμενος από κανόνες εφαρμοστικούς οι οποίοι αξίζει να απλουστευθούν και από δημοσιονομικό κάλυμμα του οποίου οι πόροι είναι περιορισμένοι. Φαίνεται λοιπόν αναγκαίο, συμπληρωματικά προς εθνικές, δημόσιες και ιδιωτικές χρηματοδοτήσεις, να αυξηθεί η κοινοτική συνδρομή από άποψη τόσο ποσού όσο και συντελεστή επέμβασης με σκοπό την ενίσχυση του πολλαπλασιαστικού ρόλου των κοινοτικών κονδυλίων επιτρέποντας με τον τρόπο αυτό την υλοποίηση έργων προτεραιότητας που έχουν αποφασιστεί.

Υπό το πρίσμα των εξελίξεων καθεμιάς από τις συνιστώσες των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών, ενέργειας και τηλεπικοινωνιών - και των εγγενών χαρακτηριστικών τους – και υπό το πρίσμα αποτελεσματικότερης διαχείρισης κάθε προγράμματος, είναι σκόπιμο να προβλεφθούν πολλοί ειδικοί κανονισμοί για τους τομείς που μέχρι τώρα καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου, της 18ης Σεπτεμβρίου 1995.

Με τον παρόντα κανονισμό πρέπει να δρομολογηθεί πρόγραμμα που καθορίζει τους γενικούς κανόνες για τη χορήγηση κοινοτικής οικονομικής συνδρομής στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και ενεργείας. Το πρόγραμμα, το οποίο πρέπει να είναι σύμφωνο προς το κοινοτικό κεκτημένο, μεταξύ άλλων όσον αφορά το περιβάλλον - πρέπει να συμβάλλει στην ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς ή να έχει τονωτική επίδραση στην ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη της Κοινότητας.

Δεδομένου ότι οι στόχοι της υλοποίησης διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και ενεργείας δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθούν κατά τρόπο επαρκή από τα κράτη μέλη λαμβανομένης, μεταξύ άλλων, υπόψη της ανάγκης συντονισμού εθνικών ενεργειών, και για το λόγο αυτό είναι δυνατό να υλοποιηθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα έχει τη δυνατότητα να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας η οποία καθιερώνεται με το άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτή περιγράφεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των στόχων του.

Το πρόγραμμα πρέπει να χαρακτηρίζεται από κοινοτική οικονομική συνδρομή εστιαζόμενη στα έργα ή μέρη έργων τα οποία παρουσιάζουν την υψηλότερη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και πρέπει να τείνει να παρέχει στους συντελεστές κίνητρα για την επιτάχυνση της υλοποίησης έργων προτεραιότητας κατά τις αποφάσεις αριθ. 1692/96/ΕΚ και 1229/2003/ΕΚ. Το πρόγραμμα αυτό πρέπει να παρέχει τη δυνατότητα χρηματοδότησης και των υπολοίπων ευρωπαϊκών έργων υποδομής κοινού ενδιαφέροντος που καθορίζονται στις εν λόγω αποφάσεις.

Η κοινοτική οικονομική συνδρομή παρέχεται με σκοπό την ανάπτυξη επενδυτικών σχεδίων στα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και ενεργείας, την εξασφάλιση αμετάκλητης χρηματοδοτικής δέσμευσης, την κινητοποίηση θεσμικών επενδυτών και τη δημιουργία κινήτρων για το σχηματισμό εταιρικών σχέσεων χρηματοδότησης από το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Στον τομέα της ενεργείας, η οικονομική συνδρομή πρέπει κατά κύριο λόγο να συμβάλλει στην υπέρβαση των οικονομικών εμποδίων που είναι δυνατό να τεθούν κατά την προετοιμασία έργων και κατά τη φάση ανάπτυξής τους πριν την έναρξη της κατασκευής ενώ πρέπει να στρέφεται κατά κύριο λόγο στα διασυνοριακά τμήματα έργων προτεραιότητας και στις διασυνδέσεις με τις γειτονικές χώρες.

Η κοινοτική οικονομική συνδρομή πρέπει να είναι δυνατόν να λάβει διάφορες μορφές επέμβασης, δηλαδή άμεση επιδότηση, επιδότηση επιτοκίου, μέσα εγγύησης δανείων, συμμετοχή σε ταμεία επιχειρηματικού κινδύνου, ενώ πρέπει επίσης να καλύπτει ειδικά τους κινδύνους μετά την κατασκευή.

Για την υλοποίηση της κοινοτικής οικονομικής συνδρομής σε έργα μεγάλης κλίμακας με πολυετή διάρκεια, είναι σκόπιμη η δυνατότητα δέσμευσης της Κοινότητας σε βάση πολυετή. Όντως, μόνον οικονομική δέσμευση αμετάκλητη, ελκυστική και η οποία δεσμεύει την Επιτροπή μακροπρόθεσμα είναι δυνατό να επιτρέψει τη μείωση των αβεβαιοτήτων που συνδέονται με την υλοποίησή των έργων αυτών και την κινητοποίηση των επενδυτών, τόσο δημοσίων όσο και ιδιωτικών.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στον αποτελεσματικό συντονισμό του συνόλου των κοινοτικών δράσεων οι οποίες έχουν επίπτωση στα διευρωπαϊκά δίκτυα, ιδίως στις χρηματοδοτήσεις που προέρχονται από τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο συνοχής, καθώς και στις επεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Ο παρών κανονισμός αποκαθιστά, σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος, χρηματοδοτικό κονδύλιο το οποίο συνιστά, για την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή, την προνομιούχο αναφορά υπό την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας[34].

Λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία που έχει αποκτηθεί στην εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 2236/95 και της φύσεως των αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή με τον παρόντα κανονισμό, πρέπει να θεσπιστούν τα μέτρα που είναι αναγκαία για τη θέση του παρόντος κανονισμού σε εφαρμογή σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[35].

Λαμβάνοντας υπόψη τη θέσπιση, με τον παρόντα κανονισμό, ειδικών διατάξεων στον τομέα των μεταφορών και της ενέργειας και, με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. … του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[36], διατάξεων σχετικών με τα δορυφορικά συστήματα καθορισμού θέσης και πλοήγησης, είναι αναγκαία η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 προκειμένου να περιοριστεί το πεδίο εφαρμογής του μόνο στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Κεφάλαιο I Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1 Αντικείμενο

Ο παρών κανονισμός καθορίζει τους όρους, τους τρόπους και τις διαδικασίες θέσης σε εφαρμογή της κοινοτικής συνδρομής υπέρ έργων κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και ενεργείας, βάσει των διατάξεων του άρθρου 155 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

Άρθρο 2 Ορισμοί

Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού νοείται ως:

1) «έργο κοινού ενδιαφέροντος»: έργο ή μέρος έργου προσδιοριζόμενο ως κοινού ενδιαφέροντος για την Κοινότητα, στον τομέα των μεταφορών στο πλαίσιο της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ και στον τομέα της ενέργειας στο πλαίσιο της απόφασης αριθ. 1229/2003/ΕΚ·

2) «έργο προτεραιότητας»: έργο κοινού ενδιαφέροντος που έχει θεωρηθεί ως προτεραιότητας για την Κοινότητα στον τομέα των μεταφορών στο πλαίσιο του παραρτήματος ΙΙΙ της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ και στον τομέα της ενέργειας στο πλαίσιο της απόφασης αριθ. 1229/2003/ΕΚ·

3) «μέρος έργου»: κάθε δραστηριότητα ανεξάρτητη οικονομικώς, τεχνικώς ή χρονικώς, η οποία συνεργεί στην εκτέλεση του έργου.

