(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: δημοσιονομικός κανονισμός) (1) προβλέπει τη δυνατότητα χορήγησης δανείων από την Ένωση με κάλυψη από τον προϋπολογισμό και δημοσιονομικές εγγυήσεις, όταν αυτά αποδεικνύεται ότι αποτελούν τον πλέον ενδεδειγμένο τρόπο για την επίτευξη των στόχων πολιτικής της Ένωσης και σύμφωνα με τους ορισμούς που καθορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη τους. Οι χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης που διενεργούνται για την εφαρμογή των εν λόγω μέσων ενδέχεται να προκαλέσουν διάφορους χρηματοοικονομικούς κινδύνους (όπως πιστωτικό κίνδυνο, κίνδυνο αγοράς, κίνδυνο ρευστότητας, λειτουργικό κίνδυνο, κίνδυνο για τη φήμη και κίνδυνο συμμόρφωσης) με πιθανές συνέπειες για τον προϋπολογισμό της Ένωσης.

(2)

Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου οι χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης επεκτάθηκαν σημαντικά —ως προς τον όγκο και το πεδίο εφαρμογής. Τα δάνεια, οι δημοσιονομικές εγγυήσεις και η χρηματοδότηση των πολιτικών της ΕΕ μέσω της έκδοσης χρεωστικών τίτλων έχουν χρησιμοποιηθεί σε μεγάλη κλίμακα για τη χρηματοδότηση της αντιμετώπισης αναδυόμενων προκλήσεων και διαδοχικών κρίσεων. Υπό το πρίσμα των εξελίξεων αυτών, το πλαίσιο διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων και συμμόρφωσης της Επιτροπής που αναπτύχθηκε και εφαρμόζεται όσον αφορά τις δανειοληπτικές πράξεις, τις δανειοδοτικές πράξεις και τις πράξεις διαχείρισης χρέους της Ένωσης θα πρέπει να ενισχυθεί και να επεκταθεί ώστε να καλύπτει και τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που προκύπτουν από τις πράξεις διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων και τις δημοσιονομικές εγγυήσεις.

(3)

Ο ρόλος του διευθυντή κινδύνων στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης αποτελεί συνέχεια των εξελίξεων που έχουν σημειωθεί στη διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων, οι οποίες ξεκίνησαν με τη δημιουργία του ρόλου του διευθυντή κινδύνων με την εκτελεστική απόφαση C(2021) 2502 της Επιτροπής, της 14ης Απριλίου 2021, για τις δανειοληπτικές πράξεις, τις πράξεις διαχείρισης χρέους και τις δανειοδοτικές πράξεις στο πλαίσιο του NextGenerationEU. Μετά την καθιέρωση της διαφοροποιημένης στρατηγικής χρηματοδότησης ως γενικής μεθόδου δανεισμού, η εποπτεία του διευθυντή κινδύνων επεκτάθηκε ώστε να καλύπτει όλες τις δανειοληπτικές πράξεις, τις πράξεις διαχείρισης χρέους, τις πράξεις διαχείρισης ρευστότητας και τις δανειοδοτικές πράξεις με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2022/2544 της Επιτροπής (2), η οποία στη συνέχεια τροποποιήθηκε με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2023/2825 της Επιτροπής (3).

(4)

Οι χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι που προκύπτουν από την εκτέλεση των χρηματοοικονομικών πράξεων της Ένωσης θα πρέπει να προσδιορίζονται, να μετριάζονται και να κοινοποιούνται δεόντως, καθώς και να υπόκεινται σε κατάλληλη διαχείριση. Το πλαίσιο κινδύνου θα πρέπει να είναι ισχυρό και να παρέχει ολοκληρωμένη, αυστηρή και ανεξάρτητη ικανότητα εποπτείας των χρηματοοικονομικών κινδύνων που προκύπτουν σε όλες τις διενεργούμενες χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης. Το πλαίσιο θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης θα πρέπει να διενεργούνται κατά τρόπο που να συνάδει με τα υψηλότερα δυνατά πρότυπα ακεραιότητας και χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και διαχείρισης κινδύνων.

