(1)

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, η οποία περιγράφεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 11ης Δεκεμβρίου 2019, είναι η ευρωπαϊκή στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης και αποσκοπεί στον μετασχηματισμό της Ένωσης σε δίκαιη και ευημερούσα κοινωνία με σύγχρονη, ανταγωνιστική, κλιματικά ουδέτερη και κυκλική οικονομία και περιβάλλον χωρίς τοξικές ουσίες. Θέτει τον φιλόδοξο στόχο να διασφαλιστεί ότι η Ένωση θα καταστεί η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος έως το 2050. Αναγνωρίζει τα πλεονεκτήματα της επένδυσης στην ανταγωνιστική βιωσιμότητα της Ένωσης μέσω της οικοδόμησης δικαιότερης, πιο πράσινης και πιο ψηφιακής Ευρώπης. Τα προϊόντα διαδραματίζουν καίριο ρόλο σε αυτήν την πράσινη μετάβαση. Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι οι τρέχουσες διαδικασίες παραγωγής και τα καταναλωτικά πρότυπα παραμένουν υπερβολικά γραμμικά και εξαρτημένα από την παροχή νέων υλικών που εξορύσσονται, πωλούνται και μεταποιούνται σε αγαθά τα οποία στο τέλος απορρίπτονται ως απόβλητα ή εκπομπές, δίνει έμφαση στην επείγουσα ανάγκη μετάβασης σε ένα μοντέλο κυκλικής οικονομίας και τονίζει τη σημαντική πρόοδο που απομένει να επιτευχθεί. Προσδιορίζει επίσης την ενεργειακή απόδοση ως προτεραιότητα για την απανθρακοποίηση του ενεργειακού τομέα και για την επίτευξη των κλιματικών στόχων για το 2030 και το 2050.

(2)

Για να επιταχυνθεί η μετάβαση σε ένα μοντέλο κυκλικής οικονομίας, η Επιτροπή σχεδίασε, στην ανακοίνωση της, της 11ης Μαρτίου 2020, σχετικά με ένα νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία (CEAP), ένα θεματολόγιο προσανατολισμένο στο μέλλον για την επίτευξη πιο καθαρής και πιο ανταγωνιστικής Ευρώπης, με στόχο να καταστεί το κανονιστικό πλαίσιο κατάλληλο για ένα βιώσιμο μέλλον. Στο CEAP τονίζεται ότι «όσον αφορά τους πολίτες, η κυκλική οικονομία θα παρέχει λειτουργικά, ασφαλή και υψηλής ποιότητας προϊόντα, τα οποία θα είναι αποδοτικά και οικονομικά προσιτά, θα διαρκούν περισσότερο και θα είναι σχεδιασμένα για επαναχρησιμοποίηση, επισκευή και υψηλής ποιότητας ανακύκλωση». Όπως ορίζεται στο CEAP, επί του παρόντος δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σύνολο απαιτήσεων που να διασφαλίζει ότι όλα τα προϊόντα που διατίθενται στην ενωσιακή αγορά καθίστανται ολοένα και πιο βιώσιμα και ότι πληρούν τους όρους κυκλικότητας. Ειδικότερα, ο σχεδιασμός των προϊόντων δεν προωθεί επαρκώς τη βιωσιμότητα καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής. Ως εκ τούτου, τα προϊόντα αντικαθίστανται συχνά, με σημαντική χρήση ενέργειας και πόρων για την παραγωγή και διανομή νέων προϊόντων και την απόρριψη των παλαιών. Εξακολουθεί να είναι πολύ δύσκολο για τους οικονομικούς φορείς και τους πολίτες να κάνουν βιώσιμες επιλογές σε σχέση με τα προϊόντα, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν σχετικές πληροφορίες και οικονομικά προσιτές επιλογές για τον σκοπό αυτόν. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνονται ευκαιρίες για τη βιωσιμότητα και για δραστηριότητες διατήρησης της αξίας, να είναι περιορισμένη η ζήτηση δευτερογενών υλικών και να δημιουργούνται εμπόδια στην υιοθέτηση κυκλικών επιχειρηματικών μοντέλων.

(3)

Μια πλήρως λειτουργική εσωτερική αγορά για βιώσιμα προϊόντα αποτελεί προϋπόθεση για την εδραίωση μιας κυκλικής οικονομίας στην Ένωση. Κοινές απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού σε επίπεδο Ένωσης θα καταστήσουν δυνατή την ανάπτυξη, την εφαρμογή και την κλιμάκωση νέων επιχειρηματικών μοντέλων κυκλικής οικονομίας σε ολόκληρη την εσωτερική αγορά. Τα μέτρα αυτά θα ελαφρύνουν επίσης την επιβάρυνση των επιχειρήσεων και θα εξασφαλίσουν την πρόσβαση της βιομηχανίας και των καταναλωτών σε αξιόπιστα και σαφή δεδομένα, καθιστώντας έτσι δυνατή την υιοθέτηση πιο βιώσιμων επιλογών.

(4)

Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 10ης Μαρτίου 2020 σχετικά με μια νέα βιομηχανική στρατηγική για την Ευρώπη καθορίζει τη γενική φιλοδοξία της Ένωσης να προωθήσει μια «διττή μετάβαση» προς την κλιματική ουδετερότητα και την ψηφιακή πρωτοκαθεδρία. Απηχεί την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία επισημαίνοντας τον ηγετικό ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει η ευρωπαϊκή βιομηχανία στη μετάβαση αυτή, με τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα και του αποτυπώματος υλικού της και με την ενσωμάτωση της κυκλικότητας σε ολόκληρη την οικονομία, και υπογραμμίζει την ανάγκη απομάκρυνσης από τα παραδοσιακά μοντέλα και ριζικής αλλαγής του τρόπου σχεδιασμού, παραγωγής, χρήσης και απόρριψης των προϊόντων, καθώς και την ανάγκη για ασφαλή προμήθεια πρώτων υλών. Η ανακύκλωση και η χρήση δευτερογενών πρώτων υλών θα συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης της Ένωσης. Η ανακοίνωση της Επιτροπής, της 5ης Μαΐου 2021, με τίτλο «Επικαιροποίηση της νέας βιομηχανικής στρατηγικής του 2020: προς μια ισχυρότερη ενιαία αγορά για την ανάκαμψη της Ευρώπης» ενισχύει τα κύρια μηνύματα της στρατηγικής του 2020 και δίνει έμφαση στα διδάγματα που αντλήθηκαν από την κρίση της νόσου COVID-19, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα.

(5)

Ελλείψει ενωσιακής νομοθεσίας, έχουν ήδη υιοθετηθεί αποκλίνουσες εθνικές προσεγγίσεις για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας των προϊόντων, οι οποίες ποικίλλουν από απαιτήσεις παροχής πληροφοριών σχετικά με τη διάρκεια της συμβατότητας του λογισμικού των ηλεκτρονικών συσκευών έως υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων σχετικά με τον χειρισμό μη πωληθέντων διαρκών αγαθών. Οι αποκλίσεις αυτές αποτελούν ένδειξη ότι περαιτέρω εθνικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων που επιδιώκονται με τον παρόντα κανονισμό θα ήταν πιθανό να οδηγήσουν σε περαιτέρω κατακερματισμό της εσωτερικής αγοράς. Ως εκ τούτου, προκειμένου ο κανονισμός να συμβάλει στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και, παράλληλα, να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος, είναι αναγκαίο ένα φιλόδοξο κανονιστικό πλαίσιο για τη σταδιακή θέσπιση απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για τα προϊόντα. Ο παρών κανονισμός θα θεσπίσει ένα τέτοιο πλαίσιο, προβλέποντας την εφαρμογή της προσέγγισης οικολογικού σχεδιασμού που είχε αρχικά καθοριστεί στην οδηγία 2009/125/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) στο ευρύτερο δυνατό φάσμα προϊόντων.

(6)

Ο παρών κανονισμός θα στηρίξει την παραγωγή και τα καταναλωτικά πρότυπα τα οποία εναρμονίζονται με τους συνολικούς στόχους βιωσιμότητας της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των στόχων για το κλίμα, το περιβάλλον, την ενέργεια, τη χρήση των πόρων και τη βιοποικιλότητα, παραμένοντας παράλληλα εντός των ορίων του πλανήτη, μέσω της θέσπισης νομοθετικού πλαισίου που θα συμβάλει στο να καταστούν τα προϊόντα κατάλληλα για κλιματικά ουδέτερη, αποδοτική από πλευράς πόρων και κυκλική οικονομία, στη μείωση των αποβλήτων και στη διασφάλιση ότι οι επιδόσεις των πρωτοπόρων στη βιωσιμότητα θα αποτελέσουν προοδευτικά συνήθη πρακτική. Θα πρέπει να προβλέπει τον καθορισμό νέων απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας, της αξιοπιστίας, της δυνατότητας επισκευής, της δυνατότητας αναβάθμισης, της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης και της ανακυκλωσιμότητας των προϊόντων, τη βελτίωση των δυνατοτήτων ανακαίνισης και συντήρησης προϊόντων, την αντιμετώπιση της παρουσίας επικίνδυνων χημικών ουσιών στα προϊόντα, την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και της αποδοτικής χρήσης των προϊόντων, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις δυνατότητες ανάκτησης στρατηγικών και κρίσιμων πρώτων υλών, τη μείωση της προβλεπόμενης παραγωγής αποβλήτων και την αύξηση του ανακυκλωμένου περιεχομένου στα προϊόντα, διασφαλίζοντας παράλληλα τις επιδόσεις και την ασφάλειά τους, καθιστώντας δυνατή την ανακατασκευή και την ανακύκλωση υψηλής ποιότητας και μειώνοντας το αποτύπωμα άνθρακα και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

(7)

Οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού θα πρέπει επίσης να καλύπτουν τις πρακτικές που συνδέονται με την πρόωρη αχρήστευση. Οι πρακτικές αυτές έχουν συνολικά αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον, καθώς προκαλούν αύξηση των αποβλήτων και της χρήσης ενέργειας και υλικών, αντίκτυπο που οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού μπορούν να μειώσουν, συμβάλλοντας παράλληλα στη βιώσιμη κατανάλωση.

(8)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του της 25ης Νοεμβρίου 2020 με τίτλο «Μετάβαση προς μια πιο βιώσιμη ενιαία αγορά για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές» (4), επικρότησε την προώθηση βιώσιμων προϊόντων, τα οποία είναι ευκολότερο να επισκευαστούν, να επαναχρησιμοποιηθούν και να ανακυκλωθούν. Στο ψήφισμά του της 10ης Φεβρουαρίου 2021 σχετικά με το νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία (5), το Κοινοβούλιο υπογράμμισε ότι τα βιώσιμα, κυκλικά, ασφαλή και μη τοξικά προϊόντα και υλικά θα πρέπει να καταστούν ο κανόνας στην αγορά της Ένωσης και όχι η εξαίρεση, και θα πρέπει να θεωρούνται η βασική επιλογή, η οποία είναι ελκυστική, οικονομικά προσιτή και προσβάσιμη για όλους τους καταναλωτές. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε επίσης τη θέσπιση ενωσιακών δεσμευτικών στόχων για τη σημαντική μείωση του αποτυπώματος υλικού και του αποτυπώματος κατανάλωσης της Ένωσης. Έκρινε ότι η μετάβαση σε κυκλική οικονομία μπορεί να παράσχει λύσεις για την αντιμετώπιση των σημερινών περιβαλλοντικών προκλήσεων και της οικονομικής κρίσης που προκάλεσε η πανδημία COVID-19. Το Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του για μια κυκλική και πράσινη ανάκαμψη, που εγκρίθηκαν στις 11 Δεκεμβρίου 2020, εξέφρασε επίσης την ικανοποίησή του για την πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει νομοθετικές προτάσεις ως μέρος ενός ολοκληρωμένου και συνολικού πλαισίου πολιτικής για βιώσιμα προϊόντα, το οποίο θα προάγει την κλιματική ουδετερότητα, την ενεργειακή απόδοση και την αποδοτική χρήση των πόρων και μια μη τοξική κυκλική οικονομία, θα προστατεύει τη δημόσια υγεία και τη βιοποικιλότητα, θα ενδυναμώνει και θα προστατεύει τους καταναλωτές και τους αγοραστές του δημόσιου τομέα.

(9)

Ο παρών κανονισμός θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της Ένωσης για το κλίμα και την ενέργεια. Σύμφωνα με τους στόχους που καθορίζονται στη συμφωνία του Παρισιού, η οποία εγκρίθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2015 στο πλαίσιο της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (6) («συμφωνία του Παρισιού») και εγκρίθηκε από την Ένωση στις 5 Οκτωβρίου 2016 (7), ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8) θεσπίζει δεσμευτική ενωσιακή υποχρέωση για εγχώρια μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030 και κατοχυρώνει στη νομοθεσία τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας για το σύνολο της οικονομίας έως το 2050. Το 2021 η Επιτροπή ενέκρινε τη δέσμη προσαρμογής στον στόχο του 55 % για να καταστούν οι πολιτικές της Ένωσης για το κλίμα και την ενέργεια κατάλληλες για την επίτευξη αυτών των στόχων. Για τον σκοπό αυτόν, σύμφωνα με την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση που κατοχυρώνεται στην οδηγία (ΕΕ) 2018/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9), οι βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης πρέπει να αυξηθούν σημαντικά και να φθάσουν το 36 % περίπου ως προς την κατανάλωση τελικής ενέργειας έως το 2030. Οι απαιτήσεις για τα προϊόντα που θεσπίζονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην επίτευξη του εν λόγω στόχου μειώνοντας σημαντικά το ενεργειακό αποτύπωμα των προϊόντων. Χάρη σε αυτές τις απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης θα μειωθεί επίσης η ευπάθεια των καταναλωτών στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Όπως αναγνωρίζεται στη συμφωνία του Παρισιού, η βελτίωση της βιωσιμότητας της κατανάλωσης και της παραγωγής θα διαδραματίσει επίσης σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

(10)

Ο παρών κανονισμός θα συμβάλει επίσης στην επίτευξη των ευρύτερων περιβαλλοντικών στόχων της Ένωσης. Το 8ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον που θεσπίστηκε με την απόφαση (ΕΕ) 2022/591 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10) κατοχυρώνει σε νομικό πλαίσιο τον στόχο της Ένωσης να παραμείνει εντός των ορίων του πλανήτη και προσδιορίζει τους αναγκαίους πρόσφορους όρους για την επίτευξη των στόχων προτεραιότητας, οι οποίοι περιλαμβάνουν τη μετάβαση σε μη τοξική κυκλική οικονομία. Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας καλείται επίσης η Ένωση να παρακολουθεί καλύτερα, να αναφέρει, να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει τη ρύπανση του αέρα, των υδάτων, του εδάφους και των καταναλωτικών προϊόντων. Αυτό σημαίνει ότι οι χημικές ουσίες, τα υλικά και τα προϊόντα πρέπει να είναι ασφαλή και βιώσιμα εκ σχεδιασμού και καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, ώστε να επιτυγχάνονται μη τοξικοί κύκλοι υλικών, όπως ορίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Μαΐου 2021, με τίτλο «Σχέδιο δράσης της ΕΕ για μηδενική ρύπανση των υδάτων, του αέρα, και του εδάφους» και την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Οκτωβρίου 2020, με τίτλο «Στρατηγική για τη βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων — Για ένα περιβάλλον χωρίς τοξικές ουσίες», η οποία ζητεί την ενσωμάτωση της φιλοδοξίας μηδενικής ρύπανσης στην παραγωγή και την κατανάλωση. Επιπλέον, τόσο στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία όσο και στο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία αναγνωρίζεται ότι η εσωτερική αγορά της Ένωσης παρέχει μια κρίσιμη μάζα που μπορεί να επηρεάσει τα παγκόσμια πρότυπα στον τομέα της βιωσιμότητας των προϊόντων και τον σχεδιασμό των προϊόντων. Ως εκ τούτου, ο παρών κανονισμός θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη διάφορων στόχων που έχουν τεθεί στο πλαίσιο των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης της ατζέντας του 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη, τόσο εντός όσο και εκτός της Ένωσης, ιδίως των στόχων στο πλαίσιο του στόχου βιώσιμης ανάπτυξης 12 («Υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή»).

(11)

Η οδηγία 2009/125/ΕΚ θέσπισε πλαίσιο για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού όσον αφορά τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα. Από κοινού με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1369 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), έχει μειώσει σημαντικά τη ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας για τα προϊόντα στην Ένωση και εκτιμάται ότι η εξοικονόμηση αυτή θα συνεχίσει να αυξάνεται. Τα μέτρα εφαρμογής που θεσπίστηκαν δυνάμει της οδηγίας 2009/125/ΕΚ περιλαμβάνουν επίσης απαιτήσεις σχετικά με πτυχές κυκλικότητας, όπως η ανθεκτικότητα, η δυνατότητα επισκευής και η ανακυκλωσιμότητα. Ταυτόχρονα, μέσα όπως το οικολογικό σήμα της ΕΕ, που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 66/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12), ή τα κριτήρια της ΕΕ για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις που καθορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 16ης Ιουλίου 2008, με τίτλο «Οι δημόσιες συμβάσεις στην υπηρεσία του περιβάλλοντος» έχουν ευρύτερο πεδίο εφαρμογής, αλλά έχουν μειωμένο αντίκτυπο λόγω των περιορισμών που συνεπάγονται οι εθελοντικές προσεγγίσεις.

(12)

Η οδηγία 2009/125/ΕΚ υπήρξε γενικά επιτυχής όσον αφορά την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης και ορισμένων πτυχών κυκλικότητας των συνδεόμενων με την ενέργεια προϊόντων, και η προσέγγισή της σε επίπεδο οικολογικού σχεδιασμού έχει τη δυνατότητα να καλύψει σταδιακά τη βιωσιμότητα όλων των προϊόντων. Για την υλοποίηση των δεσμεύσεων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, η προσέγγιση αυτή θα πρέπει να επεκταθεί και σε άλλες ομάδες προϊόντων και να καλύπτει συστηματικά βασικές πτυχές για την αύξηση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας των προϊόντων με δεσμευτικές απαιτήσεις. Διασφαλίζοντας ότι μόνο τα προϊόντα που πληρούν τις εν λόγω απαιτήσεις διατίθενται στην αγορά της Ένωσης, ο παρών κανονισμός δεν θα βελτιώσει μόνο την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων αυτών με την αποφυγή των διαφορών μεταξύ των κρατών μελών, αλλά και θα μειώσει τις αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του κύκλου ζωής των προϊόντων για τα οποία καθορίζονται οι εν λόγω απαιτήσεις.

(13)

Προκειμένου να δημιουργηθεί αποτελεσματικό και ανθεκτικό στον χρόνο εναρμονισμένο κανονιστικό πλαίσιο, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ο καθορισμός απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για όλα τα υλικά αγαθά που διατίθενται στην αγορά ή τίθενται σε λειτουργία, συμπεριλαμβανομένων των συστατικών μερών όπως τα ελαστικά και των ενδιάμεσων προϊόντων. Στο πεδίο εφαρμογής πρέπει επίσης να περιλαμβάνεται το ψηφιακό περιεχόμενο που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος ενός υλικού προϊόντος. Με τον τρόπο αυτόν θα έχει τη δυνατότητα η Επιτροπή να λάβει υπόψη το ευρύτερο δυνατό φάσμα προϊόντων κατά την ιεράρχηση του καθορισμού των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού και, ως εκ τούτου, να μεγιστοποιήσει την αποτελεσματικότητά τους. Όπου απαιτείται, θα πρέπει να προβλεφθούν ειδικές εξαιρέσεις κατά τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, ιδίως όταν οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού δεν είναι απαραίτητες για τη συμβολή στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα συγκεκριμένων προϊόντων ή, για παράδειγμα, για προϊόντα με συγκεκριμένη χρήση, προϊόντα με συγκεκριμένο σκοπό που δεν θα μπορούσε να εκπληρωθεί εάν συμμορφώνονταν με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού ή προϊόντα που παράγονται σε πολύ μικρές ποσότητες ή λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαιτερότητα και το μέγεθος της αγοράς του προϊόντος. Επιπλέον, ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται σε προϊόντα για τα οποία είναι ήδη σαφές ότι οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού δεν θα ήταν κατάλληλες ή όταν άλλα πλαίσια προβλέπουν τον καθορισμό τέτοιων απαιτήσεων. Αυτό θα πρέπει να ισχύει για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13), για τα φάρμακα, όπως ορίζονται στην οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14), για τα κτηνιατρικά φάρμακα όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/6 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15), για τα ζώντα φυτά, ζώα και μικροοργανισμούς, για τα προϊόντα ανθρώπινης προέλευσης, για τα προϊόντα φυτών και ζώων που σχετίζονται άμεσα με τη μελλοντική αναπαραγωγή τους, καθώς και για τα οχήματα όπως αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 167/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16), στο άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 168/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17) και στο άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/858 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), όσον αφορά τις πτυχές του προϊόντος για τις οποίες καθορίζονται απαιτήσεις βάσει τομεακών νομοθετικών πράξεων της Ένωσης που ισχύουν για τα εν λόγω οχήματα. Τα εν λόγω οχήματα υπόκεινται σε διάφορες ειδικές ανά προϊόν απαιτήσεις και σε διαφορετικά εναρμονισμένα συστήματα έγκρισης τύπου βάσει νομικών πράξεων της Ένωσης, όπως οι οδηγίες 2000/53/ΕΚ (19) και 2005/64/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) και ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/858. Οι πρόσθετες εναρμονισμένες απαιτήσεις για τα οχήματα θα πρέπει να περιορίζονται σε πτυχές που δεν καλύπτονται επί του παρόντος, για παράδειγμα στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις για τα ελαστικά. Ωστόσο, τα ηλεκτρικά ποδήλατα και τα ηλεκτρικά πατίνια δεν θα πρέπει να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

(14)

Η οδηγία (ΕΕ) 2024/1275 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21) απαιτεί από τα κράτη μέλη να καθορίζουν ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για τα δομικά στοιχεία που αποτελούν μέρος του κελύφους του κτιρίου και συστημικές απαιτήσεις όσον αφορά τη συνολική ενεργειακή απόδοση, την ορθή εγκατάσταση και τη σωστή διαστασιολόγηση, ρύθμιση και έλεγχο των τεχνικών συστημάτων κτιρίων σε νέα ή υφιστάμενα κτίρια. Παρουσιάζει συνεκτικότητα προς τους στόχους του παρόντος κανονισμού το γεγονός ότι αυτές οι ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να περιορίζουν την εγκατάσταση συνδεόμενων με την ενέργεια προϊόντων τα οποία συμμορφώνονται προς τον παρόντα κανονισμό και τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις του, υπό τον όρο ότι οι εν λόγω απαιτήσεις δεν αποτελούν αδικαιολόγητο φραγμό για το εμπόριο.