4) «δικαιούχος»: δημόσιος ή ιδιωτικός οργανισμός που φέρει την ευθύνη της κυριότητας του έργου και προτείνει να επενδύσει ίδια κεφάλαια ή κεφάλαια διατιθέμενα από τρίτους προκειμένου να υλοποιηθεί το έργο·

5) «μελέτες»: οι μελέτες οι αναγκαίες για τον καθορισμό του έργου, περιλαμβανομένων των προμελετών, σκοπιμότητας και αξιολόγησης και κάθε άλλου μέτρου τεχνικής στήριξης, περιλαμβανομένων δράσεων προηγούμενων εργασιών, αναγκαίων για τον πλήρη καθορισμό κάποιου έργου και τη λήψη της απόφασης χρηματοδότησής του, όπως οι δράσεις αναγνώρισης των οικείων χώρων και της προετοιμασίας του σχεδίου χρηματοδότησης·

6) «εργασίες»: η αγορά και η προμήθεια συστατικών μερών, συστημάτων και υπηρεσιών και η εκτέλεση εργασιών κατασκευής και εγκατάστασης σχετικών με το έργο, περιλαμβανομένης της παραλαβής των εγκαταστάσεων και της θέσης του έργου σε λειτουργία·

7) «κίνδυνοι μετά τη φάση κατασκευής»: οι κίνδυνοι που υφίστανται κατά τα πρώτα έτη μετά το πέρας της κατασκευής οι οφειλόμενοι σε ειδικούς παράγοντες και οι οποίοι επιφέρουν μείωση των εσόδων εκμετάλλευσης σε σχέση με τις προβλέψεις.

8) « δαπάνη του έργου» : η συνολική δαπάνη μελετών και εργασιών που συνδέονται άμεσα και είναι αναγκαίες για την εκτέλεση του έργου, και την οποία όντως έχει επωμισθεί ο δικαιούχος·

9) «επιλέξιμη δαπάνη»: το μέρος της δαπάνης του έργου που λήφθηκε υπόψη από την Επιτροπή για τον υπολογισμό της κοινοτικής οικονομικής συνδρομής.

Κεφάλαιο II Έργα επιλέξιμα, τύποι επέμβασης και σώρευση χρηματοδοτήσεων

Άρθρο 3 Επιλεξιμότητα έργων

1. Μόνο έργα κοινού ενδιαφέροντος, τα οποία προσδιορίζονται στο πλαίσιο των αποφάσεων αριθ. 1692/96/ΕΚ και αριθ. 1229/2003/ΕΚ, είναι δυνατόν να δικαιούνται κοινοτικής οικονομικής συνδρομής με βάση τον παρόντα κανονισμό.

2. Η επιλεξιμότητα εξαρτάται από την τήρηση των κοινοτικών κανόνων, ειδικότερα στον τομέα του ανταγωνισμού, της προστασίας του περιβάλλοντος, της σύναψης δημοσίων συμβάσεων, καθώς και την πραγματική εφαρμογή των κοινοτικών διατάξεων σχετικά με τη διαλειτουργικότητα δικτύων, μεταξύ άλλων και των σιδηροδρομικών.

3. Στον τομέα των μεταφορών μόνο, η επιλεξιμότητα εξαρτάται επίσης από τη δέσμευση κάθε οικείου κράτους μέλους να συμμετάσχει χρηματοδοτικά στο έργο το υποψήφιο για κοινοτική στήριξη κινητοποιώντας, εφόσον είναι δυνατόν, ιδιωτικά κεφάλαια.

Άρθρο 4 Υποβολή αιτήσεως συνδρομής

Οι αιτήσεις κοινοτικής οικονομικής συνδρομής υποβάλλονται στην Επιτροπή από το ενδιαφερόμενο ή τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Στον τομέα της ενέργειας είναι δυνατόν να υποβάλλονται και με τη συμφωνία του τελευταίου ή των τελευταίων αυτών από τις δημόσιες επιχειρήσεις ή οργανισμούς που ενδιαφέρονται άμεσα.

Άρθρο 5 Επιλογή έργων

1. Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος δικαιούνται κοινοτικής οικονομικής συνδρομής σε συνάρτηση με το βαθμό συμβολής τους στους στόχους και τις προτεραιότητες που καθορίζονται στο πλαίσιο των αποφάσεων αριθ. 1692/96/ΕΚ και αριθ. 1229/2003/ΕΚ.

2 Στον τομέα των μεταφορών ιδιαίτερη προσοχή παρέχεται στα ακόλουθα έργα και προγράμματα:

α) έργα υποβαλλόμενα από κοινού από δύο τουλάχιστον κράτη μέλη, μεταξύ άλλων στην περίπτωση διασυνοριακά έργα·

β) έργα που συμβάλλουν στη συνέχεια του δικτύου και τη βελτιστοποίηση της ικανότητάς του·

γ) έργα προτεραιότητας που συμβάλλουν στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στη διευρυμένη Κοινότητα και στην επανεξισορρόπηση των τρόπων μεταφοράς ευνοώντας τους βέλτιστους από άποψη περιβαλλοντική, ιδίως στις εμπορευματικές μεταφορές σε μακρές αποστάσεις. Προς το σκοπό αυτό κάθε αίτηση χρηματοδότησης σιδηροδρομικής γραμμής υψηλών ταχυτήτων πρέπει να συνοδεύεται από λεπτομερή ανάλυση της δυναμικότητας του συμβατικού δικτύου που ελευθερώνεται για εμπορευματικές μεταφορές λόγω μεταβίβασης της κίνησης στην επιβατική γραμμή υψηλών ταχυτήτων·

δ) έργα που συμβάλλουν στη βελτίωση της προσφερόμενης ποιότητας υπηρεσιών στο διευρωπαϊκό δίκτυο και τα οποία, μεταξύ άλλων, μέσω επεμβάσεων στις υποδομές, βελτιώνουν την ασφάλεια και την προστασία των χρηστών και διασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των εθνικών δικτύων·

ε) προγράμματα ανάπτυξης συστημάτων διαχείρισης της σιδηροδρομικής κίνησης σε όλα τα συνιστώντα μέρη της καθώς και συστημάτων διαχείρισής αεροπορικής και ναυτικής κίνησης που εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα.

3. Στον τομέα της ενέργειας ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στα έργα που συμβάλλουν:

α) στη συνέχεια του δικτύου και τη βελτιστοποίηση της ικανότητάς του·

β) στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, και ιδίως στα διασυνοριακά τμήματα·

γ) στην ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού και ιδίως στις διασυνδέσεις με τις τρίτες χώρες·

δ) στη σύνδεση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ή/και

ε) στην ασφάλεια, την αξιοπιστία και τη διαλειτουργικότητα διασυνδεόμενων δικτύων.

Άρθρο 6 Μορφές ενίσχυσης

Η κοινοτική οικονομική συνδρομή καλύπτει τις μελέτες και τις εργασίες καθώς και τους κινδύνους μετά τη φάση κατασκευής.

Άρθρο 7 Τρόποι επέμβασης

1. Η κοινοτική οικονομική συνδρομή στις μελέτες και τις εργασίες που αφορά τα έργα τα αναφερόμενα στο άρθρο 3 παράγραφος 1 είναι δυνατόν να λάβει μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες μορφές επέμβασης:

α) επιδοτήσεις·

β) επιδοτήσεις επιτοκίου στα δάνεια τα χορηγούμενα από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ή άλλους δημόσιους ή ιδιωτικούς χρηματοδοτικούς οργανισμούς·

γ) εγγυήσεις δανείων για την κάλυψη των κινδύνων μετά τη φάση κατασκευής·

δ) συμμετοχή στα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου·

ε) κατά περίπτωση, συνδυασμό κοινοτικών ενισχύσεων που προβλέπονται στα σημεία α) έως δ) με σκοπό να προκύψει το μέγιστο τονωτικό αποτέλεσμα για τους κινητοποιούμενους δημοσιονομικούς πόρους.