(5)

Στο πλαίσιο της ενίσχυσης του πλαισίου διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων και συμμόρφωσης της Ένωσης, η παρούσα απόφαση θεσπίζει ειδική διακυβέρνηση της Επιτροπής η οποία αφορά αποκλειστικά τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που προκύπτουν από τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης. Οι κανόνες της παρούσας απόφασης αναμένεται να συμπληρώσουν τον εσωτερικό κανονισμό της Επιτροπής (4) όσον αφορά τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που προκύπτουν από τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης και σκοπός τους είναι να ευθυγραμμιστούν με τις βέλτιστες πρακτικές και τα πρότυπα διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων και συμμόρφωσης, όπως εφαρμόζονται από ομότιμους οργανισμούς που συμμετέχουν στη διενέργεια παρόμοιων χρηματοοικονομικών πράξεων, τηρώντας παράλληλα το νομικό και θεσμικό πλαίσιο που θεσπίζεται από τις Συνθήκες.

(6)

Ως εκ τούτου, η απόφαση θα πρέπει να βασίζεται στο μοντέλο των «τριών γραμμών άμυνας». Η «πρώτη γραμμή άμυνας» θα πρέπει να είναι οι γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, οι οποίες θα πρέπει να παραμείνουν υπεύθυνες για τον σχεδιασμό, την υλοποίηση, τη διαχείριση, τον προγραμματισμό και την εκτέλεση των πράξεων που τελούν υπό την αρμοδιότητά τους σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό. Ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει να αποτελεί ανεξάρτητο ρόλο, ο οποίος θα ενεργεί ως «δεύτερη γραμμή άμυνας» σε επίπεδο οργάνου και θα έχει ως κύρια αρμοδιότητα, αφενός, τη δημιουργία ενός υγιούς πλαισίου διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων για την εποπτεία των χρηματοοικονομικών πράξεων της Ένωσης και, αφετέρου, την εποπτεία της εφαρμογής του. Η «τρίτη γραμμή άμυνας» θα πρέπει να είναι η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, η οποία θα πρέπει να ασκεί τον ρόλο της σύμφωνα με το άρθρο 118 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(7)

Σύμφωνα με το μοντέλο των τριών γραμμών άμυνας, οι γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, ενεργώντας υπό την ιδιότητά τους ως πρώτη γραμμή άμυνας, θα πρέπει να εφαρμόζουν διαδικασίες χρηστής διαχείρισης των χρηματοοικονομικών κινδύνων και να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με την πολιτική κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου και με τις θεματικές πολιτικές κινδύνων και συμμόρφωσης.

(8)

Το πλαίσιο διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων και συμμόρφωσης πρέπει να εφαρμόζεται από κοινού με άλλες πράξεις που θεσπίζουν τη διακυβέρνηση της Επιτροπής, ιδίως με τους εσωτερικούς κανόνες (5), τον εσωτερικό κανονισμό της Επιτροπής, την ανακοίνωση της προέδρου προς την Επιτροπή P(2024) 5 της 4ης Δεκεμβρίου 2024 με τίτλο «Οι μέθοδοι εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής» και την ανακοίνωση SEC(2000) 560 της Επιτροπής (6) με την οποία ανακοινώθηκε η σύσταση της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου. Η στενή συνεργασία από τα πολύ πρώιμα στάδια της προετοιμασίας, σύμφωνα με τις μεθόδους εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα πρέπει να διασφαλίζεται και σε σχέση με τη διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων που ορίζεται στην παρούσα απόφαση και, ειδικότερα, με τη συμμετοχή του διευθυντή κινδύνων.