(15)

Προκειμένου να βελτιωθεί η περιβαλλοντική βιωσιμότητα των προϊόντων και να διασφαλιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων στην εσωτερική αγορά, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού. Οι εν λόγω απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού θα πρέπει κατά κανόνα να εφαρμόζονται σε συγκεκριμένες ομάδες προϊόντων, όπως οικιακά πλυντήρια ρούχων και οικιακά πλυντήρια-στεγνωτήρια ρούχων. Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού και να βελτιωθεί αποτελεσματικά η περιβαλλοντική βιωσιμότητα των προϊόντων, θα πρέπει επίσης να είναι δυνατό να καθοριστούν μία ή περισσότερες οριζόντιες απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού για ευρύτερο φάσμα ομάδων προϊόντων, όπως οι ηλεκτρονικές συσκευές ή τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. Θα πρέπει να θεσπιστούν οριζόντιες απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού όταν οι τεχνικές ομοιότητες των ομάδων προϊόντων επιτρέπουν τη βελτίωση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητάς τους με βάση τις ίδιες απαιτήσεις. Είναι σημαντικό να αναπτυχθούν οριζόντιες απαιτήσεις, ιδίως όσον αφορά την ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα επισκευής.

(16)

Οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού θα πρέπει, κατά περίπτωση, να περιλαμβάνουν απαιτήσεις επιδόσεων ή απαιτήσεις παροχής πληροφοριών ή και τα δύο. Οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση των πτυχών των προϊόντων που σχετίζονται με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, όπως η ανθεκτικότητα, η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης, η δυνατότητα επισκευής, η ενεργειακή απόδοση, η ανακυκλωσιμότητα, καθώς και το αποτύπωμα άνθρακα και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού θα πρέπει να είναι διαφανείς, αντικειμενικές, αναλογικές και σύμφωνες με τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου.

(17)

Ο τομέας των μεταχειρισμένων προϊόντων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προώθηση της βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης, όπως για παράδειγμα στην ανάπτυξη νέων κυκλικών επιχειρηματικών μοντέλων, και συμβάλλει στην παράταση της διάρκειας ζωής ενός προϊόντος και στην αποφυγή της μετατροπής του σε απόβλητο. Τα μεταχειρισμένα προϊόντα, ιδίως τα προϊόντα που υποβάλλονται σε ανακαίνιση ή επισκευή, και είναι ενωσιακής προέλευσης, δεν είναι νέα προϊόντα και μπορούν να κυκλοφορούν στην εσωτερική αγορά χωρίς να χρειάζεται να συμμορφώνονται με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που ορίζουν απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού οι οποίες έχουν αρχίσει να ισχύουν μετά τη διάθεσή τους στην αγορά. Ωστόσο, τα ανακατασκευασμένα προϊόντα θεωρούνται νέα προϊόντα και υπόκεινται σε απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού εάν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής κατ’ εξουσιοδότηση πράξης.

(18)

Μετά την έκδοση, από την Επιτροπή, κατ’ εξουσιοδότηση πράξης για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για δεδομένη ομάδα προϊόντων, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει πλέον να επιτρέπεται, προκειμένου να διασφαλιστεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, να καθορίζουν εθνικές απαιτήσεις επιδόσεων με βάση τις παραμέτρους προϊόντος που καλύπτονται από τις εν λόγω απαιτήσεις επιδόσεων οι οποίες ορίζονται στην εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση πράξη και δεν θα πρέπει πλέον να επιτρέπεται να καθορίζουν εθνικές απαιτήσεις παροχής πληροφοριών με βάση τις παραμέτρους προϊόντος που καλύπτονται από τις εν λόγω απαιτήσεις παροχής πληροφοριών οι οποίες ορίζονται στην εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση πράξη. Προκειμένου να βελτιωθεί η περιβαλλοντική βιωσιμότητα των προϊόντων και να διασφαλιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία τους εντός της εσωτερικής αγοράς, η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να καθορίσει ότι δεν απαιτούνται απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού υπό μορφή απαιτήσεων επιδόσεων ή υπό μορφή απαιτήσεων παροχής πληροφοριών σε σχέση με συγκεκριμένη παράμετρο προϊόντος, εάν μια απαίτηση που σχετίζεται με τη συγκεκριμένη παράμετρο προϊόντος θα είχε αρνητικό αντίκτυπο στις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού που εξετάζονται για την ομάδα προϊόντων.

(19)

Κατά τη θέσπιση απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη φύση και τον σκοπό των οικείων προϊόντων, καθώς και τα χαρακτηριστικά των σχετικών αγορών. Για παράδειγμα, ο αμυντικός εξοπλισμός πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργεί υπό συγκεκριμένες και ενίοτε δυσμενείς συνθήκες, γεγονός που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον καθορισμό των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού. Ορισμένες πληροφορίες σχετικά με τον αμυντικό εξοπλισμό δεν θα πρέπει να δημοσιοποιούνται και θα πρέπει να προστατεύονται. Συνεπώς, δεν θα πρέπει να επιβάλλονται απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού σε προϊόντα που εξυπηρετούν αποκλειστικά την άμυνα ή την εθνική ασφάλεια. Είναι σημαντικό οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού για άλλο στρατιωτικό ή ευαίσθητο εξοπλισμό να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες ασφάλειας και τα χαρακτηριστικά της αμυντικής αγοράς, όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/81/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22). Ομοίως, η διαστημική βιομηχανία έχει στρατηγική σημασία για την Ευρώπη και για την τεχνολογική μη εξάρτησή της. Καθώς οι διαστημικές τεχνολογίες λειτουργούν σε ακραίες συνθήκες, κατά τον καθορισμό οποιωνδήποτε απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για τα διαστημικά προϊόντα θα πρέπει να εξισορροπούνται τα ζητήματα βιωσιμότητας με την ανθεκτικότητα και τις αναμενόμενες επιδόσεις. Επιπλέον, για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/745 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), και τα in vitro διαγνωστικά ιατροτεχνολογικά προϊόντα, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/746 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (24), η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη την ανάγκη να μην επηρεάζονται αρνητικά η υγεία και η ασφάλεια των ασθενών και των χρηστών. Επιπλέον, η Επιτροπή θα πρέπει, κατά την αξιολόγηση των χαρακτηριστικών της αγοράς και την κατάρτιση των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, να προσπαθεί να λαμβάνει υπόψη τα εθνικά χαρακτηριστικά, όπως είναι οι διαφορετικές κλιματικές συνθήκες στα κράτη μέλη και οι πρακτικές και οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στα κράτη μέλη με αποδεδειγμένα ευεργετικά αποτελέσματα για το περιβάλλον.

(20)

Για να αποφευχθεί η κανονιστική επιβάρυνση, θα πρέπει να διασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ του παρόντος κανονισμού και των απαιτήσεων που καθορίζονται σε άλλη ενωσιακή νομοθεσία ή σύμφωνα με αυτήν, ιδίως σχετικά με τα προϊόντα, τις χημικές ουσίες, τις συσκευασίες και τα απόβλητα. Ωστόσο, η ύπαρξη εξουσιοδοτήσεων βάσει άλλης ενωσιακής νομοθεσίας για τον καθορισμό απαιτήσεων με τα ίδια ή παρόμοια αποτελέσματα με τις απαιτήσεις που καθορίζονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού δεν θα πρέπει να περιορίζει τις εξουσιοδοτήσεις που περιλαμβάνονται στον παρόντα κανονισμό, εκτός εάν ορίζεται στον παρόντα κανονισμό.

(21)

Κατά την κατάρτιση των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη διάφορα στοιχεία, και συγκεκριμένα τις προτεραιότητες της Ένωσης, τη σχετική ενωσιακή και εθνική νομοθεσία, τις σχετικές διεθνείς συμφωνίες, καθώς και τα μέτρα αυτορρύθμισης και τα σχετικά πρότυπα. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις προτεραιότητες για το κλίμα, το περιβάλλον, την ενεργειακή απόδοση, την αποδοτική χρήση των πόρων και την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της μη τοξικής κυκλικής οικονομίας, καθώς και άλλες σχετικές προτεραιότητες και στόχους της Ένωσης. Είναι σημαντικό να δοθεί προσοχή στους στόχους του 8ου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον που καθορίζονται στην απόφαση (ΕΕ) 2022/591, συμπεριλαμβανομένης της ευημερίας των ανθρώπων το αργότερο έως το 2050 εντός των ορίων του πλανήτη, σε μια οικονομία ευμάρειας, της αρχής του «μη βλάπτειν» και της ιεράρχησης των αποβλήτων όπως ορίζεται στην οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (25), καθώς και στις δεσμεύσεις της Ένωσης για την προστασία και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας, όπως διατυπώνονται επίσης στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 2020, σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 — Επαναφορά της φύσης στη ζωή μας και στο παγκόσμιο πλαίσιο για τη βιοποικιλότητα Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ που εγκρίθηκε από τη δέκατη πέμπτη συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών (COP-15) της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα των Ηνωμένων Εθνών.

(22)

Οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που καθορίζουν απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού θα πρέπει, όπως στην περίπτωση των μέτρων εφαρμογής δυνάμει της οδηγίας 2009/125/ΕΚ, να υποβάλλονται σε ειδική εκτίμηση επιπτώσεων και σε διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, θα πρέπει δε να καταρτίζονται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας και να περιλαμβάνουν εκτίμηση της διεθνούς διάστασης και των επιπτώσεων σε τρίτες χώρες. Η Επιτροπή θα πρέπει να βασίζει την εκτίμηση επιπτώσεων στα βέλτιστα διαθέσιμα στοιχεία και να λαμβάνει δεόντως υπόψη όλες τις πτυχές του κύκλου ζωής του προϊόντος. Κατά την κατάρτιση απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, η Επιτροπή θα πρέπει να χρησιμοποιεί επιστημονική προσέγγιση και να λαμβάνει επίσης υπόψη τις σχετικές τεχνικές πληροφορίες που χρησιμοποιούνται ως βάση για —ή προκύπτουν από—, ιδίως, τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 66/2010, την οδηγία 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (26), τα τεχνικά κριτήρια ελέγχου που θεσπίστηκαν σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (27) και τα κριτήρια της ΕΕ για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις.

(23)

Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η ποικιλομορφία των προϊόντων, η Επιτροπή θα πρέπει να επιλέξει μεθόδους για την αξιολόγηση του καθορισμού των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού και, κατά περίπτωση, να τις αναπτύξει περαιτέρω. Οι μέθοδοι αυτές θα πρέπει να βασίζονται στη φύση του προϊόντος, τις σημαντικότερες πτυχές του και τις επιπτώσεις του καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη την πείρα που απέκτησε κατά την αξιολόγηση του καθορισμού απαιτήσεων βάσει της οδηγίας 2009/125/ΕΚ και τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την ανάπτυξη και τη βελτίωση επιστημονικά τεκμηριωμένων εργαλείων αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένης της επικαιροποίησης της μεθοδολογίας για τον οικολογικό σχεδιασμό των συνδεόμενων με την ενέργεια προϊόντων και της μεθόδου περιβαλλοντικού αποτυπώματος προϊόντος που ορίζεται στη σύσταση (ΕΕ) 2021/2279 της Επιτροπής (28), μεταξύ άλλων όσον αφορά την προσωρινή αποθήκευση άνθρακα, καθώς και την ανάπτυξη προτύπων από διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης, μεταξύ άλλων σχετικά με την αποδοτική χρήση των υλικών των συνδεόμενων με την ενέργεια προϊόντων. Με βάση τα εν λόγω εργαλεία και με τη χρήση ειδικών μελετών όταν χρειάζεται, η Επιτροπή θα πρέπει να ενισχύσει περαιτέρω τις πτυχές κυκλικότητας, όπως η ανθεκτικότητα, η δυνατότητα επισκευής, συμπεριλαμβανομένης της βαθμολόγησης της δυνατότητας επισκευής, η ανακυκλωσιμότητα, η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης, ο προσδιορισμός των χημικών ουσιών που εμποδίζουν την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση κατά την αξιολόγηση των προϊόντων, σύμφωνα με την προσέγγιση του κύκλου ζωής, με σκοπό την κατάρτιση των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, και θα πρέπει να αναπτύξει νέες μεθόδους ή εργαλεία, κατά περίπτωση. Οι πληροφορίες σχετικά με τους περιβαλλοντικούς δείκτες κύκλου ζωής, όπως το αποτύπωμα άνθρακα, θα πρέπει να υπολογίζονται λαμβάνοντας υπόψη τις διεθνώς καθιερωμένες μεθόδους που έχουν ήδη εφαρμοστεί στην ενωσιακή νομοθεσία. Είναι επίσης σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη επιστημονικές μέθοδοι που συνιστώνται από διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης. Ειδικότερα, όσον αφορά τη μοντελοποίηση της ενέργειας που χρησιμοποιείται στις διαδικασίες παραγωγής, θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στη μοντελοποίηση του ενεργειακού μείγματος κατά τρόπο ώστε να λαμβάνονται επίσης υπόψη ζητήματα όπως οι συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, οι εγγυήσεις προέλευσης και η ίδια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ενδέχεται επίσης να χρειαστούν νέες προσεγγίσεις για την κατάρτιση υποχρεωτικών κριτηρίων για τις δημόσιες συμβάσεις και για την απαγόρευση της καταστροφής μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων.

(24)

Οι απαιτήσεις επιδόσεων θα πρέπει να αφορούν επιλεγμένη παράμετρο προϊόντος που θα σχετίζεται με τη στοχευόμενη πτυχή του προϊόντος σε σχέση με την οποία έχει διαπιστωθεί δυνατότητα βελτίωσης της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Οι εν λόγω απαιτήσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν ελάχιστα ή μέγιστα επίπεδα επιδόσεων σε σχέση με την παράμετρο του προϊόντος, μη ποσοτικές απαιτήσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση των επιδόσεων σε σχέση με την παράμετρο του προϊόντος ή απαιτήσεις που σχετίζονται με τις λειτουργικές επιδόσεις ενός προϊόντος, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι επιλεγμένες απαιτήσεις επιδόσεων δεν επηρεάζουν αρνητικά την ικανότητα του προϊόντος να επιτελεί τη λειτουργία για την οποία σχεδιάστηκε και διατίθεται στην αγορά. Όσον αφορά τα ελάχιστα ή μέγιστα επίπεδα, θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να λάβουν τη μορφή ορίου στην κατανάλωση ενέργειας κατά το στάδιο χρήσης ή στις ποσότητες συγκεκριμένου υλικού που ενσωματώνεται στο προϊόν, απαίτησης για ελάχιστες ποσότητες ανακυκλωμένου περιεχομένου, ή ορίου επί συγκεκριμένης κατηγορίας περιβαλλοντικών επιπτώσεων ή επί του συνόλου όλων των σχετικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Παράδειγμα μη ποσοτικής απαίτησης είναι η απαγόρευση συγκεκριμένης τεχνικής λύσης που είναι επιζήμια για τη δυνατότητα επισκευής του προϊόντος. Οι απαιτήσεις επιδόσεων θα χρησιμοποιούνται για να διασφαλίζεται η απόσυρση από την αγορά των προϊόντων με τις χειρότερες επιδόσεις και για τη σταδιακή μετάβαση σε προϊόντα με τις καλύτερες επιδόσεις, όταν αυτό είναι αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η συμβολή στην επίτευξη των στόχων περιβαλλοντικής βιωσιμότητας του παρόντος κανονισμού. Οι απαιτήσεις επιδόσεων θα μπορούσαν επίσης να αφορούν τη χρήση πόρων, συμπεριλαμβανομένων απαιτήσεων σχετικών με τη χρήση ανανεώσιμων πόρων ή υλικών με περιεχόμενο βιολογικής προέλευσης στο προϊόν και να αντιμετωπίζουν την έκλυση νανοπλαστικών και μικροπλαστικών. Όταν η Επιτροπή εξετάζει συνδυασμό απαιτήσεων, θα πρέπει να τις αξιολογεί στο σύνολό τους και να προσδιορίζει τον συνδυασμό απαιτήσεων που αποφέρει τα υψηλότερα οφέλη περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

(25)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή, οι απαιτήσεις επιδόσεων θα πρέπει να συμπληρώνουν την εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας για τα απόβλητα. Ενώ οι απαιτήσεις για τη διάθεση στην αγορά συσκευασιών ως τελικών προϊόντων καθορίζονται στο πλαίσιο της οδηγίας 94/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (29), ο παρών κανονισμός θα μπορούσε να συμπληρώνει την εν λόγω οδηγία καθορίζοντας απαιτήσεις με βάση τα προϊόντα οι οποίες θα εστιάζουν στη συσκευασία συγκεκριμένων προϊόντων όταν διατίθενται στην αγορά. Κατά περίπτωση, οι εν λόγω συμπληρωματικές απαιτήσεις θα πρέπει να συμβάλλουν ιδίως στην ελαχιστοποίηση της ποσότητας συσκευασιών που χρησιμοποιούνται, συμβάλλοντας με τη σειρά τους στην πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων στην Ένωση.

(26)

Η χημική ασφάλεια αποτελεί αναγνωρισμένο στοιχείο της βιωσιμότητας των προϊόντων. Βασίζεται στους εγγενείς κινδύνους των χημικών ουσιών για την υγεία ή το περιβάλλον σε συνδυασμό με ειδική ή γενική έκθεση και καλύπτεται από την ενωσιακή νομοθεσία που αφορά τα χημικά, όπως ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1935/2004 (30), ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 (31), ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 (32), ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1223/2009 (33), ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/745, ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/1021 (34) και η οδηγία 2009/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (35). Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να προβλέπει τον περιορισμό ουσιών πρωτίστως για λόγους χημικής ασφάλειας, όπως προβλέπεται βάσει άλλης ενωσιακής νομοθεσίας. Η νομοθεσία της Ένωσης για τα χημικά προϊόντα προβλέπει ήδη περιορισμούς ουσιών ή μειγμάτων που σχετίζονται με την ασφάλεια ή τον κίνδυνο, όπου απαιτείται. Ωστόσο, ο καθορισμός απαιτήσεων επιδόσεων θα πρέπει επίσης, κατά περίπτωση, να μειώνει τους σημαντικούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον. Οι απαιτήσεις παροχής πληροφοριών σχετικά με την παρουσία ουσιών που προκαλούν ανησυχία θα συμβάλουν επίσης στη μείωση της έκθεσης σε χημικές ουσίες, συμπληρώνοντας τα μέτρα διαχείρισης κινδύνου που προβλέπονται από άλλη νομοθεσία της Ένωσης. Ομοίως, ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να επιτρέπει τον περιορισμό των ουσιών για λόγους που σχετίζονται με την ασφάλεια των τροφίμων. Ωστόσο, το ενωσιακό δίκαιο για τα χημικά προϊόντα και τα τρόφιμα δεν προβλέπει την αντιμετώπιση, μέσω περιορισμών ορισμένων ουσιών, των επιπτώσεων στη βιωσιμότητα που δεν σχετίζονται με τη χημική ασφάλεια ή την ασφάλεια των τροφίμων. Για να ξεπεραστεί ο εν λόγω περιορισμός, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να προβλέπει, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τον περιορισμό ουσιών που περιέχονται σε προϊόντα ή χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες παρασκευής τους, οι οποίες επηρεάζουν αρνητικά τη βιωσιμότητα των προϊόντων. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συμπληρώνει, όπου χρειάζεται, αλλά να μην αναπαράγει ή να αντικαθιστά τους περιορισμούς ουσιών που καλύπτονται από την οδηγία 2011/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (36), η οποία έχει ως στόχο την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικώς ορθής ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού.