2. Η κοινοτική οικονομική συνδρομή δεν υπερβαίνει τους ακόλουθους συντελεστές:

α) όσον αφορά τις μελέτες, το 50% της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης για μελέτες, για οποιοδήποτε έργο κοινού ενδιαφέροντος πρόκειται·

β) όσον αφορά τις εργασίες:

i) για τα έργα προτεραιότητας στον τομέα των μεταφορών κατ΄ανώτατο όριο 30% της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης για τις εργασίες αυτές. Κατ’ εξαίρεση, τα διασυνοριακά τμήματα των εν λόγω έργων δικαιούνται συντελεστή στήριξης 50% κατ’ ανώτατο όριο της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης για τις εργασίες, με την επιφύλαξη ότι τα έργα αυτά θα δρομολογηθούν πριν το έτος 2010 και ότι τα οικεία κράτη μέλη θα υποβάλουν στην Επιτροπή σχέδιο με όλες τις αναγκαίες διασφαλίσεις όσον αφορά το σχέδιο οικονομικής εισφοράς εκ μέρους των κρατών μελών και το χρονοδιάγραμμα θέσης σε εφαρμογή του έργου. Το ποσοστό αυτό διαμορφώνεται σε συνάρτηση με οφέλη που αντλούνται από άλλα κράτη μέλη·

ii) για τα έργα προτεραιότητας στον τομέα της ενέργειας, κατ’ ανώτατο όριο 20% της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης για τις εργασίες·

iii) για τα υπόλοιπα έργα στον τομέα των μεταφορών, κατ’ ανώτατο όριο 15% της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης για τις εργασίες. Κατ’ εξαίρεση, για έργα εντασσόμενα στην ανάπτυξη συστημάτων διαλειτουργικότητας, προστασίας και ασφάλειας, το ποσοστό αυτό είναι δυνατό να φθάσει κατ’ ανώτατο όριο το 50% της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης των εργασιών με διαμόρφωση σε συνάρτηση με οφέλη που αντλούνται από άλλα κράτη μέλη·

iv) για τα υπόλοιπα έργα στον τομέα της ενέργειας, κατ’ ανώτατο όριο 10% της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης·

3. Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία την προβλεπόμενη στο άρθρο 17 παράγραφος 2, τους τρόπους, το χρονοδιάγραμμα και τα ποσά καταβολών για τα μέσα τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 1 στοιχεία β), γ) και δ) του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 8 Σώρευση κοινοτικής οικονομικής συνδρομής

1. Οι οικονομικές συνδρομές σχετικά με τις μελέτες και οι συνδρομές σχετικά με τις εργασίες είναι σωρεύσιμες.

2. Οι επεμβάσεις της ΕΤΕπ είναι συμβατές με τη χορήγηση οικονομικής συνδρομής με βάση τον παρόντα κανονισμό.

3. Η κοινοτική οικονομική συνδρομή αποκλείεται για τα μέρη έργου που δικαιούνται χρηματοδότησης από άλλες πηγές του κοινοτικού προϋπολογισμού.

Άρθρο 9 Συμβατότητα και συντονισμός με τις κοινοτικές πολιτικές

1. Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος τα χρηματοδοτούμενα με βάση τον παρόντα κανονισμό πρέπει να είναι σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης, τις πράξεις που έχουν θεσπιστεί με βάση τις διατάξεις αυτές και τις κοινοτικές πολιτικές, περιλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος, τη διαλειτουργικότητα, τον ανταγωνισμό και τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων.

2. Η Επιτροπή μεριμνά για το συντονισμό και τη συνεκτικότητα των έργων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού με τις δράσεις τις αναλαμβανόμενες χάρη στις συνδρομές του κοινοτικού προϋπολογισμού, τις παρεμβάσεις της ΕΤΕπ και τα υπόλοιπα χρηματοδοτικά μέσα της Κοινότητας.

Κεφάλαιο III Εφαρμογή, προγραμματισμός, έλεγχος

Άρθρο 10 Εφαρμογή

Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή του παρόντα κανονισμού. Εξειδικεύει τους τρόπους και τους όρους εκτέλεσης των έργων κοινού ενδιαφέροντος στις αποφάσεις χορήγησης οικονομικής συνδρομής.

Άρθρο 11 Πολυετής προγραμματισμός και ετήσιο πρόγραμμα

1. Η Επιτροπή καταρτίζει κατά τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 17 παράγραφος 2 πολυετή προγραμματισμό και ετήσιο πρόγραμμα.

2. Ο πολυετής προγραμματισμός καλύπτει τα έργα προτεραιότητας και καθορίζει τα κριτήρια χορήγησης της συνδρομής και το χρηματοδοτικό κάλυμμα για το σύνολο της περιόδου 2007-2013. Το ποσό πρέπει να περιλαμβάνεται εντός ορίων 65 έως 85% των δημοσιονομικών πόρων των προβλεπομένων στο άρθρο 20.

3. Το ετήσιο πρόγραμμα καθορίζει τα κριτήρια χορήγησης για οικονομική συνδρομή στα έργα κοινού ενδιαφέροντος που δεν περιλαμβάνονται στον πολυετή προγραμματισμό. Κάθε έτος οι πόροι που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο του πολυετούς προγραμματισμού ΔΕΔ-Μ διατίθενται για τη χρηματοδότηση έργων κοινού ενδιαφέροντος που αποτελούν μέρος του ετησίου προγράμματος.

Άρθρο 12 Χορήγηση της συνδρομής

1 . Κάθε έργο κοινού ενδιαφέροντος, που επιλέγεται με βάση τον πολυετή προγραμματισμό, αποτελεί το αντικείμενο μιας και μόνης απόφασης της Επιτροπής η οποία εκδίδεται κατά τις διατάξεις του άρθρου 17 παράγραφος 2. Η ανάλήψη δημοσιονομικής υποχρέωσης για κάθε ετήσια δόση πραγματοποιείται από την Επιτροπή με βάση την απόφαση χορήγησης, λαμβανόμενης υπόψη αξιολόγησης της προόδου των έργων, των προβλεπόμενων αναγκών και των δημοσιονομικών διαθεσίμων

2. Καθένα από τα έργα κοινού ενδιαφέροντος εκτός των προβλεπομένων στην παράγραφο 1 αποτελεί το αντικείμενο μιας απόφασης χρηματοδότησης και ανάληψης δημοσιονομικών υποχρεώσεων της Επιτροπής.

3. Η Επιτροπή κοινοποιεί στα οικεία κράτη μέλη την απόφαση χορήγησης καθώς και τους αντίστοιχους τρόπους οικονομικής συνδρομής και ενημερώνει σχετικά τους δικαιούχους.

Άρθρο 13 Δημοσιονομικές διατάξεις

1. Η κοινοτική συνδρομή καλύπτει μόνο τις δαπάνες τις σχετικές με το έργο οι οποίες βαρύνουν τους δικαιούχους ή τρίτους οι οποίοι έχουν επιφορτισθεί με την εκτέλεση των έργων.

2. Δεν είναι επιλέξιμες οι δαπάνες που έχουν εκτελεστεί πριν την ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή λαμβάνει τη σχετική αίτηση συνδρομής.

3. Οι αποφάσεις χορήγησης οικονομικής συνδρομής που λαμβάνονται από την Επιτροπή με βάση τις διατάξεις του άρθρου 12 ισοδυναμούν προς ανάληψη υποχρεώσεων για τις δαπάνες οι οποίες προβλέπονται από τον προϋπολογισμό.

4. Κατά γενικό κανόνα οι πληρωμές πραγματοποιούνται υπό τη μορφή προκαταβολών, ενδιάμεσων καταβολών και τελικής καταβολής. Η προκαταβολή κανονικά δεν είναι δυνατό να υπερβαίνει το 50% της πρώτης ετήσιας δόσης και καταβάλλεται όταν εγκριθεί η αίτηση χορήγησης συνδρομής. Οι ενδιάμεσες καταβολές πραγματοποιούνται με βάση αιτήσεις πληρωμής και λαμβανομένων υπόψη της προόδου του έργου ή της μελέτης καθώς και, εφόσον είναι αναγκαίο, λαμβανόμενων υπόψη κατά τρόπο αυστηρό και διαφανή των αναθεωρημένων χρηματοδοτικών σχεδίων.