(9)

Ο διευθυντής κινδύνων και οι γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης θα πρέπει να εφαρμόζουν πιστά όλα τα μέτρα της παρούσας απόφασης, να διαμορφώνουν και να προωθούν τη νοοτροπία κινδύνου και να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις σύνεσης και την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης στην προσέγγισή τους όσον αφορά τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που προκύπτουν από τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, μεριμνώντας για τη στενή συνεργασία μεταξύ τους. Η συνεργασία αυτή περιλαμβάνει, αφενός, την ανάπτυξη πολιτικών μέσω διυπηρεσιακών ομάδων εργασίας οι οποίες να αποτελούνται από συμμετέχοντες από τις γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις σχετικές χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, και, αφετέρου, τη συντονισμένη συνεργασία εξαρχής. Επιπλέον, οι εργασίες για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών κινδύνων που διεξάγονται σύμφωνα με την παρούσα απόφαση θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αξιολογήσεις, τα διδάγματα που αντλήθηκαν και την πείρα που απέκτησαν οι υπηρεσίες κατά την υλοποίηση προγραμμάτων και μέσων που επιτρέπουν δημοσιονομικές εγγυήσεις και δάνεια, περιλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των υφιστάμενων πλαισίων κινδύνου, των βέλτιστων πρακτικών της αγοράς και των διεθνών προτύπων, καθώς και της σχετικής νομοθεσίας σχετικά με τη διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων και τη συμμόρφωση.

(10)

Συνεπώς, η παρούσα απόφαση θα πρέπει να επεκτείνει τον ρόλο, τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα του διευθυντή κινδύνων ώστε να καλύπτουν όλες τις σχετικές χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης. Ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει να αναπτύξει το πλαίσιο διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων και συμμόρφωσης για όλες τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, μεταξύ άλλων με την εκπλήρωση των ειδικών καθηκόντων που ορίζονται στην παρούσα απόφαση, να εποπτεύει τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους και να υποβάλλει τις σχετικές εκθέσεις. Σύμφωνα με τη λειτουργία της δεύτερης γραμμής άμυνας, ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει να συνεχίσει να ενεργεί με πλήρη ανεξαρτησία από τις γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης και δεν θα πρέπει να υπάγεται ιεραρχικά στον γενικό διευθυντή προϋπολογισμού, ενώ θα πρέπει να συνεχίσει να διαθέτει απευθείας δίαυλο αναφοράς στο μέλος του Σώματος των επιτρόπων που είναι αρμόδιο για τον προϋπολογισμό.

(11)

Σύμφωνα με την απαίτηση ανεξαρτησίας του διευθυντή κινδύνων από τις υπηρεσίες της Επιτροπής που εκτελούν τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, η θέση του διευθυντή κινδύνων θα πρέπει να καταλαμβάνεται από ανώτερο διοικητικό στέλεχος με επαρκή επαγγελματική πείρα στη διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων, το οποίο θα υποστηρίζεται από ειδική ομάδα με σχετική εμπειρογνωσία. Τα καθήκοντα του διευθυντή κινδύνων δεν θα πρέπει να είναι συμβατά με τα καθήκοντα του κύριου διατάκτη για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης και του υπόλογου.

(12)

Παρά το γεγονός ότι ο διευθυντής κινδύνων δεν αποτελεί υπηρεσία κατά την έννοια του άρθρου 45 παράγραφος 1 του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής, είναι σημαντικό για την ανεξαρτησία του ρόλου του να θεωρείται ισοδύναμος με αρμόδια υπηρεσία και υπηρεσία που έχει έννομο συμφέρον κατά την έννοια των άρθρων 55 και 58, αντιστοίχως, του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής. Για τον σκοπό αυτό, ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει, συγκεκριμένα, να είναι η αρμόδια υπηρεσία για τις διυπηρεσιακές διαβουλεύσεις σχετικά με την πολιτική κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου και τις θεματικές πολιτικές κινδύνων και συμμόρφωσης. Ως υπηρεσία που έχει έννομο συμφέρον, η γνώμη του διευθυντή κινδύνων θα πρέπει να ζητείται στο πλαίσιο διυπηρεσιακών διαβουλεύσεων, ιδίως σχετικά με νομοθετικές προτάσεις για προγράμματα ή μέσα που επιτρέπουν δημοσιονομικές εγγυήσεις και δάνεια, καθώς και με πράξεις υλοποίησης προγραμμάτων ή μέσων που επιτρέπουν δημοσιονομικές εγγυήσεις και δάνεια και με πράξεις που αφορούν οποιαδήποτε χρηματοοικονομική πράξη της Ένωσης.