(27)

Κατά τον καθορισμό των απαιτήσεων επιδόσεων, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να θεσπίζει απαιτήσεις για να αποτρέπεται η συμπερίληψη ορισμένων ουσιών σε ένα προϊόν. Ο προσδιορισμός των ουσιών αυτών θα πρέπει να αποτελεί μέρος της αξιολόγησης της Επιτροπής πριν από τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για μια συγκεκριμένη ομάδα προϊόντων και η Επιτροπή θα πρέπει κατά την αξιολόγηση αυτή να λαμβάνει υπόψη, για παράδειγμα, εάν μια ουσία καθιστά την επαναχρησιμοποίηση ή την ανακύκλωση ενός προϊόντος πιο περίπλοκη ή επηρεάζει αρνητικά τις ιδιότητες του ανακυκλωμένου υλικού, για παράδειγμα λόγω του χρώματος ή της οσμής της. Σε περίπτωση που μια ουσία έχει ήδη προσδιοριστεί ως ουσία που εμποδίζει την κυκλικότητα για μια ομάδα προϊόντων, αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι παρεμποδίζει την κυκλικότητα και για άλλες ομάδες προϊόντων. Ο προσδιορισμός, και πιθανός περιορισμός, μιας ουσίας θα πρέπει επίσης να ενεργοποιεί απαίτηση παροχής πληροφοριών.

(28)

Για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας των προϊόντων, οι απαιτήσεις παροχής πληροφοριών θα πρέπει να αφορούν επιλεγμένη παράμετρο προϊόντος που σχετίζεται με την πτυχή του προϊόντος, όπως το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και το αποτύπωμα άνθρακα του προϊόντος και η ανθεκτικότητά του. Βάσει των απαιτήσεων αυτών, θα πρέπει να επιβάλλεται στον κατασκευαστή η υποχρέωση να καθιστά διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις του προϊόντος σε σχέση με επιλεγμένη παράμετρο προϊόντος ή άλλες πληροφορίες που ενδέχεται να επηρεάσουν τον τρόπο χειρισμού του προϊόντος από άλλα μέρη εκτός του κατασκευαστή, προκειμένου να βελτιωθούν οι επιδόσεις σε σχέση με την παράμετρο αυτή. Οι εν λόγω απαιτήσεις παροχής πληροφοριών θα πρέπει να καθορίζονται είτε επιπλέον των απαιτήσεων επιδόσεων όσον αφορά την ίδια παράμετρο του προϊόντος είτε αντί αυτών, ανάλογα με την περίπτωση. Είναι σημαντικό η Επιτροπή να αιτιολογεί δεόντως την απόφασή της όταν αποφασίζει να καθορίσει μόνο απαιτήσεις παροχής πληροφοριών αντί για απαιτήσεις επιδόσεων. Όταν μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη περιλαμβάνει απαιτήσεις παροχής πληροφοριών, θα πρέπει να αναφέρει τη μέθοδο για τη διάθεση και την εύκολη προσβασιμότητα των απαιτούμενων πληροφοριών, όπως η προσθήκη τους σε ιστότοπο ελεύθερης πρόσβασης, σε ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος ή σε ετικέτα προϊόντος. Οι ουσιώδεις πληροφορίες σχετικά με την υγεία, την ασφάλεια και τα δικαιώματα των τελικών χρηστών θα πρέπει πάντα να παρέχονται στους καταναλωτές με υλικά μέσα και να είναι προσβάσιμες μέσω ενός φορέα δεδομένων που περιλαμβάνεται στο προϊόν. Οι απαιτήσεις παροχής πληροφοριών είναι απαραίτητες για να επιτευχθεί η αλλαγή συμπεριφοράς που απαιτείται προκειμένου να διασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων περιβαλλοντικής βιωσιμότητας του παρόντος κανονισμού. Οι πληροφορίες για μια συνειδητή απόφαση αγοράς θα πρέπει να παρέχονται στον καταναλωτή πριν από την αγορά του προϊόντος. Με την παροχή των κατάλληλων μέσων για να συγκρίνουν οι αγοραστές και οι δημόσιες αρχές τα προϊόντα με βάση την περιβαλλοντική τους βιωσιμότητα, οι απαιτήσεις παροχής πληροφοριών αναμένεται να ωθήσουν τους καταναλωτές και τις δημόσιες αρχές σε πιο βιώσιμες επιλογές. Οι απαιτήσεις παροχής πληροφοριών θα πρέπει επίσης να συμβάλλουν στη βελτίωση των ποσοστών συλλογής από τα κράτη μέλη για τις σχετικές ομάδες προϊόντων, ιδίως για εκείνες για τις οποίες υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες επαναχρησιμοποίησης και ανακαίνισης, όπως τα κινητά τηλέφωνα για τα οποία το ποσοστό συλλογής στα κράτη μέλη δεν υπερβαίνει το 5 %, για παράδειγμα με τη διευκόλυνση της πληροφόρησης σχετικά με τα συστήματα επιστροφής μέσω οικονομικών κινήτρων και συστημάτων παρακράτησης ποσού έναντι επιστροφής, εγγυήσεων για την προστασία των δεδομένων, βάσεων δεδομένων των σημείων παράδοσης, και εξατομικευμένων πληροφοριών, στο τέλος του κύκλου ζωής μέσω ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος σχετικά με την αξία του προϊόντος και με βέλτιστες πρακτικές σχετικά με την ορθή διάθεση.

(29)

Όταν οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις περιλαμβάνουν απαιτήσεις παροχής πληροφοριών, θα μπορούσαν επιπλέον να καθορίζουν κατηγορίες επιδόσεων σε σχέση με μία ή περισσότερες σχετικές παραμέτρους προϊόντων, προκειμένου να διευκολύνεται η σύγκριση μεταξύ προϊόντων. Οι κατηγορίες επιδόσεων θα πρέπει να επιτρέπουν τη διαφοροποίηση των προϊόντων με βάση τη σχετική βιωσιμότητά τους και θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται τόσο από τους καταναλωτές όσο και από τις δημόσιες αρχές. Ως εκ τούτου, σκοπός τους είναι να ωθήσουν την αγορά προς πιο βιώσιμα προϊόντα.

(30)

Οι απαιτήσεις παροχής πληροφοριών σχετικά με τη δυνατότητα επισκευής και την ανθεκτικότητα διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην παροχή στους καταναλωτές της δυνατότητας να συμμετέχουν στη βιώσιμη κατανάλωση. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να επιτρέπει την καθιέρωση βαθμολόγησης της δυνατότητας επισκευής ή της ανθεκτικότητας των προϊόντων, όταν η βαθμολόγηση αυτή κρίνεται σκόπιμη για την παροχή περιβαλλοντικών οφελών και σαφέστερων πληροφοριών στους καταναλωτές. Προκειμένου να μπορούν οι καταναλωτές να αξιολογούν και να συγκρίνουν αποτελεσματικά τα προϊόντα, είναι σημαντικό η μορφή, το περιεχόμενο και η απεικόνιση των εν λόγω βαθμολογήσεων δυνατότητας επισκευής και ανθεκτικότητας να περιλαμβάνουν εύκολα κατανοητή γλώσσα και εικονογράμματα και η βαθμολόγηση της δυνατότητας επισκευής να βασίζεται σε εναρμονισμένη μεθοδολογία που καθορίζεται για το προϊόν ή την ομάδα προϊόντων και που συγκεντρώνει παραμέτρους όπως η διαθεσιμότητα και η τιμή των ανταλλακτικών, η ευκολία αποσυναρμολόγησης και η διαθεσιμότητα εργαλείων σε μια ενιαία βαθμολογία.

(31)

Οι πληροφορίες σχετικά με την παρουσία ουσιών που προκαλούν ανησυχία στα προϊόντα αποτελούν βασικό στοιχείο για τον εντοπισμό και την προώθηση βιώσιμων προϊόντων. Η χημική σύνθεση των προϊόντων καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις λειτουργίες και τις επιπτώσεις τους, καθώς και τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης ή ανάκτησής τους μόλις μετατραπούν σε απόβλητα. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 14ης Οκτωβρίου 2020 με τίτλο «Στρατηγική για τη βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων — Για ένα περιβάλλον χωρίς τοξικές ουσίες», ζητούνται η ελαχιστοποίηση της παρουσίας, στα προϊόντα, ουσιών που προκαλούν ανησυχία και η διασφάλιση της διαθεσιμότητας πληροφοριών σχετικά με την περιεκτικότητα σε χημικά προϊόντα και την ασφαλή χρήση, με τη θέσπιση απαιτήσεων πληροφόρησης και την παρακολούθηση της παρουσίας ουσιών που προκαλούν ανησυχία καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής των υλικών και των προϊόντων. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 και άλλες ισχύουσες νομοθετικές πράξεις για τα χημικά προϊόντα, όπως ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1223/2009, διασφαλίζουν ήδη την κοινοποίηση πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία ή το περιβάλλον που ενέχουν ορισμένες ουσίες οι οποίες προκαλούν ανησυχία, μόνες ή σε μείγμα. Θα πρέπει επίσης να παρέχονται στους χρήστες ουσιών και μειγμάτων συναφείς πληροφορίες. Επιπλέον, οι χρήστες προϊόντων εκτός ουσιών ή μειγμάτων και οι διαχειριστές αποβλήτων από τα εν λόγω προϊόντα θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν σχετικές πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών που σχετίζονται κυρίως με τους κινδύνους των χημικών προϊόντων για την υγεία ή το περιβάλλον. Ως εκ τούτου, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να προβλέπει τον καθορισμό απαιτήσεων σχετικά με την παρακολούθηση και την κοινοποίηση πληροφοριών βιωσιμότητας, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας ουσιών, στα προϊόντα, που προκαλούν ανησυχία καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, και με σκοπό την απολύμανση και την ανάκτηση τέτοιων προϊόντων όταν μετατρέπονται σε απόβλητα. Το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να αποσκοπεί στη σταδιακή κάλυψη των ουσιών που προκαλούν ανησυχία σε όλα τα προϊόντα που παρατίθενται στα προγράμματα εργασίας που εγκρίνονται από την Επιτροπή. Οι εν λόγω απαιτήσεις σχετικά με την παρακολούθηση ουσιών που προκαλούν ανησυχία θα πρέπει να περιλαμβάνονται εξ ορισμού στις περιπτώσεις που προβλέπεται απαίτηση παροχής πληροφοριών δυνάμει του παρόντος κανονισμού, εκτός εάν η εν λόγω απαίτηση παροχής πληροφοριών αποτελεί μέρος οριζόντιων απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού. Προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη τα κριτήρια που πρέπει να πληρούν οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, και ιδίως για να αποφευχθεί δυσανάλογος διοικητικός φόρτος για τους οικονομικούς φορείς, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση, κατά περίπτωση για την οικεία ομάδα προϊόντων, να καθορίζει κατώτατα όρια για τη συγκέντρωση ουσιών στο προϊόν ή στα σχετικά συστατικά που ενεργοποιούν την απαίτηση παρακολούθησης, να καθορίζει διαφοροποιημένες προθεσμίες εφαρμογής και, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, να προβλέπει παρεκκλίσεις από την απαίτηση παρακολούθησης. Κατά τον καθορισμό των λεπτομερειών των απαιτούμενων πληροφοριών και των κατώτατων ορίων, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες απαιτήσεις παροχής πληροφοριών και τα κατώτατα όρια βάσει του ενωσιακού δικαίου, ιδίως βάσει του κανονισμού (ΕK) αριθ. 1907/2006 και του κανονισμού (ΕK) αριθ. 1272/2008, και άλλων τομεακών νομοθετικών πράξεων για τα προϊόντα. Παρέκκλιση βάσει της τεχνικής σκοπιμότητας θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε περιπτώσεις που η παρουσία κάποιας ουσίας σε ένα προϊόν δεν μπορεί να επαληθευτεί με τις τεχνολογίες που προς το παρόν έχουμε στη διάθεσή μας.

(32)

Οι απαιτήσεις παροχής πληροφοριών που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να περιλαμβάνουν την απαίτηση διάθεσης ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος. Το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος αποτελεί σημαντικό ψηφιακό εργαλείο για τη διάθεση πληροφοριών σε φορείς σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα και η διαθεσιμότητα ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την ιχνηλασιμότητα από άκρο σε άκρο ενός προϊόντος σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα του. Μεταξύ άλλων, το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος αναμένεται να βοηθά τους πελάτες να κάνουν συνειδητές επιλογές με τη βελτίωση της πρόσβασής τους στις σχετικές πληροφορίες, να επιτρέπει σε οικονομικούς φορείς, ήτοι κατασκευαστές, εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους, εισαγωγείς, διανομείς, εμπόρους και παρόχους υπηρεσιών διεκπεραίωσης παραγγελιών, και άλλους φορείς της αξιακής αλυσίδας, όπως πελάτες, επαγγελματίες επισκευαστές, ανεξάρτητους φορείς, επιχειρήσεις ανακαίνισης, επιχειρήσεις ανακατασκευής, επιχειρήσεις ανακύκλωσης, αρχές εποπτείας της αγοράς και τελωνειακές αρχές, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ερευνητές, συνδικαλιστικές οργανώσεις και την Επιτροπή, ή οποιονδήποτε οργανισμό που ενεργεί για λογαριασμό τους, να έχουν πρόσβαση σε σχετικά δεδομένα, να τα καταχωρίζουν ή να τα επικαιροποιούν, και να δίνει τη δυνατότητα στις αρμόδιες εθνικές αρχές να εκτελούν τα καθήκοντά τους, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η προστασία των εμπιστευτικών επιχειρηματικών πληροφοριών. Για τον σκοπό αυτόν, είναι σημαντικό το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος να είναι φιλικό προς τον χρήστη και τα δεδομένα που περιέχονται σε αυτό να είναι ακριβείς, πλήρεις και επικαιροποιημένες. Το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος θα πρέπει, όπου είναι αναγκαίο, να συμπληρώνεται από μη ψηφιακές μορφές διαβίβασης πληροφοριών, όπως οι πληροφορίες που περιέχονται στο εγχειρίδιο προϊόντος ή σε ετικέτα. Επιπλέον, το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος θα πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιείται για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τη σχετική ομάδα προϊόντων σύμφωνα με άλλη ενωσιακή νομοθεσία.

(33)

Για να ληφθούν υπόψη η φύση του προϊόντος και η αγορά του, οι πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος θα πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά, κατά περίπτωση, κατά την κατάρτιση ειδικών ανά προϊόν κανόνων. Για να βελτιστοποιηθεί η πρόσβαση στα δεδομένα που προκύπτουν και, παράλληλα, να προστατεύονται τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος πρέπει να σχεδιαστεί και να εφαρμοστεί με τρόπο που να καθιστά δυνατή τη διαφοροποιημένη πρόσβαση στα δεδομένα του ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος, ανάλογα με το είδος των δεδομένων και την τυπολογία των ενδιαφερόμενων μερών. Ομοίως, για να αποφευχθεί να επιβαρυνθούν οι εταιρείες και οι πολίτες με δυσανάλογο κόστος σε σχέση με τα ευρύτερα οφέλη, το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος θα πρέπει να αφορά ειδικά το είδος, την παρτίδα ή το μοντέλο προϊόντος, ανάλογα, για παράδειγμα, με την πολυπλοκότητα της αξιακής αλυσίδας, το μέγεθος, τη φύση ή τις επιπτώσεις των εξεταζόμενων προϊόντων. Στις εκτιμήσεις επιπτώσεων που διενεργούνται κατά την κατάρτιση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού θα πρέπει επίσης να αναλύονται το κόστος και τα οφέλη του καθορισμού απαιτήσεων παροχής πληροφοριών μέσω ψηφιακών διαβατηρίων προϊόντων σε επίπεδο μοντέλου, παρτίδας ή είδους. Ο όρος «μοντέλο» συνήθως αναφέρεται σε μια έκδοση ενός προϊόντος στο πλαίσιο της οποίας όλες οι μονάδες φέρουν τα ίδια τεχνικά χαρακτηριστικά που είναι συναφή για τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού και το ίδιο αναγνωριστικό μοντέλο· ο όρος «παρτίδα» συνήθως αναφέρεται σε ένα υποσύνολο κάποιου συγκεκριμένου μοντέλου που συνίσταται από όλα τα προϊόντα που παράγονται σε μια συγκεκριμένη μονάδα παραγωγής μια ορισμένη χρονική στιγμή και ο όρος «είδος» συνήθως αναφέρεται σε ένα μόνο τεμάχιο κάποιου μοντέλου. Στην εκτίμηση επιπτώσεων θα πρέπει επίσης να εξετάζεται, στον βαθμό που το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος βασίζεται σε πρότυπα που δεν είναι δωρεάν, κατά πόσον αυτό είναι κατάλληλο και με ποιους τρόπους μπορεί να αποφευχθεί το δυσανάλογο κόστος για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

(34)

Δεδομένου ότι άλλη ενωσιακή νομοθεσία καθορίζει απαιτήσεις παροχής πληροφοριών για τα προϊόντα και δημιουργεί συστήματα για τη διάθεση πληροφοριών στους οικονομικούς φορείς και τους πελάτες, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει τη σύνδεση των απαιτήσεων παροχής πληροφοριών δυνάμει του παρόντος κανονισμού με τις εν λόγω άλλες απαιτήσεις, όπως η υποχρέωση παροχής δελτίων δεδομένων ασφαλείας για ουσίες και μείγματα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006. Όπου είναι εφικτό, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να συνδέει το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος με υφιστάμενες βάσεις δεδομένων και εργαλεία της Ένωσης, όπως το ευρωπαϊκό μητρώο προϊόντων για την ενεργειακή επισήμανση (EPREL) ή τη βάση δεδομένων για πληροφορίες σχετικά με τις ουσίες που προκαλούν ανησυχία σε αντικείμενα ή σε σύνθετα αντικείμενα (προϊόντα) (SCIP).

(35)

Προκειμένου να μην καθυστερήσει άσκοπα ο καθορισμός απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, με την εξαίρεση εκείνων που αφορούν το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος, ή να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των ψηφιακών διαβατηρίων προϊόντων, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εξαιρεί ομάδες προϊόντων από τις απαιτήσεις που αφορούν το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος όταν δεν υπάρχουν τεχνικές προδιαγραφές σε σχέση με τις βασικές απαιτήσεις για τον τεχνικό σχεδιασμό και τη λειτουργία του ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος. Ομοίως, προκειμένου να αποφευχθεί η περιττή διοικητική επιβάρυνση των οικονομικών φορέων, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εξαιρεί ομάδες προϊόντων από τις απαιτήσεις που αφορούν το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος σε περίπτωση που άλλη ενωσιακή νομοθεσία περιλαμβάνει ήδη σύστημα για την ψηφιακή παροχή πληροφοριών σχετικά με τα προϊόντα, το οποίο επιτρέπει στους φορείς σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα να έχουν πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες για τα προϊόντα και διευκολύνει την επαλήθευση της συμμόρφωσης των προϊόντων από τις αρμόδιες εθνικές αρχές. Οι εξαιρέσεις αυτές θα πρέπει να επανεξετάζονται περιοδικά, λαμβανομένης υπόψη της περαιτέρω διαθεσιμότητας τεχνικών προδιαγραφών.

(36)

Η μοναδική ταυτοποίηση των προϊόντων αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο για την ιχνηλασιμότητα σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού. Ως εκ τούτου, το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος θα πρέπει να συνδέεται με μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό προϊόντος. Επιπλέον, κατά περίπτωση, το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος θα πρέπει να συνδέεται με έναν μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό φορέα και έναν μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό εγκατάστασης που θα επιτρέπει τον εντοπισμό των φορέων και των εγκαταστάσεων παρασκευής που σχετίζονται με το εν λόγω προϊόν. Προκειμένου να διασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα, ο φορέας δεδομένων, ο μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός φορέα και ο μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός εγκατάστασης που καθιστούν δυνατή την ιχνηλασιμότητα θα πρέπει να εκδίδονται σύμφωνα με διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα. Θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, για την τροποποίηση του παρόντος κανονισμού με την αντικατάσταση ή την προσθήκη προτύπων σύμφωνα με τα οποία θα μπορούν να εκδίδονται ο φορέας δεδομένων, ο μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός φορέα και ο μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός εγκατάστασης, λαμβανομένης υπόψη της τεχνικής ή επιστημονικής προόδου. Με τον τρόπο αυτόν αναμένεται να διασφαλιστεί ότι τα δεδομένα που περιέχονται στο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος μπορούν να καταγράφονται και να διαβιβάζονται από όλους τους οικονομικούς φορείς, καθώς και να εξασφαλίζεται η συμβατότητα των μοναδικών αναγνωριστικών κωδικών με εξωτερικά στοιχεία, όπως οι συσκευές σάρωσης. Επιπλέον, τα δεδομένα θα πρέπει να είναι μεταβιβάσιμα μέσω ενός ανοιχτού διαλειτουργικού δικτύου ανταλλαγής δεδομένων χωρίς εγκλωβισμό σε συγκεκριμένο πάροχο.