5. Οι τρόποι πληρωμής λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι η εκτέλεση των έργων υποδομής κλιμακώνεται επί αρκετά έτη και έχει σημασία να προβλεφθεί ανάλογη κλιμάκωση της χρηματοδότησης.

6. Η Επιτροπή εκτελεί την τελική πληρωμή αφού λάβει την τελική έκθεση σχετικά με το έργο ή τη μελέτη, την οποία καταθέτει ο δικαιούχος και πιστοποιεί το κράτος μέλος, στην οποία αναφέρονται όλες οι δαπάνες οι οποίες όντως εκτελέστηκαν.

Άρθρο 14 Ευθύνες των κρατών μελών

1. Τα κράτη μέλη μετέρχονται κάθε μέσου για την εκτέλεση, στον τομέα των αρμοδιοτήτων τους, των έργων κοινού ενδιαφέροντος τα οποία δικαιούνται κοινοτική οικονομική συνδρομή παρεχόμενη στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού.

2. Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν τεχνική επίβλεψη και οικονομικό έλεγχο των έργων σε συνεργασία με την Επιτροπή και πιστοποιούν την υπόσταση και συμφωνία των δαπανών που εκτελούνται για το έργο ή το μέρος του έργου. Στους επιτοπίους ελέγχους το κράτος μέλος είναι δυνατόν να ζητήσει τη συμμετοχή της Επιτροπής.

3. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με μέτρα τα οποία λαμβάνονται βάσει των διατάξεων της παραγράφου 2 παρέχοντας σε αυτή, μεταξύ άλλων, περιγραφή των συστημάτων ελέγχου, διαχείρισης και επίβλεψης που έχουν δημιουργηθεί για να εξασφαλίζεται ότι τα έργα πραγματοποιούνται καλώς.

Άρθρο 15 Ακύρωση, μείωση, αναστολή και κατάργηση της συνδρομής

1. Εκτός από περιπτώσεις δεόντως αιτιολογούμενες στην Επιτροπή, οι κοινοτικές οικονομικές συνδρομές οι παρεχόμενες για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που δεν έχουν αρχίσει εντός δύο ετών μετά την ημερομηνία την προβλεπόμενη για την έναρξή τους, η οποία αναφέρεται στην απόφαση χορήγησης της συνδρομής, ακυρώνονται από την Επιτροπή.

2. Εάν για την εκτέλεση κάποιου έργου μέρος ή το σύνολο της συνδρομής που έχει διατεθεί δεν φαίνεται ότι δικαιολογείται, η Επιτροπή προχωρεί στην επιβαλλόμενη εξέταση του φακέλου και, μεταξύ άλλων, ζητεί από το κράτος μέλος ή/και το δικαιούχο να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους εντός τασσόμενης προθεσμίας.

3. Μετά την εξέταση που προβλέπεται στην παράγραφο 2, η Επιτροπή είναι δυνατό να μειώνει, να αναστέλλει ή να καταργεί τη συνδρομή για την υπόψη δράση εφόσον η εξέταση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι διαπράχθηκε παρατυπία ή κάποιος από τους όρους οι οποίοι συνοδεύουν την απόφαση χορήγησης συνδρομής δεν τηρήθηκε, μεταξύ άλλων ότι, χωρίς να ζητηθεί η έγκριση της Επιτροπής επήλθε σημαντική τροποποίηση η οποία επηρεάζει τη φύση ή τους τρόπους εκτέλεσης του έργου.

4. Κάθε σώρευση μη επιτρεπόμενη αποτελεί λόγο επιστροφής ποσών που έχουν καταβληθεί αντικανονικά.

5. Εάν, δέκα έτη μετά την καταβολή της κοινοτικής οικονομικής συνδρομής σε έργο το έργο αυτό δεν έχει ολοκληρωθεί, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει, τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, την επιστροφή της ενίσχυσης που καταβλήθηκε, λαμβανομένων υπόψη όλων των σχετικών παραγόντων.

6. Κάθε ποσό το οποίο συνιστά επανάλήψη της αντικανονικής καταβολής πρέπει να επιστρέφεται στην Επιτροπή.

Άρθρο 16 Προστασία των κοινοτικών οικονομικών συμφερόντων

1. Το Ευρωπαϊκό γραφείο για την καταπολέμηση της απάτης (OLAF) έχει τη δυνατότητα να προβαίνει σε ελέγχους και επαληθεύσεις επιτοπίως κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου[37].

2. Για τις κοινοτικές δράσεις που έχουν χρηματοδοτηθεί με βάση τον παρόντα κανονισμό η έννοια της παρατυπίας που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου[38] νοείται ως κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου ή κάθε αθέτηση συμβατικής υποχρέωσης που απορρέει από πράξη ή παράλειψη εκ μέρους νομικού προσώπου και η οποία είχε ως αποτέλεσμα ζημία εις βάρος του γενικού προϋπολογισμού των Κοινοτήτων ή των προϋπολογισμών που διαχειρίζονται οι Κοινότητες με αντικανονική δαπάνη.

3. Οι αποφάσεις οι λαμβανόμενες με βάση τον παρόντα κανονισμό προβλέπουν μεταξύ άλλων παρακολούθηση και οικονομικό έλεγχο εκ μέρους της Επιτροπής - ή κάθε εξουσιοδοτουμένου αντιπροσώπου της - και ελέγχους του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ενδεχομένως επιτοπίως.

4. Το οικείο κράτος μέλος και η Επιτροπή αλληλοενημερώνονται σχετικά με τα αποτελέσματα των διενεργούμενων ελέγχων.

Κεφάλαιο IV Τελικές διατάξεις

Άρθρο 17 Επιτροπή

1. Η Επιτροπή συνεπικουρείται από επιτροπή.

2. Σε περίπτωση παραπομπής στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 3 και 7 της απόφασης αριθ. 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης.

3. Η επιτροπή καταρτίζει τον εσωτερική της κανονισμό.

4. Η ΕΤΕπ διορίζει στην επιτροπή αντιπρόσωπο χωρίς δικαίωμα ψήφου.

Άρθρο 18 Αξιολόγηση

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, με τη βοήθεια των δικαιούχων, έχουν τη δυνατότητα να προβαίνουν σε αξιολόγηση των τρόπων εκτέλεσης των έργων κοινού ενδιαφέροντος και των προγραμμάτων καθώς και της επίπτωσης της εφαρμογής τους, προκειμένου να εκτιμάται κατά πόσον οι προβλεπόμενοι στόχοι, περιλαμβανόμενης της προστασίας του περιβάλλοντος, έχουν επιτευχθεί. Η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να ζητεί από το δικαιούχο κράτος μέλος την υποβολή ειδικής αξιολόγησης έργων κοινού ενδιαφέροντος χρηματοδοτούμενων στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού ή, ενδεχομένως, να της παρέχονται οι πληροφορίες και η αναγκαία συνδρομή για να προβαίνει η ίδια στην αξιολόγηση των έργων αυτών.

Άρθρο 19 Πληροφόρηση και δημοσιότητα

1. Η Επιτροπή υποβάλλει κάθε τρία έτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί με την κοινοτική επέμβαση στα διάφορα πεδία εφαρμογής, λαμβανομένων υπόψη των αρχικών στόχων, καθώς και κεφάλαιο για την ουσία και την εκτέλεση του τρέχοντος πολυετούς προγραμματισμού.

2. Τα οικεία κράτη μέλη και, ενδεχομένως, οι δικαιούχοι μεριμνούν ώστε στην παρεχόμενη με βάση τον παρόντα κανονισμό συνδρομή να παρέχεται επαρκής δημοσιότητα και να γίνεται στην κοινή γνώμη γνωστός ο ρόλος που παίζει η Κοινότητα στην υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος.