(13)

Ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει να έχει γενικά και ειδικά καθήκοντα. Ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει να αναπτύξει το πλαίσιο που διέπει τη διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων και τη συμμόρφωση για τις διάφορες κατηγορίες χρηματοοικονομικών πράξεων της Ένωσης, το οποίο αποτελείται από την πολιτική κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου και θεματικές πολιτικές κινδύνων και συμμόρφωσης, σε στενή συνεργασία με τις γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης. Ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει να επιβλέπει την εφαρμογή και την τήρηση του πλαισίου κινδύνων και συμμόρφωσης σύμφωνα με την παρούσα απόφαση. Η πολιτική κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου θα πρέπει να περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τους κινδύνους και τη συμμόρφωση για την εκτέλεση των χρηματοοικονομικών πράξεων της Ένωσης. Αυτό το γενικό πλαίσιο θα πρέπει να καθορίζει τους στόχους κινδύνου, τη διακυβέρνηση της διαχείρισης κινδύνων και θα πρέπει να προσδιορίζει τους κύριους κινδύνους και τις αρχές της χρηστής διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων για τη διαχείριση και τον μετριασμό των εν λόγω κινδύνων.

(14)

Εκτός από αυτά τα καθήκοντα γενικού χαρακτήρα, θα πρέπει να ανατεθούν στον διευθυντή κινδύνων ειδικά καθήκοντα σχετικά με τις κύριες διαδικασίες σχεδιασμού σημαντικών κατηγοριών χρηματοοικονομικών πράξεων της Ένωσης. Η παρούσα απόφαση θα πρέπει να περιλαμβάνει μη εξαντλητικό κατάλογο ειδικών καθηκόντων που θα πρέπει να εκτελούνται. Στον κατάλογο θα πρέπει να περιλαμβάνεται η έκδοση γνωμών σχετικά με το σχέδιο χρηματοδότησης για δανειοληπτικές πράξεις και πράξεις διαχείρισης χρέους, εσωτερικές πράξεις, και μέτρα για την εκτέλεση των δανειοληπτικών πράξεων, των πράξεων διαχείρισης χρέους, των πράξεων διαχείρισης ρευστότητας και των πράξεων διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων της Ένωσης. Επιπλέον, ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει να αναπτύξει, σε στενή συνεργασία με τις γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, κατευθυντήριες γραμμές και κοινά εργαλεία για την υποστήριξη των μεθοδολογιών και των συστημάτων που απαιτούνται για την αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις δημοσιονομικές εγγυήσεις και τα δάνεια της Ένωσης, είτε καλύπτονται από προβλέψεις είτε όχι. Με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται από τις γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει επίσης να παρέχει στοιχεία σχετικά με τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που προκύπτουν από τις χρηματοοικονομικές πράξεις και τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις της Ένωσης σε εκθέσεις που καλύπτουν τα θέματα αυτά και εκδίδονται από την Επιτροπή, ιδίως εκείνες που αναφέρονται στο άρθρο 41 παράγραφος 5 και στο άρθρο 256 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(15)

Οι θεματικές πολιτικές κίνδυνων και συμμόρφωσης θα πρέπει να καθορίζουν τις λεπτομέρειες για τη διαχείριση κινδύνων και τη συμμόρφωση που σχετίζονται με τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους, όπως ο πιστωτικός κίνδυνος, ο κίνδυνος αγοράς, ο κίνδυνος ρευστότητας, ο λειτουργικός κίνδυνος, ο κίνδυνος για τη φήμη και ο κίνδυνος συμμόρφωσης που προκύπτουν από τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητές τους σε επίπεδο προγράμματος ή μέσου. Οι πολιτικές αυτές θα πρέπει να καθορίζουν το πλαίσιο διάθεσης ανάληψης κινδύνου και να ορίζουν τις μεθοδολογίες κινδύνου, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση, την ποσοτικοποίηση, την αξιολόγηση και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τους συναφείς χρηματοοικονομικούς κινδύνους. Όσον αφορά τις δημοσιονομικές εγγυήσεις και τα δάνεια, δεδομένης της ανάγκης συνεχούς αξιολόγησης των κινδύνων, είναι σκόπιμο οι θεματικές πολιτικές κινδύνων και συμμόρφωσης να θεσπίζουν συγκεκριμένα εργαλεία, να ορίζουν τις μεθοδολογίες κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων των παραμέτρων κινδύνου, να διασφαλίζουν τη συνέπεια σε επίπεδο Επιτροπής, κατά περίπτωση, και να υπολογίζουν το επίπεδο των χρηματοοικονομικών κινδύνων που πρέπει να καλύπτεται από πρόβλεψη.