(37)

Οι ψηφιοποιημένες πληροφορίες σχετικά με το προϊόν και τον κύκλο ζωής του ή, κατά περίπτωση, το διαβατήριό του θα πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμες με τη σάρωση του φορέα δεδομένων, όπως υδατόσημα ή κωδικός ταχείας απόκρισης (QR). Όπου είναι δυνατόν, ο φορέας δεδομένων θα πρέπει να βρίσκεται πάνω στο ίδιο το προϊόν, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα δεδομένα παραμένουν προσβάσιμες καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του. Ωστόσο, θα πρέπει να είναι δυνατές παρεκκλίσεις ανάλογα με τη φύση, το μέγεθος ή τη χρήση των οικείων προϊόντων.

(38)

Για να διασφαλιστεί η πρόσβαση στο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος για την περίοδο που ορίζεται στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, μεταξύ άλλων μετά από αφερεγγυότητα, εκκαθάριση ή παύση της δραστηριότητας στην Ένωση, ο οικονομικός φορέας που διαθέτει το προϊόν στην αγορά θα πρέπει να καθιστά διαθέσιμο εφεδρικό αντίγραφο του ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος μέσω ανεξάρτητου τρίτου παρόχου υπηρεσιών ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος.

(39)

Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική ανάπτυξη του ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος, ο τεχνικός σχεδιασμός, οι απαιτήσεις δεδομένων και η λειτουργία του θα πρέπει να τηρούν ένα σύνολο βασικών τεχνικών απαιτήσεων που παρέχουν τη βάση για τη συνεπή ανάπτυξη του ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος σε όλους τους τομείς. Θα πρέπει να θεσπιστούν τεχνικές προδιαγραφές για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των εν λόγω βασικών απαιτήσεων, είτε με τη μορφή εναρμονισμένων προτύπων των οποίων οι αριθμοί αναφοράς έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε, ως εφεδρική επιλογή, με τη μορφή κοινών προδιαγραφών που θεσπίζονται από την Επιτροπή μέσω εκτελεστικών πράξεων. Ο τεχνικός σχεδιασμός θα πρέπει να διασφαλίζει ότι το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος φέρει δεδομένα με ασφαλή τρόπο, τηρώντας τους κανόνες για την προστασία της ιδιωτικότητας. Είναι αναγκαίο το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος να αναπτυχθεί στο πλαίσιο ανοικτού διαλόγου με τους διεθνείς εταίρους, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι απόψεις τους κατά την ανάπτυξη των τεχνικών προδιαγραφών και να διασφαλιστεί ότι συμβάλλουν στην άρση των εμπορικών φραγμών για πιο πράσινα προϊόντα με εκτενείς κύκλους ζωής και κυκλικότητα, στη μείωση του κόστους για βιώσιμες επενδύσεις, εμπορία και συμμόρφωση και στην υποστήριξη της καινοτομίας. Προκειμένου να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική εφαρμογή τους, είναι σημαντικό οι τεχνικές προδιαγραφές και οι απαιτήσεις που σχετίζονται με την ιχνηλασιμότητα σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα να αναπτυχθούν, στο μέτρο του δυνατού, βάσει συναινετικής προσέγγισης και με τη συμμετοχή, τον ενστερνισμό και την αποτελεσματική συνεργασία διαφόρων φορέων, συμπεριλαμβανομένων φορέων τυποποίησης, κλαδικών ενώσεων, νεοφυών επιχειρήσεων, οργανώσεων καταναλωτών, εμπειρογνωμόνων, μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) και διεθνών εταίρων, συμπεριλαμβανομένων των αναπτυσσόμενων οικονομιών.

(40)

Θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τον σαφή καθορισμό του ρόλου και των αρμοδιοτήτων των διαφόρων φορέων, όπως οι φορείς έκδοσης και οι πάροχοι υπηρεσιών που θα συμμετέχουν στη δημιουργία, την επαλήθευση ταυτότητας, την επεξεργασία και την αποθήκευση δεδομένων και, ενδεχομένως, την απόσυρση σημαντικών στοιχείων του ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος, όπως οι μοναδικοί αναγνωριστικοί κωδικοί και οι φορείς δεδομένων. Η Επιτροπή θα μπορούσε, στον βαθμό αυτόν, να διενεργήσει εκτίμηση επιπτώσεων για να διερευνήσει την καταλληλότητα της ανάπτυξης συστήματος πιστοποίησης για τους παρόχους υπηρεσιών ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος.

(41)

Για να διασφαλιστεί ότι το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος είναι ευπροσάρμοστο, ευέλικτο, έχει ως γνώμονα την αγορά και εξελίσσεται σύμφωνα με τα επιχειρηματικά μοντέλα, τις αγορές και την καινοτομία, θα πρέπει να βασίζεται σε αποκεντρωμένο σύστημα δεδομένων, το οποίο θα δημιουργήσουν και θα διαχειρίζονται οι οικονομικοί φορείς. Ωστόσο, για σκοπούς επιβολής και παρακολούθησης, είναι αναγκαίο οι αρμόδιες εθνικές αρχές και η Επιτροπή να έχουν άμεση πρόσβαση σε αρχείο όλων των μοναδικών αναγνωριστικών κωδικών που συνδέονται με τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά ή τίθενται σε λειτουργία. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή θα πρέπει να δημιουργήσει και να διαχειρίζεται μητρώο ψηφιακών διαβατηρίων προϊόντων για την αποθήκευση των εν λόγω δεδομένων («μητρώο»). Όταν απαιτείται για την περαιτέρω διευκόλυνση της επιβολής, η Επιτροπή θα πρέπει, κατά περίπτωση, να προσδιορίζει και άλλα δεδομένα που περιλαμβάνονται στο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος τα οποία πρέπει να αποθηκεύονται στο μητρώο.

(42)

Η Επιτροπή θα πρέπει να δημιουργήσει και να συντηρεί μια φιλική προς τον χρήστη και δημόσια διαθέσιμη διαδικτυακή πύλη όπου τα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως οι πελάτες, οι οικονομικοί φορείς και άλλοι σχετικοί φορείς, έχουν πρόσβαση στα δεδομένα που περιλαμβάνονται στα διαβατήρια προϊόντων και τη δυνατότητα αναζήτησης και σύγκρισης των δεδομένων που περιέχονται στα εν λόγω διαβατήρια σύμφωνα με τα αντίστοιχα δικαιώματα πρόσβασης που προβλέπονται στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που καθορίζουν τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού. Η διαδικτυακή πύλη θα πρέπει να παρέχει συνδέσμους προς δεδομένα τα οποία ο οικονομικός φορέας έχει ήδη αποθηκεύσει στο αποκεντρωμένο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος του.

(43)

Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δυνάμει του παρόντος κανονισμού πρέπει να συμμορφώνεται προς τους ισχύοντες κανόνες για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τις αρμόδιες εθνικές αρχές εντός των κρατών μελών πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (37) με ιδιαίτερη προσοχή στις αρχές της προστασίας των δεδομένων ήδη από τον σχεδιασμό και εξ ορισμού. Οποιαδήποτε επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Επιτροπή, ιδίως εκείνων που αποθηκεύονται στο μητρώο, πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (38). Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των πελατών δεν θα πρέπει να αποθηκεύονται στο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος.

(44)

Η αποτελεσματική επιβολή της νομοθεσίας όσον αφορά τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά της Ένωσης, είτε παράγονται στην εγχώρια αγορά είτε εισάγονται, έχει ουσιαστική σημασία για την επίτευξη των στόχων του παρόντος κανονισμού. Ως εκ τούτου, όταν η Επιτροπή έχει δημιουργήσει το μητρώο, οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να έχουν άμεση πρόσβαση σε αυτό μέσω του περιβάλλοντος ενιαίας θυρίδας της ΕΕ για τα τελωνεία που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (39). Ο ρόλος των τελωνειακών αρχών θα πρέπει να συνίσταται στο να επαληθεύουν τουλάχιστον ότι ο μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός καταχώρισης ενός προϊόντος απαιτείται να έχει παρασχεθεί ή να έχει διατεθεί σε αυτές και ο σχετικός κωδικός εμπορευμάτων αντιστοιχούν στα δεδομένα που είναι αποθηκευμένα στο μητρώο. Αυτό θα επιτρέψει στις τελωνειακές αρχές να επαληθεύουν την ύπαρξη ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος για τα εισαγόμενα προϊόντα. Κατά περίπτωση, η Επιτροπή θα πρέπει να καθορίσει στην εκτελεστική της πράξη σχετικά με το μητρώο τις αναγκαίες υποχρεώσεις των οικονομικών φορέων να επικαιροποιούν τα δεδομένα που είναι αποθηκευμένα στο μητρώο.

(45)

Τα δεδομένα που περιλαμβάνονται στο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος αποσκοπούν στο να επιτρέψουν στις τελωνειακές αρχές να ενισχύσουν και να διευκολύνουν τη διαχείριση των κινδύνων και να καταστήσουν τους ελέγχους στα σύνορα καλύτερα στοχευμένους. Ως εκ τούτου, οι τελωνειακές αρχές θα πρέπει να είναι σε θέση να ανακτούν και να χρησιμοποιούν τα δεδομένα που περιλαμβάνονται στο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος και στο σχετικό μητρώο για την εκτέλεση των καθηκόντων τους σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης κινδύνων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (40).

(46)

Για να εξασφαλιστεί η στροφή των καταναλωτών σε βιώσιμες επιλογές, οι ετικέτες θα πρέπει, όταν απαιτείται από τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, να παρέχουν σαφείς και εύκολα κατανοητές πληροφορίες που επιτρέπουν την αποτελεσματική σύγκριση των προϊόντων, για παράδειγμα με την αναγραφή κατηγοριών επιδόσεων. Ειδικά για τους καταναλωτές, οι φυσικές ετικέτες μπορούν να αποτελέσουν πρόσθετη πηγή πληροφοριών στον τόπο πώλησης. Θα πρέπει να παρέχουν στους καταναλωτές γρήγορη οπτική βάση χάρη στην οποία θα μπορούν να κάνουν διάκριση μεταξύ προϊόντων με βάση τις επιδόσεις τους σε σχέση με συγκεκριμένη παράμετρο προϊόντος ή σύνολο παραμέτρων προϊόντος. Θα πρέπει επίσης, κατά περίπτωση, να καθιστούν δυνατή την πρόσβαση σε πρόσθετες πληροφορίες με την αναγραφή συγκεκριμένων στοιχείων αναφοράς, όπως διευθύνσεις ιστοτόπων, δυναμικοί κωδικοί ταχείας απόκρισης (QR), σύνδεσμοι προς ετικέτες στο διαδίκτυο ή οποιοδήποτε κατάλληλο μέσο προσανατολισμένο στον καταναλωτή. Η Επιτροπή θα πρέπει να ορίσει στη σχετική κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο παρουσίασης των εν λόγω ετικετών, μεταξύ άλλων στην περίπτωση των επιγραμμικών εξ αποστάσεως πωλήσεων, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις για τους πελάτες και τους οικονομικούς φορείς και τα χαρακτηριστικά των οικείων προϊόντων. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να απαιτήσει να τυπώνεται η ετικέτα επί της συσκευασίας του προϊόντος.

(47)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/1369, ο οποίος καθορίζει το πλαίσιο για την ενεργειακή σήμανση εφαρμόζεται, παράλληλα με τον παρόντα κανονισμό, στα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα. Οι ενεργειακές ετικέτες αποτελούν επιτυχημένο μέσο παροχής κατάλληλων πληροφοριών στους καταναλωτές όσον αφορά συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα. Οι κατηγορίες επιδόσεων που καθορίζονται βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει, κατά περίπτωση, να ενσωματώνονται στην ενεργειακή ετικέτα ως συμπληρωματικές πληροφορίες, όπως προβλέπεται στο άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1369. Στις περιπτώσεις που οι σχετικές πληροφορίες για τις επιδόσεις ενός προϊόντος σε σχέση με μια παράμετρο προϊόντος δεν μπορούν να συμπεριληφθούν ως συμπληρωματικές πληροφορίες στην ενεργειακή ετικέτα, η Επιτροπή θα πρέπει, κατά περίπτωση, να είναι σε θέση να ζητήσει τη δημιουργία ετικέτας σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, αντί της ενεργειακής ετικέτας, στην οποία μπορούν επίσης να ενσωματωθούν οι σχετικές πληροφορίες για την ενεργειακή ετικέτα.

(48)

Οι καταναλωτές πρέπει να προστατεύονται από παραπλανητικές πληροφορίες που θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν τις επιλογές τους για πιο βιώσιμα προϊόντα. Για τον λόγο αυτόν, θα πρέπει να απαγορεύεται η διάθεση στην αγορά ή η θέση σε λειτουργία προϊόντων που φέρουν ή συνοδεύονται από ετικέτες οι οποίες ενδέχεται να παραπλανήσουν ή να προκαλέσουν σύγχυση στους πελάτες μέσω της απομίμησης ετικετών που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, ή που συνοδεύονται από οποιαδήποτε άλλη πληροφορία η οποία ενδέχεται να παραπλανήσει ή να προκαλέσει σύγχυση στους πελάτες σε σχέση με τις σημάνσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό. Το οικολογικό σήμα της ΕΕ και άλλα επίσημα αναγνωρισμένα σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο οικολογικά σήματα EN ISO 14024 τύπου I δεν πρέπει να θεωρείται ότι παραπλανούν ή προκαλούν σύγχυση, υπό την προϋπόθεση ότι τα κριτήρια που καθορίζονται στο πλαίσιο της εν λόγω σήμανσης είναι τουλάχιστον εξίσου αυστηρά με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού.

(49)

Προκειμένου να επιτευχθούν με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και να καλυφθούν πρώτα τα προϊόντα με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο, η Επιτροπή θα πρέπει να προβεί σε ιεράρχηση των προϊόντων που θα ρυθμιστούν βάσει του παρόντος κανονισμού και των απαιτήσεων που θα ισχύουν γι’ αυτά. Με βάση τη διαδικασία που ακολουθείται για την ιεράρχηση δυνάμει της οδηγίας 2009/125/ΕΚ, η Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει πρόγραμμα εργασίας, το οποίο θα καλύπτει τουλάχιστον τρία έτη και θα καθορίζει κατάλογο των ομάδων προϊόντων για τις οποίες προτίθεται να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, καθώς και τις πτυχές των προϊόντων για τις οποίες προτίθεται να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις οριζόντιας εφαρμογής. Η Επιτροπή θα πρέπει να βασίσει την ιεράρχησή της σε σύνολο κριτηρίων που θα αφορούν ιδίως τη δυνητική συμβολή των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων στην επίτευξη των κλιματικών, περιβαλλοντικών και ενεργειακών στόχων της Ένωσης και τη δυνατότητά τους να βελτιώσουν τις πτυχές των προϊόντων που επιλέγονται χωρίς να οδηγήσουν σε δυσανάλογο κόστος για το κοινό και τους οικονομικούς φορείς. Θα πρέπει επίσης να ζητηθεί η γνώμη των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων μερών μέσω ενός φόρουμ οικολογικού σχεδιασμού που θα θεσπιστεί από την Επιτροπή. Λόγω της συμπληρωματικότητας μεταξύ του παρόντος κανονισμού και του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1369 για τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα, τα χρονοδιαγράμματα για το πρόγραμμα εργασίας βάσει του παρόντος κανονισμού και το πρόγραμμα εργασίας που προβλέπεται στο άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1369 θα πρέπει να εναρμονιστούν. Κατά την ιεράρχηση των ενδιάμεσων προϊόντων, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις συνέπειες για τα τελικά προϊόντα που παράγονται από τα εν λόγω ενδιάμεσα προϊόντα. Δεδομένης της σημασίας τους για την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της Ένωσης, τα προγράμματα εργασίας θα πρέπει να περιλαμβάνουν επαρκή αριθμό δράσεων σε σχέση με συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα. Τα οχήματα όπως αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 167/2013, στο άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 168/2013 και στο άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/858 υπόκεινται ήδη σε ολοκληρωμένες διατάξεις, συμπεριλαμβανομένων ειδικών περιβαλλοντικών απαιτήσεων και, ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να τους δίνεται προτεραιότητα για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού. Για το πρώτο πρόγραμμα εργασίας, η Επιτροπή θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα στον σίδηρο, τον χάλυβα, το αλουμίνιο, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, ιδίως τα ενδύματα και τα υποδήματα, τα έπιπλα, συμπεριλαμβανομένων των στρωμάτων, τα ελαστικά, τα απορρυπαντικά, τα χρώματα, τα λιπαντικά, τις χημικές ουσίες, τα προϊόντα τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών και άλλα ηλεκτρονικά και συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα, για τα οποία πρέπει να καθοριστούν για πρώτη φορά απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού ή για τα οποία τα υφιστάμενα μέτρα που εγκρίνονται δυνάμει της οδηγίας 2009/125/ΕΚ πρόκειται να επανεξεταστούν βάσει του παρόντος κανονισμού. Η Επιτροπή θα πρέπει να παρέχει κατάλληλη αιτιολόγηση σε περίπτωση που αποφασίσει να τροποποιήσει τον εν λόγω κατάλογο.

(50)

Η τσιμεντοβιομηχανία, ως ένας από τους τομείς με τη μεγαλύτερη ένταση ενέργειας, υλικών και άνθρακα, ευθύνεται σήμερα για το 7 % περίπου των παγκόσμιων εκπομπών CO2 και το 4 % των εκπομπών CO2 της Ένωσης, γεγονός που την καθιστά κομβικό τομέα για την ευθυγράμμιση με τη συμφωνία του Παρισιού και τους κλιματικούς στόχους της Ένωσης το συντομότερο δυνατόν. Ενώ τα δομικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένου του τσιμέντου, πρέπει να καλύπτονται από κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση εναρμονισμένων όρων εμπορίας δομικών προϊόντων («κανονισμός δομικών προϊόντων»), παραμένουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Για να αποφευχθεί η έλλειψη απαιτήσεων για τα προϊόντα που χρειάζονται επειγόντως για την επίτευξη των στόχων μας για το κλίμα και το περιβάλλον, απουσία επαρκών απαιτήσεων επιδόσεων και απαιτήσεων παροχής πληροφοριών για τα εν λόγω προϊόντα στο πλαίσιο του κανονισμού δομικών προϊόντων, η Επιτροπή θα πρέπει να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για το τσιμέντο το νωρίτερο στις 31 Δεκεμβρίου 2028 και το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 2030.

(51)

Όσον αφορά τα δομικά προϊόντα, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καθορίζει απαιτήσεις για τα τελικά προϊόντα μόνον όταν οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τον κανονισμό δομικών προϊόντων και η εφαρμογή του είναι απίθανο να επιτύχουν επαρκώς τους στόχους περιβαλλοντικής βιωσιμότητας που επιδιώκονται με τον παρόντα κανονισμό. Επιπλέον, κατά τη διαμόρφωση των προγραμμάτων εργασίας, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη ότι, σε συνέχεια της τρέχουσας πρακτικής, ο κανονισμός δομικών προϊόντων δίνει προτεραιότητα στις απαιτήσεις βιωσιμότητας που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό για τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα που είναι επίσης δομικά προϊόντα. Τέτοια προϊόντα είναι, για παράδειγμα, οι θερμαντήρες, οι λέβητες, οι αντλίες θερμότητας, οι συσκευές θέρμανσης νερού και χώρου, οι ανεμιστήρες, τα συστήματα ψύξης και εξαερισμού και τα φωτοβολταϊκά προϊόντα (εξαιρουμένων των φωτοβολταϊκών συλλεκτών που είναι ενσωματωμένοι σε κτίρια). Ο κανονισμός δομικών προϊόντων μπορεί εφαρμόζεται στα εν λόγω προϊόντα με συμπληρωματικό τρόπο, όπου απαιτείται, κυρίως σε σχέση με τις πτυχές ασφάλειας, λαμβανομένων επίσης υπόψη άλλων ενωσιακών νομοθετικών πράξεων σχετικά με προϊόντα όπως οι συσκευές αερίου, ο εξοπλισμός χαμηλής τάσης και τα μηχανήματα.