Άρθρο 20 Δημοσιονομικοί πόροι

1 Το ποσό της δημοσιονομικής αναφοράς για τη θέση σε εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά την περίοδο 2007-2013 ανέρχεται σε 20 690 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 20 350 εκατομμύρια προορίζονται για τις μεταφορές και 340 εκατομμύρια για την ενέργεια.

2 Για τις ετήσιες πιστώσεις παρέχεται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή άδεια εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 21 Ρήτρα αναθεώρησης

Πριν το τέλος του έτους 2010 η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο γενική έκθεση σχετικά με την εμπειρία που αποκτάται με τους προβλεπόμενους από τον παρόντα κανονισμό μηχανισμούς για τη χορήγηση κοινοτικών οικονομικών συνδρομών.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφαινόμενα κατά τη διαδικασία την προβλεπόμενη στο άρθρο 156 πρώτο εδάφιο της Συνθήκης, αποφασίζουν εάν και υπό ποίες προϋποθέσεις οι δράσεις οι προβλεπόμενες από τον παρόντα κανονισμό θα διατηρηθούν ή θα τροποποιηθούν πέραν του χρονικού διαστήματος που προβλέπεται στο άρθρο 20 παράγραφος 1.1.

Άρθρο 22 Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2236/95 τροποποιείται ως εξής:

1) Ο τίτλος αντικαθίσταται από τον ακόλουθο τίτλο:

«Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 1995, για τον καθορισμό των γενικών κανόνων χορήγησης κοινοτικής οικονομικής συνδρομής στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων τηλεπικοινωνιών».

2) Το άρθρο 1 αντικαθίσταται από τα ακόλουθα:

«Άρθρο 1: Ορισμός και πεδίο εφαρμογής»

Ο παρών κανονισμός καθορίζει τους όρους, τους τρόπους και τις διαδικασίες εφαρμογής της κοινοτικής συνδρομής για έργα κοινού ενδιαφέροντος του τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων τηλεπικοινωνιών βάσει των διατάξεων του άρθρου 155 παράγραφος 1 της Συνθήκης».

3) Στο άρθρο 4 η παράγραφος 3 διαγράφεται.

4) Το άρθρο 5 παράγραφος 3 αντικαθίσταται από τα ακόλουθα:

«3. Ανεξαρτήτως του επιλεχθέντος τρόπου επέμβασης, το συνολικό ποσό της παρεχόμενης κοινοτικής συνδρομής με βάση τον παρόντα κανονισμό δεν είναι δυνατό να υπερβαίνει το Χ% της συνολικής δαπάνης των επενδύσεων.»

5) Το άρθρο 5α διαγράφεται.

6) Στο άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο α) η τέταρτη περίπτωση διαγράφεται.

7) Το άρθρο 10 αντικαθίσταται από τα ακόλουθα:

«Άρθρο 10

Χορήγηση της οικονομικής συνδρομής

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 274 της Συνθήκης, η Επιτροπή αποφασίζει τη χορήγηση οικονομικής συνδρομής με βάση τον παρόντα κανονισμό κατόπιν εκτιμήσεως των αιτήσεων, λαμβανομένων υπόψη των κριτηρίων επιλογής».

8). Το άρθρο 11 παράγραφος 7 αντικαθίσταται από τα ακόλουθα

«7. Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία την προβλεπόμενη στο άρθρο 17 παράγραφος 3, πλαίσιο για τους τρόπους, το χρονοδιάγραμμα και τα ποσά καταβολών επιδοτήσεων επιτοκίου, επιδοτήσεων στις πριμοδοτήσεις, εγγυήσεων και ενίσχυσης υπό τύπο συμμετοχής σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου, όσον αφορά τα ταμεία επενδύσεων ή συγκρίσιμους χρηματοδοτικούς οργανισμούς, λαμβάνοντας ως προτεραιότητα τη διάθεση κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου για έργα διευρωπαϊκών δικτύων».

9) Το άρθρο 14 διαγράφεται.

10) Στο άρθρο 15 παράγραφος 3 πρώτη φράση η παραπομπή στα άρθρα 5 και 6 αντικαθίσταται από παραπομπή στο άρθρο 5 παράγραφοι 1και 2 και στο άρθρο 6.

11) Το άρθρο 16 παράγραφος 1 αντικαθίσταται από τα ακόλουθα:

«1. Η Επιτροπή υποβάλλει κάθε έτος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών ετήσια έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες που εκτελούνται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού. Η έκθεση αυτή περιέχει αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί με την κοινοτική επέμβαση στα διάφορα πεδία εφαρμογής, λαμβανομένων υπόψη των αρχικών στόχων».

12) Το παράρτημα διαγράφεται.

Άρθρο 23 Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά την ημέρα δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται από την1η Ιανουαρίου έτους 2007.

Οι ενέργειες σε εξέλιξη στον τομέα των μεταφορών και της ενέργειας κατά την ημερομηνία εφαρμογής του παρόντος κανονισμού εξακολουθούν να διέπονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2236/95 όπως ο κανονισμός αυτός ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου έτους 2006.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ LÉGISLATIVE

Domaine(s) politique(s): Promotion de la compétitivité, de la sécurité et de la soutenabilité en matière environnementale des réseaux transeuropéens. Activité(s): Réseau Transeuropéen de Transport et d’Energie |

DÉNOMINATION DE L’ACTION: SOUTIEN FINANCIER POUR DES PROJETS D’INTERET COMMUN DANS LE RESEAU TRANSEUROPEEN DE TRANSPORT ET D’ENERGIE |

1. LIGNE(S) BUDGÉTAIRE(S) + INTITULÉ(S)

06.0301 : Soutien financier aux projets d’intérêt commun du réseau transeuropéen de transport

06.01.04.04 : Soutien financier aux projets d'intérêt commun du réseau transeuropéen de transport — Dépenses pour la gestion administrative

06.03.02: Soutien financier aux projets d’intérêt commun du réseaux transeuropéen de l’énergie.

06.01.04.05 : Soutien financier aux projets d'intérêt commun du réseau transeuropéen de l'énergie — Dépenses pour la gestion administrative

2. DONNÉES CHIFFRÉES GLOBALES

2.1 Enveloppe totale de l’action (partie B): millions d'euros en CE

20.690 millions d’€ en crédits d’engagement.

The decision by the legislative authority is taken without prejudice of the budgetary decisions taken in the context of the annual procedure

2.2 Période d’application:

2007-2013

2.3 Estimation globale pluriannuelle des dépenses:

a) Échéancier crédits d'engagement/crédits de paiement (intervention financière) (cf. point 6.1.1)

Millions d'euros (à la 3e décimale)

DNO | CD | NON | NON | NON | N° 1A |

4. BASE JURIDIQUE

L’article 156 du traité.

Le Règlement (CE) n° 2236/95 du Conseil du 18 septembre 1995 déterminant les règles générales pour l'octroi d'un concours financier communautaire dans le domaine des réseaux transeuropéens, amendé par le Règlement (CE) nº 1655/1999 du Parlement européen et du Conseil, du 19 juillet 1999 et modifié par le Règlement (CE) n° 807/2004 du 21 avril 2004.

La Décision n° 1692/96/ΕΚ du Parlement européen et du Conseil, du 23 juillet 1996, sur les orientations communautaires pour le développement du réseau transeuropéen de transport amendée par la Décision n° 1346/2001/ΕΚ du Parlement européen et du Conseil du 22 mai 2001 modifiant la décision n° 1692/96/ΕΚ en ce qui concerne les ports maritimes, les ports de navigation intérieure et les terminaux intermodaux ainsi que le projet n° 8 de l’annexe III et amendée par la Décision n°884/2004/ΕΚ du 29 avril 2004.