(16)

Οι εσωτερικοί κανόνες και διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών κατευθυντήριων γραμμών, της τεχνικής καθοδήγησης και των εγχειριδίων που καταρτίζονται από τις γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, θα πρέπει να καθιστούν δυνατό τον έγκαιρο και ακριβή εντοπισμό των κινδύνων και την εφαρμογή των σχετικών μέτρων για τον μετριασμό και τη διαχείριση των κινδύνων, καθώς και την αξιόπιστη και έγκαιρη υποβολή εκθέσεων στον διευθυντή κινδύνων. Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνεκτική εφαρμογή της πολιτικής κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου και των θεματικών πολιτικών κινδύνων και συμμόρφωσης, οι γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ζητούν τη γνώμη του διευθυντή κινδύνων σχετικά με τους εσωτερικούς κανόνες και διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων εσωτερικών κατευθυντήριων γραμμών, τεχνικής καθοδήγησης και εγχειριδίων σχετικά με τη συμμόρφωσή τους με τις εν λόγω πολιτικές.

(17)

Ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει να παρέχει συμβουλές, όπου απαιτείται, στις γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης σχετικά με την εφαρμογή της πολιτικής κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου, των θεματικών πολιτικών κινδύνων και συμμόρφωσης, καθώς και σχετικά με τη διαχείριση συγκεκριμένων κινδύνων. Οι γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις εν λόγω συμβουλές και να παρέχουν εξηγήσεις σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνουν.

(18)

Προκειμένου να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική και αποδοτική παρακολούθηση από τον διευθυντή κινδύνων, οι αντίστοιχες γενικές διευθύνσεις που συνεργάζονται με τρίτους, ιδίως με εταίρους υλοποίησης για δημοσιονομικές εγγυήσεις, θα πρέπει να λαμβάνουν τα απαραίτητα στοιχεία σχετικά με τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που σχετίζονται με τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης από τους εταίρους υλοποίησης και να τα κοινοποιούν, κατόπιν αιτήματος, στον διευθυντή κινδύνων.

(19)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνεπής ενημέρωση όλων των σχετικών παραγόντων σχετικά με τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών κινδύνων των χρηματοοικονομικών πράξεων της Ένωσης, θα πρέπει να θεσπιστούν κατάλληλες υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων για τον διευθυντή κινδύνων. Ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει ιδίως να υποβάλει τακτικά εκθέσεις στο μέλος του Σώματος των επιτρόπων που είναι αρμόδιο για τον προϋπολογισμό, στα μέλη του Σώματος των επιτρόπων που είναι αρμόδια για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, καθώς και στον γενικό διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Προϋπολογισμού και στους γενικούς διευθυντές που είναι αρμόδιοι για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης. Η υποβολή εκθέσεων από τον διευθυντή κινδύνων θα πρέπει να βασίζεται στην ειδική ανά πρόγραμμα υποβολή στοιχείων από τις γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης. Η υποβολή εκθέσεων σχετικά με τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους και η παρακολούθηση των κινδύνων αυτών θα πρέπει να καθιστούν δυνατό τον έγκαιρο εντοπισμό τυχόν αναδυόμενων χρηματοοικονομικών κινδύνων που προκύπτουν από τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης.