(52)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή διαβούλευση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, η Επιτροπή θα πρέπει να συστήσει ένα φόρουμ οικολογικού σχεδιασμού, αποτελούμενο από εμπειρογνώμονες που ορίζονται από τα κράτη μέλη και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως εκπρόσωποι της βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ και της βιοτεχνίας, των κοινωνικών επιχειρήσεων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων, των εμπόρων, των λιανοπωλητών, των εισαγωγέων, των οργανώσεων καταναλωτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων, των φορέων που συμμετέχουν σε δραστηριότητες κυκλικής οικονομίας, των ευρωπαϊκών οργανισμών τυποποίησης, καθώς και των ερευνητών. Στο πλαίσιο του φόρουμ οικολογικού σχεδιασμού, η Επιτροπή θα πρέπει να συγκροτήσει ομάδα εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών, η οποία θα πρέπει να συμβάλει στην κατάρτιση νέων απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, στην αξιολόγηση των μέτρων αυτορρύθμισης, στην ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με μέτρα για την ενίσχυση της συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό, όπως εκπαιδευτικές και ενημερωτικές εκστρατείες ή παροχή στήριξης των ΜΜΕ, καθώς και στον καθορισμό προτεραιοτήτων.

(53)

Προκειμένου να ενθαρρυνθεί η αυτορρύθμιση ως έγκυρη εναλλακτική λύση αντί των ρυθμιστικών προσεγγίσεων, ο παρών κανονισμός θα πρέπει, έχοντας ως βάση την οδηγία 2009/125/ΕΚ, να περιλαμβάνει τη δυνατότητα της βιομηχανίας να υποβάλλει μέτρα αυτορρύθμισης για προϊόντα ή ομάδες προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα εργασίας. Τα μέτρα αυτορρύθμισης θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τους στόχους του παρόντος κανονισμού. Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει τα μέτρα αυτορρύθμισης που προτείνει η βιομηχανία, μαζί με τις πληροφορίες και τα αποδεικτικά στοιχεία που υποβάλλουν οι υπογράφοντες, υπό το πρίσμα, μεταξύ άλλων, των διεθνών εμπορικών δεσμεύσεων της Ένωσης και της ανάγκης να διασφαλιστεί η συνεκτικότητα με το ενωσιακό δίκαιο. Είναι επίσης σκόπιμο, λαμβανομένων υπόψη, για παράδειγμα, των σχετικών εξελίξεων στην αγορά ή των τεχνολογικών εξελίξεων στο πλαίσιο της οικείας ομάδας προϊόντων, να μπορεί η Επιτροπή να ζητεί αναθεωρημένη έκδοση του μέτρου αυτορρύθμισης όποτε κρίνεται αναγκαίο. Από τη στιγμή που ένα μέτρο αυτορρύθμισης παρατίθεται σε εκτελεστική πράξη περιέχουσα κατάλογο των μέτρων αυτορρύθμισης που πληρούν τα κριτήρια του παρόντος κανονισμού, οι οικονομικοί φορείς έχουν θεμιτή προσδοκία ότι η Επιτροπή πρώτα θα εξετάσει το περιεχόμενο ενός τέτοιου μέτρου, προτού προτείνει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για τη σχετική συγκεκριμένη ομάδα προϊόντων. Ωστόσο, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να θεσπίζει απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού που ισχύουν και για ορισμένα ή όλα τα προϊόντα που καλύπτονται από αναγνωρισμένο μέτρο αυτορρύθμισης για τις πτυχές προϊόντων που δεν καλύπτονται από το εν λόγω μέτρο αυτορρύθμισης. Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι ένα μέτρο αυτορρύθμισης δεν πληροί πλέον τα κριτήρια που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, θα πρέπει να το διαγράφει από την εν λόγω εκτελεστική πράξη. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να είναι δυνατόν να καθοριστούν απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού για τις ομάδες προϊόντων τις οποίες αφορούσε προηγουμένως το εν λόγω μέτρο αυτορρύθμισης.

(54)

Οι ΜΜΕ θα μπορούσαν να επωφεληθούν σε μεγάλο βαθμό από την αύξηση της ζήτησης για βιώσιμα προϊόντα, αλλά θα μπορούσαν επίσης να αντιμετωπίσουν πρόσθετο κόστος και δυσκολίες λόγω ορισμένων απαιτήσεων. Κατά τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο τους στις ΜΜΕ, ιδίως στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται στον σχετικό τομέα προϊόντων. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να παρέχουν, στους αντίστοιχους τομείς αρμοδιότητάς τους, επαρκείς πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων κατευθυντήριων γραμμών, να παρέχουν στοχευμένη και εξειδικευμένη κατάρτιση και να παρέχουν ειδική βοήθεια και στήριξη, συμπεριλαμβανομένης χρηματοδοτικής στήριξης, σε ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή προϊόντων για τα οποία καθορίζονται απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού. Οι δράσεις αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τις ομάδες προϊόντων στις οποίες η παρουσία ΜΜΕ είναι ουσιαστική. Η Επιτροπή θα πρέπει, κατά περίπτωση, να στηρίζει τον υπολογισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος προϊόντος παρέχοντας ψηφιακά εργαλεία, όπως εργαλεία για τον υπολογισμό της αξιολόγησης του κύκλου ζωής, και να στηρίζει την εφαρμογή του ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος. Είναι σημαντικό η Επιτροπή να παρέχει χρηματοδοτική στήριξη στους εκπροσώπους των ΜΜΕ, ιδίως των πολύ μικρών επιχειρήσεων, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική συμμετοχή τους στο φόρουμ οικολογικού σχεδιασμού και να παρέχει στις ΜΜΕ εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες σχετικά με τη χρηματοδοτική στήριξη και τα προγράμματα που διατίθενται. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν μέτρα σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Κατά την ανάπτυξη και την εφαρμογή των εν λόγω δράσεων, τα κράτη μέλη μπορούν να βασίζονται στη στήριξη που παρέχεται από ενωσιακά προγράμματα και πρωτοβουλίες για τις ΜΜΕ.

(55)

Η καταστροφή μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων, όπως τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα υποδήματα, από τους οικονομικούς φορείς ανάγεται σε ευρέως διαδεδομένο περιβαλλοντικό πρόβλημα σε ολόκληρη την Ένωση, ιδίως λόγω της ταχείας αύξησης των επιγραμμικών πωλήσεων. Ισοδυναμεί με απώλεια πολύτιμων οικονομικών πόρων, καθώς τα εμπορεύματα παράγονται, μεταφέρονται και στη συνέχεια καταστρέφονται χωρίς ποτέ να χρησιμοποιούνται για τον σκοπό για τον οποίο προορίζονται. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο, για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, να θεσπίσει ο παρών κανονισμός πλαίσιο για την πρόληψη της καταστροφής μη πωληθέντων προϊόντων που προορίζονται κυρίως για τους καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων που δεν έχουν διατεθεί προς πώληση ή των προϊόντων που έχουν επιστραφεί από τους καταναλωτές βάσει του δικαιώματος υπαναχώρησης τους, όπως ορίζεται στην οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (41) ή κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε μεγαλύτερης περιόδου υπαναχώρησης που προβλέπεται από τον έμπορο. Η έννοια της καταστροφής κατά τα οριζόμενα στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να καλύπτει τις τρεις τελευταίες δραστηριότητες της ιεράρχησης των αποβλήτων, ήτοι την ανακύκλωση, την άλλου είδους ανάκτηση και τη διάθεση. Η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, συμπεριλαμβανομένης της ανακαίνισης και της ανακατασκευής, δεν θα πρέπει να λογίζεται ως καταστροφή. Με την πρόληψη της καταστροφής θα μειωθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των εν λόγω προϊόντων με τη μείωση της παραγωγής αποβλήτων και με την αποθάρρυνση της υπερπαραγωγής προϊόντων. Οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για να αποτρέπουν την ανάγκη καταστροφής των μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων. Επιπλέον, δεδομένου ότι αρκετά κράτη μέλη έχουν θεσπίσει εθνική νομοθεσία σχετικά με την καταστροφή μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων, δημιουργώντας έτσι στρεβλώσεις στην αγορά, απαιτούνται εναρμονισμένοι κανόνες για την καταστροφή των μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι διανομείς, οι έμποροι λιανικής πώλησης και άλλοι οικονομικοί φορείς υπόκεινται στους ίδιους κανόνες και στα ίδια κίνητρα σε όλα τα κράτη μέλη.

(56)

Για την αποθάρρυνση της καταστροφής μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων και για την περαιτέρω παραγωγή δεδομένων σχετικά με τη συχνότητα χρήσης αυτής της πρακτικής, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να θεσπίσει υποχρέωση διαφάνειας για τους οικονομικούς φορείς, εξαιρουμένων των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων, απαιτώντας από αυτούς να δημοσιοποιούν πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό και το βάρος των μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων που απορρίπτονται ετησίως τουλάχιστον σε εύκολα προσβάσιμη σελίδα στον ιστότοπό τους. Κατά περίπτωση, θα πρέπει επίσης να έχουν τη δυνατότητα να συμπεριλαμβάνουν τις εν λόγω πληροφορίες στις εκθέσεις διαχείρισής τους σύμφωνα με την οδηγία 2013/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (42). Η υποχρέωση θα πρέπει να αρχίσει να εφαρμόζεται στις μεσαίες επιχειρήσεις έξι έτη από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού. Ο οικονομικός φορέας θα πρέπει να επισημαίνει το είδος ή την κατηγορία των προϊόντων, τους λόγους απόρριψής των προϊόντων και της παράδοσής τους για επακόλουθες εργασίες επεξεργασίας αποβλήτων, καθώς και τα μέτρα που λαμβάνονται και εκείνα που προβλέπονται για την πρόληψη της καταστροφής των μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων.

(57)

Οι αδικαιολόγητα υψηλοί όγκοι παραγωγής και η σύντομη διάρκεια χρήσης των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, από τα οποία τα είδη ένδυσης αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο της κατανάλωσης στην Ένωση, επιφέρουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 30ής Μαρτίου 2022 με τίτλο «Στρατηγική της ΕΕ για βιώσιμα και κυκλικά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα». Μεταξύ των ειδών που, σύμφωνα με πληροφορίες, καταστρέφονται συγκαταλέγονται κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που παρήχθησαν πρόσφατα αλλά δεν πωλήθηκαν, και ιδίως είδη ένδυσης. Θα πρέπει να δίνεται μεγαλύτερη αξία στα ενδύματα, να χρησιμοποιούνται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και να τυγχάνουν μεγαλύτερης φροντίδας απ’ ό,τι ισχύει στη σύγχρονη γρήγορη μόδα. Από την άποψη μιας κυκλικής οικονομίας, τέτοια κατασπατάληση πολύτιμων πόρων βρίσκεται σαφώς στον αντίποδα των στόχων του παρόντος κανονισμού. Ως εκ τούτου, δικαιολογείται η απαγόρευση της καταστροφής των μη πωληθέντων καταναλωτικών ενδυμάτων και συμπληρωμάτων ένδυσης, καθώς και των υποδημάτων.

(58)

Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της καταστροφής άλλων τύπων μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, για την τροποποίηση του παρόντος κανονισμού με την προσθήκη νέων προϊόντων στον κατάλογο καταναλωτικών προϊόντων των οποίων απαγορεύεται η καταστροφή από οικονομικούς φορείς. Δεδομένου του ευρέος φάσματος προϊόντων που μπορούν ενδεχομένως να καταστρέφονται χωρίς ποτέ να πωληθούν ή να χρησιμοποιηθούν, είναι αναγκαίο η Επιτροπή να αξιολογήσει σε ποιόν βαθμό πραγματοποιείται στην πράξη η καταστροφή των εν λόγω προϊόντων, λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που παρέχουν οι οικονομικοί φορείς, κατά περίπτωση. Για να διασφαλιστεί ότι η υποχρέωση αυτή είναι αναλογική, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τον καθορισμό ειδικών παρεκκλίσεων βάσει των οποίων μπορεί να εξακολουθήσει να επιτρέπεται η καταστροφή μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων, για παράδειγμα λόγω ανησυχιών για την υγεία και την ασφάλεια. Για να παρακολουθείται η αποτελεσματικότητα της εν λόγω απαγόρευσης και να αποθαρρύνεται η καταστρατήγηση, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να υποχρεούνται να δημοσιοποιούν τον αριθμό και το βάρος των μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων που απορρίφθηκαν, τους λόγους απόρριψης των εν λόγω προϊόντων και τις ισχύουσες παρεκκλίσεις. Τέλος, για να αποφευχθεί τυχόν περιττή διοικητική επιβάρυνση για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, θα πρέπει να εξαιρούνται από την απαγόρευση καταστροφής συγκεκριμένων προϊόντων που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Η εν λόγω απαγόρευση θα πρέπει να αρχίσει να εφαρμόζεται στις μεσαίες επιχειρήσεις έξι έτη μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού. Ωστόσο, όταν υπάρχουν εύλογες αποδείξεις ότι οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την καταστρατήγηση της απαγόρευσης αυτής, η Επιτροπή θα πρέπει να μπορεί να απαιτεί σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για ορισμένες ομάδες προϊόντων η απαγόρευση καταστροφής των μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων ή η υποχρέωση δημοσιοποίησης να ισχύουν για τις εν λόγω επιχειρήσεις για συγκεκριμένα προϊόντα.

(59)

Δεν θα πρέπει να απαγορεύεται στα κράτη μέλη να θεσπίζουν ή να διατηρούν εθνικά μέτρα όσον αφορά την καταστροφή μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων για προϊόντα που δεν υπόκεινται στην απαγόρευση δυνάμει του παρόντος κανονισμού, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα αυτά συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο.

(60)

Με βάση τις πληροφορίες που κοινοποιούνται από τους οικονομικούς φορείς και άλλα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία, η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιεύει στον ιστότοπό της ενοποιημένες πληροφορίες σχετικά με την καταστροφή μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων και να προσδιορίζει στο πρόγραμμα εργασίας τα προϊόντα για τα οποία θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο απαγόρευσης καταστροφής. Θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο να συμπεριληφθεί στο πρώτο πρόγραμμα εργασίας ο ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός.

(61)

Οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι για τη συμμόρφωση των προϊόντων με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, σε σχέση με τους αντίστοιχους ρόλους τους στην αλυσίδα εφοδιασμού, ώστε να διασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εν λόγω προϊόντων στην εσωτερική αγορά και να βελτιώνεται η βιωσιμότητά τους. Οι οικονομικοί φορείς που παρεμβαίνουν στην αλυσίδα εφοδιασμού και διανομής θα πρέπει να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα ώστε να εξασφαλίζουν ότι καθιστούν διαθέσιμα στην αγορά μόνο προϊόντα που είναι σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με αυτόν.

(62)

Καθώς οι κατασκευαστές γνωρίζουν λεπτομερώς τη διαδικασία σχεδιασμού και παραγωγής, θα πρέπει να είναι αρμόδιοι για τη διενέργεια της εφαρμοστέας διαδικασίας αξιολόγησης της συμμόρφωσης ή την ανάθεση της διενέργειάς της σε τρίτους εξ ονόματός τους.

(63)

Για να διαφυλαχθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι τα προϊόντα από τρίτες χώρες που εισέρχονται στην αγορά της Ένωσης συμμορφώνονται με τον παρόντα κανονισμό και με τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται δυνάμει αυτού είτε εισάγονται ως προϊόντα είτε ως συστατικά μέρη είτε ως ενδιάμεσα προϊόντα. Ειδικότερα, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι οι κατασκευαστές έχουν διενεργήσει τις κατάλληλες διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης όσον αφορά τα εν λόγω προϊόντα. Ως εκ τούτου, θα πρέπει επίσης να απαιτείται από τους εισαγωγείς να διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα που διαθέτουν στην αγορά συμμορφώνονται με τις εν λόγω απαιτήσεις και ότι η σήμανση CE και ο φάκελος που καταρτίζουν οι κατασκευαστές είναι στη διάθεση των αρμόδιων εθνικών αρχών για έλεγχο. Θα πρέπει επίσης να απαιτείται από τους εισαγωγείς να εξασφαλίζουν, κατά περίπτωση, τη διαθεσιμότητα ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος για τα εν λόγω προϊόντα.

(64)

Κατά τη διάθεση προϊόντος στην αγορά, οι εισαγωγείς θα πρέπει να αναγράφουν στο προϊόν το όνομα, την καταχωρισμένη εμπορική επωνυμία ή το καταχωρισμένο εμπορικό σήμα τους, καθώς και την ταχυδρομική διεύθυνση και τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας με τα οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί επικοινωνία με αυτούς. Θα πρέπει να προβλέπονται παρεκκλίσεις όταν το μέγεθος του προϊόντος δεν επιτρέπει την αναγραφή των ενδείξεων αυτών ή όταν οι εισαγωγείς θα έπρεπε να ανοίξουν τη συσκευασία για να τοποθετήσουν το όνομα και τη διεύθυνση στο προϊόν ή όταν το μέγεθος του προϊόντος είναι πολύ μικρό για να τοποθετηθούν οι πληροφορίες αυτές.

(65)

Δεδομένου ότι οι διανομείς καθιστούν προϊόντα διαθέσιμα στην αγορά μετά τη διάθεσή των εν λόγω προϊόντων στην αγορά από τον κατασκευαστή ή τον εισαγωγέα, θα πρέπει να ενεργούν με τη δέουσα προσοχή σε σχέση με τις ισχύουσες απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού. Οι διανομείς θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι ο τρόπος με τον οποίο χειρίζονται τα προϊόντα δεν επηρεάζει αρνητικά τη συμμόρφωσή των εν λόγω προϊόντων με τον παρόντα κανονισμό ή τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται δυνάμει αυτού.

(66)

Δεδομένου ότι οι διανομείς και οι εισαγωγείς βρίσκονται κοντά στην αγορά και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της συμμόρφωσης των προϊόντων, θα πρέπει να συμμετέχουν στα καθήκοντα εποπτείας της αγοράς που εκτελούνται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές και θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι να συμμετέχουν ενεργά, παρέχοντας στις εν λόγω αρχές όλες τις αναγκαίες πληροφορίες που αφορούν το οικείο προϊόν.

(67)

Δεδομένου ότι οι έμποροι προσφέρουν προϊόντα προς πώληση, μίσθωση ή πώληση με δόσεις ή εκθέτουν προϊόντα σε πελάτες ή εγκαταστάτες, είναι αναγκαίο οι έμποροι να διασφαλίζουν ότι οι πελάτες τους, συμπεριλαμβανομένων των δυνητικών πελατών, μπορούν να έχουν αποτελεσματική πρόσβαση στις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του παρόντος κανονισμού, μεταξύ άλλων και στην περίπτωση εξ αποστάσεως πωλήσεων. Ειδικότερα, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να επιβάλλει στους εμπόρους την υποχρέωση να διασφαλίζουν ότι το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος είναι προσβάσιμο από τους πελάτες τους, συμπεριλαμβανομένων των δυνητικών πελατών, και ότι οι ετικέτες είναι ευδιάκριτες, σύμφωνα με τις ισχύουσες απαιτήσεις. Οι έμποροι θα πρέπει να συμμορφώνεται με την εν λόγω υποχρέωση κάθε φορά που το προϊόν προσφέρεται προς πώληση, μίσθωση ή πώληση με δόσεις.

(68)

Για να διευκολύνεται η επιλογή πιο βιώσιμων προϊόντων, οι ετικέτες, όπου απαιτούνται, θα πρέπει να παρουσιάζονται με ευδιάκριτο και αναγνωρίσιμο τρόπο. Θα πρέπει να είναι αναγνωρίσιμές ως ετικέτες που ανήκουν στο εν λόγω προϊόν, χωρίς να πρέπει οι πελάτες, συμπεριλαμβανομένων των δυνητικών πελατών, να διαβάσουν την εμπορική ονομασία και τον αριθμό μοντέλου στις ετικέτες. Οι ετικέτες θα πρέπει να προσελκύουν την προσοχή των πελατών κατά την περιήγησή τους στα προϊόντα που εκτίθενται. Για να διασφαλίζεται ότι οι ετικέτες είναι προσβάσιμες από τους πελάτες όταν εξετάζουν το ενδεχόμενο αγοράς, τόσο ο έμπορος όσο και ο υπεύθυνος οικονομικός φορέας θα πρέπει να παρουσιάζουν τις ετικέτες όποτε διαφημίζουν το προϊόν, μεταξύ άλλων και σε περιπτώσεις πωλήσεων εξ αποστάσεως, συμπεριλαμβανομένων των επιγραμμικών πωλήσεων.