DÉCISION No 1229/2003/ΕΚ DU PARLEMENT EUROPÉEN ET DU CONSEIL du 26 juin 2003 établissant un ensemble d'orientations relatif aux réseaux transeuropéens dans le secteur de l'énergie, et abrogeant la décision no 1254/96/CE

L'enveloppe financière du programme peut également couvrir les dépenses afférentes aux actions de préparation, de suivi, de contrôle, d'audit et d'évaluation, directement nécessaires à la gestion du programme et à la réalisation de ses objectifs, notamment, des études, des réunions, des actions d'information et de publication, (des dépenses liées aux réseaux informatiques visant l'échange d'informations), ainsi que toute autre dépense d'assistance administrative et technique à laquelle peut recourir la Commission pour la gestion du programme.

FICHE FINANCIÈRE LÉGISLATIVE : POINTS SPECIFIQUES POUR LE RESEAU TRANSEUROPEENS DE TRANSPORT

DÉNOMINATION DE L’ACTION: SOUTIEN FINANCIER POUR DES PROJETS D’INTERET COMMUN DANS LE RESEAU TRANSEUROPEEN DE TRANSPORT |

1. LIGNE(S) BUDGÉTAIRE(S) + INTITULÉ(S)

voir ci-dessus

2. DONNÉES CHIFFRÉES GLOBALES

2.1 Enveloppe totale de l’action (partie B): millions d'euros en CE

20.350 millions d’€ en crédits d’engagement.

2.2 Période d’application:

2007-2013

2.3 Estimation globale pluriannuelle des dépenses:

a) Échéancier crédits d'engagement/crédits de paiement (intervention financière) (cf. point 6.1.1)

Millions d'euros (à la 3e décimale)

1) Assistance technique et administrative (ATA): |

a) Bureaux d’assistance technique (BAT) |

b) Autre assistance technique et administrative: - intra-muros: - extra-muros: dont pour la construction et la maintenance de systèmes de gestion informatisés: | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 2,0 |

Sous-total 1 | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 2,0 |

2) Dépenses d’appui (DDA): |

a) Études | 4,5 | 5,0 | 6,0 | 8,5 | 8,5 | 17 |

b) Réunion d’experts |

c) Information et publications | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 1 |

Sous-total 2 | 5,0 | 5,5 | 6,5 | 9,0 | 9,0 | 18,0 |

TOTAL | 6,0 | 6,5 | 7,5 | 10,0 | 10,0 | 20,0 |

6.2. Calcul des coûts par mesure envisagée en partie B (pour toute la période de programmation) [43]

Crédits d'engagement en millions d'euros (à la 3e décimale)

Ventilation | Type de réalisations /outputs (projets, dossiers …) | Nombre de réalisations/ outputs (total pour années 1…n) | Coût unitaire moyen | Coût total (total pour années 1…n) |

1 | 2 | 3 | 4=(2X3) |

Etudes et travaux pour la réalisation des projets ΔΕΔ-Μ | Etudes techniques, environnementales, économiques, financières Travaux | 40 160 |

COÛT TOTAL | 200 |

(Si nécessaire, expliquer le mode de calcul.)

7. INCIDENCE SUR LES EFFECTIFS ET LES DÉPENSES ADMINISTRATIVES

7.1. Incidence sur les ressources humaines

Les besoins en ressources humaines et administratives seront couverts à l’intérieure de la dotation allouée à la DG gestionnaire dans le cadre de la procédure d’allocation annuelle

L'allocation de postes dépendra d'une part de l'organisation interne de la prochaine Commission et d'autre part d'une éventuelle réallocation de postes entre services suite aux nouvelles perspectives financières.

Situation actuelle Types d’emplois | Effectifs à affecter à la gestion de l’action par utilisation des ressources existantes et/ou supplémentaires | Total | Description des tâches découlant de l’action |

Nombre d’emplois permanents | Nombre d’emplois temporaires |

Fonctionnaires ou agents temporaires | A B C | 27 11 20 | 27 11 20 | (Si nécessaire, une description plus complète des tâches peut être annexée.) |

Autres ressources humaines |

Total | 58 | 58 |

Situation future Types d’emplois Variation par rapport à la situation actuelle | Effectifs à affecter à la gestion de l’action par utilisation des ressources existantes et/ou supplémentaires | Total | Description des tâches découlant de l’action |

Nombre d’emplois permanents | Nombre d’emplois temporaires |

Fonctionnaires ou agents temporaires | A B C | 37 (+10) 29 (+18) 27 (+7) | 37 (+10) 29 (+18) 27 (+7) | (Si nécessaire, une description plus complète des tâches peut être annexée.) |

Autres ressources humaines |

Total | 93 (+35) | 93 (+35) |

7.2 Incidence financière globale des ressources humaines

Type de ressources humaines | Montants en euros | Mode de calcul * |

Fonctionnaires Agents temporaires | 10.044.000 | 108.000 € en moyenne par fonctionnaire et par an |

Autres ressources humaines (indiquer la ligne budgétaire) |

Total | 10.044.000 |

Les montants correspondent aux dépenses totales pour 12 mois.

7.3 Autres dépenses de fonctionnement découlant de l’action

Ligne budgétaire (n° et intitulé) | Montants en euros | Mode de calcul |

Enveloppe globale (Titre A7) A0701 – Missions A07030 – Réunions A07031 – Comités obligatoires (1) A07032 – Comités non obligatoires (1) A07040 – Conférences A0705 – Études et consultations Autres dépenses (indiquer lesquelles) | 200.000 162.000 | 200 missions par an et 1.000 € par mission 4 réunions du comité réglementaire obligatoire RTE-T par an à 27 et 1.500 € par personne |

Systèmes d’information (A-5001/A-4300) |

Autres dépenses - partie A (indiquer lesquelles) |

Total | 362.000 |

Les montants correspondent aux dépenses totales de l’action pour 12 mois.

(1) Préciser le type de comité ainsi que le groupe auquel il appartient.

I. Total annuel (7.2 + 7.3) II. Durée de l’action III. Coût total de l’action (I x II) | 10.406.000 euros 7 années 72.842.000 euros |

8. SUIVI ET ÉVALUATION

8.1 Système de suivi

Le Règlement prévoit la nécessité d'un suivi et l'évaluation de chaque action. Il est ainsi prévu que les décisions de la Commission incluent, le cas échéant, des indicateurs physiques établis en accord avec les Etats membres.

D'autre part, selon les termes des Décisions standard de la Commission, les bénéficiaires doivent fournir annuellement des informations sur le déroulement des actions (Project Status Report) qui alimentent les analyses permettant l'évaluation conjointe avec les Etats Membres sur les modalités de réalisation des projets.

Les études, pour lesquelles des indicateurs ne peuvent pas être élaborés, seront évaluées conjointement avec les Etats membres, en fonction des objectifs poursuivis.

8.2 Modalités et périodicité de l’évaluation prévue

Indicateurs d’impact selon les objectifs poursuivis

L’impact et les résultats vis-à-vis les objectifs spécifiques seront évalués autant que possible selon les effets dérivés :

- augmentation des capacités et de l’efficacité des infrastructures ΔΕΔ-Μ;

- sécurité des transports (passagers, cargos dangereux etc.) et réduction du nombre d’accidents ;

- évolution d’indicateurs socio-économiques par rapport aux prévisions ex-ante;

- réduction de la congestion ;

- réduction de pollution ;

- évaluation qualitative chez les utilisateurs des réseaux ;- bénéfices retirés par d’autres Etats membres ;

- avantages économiques engendrés par l’intervention communautaire (y compris justification des choix d’instruments financiers, en l’occurrence bonifications d’intérêt, subventions directes, primes de garantie etc.).

Ces indicateurs seront chiffrés selon les types d’action évalués et après discussion avec les Etats membres.

Evaluation ponctuelle: pour un nombre limité d’actions, il est possible de lancer des évaluations de projets ou d’un ensemble de projets.