(20)

Ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει να υποστηρίζεται από υπεύθυνο συμμόρφωσης. Ο τελευταίος θα πρέπει να υπάγεται απευθείας στον διευθυντή κινδύνων και να ενεργεί υπό την εξουσία του. Τα καθήκοντα συμμόρφωσης θα πρέπει να περιλαμβάνουν θέματα που αφορούν i) τη συμμόρφωση του ιδρύματος και της εκτέλεσης των χρηματοοικονομικών πράξεων της Ένωσης από τις υπηρεσίες της Επιτροπής και τους αντισυμβαλλομένους τους με τους κανόνες και τις διαδικασίες και ii) την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, της φοροαποφυγής, της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής. Όσον αφορά τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης που εκτελούνται στο πλαίσιο της έμμεσης διαχείρισης, ο υπεύθυνος συμμόρφωσης δεν θα πρέπει να παρέχει απευθείας συστάσεις και κατευθυντήριες γραμμές, δεδομένου ότι οι εν λόγω πράξεις υπόκεινται ήδη σε ένα ισχυρό σύστημα ελέγχων και οι κανόνες των εντεταλμένων οντοτήτων αξιολογούνται κατά πυλώνες βάσει του τίτλου VI του δημοσιονομικού κανονισμού.

(21)

Επί του παρόντος, συνυπάρχουν τρεις διαφορετικές επιτροπές. Πρώτον, η διευθύνουσα επιτροπή για τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις συστάθηκε με την απόφαση C(2020) 5154 της Επιτροπής (7) με σκοπό τον συντονισμό και την εποπτεία ενός κοινού πλαισίου διαχείρισης κινδύνων για ενδεχόμενες υποχρεώσεις. Δεύτερον, για τις δανειοληπτικές πράξεις, τις πράξεις διαχείρισης χρέους, τις πράξεις διαχείρισης ρευστότητας και τις δανειοδοτικές πράξεις, ο νυν διευθυντής κινδύνων υποστηρίζεται από την επιτροπή κινδύνων και συμμόρφωσης, όπως ορίζεται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2023/2825. Τρίτον, στο εσωτερικό της Γενικής Διεύθυνσης Προϋπολογισμού, μια εσωτερική επιτροπή κινδύνων επιβλέπει τη λειτουργία των πράξεων διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, με διαβίβαση των αποτελεσμάτων στο συμβούλιο διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων. Προκειμένου να δημιουργηθεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων και συμμόρφωσης, θα πρέπει να συσταθεί ενιαία επιτροπή κινδύνων και συμμόρφωσης, η οποία θα αντικαταστήσει τις προαναφερθείσες επιτροπές και θα παρέχει στήριξη στον διευθυντή κινδύνων όσον αφορά όλες τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης. Η απόφαση C(2020) 5154 για τη σύσταση της διευθύνουσας επιτροπής για τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις θα πρέπει συνεπώς να καταργηθεί.

(22)

Μέσω της σύνθεσής της, η επιτροπή κινδύνων και συμμόρφωσης θα πρέπει να συγκεντρώνει εμπειρογνωσία σε θέματα χρηματοοικονομικού κινδύνου και δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και τις προοπτικές πολιτικής και τις επιχειρησιακές προοπτικές και την εμπειρογνωσία σε θέματα διαχείρισης κινδύνων των γενικών διευθύνσεων που συμμετέχουν στην εκτέλεση των χρηματοοικονομικών πράξεων της Ένωσης. Τα μέλη της επιτροπής κινδύνων και συμμόρφωσης θα πρέπει να είναι εκπρόσωποι —με ανώτερα διοικητικά καθήκοντα— της Γενικής Διεύθυνσης Προϋπολογισμού, της Γενικής Γραμματείας και κάθε γενικής διεύθυνσης που είναι αρμόδια για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών πράξεων της Ένωσης.

(23)

Η επιτροπή κινδύνων και συμμόρφωσης θα πρέπει να υποστηρίζει τον διευθυντή κινδύνων κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του που σχετίζονται με τη διαχείριση και την εποπτεία χρηματοοικονομικών κινδύνων, καθώς και με την ανάπτυξη και εφαρμογή του σχετικού πλαισίου κινδύνου που εφαρμόζεται στις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης.

(24)

Η πολιτική κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου και οι θεματικές πολιτικές κινδύνων και συμμόρφωσης θα πρέπει να εγκριθούν από την Επιτροπή. Προκειμένου να αξιοποιηθεί η εμπειρογνωσία της επιτροπής κινδύνων και συμμόρφωσης και δεδομένης της ανάγκης εμπλοκής όλων των σχετικών υπηρεσιών από τα πρώτα στάδια της κατάρτισης της πολιτικής κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου και των θεματικών πολιτικών κινδύνων και συμμόρφωσης, ο διευθυντής κινδύνων θα πρέπει να υποβάλει το σχέδιο της πολιτικής στην επιτροπή κινδύνων και συμμόρφωσης προς συζήτηση πριν από τη διυπηρεσιακή διαβούλευση.