(69)

Οι εισαγωγείς ή διανομείς οι οποίοι είτε διαθέτουν στην αγορά προϊόν που καλύπτεται από κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό υπό την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα τους είτε τροποποιούν το εν λόγω προϊόν πριν τεθεί σε λειτουργία κατά τρόπο που ενδέχεται να επηρεάσει τη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό ή με τη σχετική κατ’ εξουσιοδότηση πράξη θα πρέπει να θεωρούνται ο κατασκευαστής και θα πρέπει να αναλαμβάνουν τις υποχρεώσεις του κατασκευαστή.

(70)

Οι πάροχοι επιγραμμικών αγορών διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην αλυσίδα εφοδιασμού, επιτρέποντας στους οικονομικούς φορείς να προσεγγίζουν μεγάλο αριθμό πελατών. Δεδομένου του σημαντικού ρόλου τους ως διαμεσολαβητών μεταξύ οικονομικών φορέων και πελατών κατά την πώληση προϊόντων, οι πάροχοι επιγραμμικών αγορών θα πρέπει να αναλαμβάνουν την ευθύνη για την αντιμετώπιση της πώλησης προϊόντων που δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, και θα πρέπει να συνεργάζονται με τις αρχές εποπτείας της αγοράς. Η οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (43) παρέχει το γενικό πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο και θεσπίζει ορισμένες υποχρεώσεις για τις επιγραμμικές πλατφόρμες. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (44) ρυθμίζει την ευθύνη και τη λογοδοσία των παρόχων ενδιάμεσων υπηρεσιών στο διαδίκτυο όσον αφορά το παράνομο περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων που δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού. Με βάση το εν λόγω γενικό πλαίσιο, θα πρέπει να θεσπιστούν ειδικές απαιτήσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πώλησης μη συμμορφούμενων προϊόντων στο διαδίκτυο.

(71)

Είναι σημαντικό οι πάροχοι επιγραμμικών αγορών να συνεργάζονται στενά με τις αρχές εποπτείας της αγοράς. Υποχρέωση συνεργασίας με τις αρχές εποπτείας της αγοράς επιβάλλεται στους παρόχους υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (45) όσον αφορά τα προϊόντα που καλύπτονται από τον εν λόγω κανονισμό, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων για τα οποία καθορίζονται απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι γενικές υποχρεώσεις που ορίζονται στο κεφάλαιο IV του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, ιδίως η υποχρέωση που σχετίζεται με τη συμμόρφωση εκ σχεδιασμού για τους παρόχους επιγραμμικών αγορών στο άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065. Για τους σκοπούς του άρθρου 31 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, οι πάροχοι επιγραμμικών αγορών θα πρέπει να χρησιμοποιούν, μεταξύ άλλων, τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στη δημόσια διεπαφή χρήστη στο σύστημα πληροφοριών και επικοινωνίας που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1020. Οι πάροχοι επιγραμμικών αγορών θα πρέπει επίσης να συνεργάζονται με τις αρχές εποπτείας της αγοράς για την αντιμετώπιση του παράνομου περιεχομένου που σχετίζεται με μη συμμορφούμενα προϊόντα. Οι δράσεις στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας θα πρέπει να περιλαμβάνουν την καθιέρωση τακτικής και διαρθρωμένης ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τη δράση που αναλαμβάνουν οι πάροχοι επιγραμμικών αγορών, συμπεριλαμβανομένης της αφαίρεσης προσφορών προϊόντων. Οι πάροχοι επιγραμμικών αγορών θα πρέπει επίσης να παρέχουν πρόσβαση στις διεπαφές τους, ώστε να βοηθούν τις αρχές εποπτείας της αγοράς να εντοπίζουν τα μη συμμορφούμενα προϊόντα που πωλούνται διαδικτυακά. Επιπλέον, είναι πιθανό οι αρχές εποπτείας της αγοράς να χρειαστεί επίσης να προβούν σε συγκομιδή δεδομένων από τις επιγραμμικές αγορές.

(72)

Το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 παρέχει στις αρχές εποπτείας της αγοράς την εξουσία, όταν δεν υπάρχουν άλλα αποτελεσματικά μέσα για την εξάλειψη ενός σοβαρού κινδύνου, να απαιτούν την αφαίρεση περιεχομένου που αναφέρεται στα μη συμμορφούμενα προϊόντα από την επιγραμμική διεπαφή. Οι εξουσίες που ανατίθενται στις αρχές εποπτείας της αγοράς βάσει του εν λόγω κανονισμού θα πρέπει να εφαρμόζονται και στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού. Ωστόσο, για την αποτελεσματική εποπτεία της αγοράς βάσει του παρόντος κανονισμού και προκειμένου να αποφεύγεται η παρουσία μη συμμορφούμενων προϊόντων στην αγορά της Ένωσης, οι εν λόγω εξουσίες θα πρέπει να εφαρμόζονται σε όλες τις αναγκαίες και ανάλογες περιπτώσεις, μεταξύ άλλων στα προϊόντα που παρουσιάζουν κίνδυνο ο οποίος δεν είναι σοβαρός. Οι εν λόγω εξουσίες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (EΕ) 2022/2065.

(73)

Η διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας ενός προϊόντος σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού διευκολύνει το έργο των αρχών εποπτείας της αγοράς όσον αφορά τον εντοπισμό των οικονομικών φορέων που διέθεσαν στην αγορά ή κατέστησαν διαθέσιμα στην αγορά μη συμμορφούμενα προϊόντα. Ως εκ τούτου, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να υποχρεούνται να διατηρούν τις πληροφορίες σχετικά με τις συναλλαγές τους για ορισμένο χρονικό διάστημα.

(74)

Για να επιταχύνεται και να διευκολύνεται η επαλήθευση της συμμόρφωσης των προϊόντων που διατίθενται στην αγορά, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με την επιβολή στους οικονομικούς φορείς, όπου απαιτείται, της υποχρέωσης να θέτουν στη διάθεση τόσο των αρμόδιων εθνικών αρχών όσο και της Επιτροπής συγκεκριμένα μέρη του τεχνικού φακέλου σε ψηφιακή μορφή. Με τον τρόπο αυτόν θα μπορούν οι αρμόδιες εθνικές αρχές να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές χωρίς αίτημα ενώ, παράλληλα, θα εξακολουθεί να διασφαλίζεται η προστασία των εμπορικών απορρήτων και των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Στα πιθανά μέσα διάθεσης των πληροφοριών αυτών σε ψηφιακή μορφή θα πρέπει καταρχήν να περιλαμβάνεται το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος, είτε μέσω της προσθήκης του στο τμήμα της βάσης δεδομένων για τα προϊόντα που αφορά τη συμμόρφωση το οποίο αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1369 ή σε ιστότοπο του οικονομικού φορέα. Η υποχρέωση αυτή δεν θα πρέπει να αφαιρεί από τις αρμόδιες εθνικές αρχές το δικαίωμα πρόσβασης σε άλλα μέρη του τεχνικού φακέλου κατόπιν αιτήματος.

(75)

Για να καταστεί δυνατή η καλύτερη εκτίμηση της διείσδυσης των σχετικών προϊόντων στην αγορά, για την καλύτερη τεκμηρίωση των μελετών που τροφοδοτούν την κατάρτιση ή την επικαιροποίηση των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού και των προγραμμάτων εργασίας και για να διευκολυνθεί ο προσδιορισμός του μεριδίου αγοράς συγκεκριμένων ομάδων προϊόντων προκειμένου να επιταχυνθεί η διατύπωση ή η επανεξέταση των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με την επιβολή απαίτησης συλλογής επαρκών και αξιόπιστων δεδομένων σχετικά με την πώληση προϊόντων, με την παροχή της δυνατότητας συλλογής των εν λόγω δεδομένων από ή για λογαριασμό της Επιτροπής απευθείας από τους κατασκευαστές ή τους εμπόρους λιανικής πώλησης. Κατά τη θέσπιση κανόνων για την παρακολούθηση και την υποβολή στοιχείων, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ανάγκη μεγιστοποίησης των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με τη διείσδυση στην αγορά και την ανάγκη ελαχιστοποίησης της διοικητικής επιβάρυνσης για τους οικονομικούς φορείς, και ιδίως για τις ΜΜΕ.

(76)

Προκειμένου να βελτιωθούν οι μελλοντικές απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού και να βελτιωθεί η εμπιστοσύνη των τελικών χρηστών ως προς τον εντοπισμό και τη διόρθωση των αποκλίσεων μεταξύ της ενεργειακής κατανάλωσης κατά τη χρήση και άλλων παραμέτρων επιδόσεων όταν μετρώνται υπό συνθήκες δοκιμής και κατά την πραγματική λειτουργία, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε δεδομένα μη προσωπικού χαρακτήρα σχετικά με την πραγματική κατανάλωση ενέργειας των προϊόντων κατά τη χρήση και, κατά περίπτωση, σε άλλες παραμέτρους επιδόσεων. Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με την επιβολή απαίτησης καταγραφής της κατανάλωσης ενέργειας και άλλων σχετικών παραμέτρων επιδόσεων σε μεμονωμένα προϊόντα, όπως τα οδικά οχήματα, και παρουσίασής τους στον τελικό χρήστη. Για τα προϊόντα που συνδέονται με το διαδίκτυο, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με την επιβολή απαίτησης στους οικονομικούς φορείς να συλλέγουν εξ αποστάσεως δεδομένα μη προσωπικού χαρακτήρα κατά τη χρήση και να αναφέρουν τα σχετικά δεδομένα στην Επιτροπή, δεδομένου ότι είναι σημαντικό να προσδιορίζονται οι επιδόσεις των προϊόντων και να ενημερώνεται το κοινό. Για τα προϊόντα των οποίων οι επιδόσεις κατά τη χρήση εξαρτώνται επίσης σημαντικά από τις κλιματικές ή γεωγραφικές συνθήκες, θα πρέπει επίσης να συλλέγονται και να υποβάλλονται γενικές κλιματικές ή γεωγραφικές πληροφορίες, κατά τρόπο που δεν επιτρέπει τον προσδιορισμό της συγκεκριμένης θέσης των μεμονωμένων συσκευών. Οι τελικοί χρήστες θα πρέπει να συμφωνούν ρητά στη συλλογή πληροφοριών τις οποίες θεωρούν σκόπιμο να ανταλλάσσουν. Δεν θα πρέπει να επιτρέπεται η συλλογή πληροφοριών σχετικά με τη συμπεριφορά των συσκευών που πραγματοποιείται σε ένα πλαίσιο στο οποίο το άτομο μπορεί εύλογα να αναμένει ότι δεν πραγματοποιείται καμία παρακολούθηση ή καταγραφή, ή συλλογή πληροφοριών που θα μπορούσε να παράσχει ή να καταστήσει δυνατή την ταυτοποίηση ατόμων ή την εξαγωγή συμπερασμάτων για τη συμπεριφορά τους.

(77)

Προκειμένου να διευκολυνθεί η επαλήθευση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, μεταξύ άλλων για να διευκολυνθεί η αξιολόγηση της συμμόρφωσης και η εποπτεία της αγοράς, η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να απαιτεί, όταν αιτιολογείται δεόντως, από τους παράγοντες της αλυσίδας εφοδιασμού να παράσχουν δωρεάν πληροφορίες σχετικά με το τι προμηθεύουν, όπως την ποσότητα και τον τύπο ή τη χημική σύνθεση των χρησιμοποιούμενων υλικών ή την εφαρμοζόμενη διαδικασία παραγωγής, ή πληροφορίες σχετικά με τους όρους παροχής των υπηρεσιών τους. Θα πρέπει επίσης να δίνεται η δυνατότητα να επιτρέπεται στους κατασκευαστές να έχουν πρόσβαση στα έγγραφα που περιέχουν τις εν λόγω πληροφορίες ή στις εγκαταστάσεις των φορέων της αλυσίδας εφοδιασμού, ώστε να μπορούν να έχουν άμεση πρόσβαση στις απαραίτητες πληροφορίες, εάν οι φορείς της αλυσίδας εφοδιασμού δεν παρέχουν τις ζητούμενες πληροφορίες εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να εξουσιοδοτηθεί να επιτρέπει στους κοινοποιημένους οργανισμούς και στις εθνικές αρχές να επαληθεύουν την ακρίβεια των πληροφοριών που σχετίζονται με τις δραστηριότητες των παραγόντων της αλυσίδας εφοδιασμού.

(78)

Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και εναρμονισμένη εφαρμογή των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού που καθορίζονται βάσει του παρόντος κανονισμού, μεταξύ άλλων όσον αφορά πτυχές όπως η χρήση ενέργειας ή η ενεργειακή απόδοση, η ανθεκτικότητα και η αξιοπιστία, καθώς και το ανακυκλωμένο περιεχόμενο, η συμμόρφωση με τις εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να μετράται με αξιόπιστες, ακριβείς και αναπαραγώγιμες μεθόδους που λαμβάνουν υπόψη τις γενικώς αποδεκτές πλέον σύγχρονες μεθόδους. Οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που καθορίζουν απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού για τα προϊόντα θα πρέπει κατά κανόνα να περιλαμβάνουν τις προδιαγραφές για τις δοκιμές, τις μετρήσεις ή τους υπολογισμούς που απαιτούνται για τη διαπίστωση ή την επαλήθευση της συμμόρφωσης. Επιπλέον, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με την επιβολή απαίτησης χρήσης ψηφιακών εργαλείων που αντικατοπτρίζουν τις εφαρμοστέες απαιτήσεις υπολογισμού, προκειμένου να διασφαλίζεται η εναρμονισμένη εφαρμογή τους.

(79)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού επιτυγχάνουν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματά τους, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να προβλέπει ολοκληρωμένες και γενικές διατάξεις, που να είναι εφαρμοστέες σε όλα τα προϊόντα που καλύπτονται από απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού και οι οποίες να απαγορεύουν την καταστρατήγηση των εν λόγω απαιτήσεων. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να απαγορεύεται κάθε πρακτική που οδηγεί σε αδικαιολόγητη μεταβολή των επιδόσεων του προϊόντος κατά τη διάρκεια των δοκιμών συμμόρφωσης, ή εντός σύντομου χρονικού διαστήματος από τη θέση του προϊόντος σε λειτουργία, με αποτέλεσμα οι δηλωθείσες επιδόσεις να μην αντιστοιχούν στις πραγματικές επιδόσεις του προϊόντος κατά τη χρήση του.

(80)

Κατά περίπτωση, θα πρέπει να είναι δυνατό οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που καθορίζουν απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού να αναφέρονται στη χρήση προτύπων για τη διαπίστωση ή την επαλήθευση της συμμόρφωσης. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχουν φραγμοί στο εμπόριο στην εσωτερική αγορά, τα πρότυπα αυτά θα πρέπει να είναι εναρμονισμένα σε επίπεδο Ένωσης. Μόλις εκδοθούν τα στοιχεία αναφοράς σε τέτοια πρότυπα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1025/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (46) και δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα προϊόντα που συμμορφώνονται με τα εν λόγω πρότυπα θα πρέπει να θεωρούνται συμμορφούμενα με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού που θεσπίζονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό στον βαθμό που καλύπτονται από τα σχετικά εναρμονισμένα πρότυπα. Ομοίως, οι μέθοδοι δοκιμών, μέτρησης ή υπολογισμού που συμμορφώνονται με τα εναρμονισμένα πρότυπα θα πρέπει να θεωρούνται συμμορφούμενες με τις απαιτήσεις δοκιμών, μέτρησης και μεθόδων υπολογισμού που καθορίζονται στις σχετικές κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τη θέσπιση απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, στον βαθμό που καλύπτονται από τα σχετικά εναρμονισμένα πρότυπα.

(81)

Το ισχύον ενωσιακό πλαίσιο τυποποίησης, το οποίο βασίζεται στις αρχές της νέας προσέγγισης που καθορίζονται στο ψήφισμα του Συμβουλίου, της 7ης Μαΐου 1985, για νέα προσέγγιση στο θέμα της τεχνικής εναρμόνισης και τυποποίησης (47) και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1025/2012, αποτελεί το προκαθορισμένο πλαίσιο για την κατάρτιση προτύπων που παρέχουν τεκμήριο συμμόρφωσης με τις σχετικές απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού. Ελλείψει σχετικών αναφορών σε εναρμονισμένα πρότυπα, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τη θέσπιση κοινών προδιαγραφών, ως έκτακτη εφεδρική λύση ώστε να διευκολύνεται η συμμόρφωση του κατασκευαστή με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, για παράδειγμα όταν η διαδικασία τυποποίησης παρεμποδίζεται λόγω έλλειψης συναίνεσης μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών ή όταν υπάρχουν καθυστερήσεις στην κατάρτιση εναρμονισμένου προτύπου και δεν μπορεί να τηρηθεί η ταχθείσα προθεσμία. Τέτοιες καθυστερήσεις θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να υπάρξουν όταν δεν επιτυγχάνεται η απαιτούμενη ποιότητα. Επιπλέον, η προσφυγή στη λύση αυτή θα πρέπει να είναι δυνατή όταν η Επιτροπή έχει περιορίσει ή αποσύρει τα στοιχεία αναφοράς των σχετικών εναρμονισμένων προτύπων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1025/2012. Η συμμόρφωση με τις κοινές προδιαγραφές θα πρέπει επίσης να παρέχει τεκμήριο συμμόρφωσης. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα, η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συμμετοχή των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών στη διαδικασία καθορισμού των κοινών προδιαγραφών που καλύπτουν τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού που θεσπίζονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.

(82)

Για να μπορούν οι οικονομικοί φορείς να αποδεικνύουν, και οι αρμόδιες αρχές να επαληθεύουν, ότι τα προϊόντα που καθίστανται διαθέσιμα στην αγορά συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού που θεσπίζονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τον καθορισμό διαδικασιών αξιολόγησης της συμμόρφωσης που είναι κατάλληλες και αναλογικές προς τη φύση του οικείου προϊόντος και των παραμέτρων του προϊόντος που ρυθμίζονται. Για να εξασφαλιστεί η συνεκτικότητα με άλλες νομοθετικές πράξεις της Ένωσης, οι διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης θα πρέπει να επιλέγονται από την ενότητα εσωτερικού ελέγχου της παραγωγής που περιλαμβάνεται στον παρόντα κανονισμό και από τις ενότητες που περιλαμβάνονται στην απόφαση αριθ. 768/2008/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (48), η αυστηρότητα των οποίων ποικίλλει, από τις λιγότερο αυστηρές έως τις πιο αυστηρές. Για να διασφαλιστεί περαιτέρω ότι η εφαρμοστέα ενότητα είναι κατάλληλη και αναλογική προς τη φύση του οικείου προϊόντος και των παραμέτρων του προϊόντος που ρυθμίζονται, η Επιτροπή θα πρέπει να προσαρμόζει ανάλογα, όπου είναι αναγκαίο, την επιλεγμένη ενότητα.

(83)

Οι κατασκευαστές θα πρέπει να συντάσσουν δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ για να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη συμμόρφωση των προϊόντων με τον παρόντα κανονισμό. Οι κατασκευαστές θα μπορούν επίσης να υποχρεωθούν από άλλη ενωσιακή νομοθεσία να καταρτίζουν δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ. Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική πρόσβαση σε πληροφορίες για σκοπούς εποπτείας της αγοράς, θα πρέπει να συντάσσεται ενιαία δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ όσον αφορά όλη την ενωσιακή νομοθεσία. Για τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης των οικονομικών φορέων, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα η εν λόγω ενιαία δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ να είναι φάκελος που περιλαμβάνει τις σχετικές επιμέρους δηλώσεις συμμόρφωσης ΕΕ.

(84)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 765/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (49) θεσπίζει κανόνες για τη διαπίστευση των οργανισμών αξιολόγησης της συμμόρφωσης και καθορίζει τις γενικές αρχές που διέπουν τη σήμανση CE και τη σχέση της με άλλες σημάνσεις. Ο εν λόγω κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται στα προϊόντα που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα προϊόντα που επωφελούνται από την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων στο εσωτερικό της Ένωσης πληρούν απαιτήσεις που εγγυώνται υψηλό επίπεδο προστασίας δημόσιων συμφερόντων, όπως είναι η ανθρώπινη υγεία, η ασφάλεια και το περιβάλλον. Όταν έχουν θεσπιστεί απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού για ένα προϊόν, η σήμανση CE θα πρέπει να υποδεικνύει τη συμμόρφωση του εν λόγω προϊόντος με τον παρόντα κανονισμό και τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού που έχουν θεσπιστεί κατ’ εφαρμογή του, εφόσον σχετίζονται με το προϊόν. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός προβλέπει τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για ευρύ φάσμα προϊόντων, οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που καθορίζουν τις εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να καθορίζουν κανόνες για τη σήμανση συμμόρφωσης σε σχέση με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, ώστε να διασφαλίζεται η συνεκτικότητα με τις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου που εφαρμόζεται στα καλυπτόμενα προϊόντα, να αποτρέπεται η σύγχυση με άλλες σημάνσεις και να ελαχιστοποιείται η διοικητική επιβάρυνση για τους οικονομικούς φορείς.