Par ailleurs, une évaluation à mi-parcours sera réalisée avant fin 2010 pour adapter le programme si nécessaire. Une évaluation générale des résultats de l'activité RTE-Énergie sera réalisée à la fin du programme.

Cette évaluation visera à mesurer les résultats des actions financées dans le cadre des ΔΕΔ-Μransport et à voir dans quelle mesure ces actions ont contribué par leur impact à atteindre ou à s’approcher des objectifs politiques de l’Union. Elle permettra également l’adaptation future des orientations ΔΕΔ-Μransport.

9. MESURES ANTI-FRAUDE

Les dispositions anti-fraude sont établies par le règlement modifié qui prévoit des dispositions renforcées par rapport au règlement en vigueur et définit que les Etats Membres et la Commission, chacun dans son domaine de compétence, prennent les mesures nécessaires pour vérifier l’exécution des projets, prévenir et sanctionner les irrégularités et récupérer les fonds perdus suite à une irrégularité.

1. Afin de garantir l’opportunité, la légalité et la régularité des dépenses couvertes dans le cadre des projets financés au titre du présent règlement, les Etats membres et la Commission, chacun dans son domaine de compétence, prennent les mesures nécessaires pour :

- vérifier régulièrement que les projets et les études bénéficiant d’un soutien financier communautaire ont été exécutés correctement ;

- prévenir et sanctionner les irrégularités, récupérer les fonds perdus à la suite d’une irrégularité, y compris les intérêts y afférents.

2. L’Etat membre effectue les contrôles nécessaires y inclus les contrôles sur place afin de vérifier et certifier la régularité et l’exactitude des demandes de paiements établies. L’Etat membre peut demander la participation de la Commission lors des contrôles sur place.

L’Office de Lutte Anti-Fraude de la Commission (OLAF) peut également procéder à des contrôles et vérifications sur place en application du règlement (Euratom, CE) n° 2185/96 du Conseil.

Pour les actions communautaires financées par le présent règlement, la notion d’irrégularité visée à l’article 1 paragraphe 2 du règlement (CE, Euratom) n° 2988/95 s’entend comme toute violation d'une disposition du droit communautaire ou toute méconnaissance d'une obligation contractuelle résultant d'un acte ou d'une omission par une entité juridique qui a ou aurait pour effet de porter préjudice au budget général de l'Union européenne ou à des budgets gérés par celles-ci par une dépense indue.

Les décisions prises au titre du présent règlement prévoient notamment un suivi et un contrôle financier de la Commission (ou tout représentant autorisé par elle) et des audits de la Cour des Comptes, le cas échéant sur place.

L’Etat membre concerné et la Commission se transmettent immédiatement toutes les informations appropriées concernant les résultats des contrôles effectués.

3. L’Etat membre est responsable du remboursement des sommes indûment payées.

Plus spécifiquement, la Commission a mis en place une série de mesures, destinées à réduire le risque de fraude, parmi lesquelles on peut citer :

la mise en place de procédures financières et contractuelles dérivées des dispositions du règlement financier et de ses modalités d’application ; ces procédures permettent d’assurer une application homogène des règles ;

la vérification de la réalité de la prestation sur la base de rapports techniques détaillés ainsi que la vérification systématique des décomptes financiers avant paiement en tenant compte des obligations contractuelles ainsi que des principes d’économie et de bonne gestion financière ;

la réalisation d’audits financiers sur place, soit selon un programme basé sur l’analyse de risques, soit en cas de doute sur un contractant ;

la revue de l’adéquation du système de contrôle interne par la capacité d’audit interne, sur base d’une analyse des risques.

FICHE FINANCIÈRE LÉGISLATIVE : POINTS SPECIFIQUES POUR LE RESEAU TRANSEUROPEENS D’ENERGIE

DÉNOMINATION DE L’ACTION: PROGRAMME RTE - ENERGIE |

1. LIGNE(S) BUDGÉTAIRE(S) + INTITULÉ(S)

2. DONNÉES CHIFFRÉES GLOBALES

2.1 Enveloppe totale de l’action (partie B): 340 Mio€ en CE

2.2 Période d’application: 2007 - 2013

2.3 Estimation globale pluriannuelle des dépenses:

a) Echéancier crédits d'engagement/crédits de paiement (intervention financière) (cf. point 6.1.1)

Mio€ (à la 3ème décimale)

1 | 2 | 3 | 4=(2X3) |

Action 1 Action 2 | Etudes Projets | 60 60 | 0.6 5 | 36 300 |

COÛT TOTAL | 335 |

7. INCIDENCE SUR LES EFFECTIFS ET LES DEPENSES ADMINISTRATIVES

7.1. Incidence sur les ressources humaines

Les effectifs actuels pour la gestion des réseaux transeuropéens d’Energie sont de 2,5 personnes.

Types d’emplois | Effectifs à affecter à la gestion de l’action par utilisation des ressources existantes et/ou supplémentaires | Total | Description des tâches découlant de l’action |

Nombre d’emplois permanents | Nombre d’emplois temporaires |

Fonctionnaires ou agents temporaires | A B C | 3 1 | 3 1 | Si nécessaire, une description plus complète des tâches peut être annexée. |

Autres ressources humaines |

Total | 4 | 4 |

Les besoins en ressources humaines et administratives seront couverts à l’intérieure de la dotation allouée à la DG gestionnaire dans le cadre de la procédure d’allocation annuelle

L'allocation de postes dépendra d'une part de l'organisation interne de la prochaine Commission et d'autre part d'une éventuelle réallocation de postes entre services suite aux nouvelles perspectives financières.

7.2 Incidence financière globale des ressources humaines

Type de ressources humaines | Montants € | Mode de calcul * |

Fonctionnaires Agents temporaires | 432.000 | 4*108.000 € |

Autres ressources humaines (indiquer la ligne budgétaire) |

Total | 432.000 € |

Les montants correspondent aux dépenses totales pour 12 mois.

7.3 Autres dépenses de fonctionnement découlant de l’action

Ligne budgétaire (n° et intitulé) | Montants € | Mode de calcul |

Enveloppe globale (Titre A7) A0701 – Missions A07030 – Réunions A07031 – Comités obligatoires (1) A07032 – Comités non obligatoires (1) A07040 – Conférences A0705 – Etudes et consultations … Autres dépenses (indiquer lesquelles) | 10.285 81.000 | 10 missions / an 2 réunions/an x 27 experts x 1500 € |

Systèmes d’information (A-5001/A-4300) | 50.000 | PMS : système de gestion de projets |

Autres dépenses - partie A (indiquer lesquelles) |

Total | 141.285 |

Les montants correspondent aux dépenses totales de l’action pour 12 mois.

(1) Préciser le type de comité ainsi que le groupe auquel il appartient.

I. Total annuel (7.2 + 7.3) II. Durée de l’action III. Coût total de l’action (I x II) | 573.285 € 7Années 4.012.996 € |

(Dans l’estimation des ressources humaines et administratives nécessaires pour l’action, les DG/services devront tenir compte des décisions arrêtées par la Commission lors du débat d’orientation et de l’approbation de l’avant-projet de budget (APB). Ceci signifie que les DG devront indiquer que les ressources humaines peuvent être couvertes à l’intérieur de la pré-allocation indicative prévue lors de l’adoption de l’APB.

Dans des cas exceptionnels où les actions visées n’étaient pas prévisibles lors de la préparation de l’APB, la Commission devra être saisie afin de décider si et comment (à travers une modification de la pré-allocation indicative, une opération ad hoc de redéploiement, un budget rectificatif et supplémentaire ou une lettre rectificative au projet de budget) la mise en œuvre de l’action proposée peut être acceptée)

8. SUIVI ET ÉVALUATION

8.1 Système de suivi

Au cours de la période 2007-2013, l’activité “RTE-énergie” fera l’objet d’un monitorage annuel qui n’est ni une évaluation ni un audit mais vise essentiellement à donner une analyse indépendante et rapide de la mise en place du programme afin de pouvoir en corriger les éventuelles dérives ou faiblesses

Il s’agira d’une analyse factuelle qui, en début de période 2007-2013, se concentrera sur les actions lancées et qui, au fur et à mesure de l’avancement des années, portera aussi sur les résultats et les impacts. Une partie de l’analyse sera consacrée à la valeur ajoutée européenne.