(25)

Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση από την τρέχουσα δομή διακυβέρνησης που περιλαμβάνει τρεις επιτροπές, όλες οι υφιστάμενες ρυθμίσεις διακυβέρνησης της διαχείρισης κινδύνων, συμπεριλαμβανομένης της διευθύνουσας επιτροπής για τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις, θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ έως την πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής κινδύνων και συμμόρφωσης που προβλέπεται στην παρούσα απόφαση. Υπάρχουν πολλά εγχειρίδια και έγγραφα της Γενικής Διεύθυνσης Προϋπολογισμού καθώς και των γενικών διευθύνσεων που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης, τα οποία καθορίζουν τους κανόνες διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων για τις πράξεις διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων και τις δημοσιονομικές εγγυήσεις, συμπεριλαμβανομένων των πλαισίων διαχείρισης κινδύνου που εφαρμόζονται σε προγράμματα ή μέσα που επιτρέπουν δημοσιονομικές εγγυήσεις τα οποία έχουν ήδη εγκριθεί κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας απόφασης. Στον τομέα των δανειοληπτικών και δανειοδοτικών πράξεων, ο αρμόδιος για τον προϋπολογισμό επίτροπος έχει εγκρίνει πολιτική κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου και πολλές υποστηρικτικές θεματικές πολιτικές. Τα έγγραφα αυτά αποτελούν τη βάση για την εκτέλεση των χρηματοοικονομικών πράξεων που βρίσκονται σε εξέλιξη και θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ ενόσω εκκρεμεί η αξιολόγησή τους από τον διευθυντή κινδύνων και έως ότου αντικατασταθούν από την πολιτική κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου, καθώς και τις θεματικές πολιτικές κινδύνων και συμμόρφωσης που θα εγκριθούν σύμφωνα με την παρούσα απόφαση. Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι απαιτήσεις της ασφάλειας δικαίου και οι εύλογες προσδοκίες των εταίρων υλοποίησης και των αντισυμβαλλομένων που υλοποιούν ήδη συναφθείσες συμβάσεις εγγύησης, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι οι αποφάσεις για την έγκριση της πολιτικής κινδύνων και συμμόρφωσης υψηλού επιπέδου και των θεματικών πολιτικών κινδύνων και συμμόρφωσης θα περιλαμβάνουν μεταβατικές διατάξεις. Οι εν λόγω μεταβατικές διατάξεις θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η διαχείριση των κινδύνων πραγματοποιείται στο πλαίσιο της διάθεσης ανάληψης κινδύνου που ορίζεται για τα προγράμματα ή τα μέσα που επιτρέπουν δημοσιονομικές εγγυήσεις και τα οποία εγκρίθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης. Κατά την ανάπτυξη και την εφαρμογή συμφωνημένων μεθοδολογιών μέτρησης κινδύνων όσον αφορά τις δημοσιονομικές εγγυήσεις και τα δανειακά προγράμματα που θεσπίστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης, ο διευθυντής κινδύνων και οι γενικές διευθύνσεις που είναι αρμόδιες για τις χρηματοοικονομικές πράξεις της Ένωσης θα πρέπει να συμμορφώνονται με τη διάθεση ανάληψης κινδύνου, καθώς και με τα αποτελέσματα του προγράμματος ή του μέσου που επιτρέπει τη δημοσιονομική εγγύηση ή το δάνειο και τα σχετικά εκτελεστικά μέτρα. Το ίδιο θα πρέπει να ισχύει και για όλες τις υπογεγραμμένες συμβάσεις εγγύησης, καθώς και για συμβάσεις που δεν έχουν υπογραφεί ακόμη βάσει προγραμμάτων ή μέσων που επιτρέπουν δημοσιονομικές εγγυήσεις και τα οποία έχουν ήδη εγκριθεί κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας απόφασης,