(85)

Ορισμένες από τις ενότητες αξιολόγησης της συμμόρφωσης που καθορίζονται στην απόφαση αριθ. 768/2008/ΕΚ απαιτούν την παρέμβαση των οργανισμών αξιολόγησης της συμμόρφωσης. Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, οι αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να κοινοποιούν αυτούς τους οργανισμούς στην Επιτροπή.

(86)

Για να εξασφαλιστεί συνεκτικό επίπεδο ποιότητας κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης, είναι αναγκαίο να καθοριστούν οι απαιτήσεις που πρέπει να πληρούν οι κοινοποιούσες αρχές που συμμετέχουν στην αξιολόγηση, την κοινοποίηση και την παρακολούθηση των κοινοποιημένων οργανισμών. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η κοινοποιούσα αρχή είναι αντικειμενική και αμερόληπτη όσον αφορά τη δραστηριότητά της. Επιπλέον, οι κοινοποιούσες αρχές θα πρέπει να υποχρεούνται να διασφαλίζουν την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών που λαμβάνουν, αλλά θα πρέπει, ωστόσο, να είναι σε θέση να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τους κοινοποιημένους οργανισμούς με τις εθνικές αρχές, τις κοινοποιούσες αρχές άλλων κρατών μελών και την Επιτροπή, προκειμένου να διασφαλίζεται η συνέπεια στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης. Για την αποτελεσματική εξακρίβωση και παρακολούθηση της επάρκειας και της ανεξαρτησίας των αιτούντων οργανισμών, οι κοινοποιούσες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν μόνο την ακριβή νομική οντότητα που υποβάλλει αίτηση κοινοποίησης, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τα διαπιστευτήρια των μητρικών ή των αδελφών εταιρειών. Για τον ίδιο λόγο, οι κοινοποιούσες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν τους αιτούντες οργανισμούς σε σχέση με όλες τις συναφείς απαιτήσεις και τα καθήκοντα αξιολόγησης της συμμόρφωσης, με βάση εναρμονισμένα πρότυπα για τις απαιτήσεις και τα καθήκοντα που καλύπτονται από τα εν λόγω πρότυπα.

(87)

Δεδομένου του κεντρικού ρόλου που διαδραματίζουν στη διασφάλιση της αξιοπιστίας των αξιολογήσεων της συμμόρφωσης σε σχέση με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, είναι σημαντικό οι κοινοποιούσες αρχές να διαθέτουν επαρκή αριθμό ικανού προσωπικού και επαρκή χρηματοδότηση για την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων τους.

(88)

Είναι σημαντικό όλοι οι κοινοποιημένοι οργανισμοί να εκτελούν τα καθήκοντά τους στο ίδιο επίπεδο και υπό συνθήκες ισότιμου ανταγωνισμού και αυτονομίας. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να καθοριστούν απαιτήσεις για τους οργανισμούς αξιολόγησης της συμμόρφωσης που επιθυμούν να αποκτήσουν το καθεστώς κοινοποιημένου οργανισμού προκειμένου να παρέχουν δραστηριότητες αξιολόγησης της συμμόρφωσης. Οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να εξακολουθήσουν να ισχύουν ώστε να διασφαλίζεται ότι διατηρείται η επάρκεια του κοινοποιημένου οργανισμού. Για να διασφαλιστεί η αυτονομία του, ο κοινοποιημένος οργανισμός και το προσωπικό που απασχολεί θα πρέπει να υποχρεούνται να διατηρούν την ανεξαρτησία τους έναντι των οικονομικών φορέων στην αξιακή αλυσίδα των προϊόντων για τα οποία έχει κοινοποιηθεί ο οργανισμός και έναντι άλλων εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων επιχειρηματικών ενώσεων, καθώς και των μητρικών εταιρειών και αδελφών εταιρειών, των θυγατρικών και των υπεργολάβων.

(89)

Εάν οργανισμός αξιολόγησης της συμμόρφωσης αποδεικνύει συμμόρφωση με τα κριτήρια που ορίζονται σε εναρμονισμένα πρότυπα, τότε θα πρέπει να τεκμαίρεται ότι συμμορφώνεται και με τις αντίστοιχες απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού.

(90)

Οι οργανισμοί αξιολόγησης της συμμόρφωσης συχνά αναθέτουν υπεργολαβικά σε τρίτους ή σε θυγατρική τους μέρη των δραστηριοτήτων τους που συνδέονται με την αξιολόγηση της συμμόρφωσης. Για να εξασφαλιστεί ότι τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά της Ένωσης συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, οι υπεργολάβοι και οι θυγατρικές που αξιολογούν τη συμμόρφωση θα πρέπει να πληρούν τις ίδιες απαιτήσεις με τους κοινοποιημένους οργανισμούς όσον αφορά την εκτέλεση των καθηκόντων αξιολόγησης της συμμόρφωσης δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Για να εξασφαλιστεί αυτό, οι σχετικοί κοινοποιημένοι οργανισμοί θα πρέπει να θεσπίσουν διαδικασίες για τη συνεχή παρακολούθηση της επάρκειας, των δραστηριοτήτων και των επιδόσεων των υπεργολάβων ή των θυγατρικών τους, για παράδειγμα μέσω ενός πίνακα προσόντων.

(91)

Προκειμένου οι κοινοποιούσες αρχές να εξακριβώνουν και να παρακολουθούν αποτελεσματικά την επάρκεια και την ανεξαρτησία των αιτούντων οργανισμών, οι κοινοποιημένοι οργανισμοί θα πρέπει να είναι και να παραμένουν αυτόνομοι. Ως εκ τούτου, ορισμένες δραστηριότητες και διαδικασίες λήψης αποφάσεων, τόσο όσον αφορά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των προϊόντων όσο και άλλες εσωτερικές δραστηριότητες του κοινοποιημένου οργανισμού, θα πρέπει να διεξάγονται αποκλειστικά από τον ίδιο τον εκάστοτε κοινοποιημένο οργανισμό.

(92)

Για να διευκολύνεται η διαδικασία εξακρίβωσης και παρακολούθησης της επάρκειας και της ανεξαρτησίας των αιτούντων οργανισμών, οι αιτούντες οργανισμοί θα πρέπει να παράσχουν περιγραφή του πώς το συναφές προσωπικό, η θέση και τα καθήκοντα του εν λόγω προσωπικού ανταποκρίνονται στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης, τα καθήκοντα σε σχέση με τα οποία οι εν λόγω οργανισμοί αναμένουν κοινοποίηση, όπως με τη μορφή πίνακα προσόντων, ώστε να μπορεί η κοινοποιούσα αρχή να αξιολογεί αποτελεσματικότερα την επάρκεια του προσωπικού και τη συνεχή αυτονομία των κοινοποιημένων οργανισμών. Οι κοινοποιημένοι οργανισμοί θα πρέπει να εξασφαλίζουν την εναλλαγή του προσωπικού που εκτελεί διαφορετικά καθήκοντα αξιολόγησης της συμμόρφωσης.

(93)

Επειδή οι υπηρεσίες που προσφέρουν οι κοινοποιημένοι οργανισμοί σε ένα κράτος μέλος ενδέχεται να αφορούν προϊόντα που καθίστανται διαθέσιμα στην αγορά ολόκληρης της Ένωσης, κρίνεται σκόπιμο να δοθεί στα άλλα κράτη μέλη και στην Επιτροπή η δυνατότητα να υποβάλλουν ενστάσεις σχετικά με κοινοποιημένο οργανισμό.

(94)

Για λόγους διευκόλυνσης και επιτάχυνσης της διαδικασίας αξιολόγησης της συμμόρφωσης και για να εξασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των οικονομικών φορέων, έχει ζωτική σημασία οι κοινοποιημένοι οργανισμοί να εφαρμόζουν τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης με συνέπεια και χωρίς να δημιουργούν περιττή επιβάρυνση για τους οικονομικούς φορείς.

(95)

Πριν από τη λήψη τελικής απόφασης σχετικά με το αν το προϊόν μπορεί να λάβει πιστοποιητικό συμμόρφωσης, ο οικονομικός φορέας που επιθυμεί να διαθέσει το εν λόγω προϊόν στην αγορά θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να συμπληρώνει μία φορά μόνο τον σχετικό φάκελο. Ο περιορισμός αυτός είναι αναγκαίος για να διασφαλιστεί ότι οι κοινοποιημένοι οργανισμοί δεν θα μπορούν να βοηθήσουν τους κατασκευαστές να προβούν σε αλλαγές έως ότου επιτευχθεί η συμμόρφωση, καθώς αυτό θα σήμαινε ότι η παρεχόμενη υπηρεσία είναι παρόμοια με συμβουλευτική υπηρεσία και θα μπορούσε στην πράξη να αποδυναμώσει τον χαρακτήρα δημοσίου συμφέροντος των καθηκόντων των κοινοποιημένων οργανισμών. Κατά περίπτωση, οι κοινοποιημένοι οργανισμοί θα πρέπει επίσης να μπορούν να περιορίζουν, να αναστέλλουν ή να ανακαλούν τυχόν πιστοποιητικά ή αποφάσεις έγκρισης.

(96)

Για να διευκολυνθούν ο εντοπισμός και η επίλυση περιπτώσεων μη συμμόρφωσης κοινοποιημένων οργανισμών, κατασκευαστών ή προϊόντων, οι κοινοποιημένοι οργανισμοί θα πρέπει να διαβιβάζουν προορατικά τις σχετικές πληροφορίες που έχουν στη διάθεσή τους στις κοινοποιούσες αρχές ή στις αρχές εποπτείας της αγοράς.

(97)

Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κοινοποιημένων οργανισμών και των αρχών εποπτείας της αγοράς, μεταξύ άλλων και από άλλα κράτη μέλη. Για τον σκοπό αυτόν, οι κοινοποιούσες αρχές και οι κοινοποιημένοι οργανισμοί θα πρέπει να διασφαλίζουν τη συνέχεια στα αιτήματα παροχής πληροφοριών από τις αρχές εποπτείας της αγοράς.

(98)

Η Επιτροπή θα πρέπει να διευκολύνει τον κατάλληλο συντονισμό και τη συνεργασία μεταξύ των κοινοποιημένων οργανισμών. Για να εξασφαλιστεί η εναρμονισμένη εφαρμογή των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, οι κοινοποιημένοι οργανισμοί θα πρέπει να συζητούν και να συντονίζουν θέματα για τα οποία υπάρχει πιθανή διάσταση απόψεων. Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη κάθε σχετική κατευθυντήρια γραμμή και σύσταση που εκδίδεται από τις αρμόδιες τεχνικές επιτροπές των ευρωπαϊκών οργανισμών τυποποίησης.

(99)

Προκειμένου να δοθούν κίνητρα στους καταναλωτές για να κάνουν βιώσιμες επιλογές, ιδίως όταν τα πιο βιώσιμα προϊόντα δεν είναι επαρκώς οικονομικά προσιτά, θα μπορούσαν να προβλεφθούν μηχανισμοί όπως τα οικολογικά κουπόνια (eco-vouchers) και η πράσινη φορολογία. Όταν τα κράτη μέλη αποφασίζουν να χρησιμοποιήσουν κίνητρα για την επιβράβευση των προϊόντων με τις καλύτερες επιδόσεις, θα πρέπει να το πράττουν στοχεύοντας τα εν λόγω κίνητρα στα προϊόντα που εντάσσονται στις δύο υψηλότερες κατηγορίες επιδόσεων που καθορίστηκαν από τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδόθηκαν σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, οι οποίες δεν λαμβάνονται απαραιτήτως σωρευτικά, σε περίπτωση που οι κατηγορίες επιδόσεων καθορίζονται σε σχέση με περισσότερες από μία παραμέτρους. Για τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα που καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1369 ή για τα ελαστικά που καλύπτονται από απαιτήσεις σήμανσης όσον αφορά την εξοικονόμηση καυσίμου και άλλες παραμέτρους σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/740 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (50), θα πρέπει να εφαρμόζονται τα κριτήρια που καθορίζονται στο πλαίσιο αυτών των δύο πράξεων αντί εκείνων του παρόντος κανονισμού. Ωστόσο, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να μπορούν να απαγορεύουν τη διάθεση στην αγορά ενός προϊόντος με βάση την κατηγορία επιδόσεών του. Η θέσπιση κινήτρων από τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να θίγει την εφαρμογή των ενωσιακών κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις.

(100)

Οι δημόσιες συμβάσεις ανέρχονται στο 14 % του ΑΕΠ της Ένωσης. Προκειμένου να εξασφαλίσουν τη συμβολή στην επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας, στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και της αποδοτικής χρήσης των πόρων και στη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία που προστατεύει τη δημόσια υγεία και τη βιοποικιλότητα, διασφαλίζοντας ότι υπάρχει επαρκής ζήτηση για προϊόντα που είναι πιο βιώσιμα από περιβαλλοντική άποψη, οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς θα πρέπει, κατά περίπτωση, να ευθυγραμμίζουν τις συμβάσεις τους με συγκεκριμένες απαιτήσεις για πράσινες δημόσιες συμβάσεις. Σε σύγκριση με την εθελοντική προσέγγιση, οι υποχρεωτικές απαιτήσεις για πράσινες δημόσιες συμβάσεις θα διασφαλίσουν τη μεγιστοποίηση της αξιοποίησης των δημόσιων δαπανών για την τόνωση της ζήτησης για προϊόντα με καλύτερες επιδόσεις. Είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να παρέχουν βοήθεια στις εθνικές αναθέτουσες αρχές για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση του προσωπικού που είναι αρμόδιο για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις. Οι εν λόγω απαιτήσεις για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις θα πρέπει να αποτελούν ελάχιστες απαιτήσεις, γεγονός που σημαίνει ότι οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς θα πρέπει να είναι σε θέση να καθορίζουν πρόσθετες και πιο αυστηρές απαιτήσεις. Οι απαιτήσεις αυτές θα πρέπει να χαρακτηρίζονται από διαφάνεια και αντικειμενικότητα και δεν θα πρέπει να εισάγουν διακρίσεις. Η διαδικασία σύναψης δημόσιων συμβάσεων θα πρέπει να διεξάγεται από τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς σύμφωνα με την οδηγία 2014/24/ΕΕ (51) και την οδηγία 2014/25/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (52) και με την ισχύουσα τομεακή νομοθεσία, καθώς και με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας για τις δημόσιες συμβάσεις και άλλων διεθνών συμφωνιών από τις οποίες δεσμεύεται η Ένωση. Οι εν λόγω απαιτήσεις δεν θίγουν τη δυνατότητα των αναθετουσών αρχών και των αναθετόντων φορέων να βασίζονται σε παρεκκλίσεις ή εξαιρέσεις όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις που προβλέπονται στο ενωσιακό δίκαιο, ιδίως στις οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ. Οι απαιτήσεις που καθορίζονται για συγκεκριμένες ομάδες προϊόντων θα πρέπει να τηρούνται όχι μόνο κατά την απευθείας προμήθεια των εν λόγω προϊόντων στο πλαίσιο δημόσιων συμβάσεων προμηθειών, αλλά και στις συμβάσεις δημόσιων έργων ή δημόσιων υπηρεσιών, όταν τα εν λόγω προϊόντα θα χρησιμοποιηθούν για δραστηριότητες που αποτελούν το αντικείμενο των εν λόγω συμβάσεων. Οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να καθορίζονται σε σχέση με τις πτυχές των προϊόντων που εξετάζονται στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που ρυθμίζει τα εν λόγω προϊόντα. Στο πλαίσιο των εν λόγω απαιτήσεων, η Επιτροπή θα μπορούσε να καθορίσει ελάχιστες υποχρεωτικές τεχνικές προδιαγραφές σύμφωνα με τις οποίες τα προϊόντα πρέπει να συμμορφώνονται με τα βέλτιστα δυνατά επίπεδα επιδόσεων, όπως ορίζονται στις σχετικές κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, με τις δύο υψηλότερες κατηγορίες επιδόσεων ή βαθμολογίες. Ως εκ τούτου, για παράδειγμα, θα είναι υποχρεωτικό για τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς να απαιτούν τα προϊόντα των προσφερόντων να πληρούν συγκεκριμένες απαιτήσεις αποτυπώματος άνθρακα. Σύμφωνα με το πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις, οι εν λόγω ελάχιστες υποχρεωτικές τεχνικές προδιαγραφές θα πρέπει να αποφεύγουν τον τεχνητό περιορισμό του ανταγωνισμού και την ευνοϊκή μεταχείριση ενός συγκεκριμένου οικονομικού φορέα. Η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να θεσπίσει ελάχιστα υποχρεωτικά κριτήρια ανάθεσης, συμπεριλαμβανομένης της απόδοσης ειδικής στάθμισης, μεταξύ 15 % και 30 %, στα εν λόγω κριτήρια, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την επιλογή των προϊόντων υπέρ εκείνων που είναι πιο περιβαλλοντικά βιώσιμα. Ως εκ τούτου, για παράδειγμα, θα είναι υποχρεωτικό για τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς να αποδίδουν στο ανακυκλωμένο περιεχόμενο των εν λόγω προϊόντων ελάχιστη στάθμιση μεταξύ 20 % και 30 %. Κατά συνέπεια, οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς, στην ειδική διαδικασία ανάθεσης, θα έχουν τη δυνατότητα να αποδίδουν στάθμιση άνω του 30 %, αλλά όχι χαμηλότερη από 20 %, στο ανακυκλωμένο περιεχόμενο. Τα κριτήρια ανάθεσης θα πρέπει να προτιμώνται από τις τεχνικές προδιαγραφές όταν υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με τη διαθεσιμότητα ή το κόστος των προϊόντων με τις καλύτερες επιδόσεις στην αγορά της Ένωσης. Η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να θέσει όρους και στόχους για την εκτέλεση της σύμβασης, σύμφωνα με τους οποίους, για παράδειγμα, οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς θα πρέπει, για παράδειγμα, να αναθέτουν τουλάχιστον το 50 % των ετήσιων προμηθειών τους για ορισμένα προϊόντα σε προϊόντα που περιέχουν πάνω από 70 % ανακυκλώσιμα υλικά. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν ακόμη να θέσουν υψηλότερους στόχους για την προμήθεια των εν λόγω προϊόντων. Κατά την εκπόνηση εκτελεστικών πράξεων και ιδίως κατά την εξέταση της οικονομικής σκοπιμότητας για τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα καλύτερα δυνατά περιβαλλοντικά προϊόντα και τις καλύτερες δυνατές περιβαλλοντικές λύσεις που διατίθενται στην αγορά, τις επιπτώσεις των απαιτήσεων στον ανταγωνισμό και το γεγονός ότι οι διάφορες αναθέτουσες αρχές και αναθέτοντες φορείς σε διαφορετικά κράτη μέλη ενδέχεται να έχουν διαφορετικές δημοσιονομικές δυνατότητες ή άλλους περιορισμούς, όπως σε σχέση με τις κλιματικές συνθήκες ή τις υποδομές δικτύων.

(101)

Δεν θα πρέπει να απαγορεύεται στα κράτη μέλη να θεσπίζουν ή να διατηρούν εθνικά μέτρα για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις όσον αφορά ομάδες προϊόντων για τις οποίες δεν έχουν ακόμη καθοριστεί απαιτήσεις για τις δημόσιες συμβάσεις δυνάμει του παρόντος κανονισμού, ή να θεσπίζουν αυστηρότερες εθνικές απαιτήσεις όσον αφορά προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των εκτελεστικών πράξεων που καθορίζουν απαιτήσεις για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι τέτοια μέτρα και απαιτήσεις συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο.

(102)

Η αποτελεσματική επιβολή των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού έχει ουσιαστική σημασία για τη διασφάλιση του ισότιμου ανταγωνισμού στην αγορά της Ένωσης και για τη διασφάλιση της επίτευξης των προσδοκώμενων οφελών και της συμβολής του παρόντος κανονισμού στην επίτευξη των στόχων της Ένωσης για το κλίμα, την ενέργεια και την κυκλικότητα. Ως εκ τούτου, ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/1020, που καθορίζει οριζόντιο πλαίσιο για την εποπτεία της αγοράς και τον έλεγχο των προϊόντων που εισέρχονται στην αγορά της Ένωσης, θα πρέπει να εφαρμόζεται στα προϊόντα για τα οποία καθορίζονται απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, στον βαθμό που δεν υπάρχουν ειδικές διατάξεις με τον ίδιο στόχο, χαρακτήρα ή αποτέλεσμα στον παρόντα κανονισμό. Επιπλέον, για να μειωθούν τα προβληματικά επίπεδα μη συμμόρφωσης των προϊόντων που καλύπτονται από μέτρα εφαρμογής τα οποία θεσπίζονται δυνάμει της οδηγίας 2009/125/ΕΚ, για την αποτελεσματικότερη πρόληψη της μη συμμόρφωσης με τις μελλοντικές απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, και λαμβανομένων υπόψη του ευρύτερου πεδίου εφαρμογής και της αυξημένης φιλοδοξίας του παρόντος κανονισμού σε σύγκριση με την οδηγία 2009/125/ΕΚ, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να περιλαμβάνει ειδικούς πρόσθετους κανόνες που θα συμπληρώνουν το πλαίσιο που δημιουργήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1020. Οι εν λόγω κανόνες θα πρέπει να αποσκοπούν στην περαιτέρω ενίσχυση του σχεδιασμού, του συντονισμού και της στήριξης των προσπαθειών των κρατών μελών και θα πρέπει να παρέχουν πρόσθετα εργαλεία στην Επιτροπή ώστε να τη βοηθούν να διασφαλίσει ότι οι αρχές εποπτείας της αγοράς λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη της μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού.