Les experts en charge du monitorage étudieront les volets suivants :

- efficacité et transparence de la conduite du programme (notamment appels à proposition, information des soumissionnaires, procédure d’évaluation et de sélection des offres, aspects contractuels) et de la coordination interne à la Commission ;

- cohérence des projets sélectionnés avec les objectifs du programme et avec les autres objectifs politiques de l’Union européenne;

- répartition géographique équilibrée des organisations et des entreprises retenues dans les appels d’offres, compte tenu des besoins identifiés par les orientations RTE-énergie ;

Les rapports de monitorage seront adressés au Secrétariat général, à la DG BUDG, à la DG AUDIT et, le cas échéant, aux autres services intéressés de la Commission.

8.2 Modalités et périodicité de l’évaluation prévue

Une évaluation à mi-parcours sera réalisée avant fin 2010 pour adapter le programme si nécessaire.

Une évaluation générale des résultats de l'activité RTE-Énergie sera réalisée à la fin du programme, ainsi que le prévoit le Règlement.

Cette évaluation visera à mesurer les résultats des actions financées dans le cadre des RTE-énergie et à voir dans quelle mesure ces actions ont contribué par leur impact à atteindre ou à s’approcher des objectifs politiques des RTE-énergie. Elle permettra également l’adaptation future des orientations en fonction de l’évolution technologique et des changements de la structure de production et de consommation d’énergie en Europe et chez ses voisins concernés par les RTE-énergie.

Les rapports d’évaluation seront adressés au Secrétariat général, à la DG BUDG et le cas échéant, aux autres services intéressés de la Commission. Ils seront également soumis aux autres Institutions communautaires.

9. MESURES ANTI-FRAUDE

voir point 9 des dispositifs pour les Réseaux transeuropéens de transport

[1] COM(2003)448 τελικό της 23.07.2003.

[2] Κανονισμός αριθ. 1655/99.

[3] Αριθμητικά δεδομένα από το SEC (2003) 1060 και τη μελέτη «Scénarios, Traffic and Corridor Analysis of TEN-Transport (TEN-STAC)».

[4] Βλ. κεφάλαιο II της έκθεσης Van Miert η οποία είναι προσιτή στον ιστότοπο «Europa» καθώς και το έγγραφο SEC (2003) 1060 της 01.10.2003, «Σε βάθος ανάλυση επιπτώσεων της πρότασης τροποποίησης της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών».

[5] Πλέον το 65% του προϋπολογισμού RTE διατίθεται για σιδηροδρομικά έργα ενώ το 20% για τα ευφυή ITS και καινοτόμα συστήματα μεταφορών όπως τα συστήματα διαλειτουργικότητας στο σιδηροδρομικό τομέα ή στην αεροναυτιλία. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται επίσης στην ανάπτυξη μεγάλων διασυνοριακών έργων για εμπορευματικές μεταφορές, τα οποία επωφελούνται από εξασφάλιση χρηματοδότησης.

[6] 255 εκατομμύρια € επιπλέον χορηγούνται για το διάστημα 2004 έως 2006 για την αντιμετώπιση της διεύρυνσης.

[7] Σύνολο για τις εμπορευματικές μεταφορές το έτος 2007 και το έτος 2010 για τις διεθνείς επιβατικές συνδέσεις.

[8] Απόφαση αριθ. 884/2004/ΕΚ.

[9] Έχει αφαιρεθεί η στήριξη που έχει ήδη χορηγηθεί.

[10] Δαπάνη 2007-2009.

[11] Κανονισμός αριθ. 807/2004 της 21/04/2004, ΕΕ L 143 της 30/04/2004.

[12] Το αυξημένο αυτό ποσοστό αφορά επίσης τα έργα προτεραιότητας στον τομέα της ενέργειας.

[13] Που οριστικοποιεί την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Ανάπτυξη .

[14] Πράσινο Βιβλίο “Προς ευρωπαϊκή στρατηγική ενεργειακού εφοδιασμού”, COM(2000)769.

[15] Η ανάπτυξη ενεργειακής πολιτικής για τη διευρυμένη ΕΕ, τις γειτονικές χώρες και εταίρους, COM(2003)262.

[16] Όπως αναφέρεται στο COM(2004)366 “Το μερίδιο της ανανεώσιμης ενέργειας στην ΕΕ”.

[17] Απόφαση αριθ. 1254/96/ΕΚ, απόφαση αριθ. 1229/2003/ΕΚ.

[18] Ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος ΔΕΔ-Ε, 2004.

[19] 1996-2000: Διαρθρωτικά ταμεία, επιδοτήσεις της τάξεως των 2 δισεκατομμυρίων €· Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, δάνεια της τάξεως των 3 δισεκατομμυρίων €.

[20] Τουλάχιστον για τα μέρη του δικτύου εκτός ΕΕ.

[21] Απόφαση αριθ. 1229/2003/ΕΚ και προταθείσες τροποποιήσεις.

[22] Απόφαση αριθ. ΕΚ/1999/468 της 28ης Ιουνίου 1999, ΕΕ L 184 της 17ης Ιουλίου 1999.

[23] Οδηγία 2004/54 της 29ης Απριλίου 2004, για την ασφάλεια σηράγγων.

[24] Κατά την έννοια του παράρτήματος ΙΙΙ της απόφασης αριθ. 884/2004 της 21ης Απριλίου 2004.

[25] SEC(2003)1369, 10.12.2003

[26] ΕΕ C της , σ. .

[27] ΕΕ C της , σ. .

[28] ΕΕ C της , σ. .

[29] ….

[30] ΕΕ L 228 της 09.09.96, σ. 1. Απόφαση όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά με την απόφαση αριθ 884/2004/ΕΚ (ΕΕ L 167 της 30.04.2004, σ. 1).

[31] ΕΕ L 176 της 12.07.2003, σ. 11.

[32] ΕΕ L 228 της 23.09.1995, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 807/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 143 της 30.04.2004, σ. 46).

[33] Όλα τα έργα προτεραιότητας στον τομέα της ενέργειας επωφελούνται αυτού του συντελεστή ενώ στον τομέα των μεταφορών στο ευεργέτημα υπάγονται μόνο τα διασυνοριακά τμήματα ή τμήματα που διαπερνούν φυσικά εμπόδια.

[34] ΕΕ L

[35] ΕΕ L 184 της 17.07.1999, σ. 23.

[36] Βλέπε σελίδα της Επίσημης Εφημερίδας για τον κανονισμό σχετικά με το σύστημα δορυφορικού καθορισμού θέσης και πλοήγησης (GALILEO).

[37] ΕΕ L 292 της 15.11.1996, σ. 2.

[38] ΕΕ L 312 της 23.12.1995, σ.1.

[39] Pour plus d'informations, voir le document d'orientation séparé.

[40] COM (2001) 370 : « La politique européenne des transports à l’horizon 2010 : l’heure des choix »

[41] Trafic total : +70% du trafic fret pour EU 15 et +100% pour EUR10.

[42] Plus de 65% du budget RTE est alloué aux projets ferroviaires, 20% aux systèmes de transport intelligents (ITS) et innovants, tels que les systèmes d’interopérabilité dans le domaine ferroviaire ou de la navigation aérienne. Un accent particulier est également mis sur le développement de grands projets transfrontaliers à vocation fret qui bénéficient d’une assurance des financements.

[43] Pour plus d'informations, voir le document d'orientation séparé.

[44] Pour plus d'informations, voir le document d'orientation séparé.