(103)

Πέρα από τις αρχές εποπτείας της αγοράς, οι τελωνειακές αρχές μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην επιβολή του παρόντος κανονισμού όσον αφορά τα εισαγόμενα εμπορεύματα και μπορούν να βασίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 515/97 του Συμβουλίου (53) για τον σκοπό αυτόν.

(104)

Για να διασφαλιστεί η διενέργεια κατάλληλων ελέγχων σε επαρκή κλίμακα σε σχέση με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, στο πλαίσιο της εθνικής τους στρατηγικής εποπτείας της αγοράς που προβλέπεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν ειδική ενότητα με τα προϊόντα ή τις απαιτήσεις που έχουν καθορίσει ως προτεραιότητες για την εποπτεία της αγοράς βάσει του παρόντος κανονισμού και οι δραστηριότητες που προγραμματίζονται για τη μείωση ή την παύση της μη συμμόρφωσης των σχετικών προϊόντων ή της μη συμμόρφωσης με τις σχετικές απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού.

(105)

Οι προτεραιότητες για την εποπτεία της αγοράς βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να προσδιορίζονται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, όπως τα παρατηρούμενα επίπεδα μη συμμόρφωσης ή οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκύπτουν από τη μη συμμόρφωση. Οι δραστηριότητες που προγραμματίζονται για την αντιμετώπιση των εν λόγω προτεραιοτήτων θα πρέπει με τη σειρά τους να είναι ανάλογες προς τα στοιχεία που οδηγούν στην ιεράρχησή τους.

(106)

Με βάση τα δεδομένα που καταχωρίζονται στο σύστημα πληροφοριών και επικοινωνίας που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1020, η Επιτροπή θα πρέπει να συντάσσει έκθεση με πληροφορίες σχετικά με τη φύση και τον αριθμό των ελέγχων που διενεργήθηκαν, τα επίπεδα μη συμμόρφωσης που παρατηρήθηκαν και τη φύση και τη σοβαρότητα των κυρώσεων που επιβλήθηκαν σε σχέση με τη μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού κατά τα τέσσερα προηγούμενα ημερολογιακά έτη. H έκθεση θα πρέπει να περιλαμβάνει σύγκριση των δραστηριοτήτων των κρατών μελών με τις προγραμματιζόμενες δραστηριότητες, ενδεικτικά κριτήρια συγκριτικής αξιολόγησης και κατάλογο προτεραιοτήτων για τις αρχές εποπτείας της αγοράς. Κατά την εξέταση της έκδοσης εκτελεστικών πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα τα αποτελέσματα των εκθέσεων που έχει συντάξει σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό βάσει των πληροφοριών που εισάγουν οι αρχές εποπτείας της αγοράς στο σύστημα πληροφοριών και επικοινωνίας που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1020, και θα πρέπει να εξετάζει, κατά περίπτωση, τα προϊόντα ή τις ομάδες προϊόντων που καλύπτονται από κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις οι οποίες εκδίδονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, σχετικά με το ποιοι συγκεκριμένοι κίνδυνοι ή σοβαρές παραβάσεις εντοπίζονται συνεχώς, προκειμένου να διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό.

(107)

Για να ενισχυθεί περαιτέρω ο συντονισμός των αρχών εποπτείας της αγοράς, η ομάδα διοικητικής συνεργασίας («ADCO») που συγκροτείται δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 θα πρέπει, για τους σκοπούς του προσδιορισμού των προϊόντων ή των απαιτήσεων που καθορίζονται ως προτεραιότητες για την εποπτεία της αγοράς δυνάμει του παρόντος κανονισμού και των προγραμματιζόμενων δραστηριοτήτων για τη μείωση ή την παύση της μη συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό, να συνεδριάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα και να προσδιορίζει κοινές προτεραιότητες για την εποπτεία της αγοράς που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στις εθνικές στρατηγικές εποπτείας της αγοράς των κρατών μελών, προτεραιότητες για την παροχή ενωσιακής στήριξης, και απαιτήσεις που εγκρίνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, οι οποίες εφαρμόζονται ή ερμηνεύονται διαφορετικά, οδηγώντας έτσι σε στρέβλωση της αγοράς.

(108)

Για να στηρίξει τα κράτη μέλη στις προσπάθειές τους να διασφαλίσουν τη λήψη κατάλληλων μέτρων για την πρόληψη της μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, η Επιτροπή θα πρέπει, κατά περίπτωση, να κάνει χρήση των μέτρων στήριξης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1020. Η Επιτροπή θα πρέπει να οργανώνει και, κατά περίπτωση, να χρηματοδοτεί κοινά έργα εποπτείας της αγοράς και δοκιμών σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, κοινές επενδύσεις σε ικανότητες εποπτείας της αγοράς και κοινά προγράμματα κατάρτισης για το προσωπικό των αρχών εποπτείας της αγοράς, των τελωνειακών αρχών, των κοινοποιουσών αρχών και των κοινοποιημένων οργανισμών. Επιπλέον, η Επιτροπή θα πρέπει να καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής και επιβολής των απαιτήσεων που εγκρίνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, όπου αυτό είναι αναγκαίο, προκειμένου να διασφαλίζεται η εναρμονισμένη εφαρμογή τους.

(109)

Τα προϊόντα θα πρέπει να διατίθενται στην αγορά μόνον εάν δεν παρουσιάζουν κίνδυνο. Για την καλύτερη εναρμόνιση με τον ειδικό χαρακτήρα των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού και προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι προσπάθειες εποπτείας της αγοράς επικεντρώνονται στη μη συμμόρφωση με τις εν λόγω απαιτήσεις, ένα προϊόν που παρουσιάζει κίνδυνο θα πρέπει, για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, να ορίζεται ως προϊόν το οποίο, καθώς δεν συμμορφώνεται με απαίτηση οικολογικού σχεδιασμού ή επειδή ένας υπεύθυνος οικονομικός φορέας δεν συμμορφώνεται με απαίτηση οικολογικού σχεδιασμού, θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά το περιβάλλον ή άλλα δημόσια συμφέροντα που προστατεύονται από τις εν λόγω απαιτήσεις. Αυτός ο πιο συγκεκριμένος ορισμός θα πρέπει να χρησιμοποιείται κατά την εφαρμογή των άρθρων 19 και 20 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020.

(110)

Θα πρέπει να προβλεφθεί διαδικασία βάσει της οποίας τα ενδιαφερόμενα μέρη θα ενημερώνονται για τα μέτρα που πρόκειται να ληφθούν όσον αφορά τα προϊόντα που παρουσιάζουν κίνδυνο. Θα πρέπει επίσης να παρέχεται η δυνατότητα στις αρχές εποπτείας της αγοράς των κρατών μελών, σε συνεργασία με τους σχετικούς οικονομικούς φορείς, να ενεργούν σε πρώιμο στάδιο όσον αφορά τέτοιου είδους προϊόντα. Για τον σκοπό αυτόν, η ρήτρα διασφάλισης που περιλαμβάνεται επί του παρόντος στην οδηγία 2009/125/ΕΚ θα πρέπει να επικαιροποιηθεί και να εναρμονιστεί με τις διαδικασίες διασφάλισης που περιλαμβάνονται σε άλλες ενωσιακές νομοθετικές πράξεις εναρμόνισης και στην απόφαση αριθ. 768/2008/ΕΚ.

(111)

Οι αρχές εποπτείας της αγοράς θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να απαιτούν από τους οικονομικούς φορείς να λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα όταν διαπιστώνεται ότι είτε ένα προϊόν δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού είτε ότι ο οικονομικός φορέας έχει παραβιάσει τους κανόνες για τη διάθεση ή τη διαθεσιμότητα προϊόντων στην αγορά ή άλλους κανόνες που το αφορούν.

(112)

Κατά την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διεξάγει η Επιτροπή, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι οποίες να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (54). Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(113)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τα εξής: α) τη θέσπιση διαδικασιών έκδοσης και επαλήθευσης των ψηφιακών διαπιστευτηρίων για την πρόσβαση στα δεδομένα που αποθηκεύονται στο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος από οικονομικούς φορείς και άλλους σχετικούς φορείς βάσει των αντίστοιχων δικαιωμάτων τους, β) τον καθορισμό των ρυθμίσεων εφαρμογής για τη διασύνδεση του μητρώου και του συστήματος ενιαίας θυρίδας της ΕΕ για την ανταλλαγή πιστοποιητικών, συμπεριλαμβανομένης της κοινοποίησης του μοναδικού αναγνωριστικού κωδικού καταχώρισης· γ) τη θέσπιση κοινών απαιτήσεων για τη διάταξη των ετικετών· δ) την έγκριση και επικαιροποίηση καταλόγου μέτρων αυτορρύθμισης ως εναλλακτικών λύσεων αντί της θέσπισης κατ’ εξουσιοδότησης πράξης σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό· ε) τον καθορισμό των στοιχείων και του μορφότυπου για τη δημοσιοποίηση των πληροφοριών σχετικά με τα μη πωληθέντα καταναλωτικά προϊόντα που έχουν απορριφθεί· στ) τη θέσπιση, τροποποίηση ή κατάργηση των κοινών προδιαγραφών για τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, τις βασικές απαιτήσεις για τα ψηφιακά διαβατήρια προϊόντων ή τις απαιτήσεις δοκιμών, μέτρησης ή υπολογισμού· ζ) τον καθορισμό ελάχιστων απαιτήσεων για την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων για την αγορά προϊόντων που καλύπτονται από απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, ή για έργα ή υπηρεσίες, όταν τα εν λόγω προϊόντα χρησιμοποιούνται για δραστηριότητες που αποτελούν το αντικείμενο των εν λόγω συμβάσεων· και η) τη λήψη απόφασης, σύμφωνα με την ενωσιακή διαδικασία διασφάλισης, για το αν εθνικό μέτρο είναι δικαιολογημένο ή όχι. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (55).

(114)

Για να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά, ιδίως όσον αφορά τη συμμόρφωση των προϊόντων με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, το κοινό πρέπει να είναι βέβαιο ότι οι οικονομικοί φορείς που διαθέτουν μη συμμορφούμενα προϊόντα στην αγορά θα υπόκεινται σε κυρώσεις. Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κανόνες επιβολής κυρώσεων σε περίπτωση παράβασης του παρόντος κανονισμού και να διασφαλίσουν την εφαρμογή των εν λόγω κανόνων. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές και να περιλαμβάνουν τουλάχιστον πρόστιμα και χρονικά περιορισμένο αποκλεισμό από τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Με την επιφύλαξη της δικονομικής αυτονομίας των κρατών μελών και της διακριτικής ευχέρειας των αρμόδιων αρχών και δικαστών να επιβάλλουν κατάλληλες κυρώσεις σε μεμονωμένες περιπτώσεις, θα πρέπει να θεσπιστούν κοινά ενδεικτικά κριτήρια για τον καθορισμό του είδους και του επιπέδου των κυρώσεων που θα πρέπει να επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης του παρόντος κανονισμού, προκειμένου να διευκολυνθεί η συνεκτικότερη εφαρμογή των κυρώσεων. Τα εν λόγω κριτήρια θα πρέπει να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη φύση, τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παράβασης, την οικονομική κατάσταση του υπαίτιου φυσικού ή νομικού προσώπου, όπως προκύπτει, για παράδειγμα, από τον συνολικό κύκλο εργασιών ή το ετήσιο εισόδημα, και τα οικονομικά οφέλη που προέκυψαν και προκλήθηκαν από την παράβαση, στον βαθμό που τα εν λόγω οφέλη μπορούν να προσδιοριστούν.

(115)

Η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργήσει αξιολόγηση του παρόντος κανονισμού. Σύμφωνα με την παράγραφο 22 της διοργανικής συμφωνίας για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου, η εν λόγω αξιολόγηση θα πρέπει να βασίζεται σε πέντε κριτήρια, και συγκεκριμένα την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα, τη συνάφεια, τη συνεκτικότητα και την προστιθέμενη αξία, και θα πρέπει να αποτελεί τη βάση των εκτιμήσεων επιπτώσεων για ενδεχόμενα περαιτέρω μέτρα. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και τον αντίκτυπό του στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα των προϊόντων και στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Κατά περίπτωση, η έκθεση θα πρέπει να συνοδεύεται από πρόταση τροποποίησης του παρόντος κανονισμού.

(116)

Είναι σκόπιμο η Επιτροπή να αξιολογήσει τα πιθανά οφέλη του καθορισμού απαιτήσεων και σε σχέση με τις κοινωνικές πτυχές των προϊόντων. Στο πλαίσιο της εν λόγω αξιολόγησης, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει σε ποιο βαθμό οι εν λόγω απαιτήσεις θα μπορούσαν να συμπληρώσουν την ενωσιακή νομοθεσία, αντιμετωπίζοντας έτσι τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα και κοινωνικά δικαιώματα που προκύπτουν από τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων και από τα προϊόντα. Συνεπώς, η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργήσει αξιολόγηση εντός τεσσάρων ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, σχετικά με τα πιθανά οφέλη της συμπερίληψης απαιτήσεων κοινωνικής βιωσιμότητας στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή Περιφερειών έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση. Εάν κρίνεται σκόπιμο, η έκθεση θα πρέπει να συνοδεύεται από νομοθετική πρόταση για τροποποίηση του παρόντος κανονισμού.

(117)

Για να διευκολυνθεί η ιδιωτική επιβολή του παρόντος κανονισμού, οι καταναλωτές που έχουν υποστεί ζημία λόγω μη συμμόρφωσης ενός προϊόντος με τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να αξιώσουν αποζημίωση για την εν λόγω ζημία από τον κατασκευαστή του προϊόντος ή, εάν ο κατασκευαστής δεν είναι εγκατεστημένος στην Ένωση, από τον εισαγωγέα ή τον εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο του κατασκευαστή ή, εάν κανένας από αυτούς τους οικονομικούς φορείς δεν είναι εγκατεστημένος στην Ένωση, από τον πάροχο υπηρεσιών διεκπεραίωσης παραγγελιών. Το εν λόγω δικαίωμα αποζημίωσης δεν θα πρέπει να θίγει άλλους τρόπους επανόρθωσης που έχουν στη διάθεσή τους οι καταναλωτές βάσει του ενωσιακού δικαίου, όπως οι τρόποι επανόρθωσης κατά του πωλητή σε περίπτωση έλλειψης συμμόρφωσης των αγαθών που πωλούνται σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2019/771 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (56). Επιπλέον, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να εμποδίζονται να διατηρούν ή να εισάγουν δικαιώματα για τους καταναλωτές σε άλλα μέσα έννομης προστασίας σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, όπως η επισκευή ή η αντικατάσταση προϊόντων που παραβιάζουν τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού.

(118)

Οι καταναλωτές θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να επιβάλλουν τα δικαιώματά τους σε σχέση με τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται στους κατασκευαστές και, κατά περίπτωση, στους εισαγωγείς, τους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους και τους παρόχους υπηρεσιών διεκπεραίωσης παραγγελιών δυνάμει του παρόντος κανονισμού μέσω αντιπροσωπευτικών αγωγών σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2020/1828 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (57). Για τον σκοπό αυτόν, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να προβλέπει ότι η οδηγία (ΕΕ) 2020/1828 εφαρμόζεται στις αντιπροσωπευτικές αγωγές που αφορούν παραβάσεις του παρόντος κανονισμού από κατασκευαστές και, κατά περίπτωση, από εισαγωγείς, εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους και παρόχους υπηρεσιών διεκπεραίωσης παραγγελιών που χαρακτηρίζονται ως έμποροι σύμφωνα με το άρθρο 3 σημείο 2 της εν λόγω οδηγίας, οι οποίες βλάπτουν ή θα μπορούσαν να βλάψουν τα συλλογικά συμφέροντα των καταναλωτών. Συνεπώς, το παράρτημα I της εν λόγω οδηγίας θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως. Εναπόκειται στα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η εν λόγω τροποποίηση θα αποτυπώνεται στα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο που θεσπίζουν σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία, παρά το γεγονός ότι η θέσπιση σχετικών μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο δεν αποτελεί προϋπόθεση για τη δυνατότητα εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας όσον αφορά τις αντιπροσωπευτικές αγωγές. Η δυνατότητα εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας σε αντιπροσωπευτικές αγωγές για παραβάσεις των διατάξεων του παρόντος κανονισμού από κατασκευαστές και, κατά περίπτωση, από εισαγωγείς, εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους και παρόχους υπηρεσιών διεκπεραίωσης παραγγελιών, παραβάσεις οι οποίες βλάπτουν ή θα μπορούσαν να βλάψουν τα συλλογικά συμφέροντα των καταναλωτών, θα πρέπει να αρχίσει από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού.

(119)

Είναι απαραίτητο οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού να εφαρμόζονται στο ευρύτερο δυνατό φάσμα προϊόντων και όχι μόνο στα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα και να διευρυνθεί ο ορισμός των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού ώστε να καλύπτει όλες τις πτυχές της κυκλικότητας. Είναι επίσης αναγκαίο να εναρμονιστεί ο παρών κανονισμός με το νέο νομοθετικό πλαίσιο που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2008 και στην απόφαση αριθ. 768/2008/ΕΚ και να βελτιωθούν οι διατάξεις που αφορούν την εποπτεία της αγοράς. Η οδηγία 2009/125/ΕΚ θα πρέπει, επομένως, να αντικατασταθεί. Για να διασφαλιστεί η ασφάλεια δικαίου για όλους τους οικονομικούς φορείς από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού και για να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην εσωτερική αγορά, οι διατάξεις που θεσπίζουν υποχρεώσεις διαφάνειας σε σχέση με την απόρριψη μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων, την καταστρατήγηση και την εποπτεία της αγοράς θα πρέπει να εφαρμόζονται ομοιόμορφα για όλους τους φορείς σε ολόκληρη την Ένωση. Κατά συνέπεια, η οδηγία 2009/125/ΕΚ θα πρέπει να αντικατασταθεί από κανονισμό.

(120)

Στο πρόγραμμα εργασίας 2022-2024 για τον οικολογικό σχεδιασμό και την ενεργειακή επισήμανση, που περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 4ης Μαΐου 2022, προσδιορίστηκαν οι πολιτικές προτεραιότητες για τις εργασίες σχετικά με τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα. Όταν τεθούν σε ισχύ οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού, οι προπαρασκευαστικές εργασίες για την αξιολόγηση της σκοπιμότητας των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού σύμφωνα με την οδηγία 2009/125/ΕΚ θα σημειώσουν ουσιαστική πρόοδο για φωτοβολταϊκούς συλλέκτες, θερμαντήρες χώρου και συνδυασμένης λειτουργίας, θερμαντήρες νερού, τοπικούς θερμαντήρες χώρου με στερεό καύσιμο, κλιματιστικά, συμπεριλαμβανομένων αντλιών θερμότητας αέρα-αέρα και ανεμιστήρων δροσισμού, λέβητες στερεού καυσίμου, μονάδες εξαερισμού για θέρμανση και ψύξη αέρα, ηλεκτρικές σκούπες, συσκευές μαγειρέματος, αντλίες νερού, ανεμιστήρες βιομηχανικής χρήσης, κυκλοφορητές, εξωτερικά τροφοδοτικά ισχύος, υπολογιστές, διακομιστές και προϊόντα αποθήκευσης δεδομένων, μετασχηματιστές ισχύος και επαγγελματικό εξοπλισμό ψύξης και εξοπλισμό απεικόνισης. Χάρη στις εν λόγω προπαρασκευαστικές εργασίες εντοπίστηκαν πολυάριθμοι τομείς στους οποίους μπορεί να εξοικονομηθεί ενέργεια και υλικό και πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες διαβουλεύσεις με τους πολίτες και τα ενδιαφερόμενα μέρη. Η επανέναρξη αυτών των προπαρασκευαστικών εργασιών στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα καθυστερούσε σημαντικά τη θέσπιση απαιτήσεων σχετικά με την εξοικονόμηση ενέργειας και υλικών για τα εν λόγω προϊόντα. Για να διασφαλιστεί ότι οι προπαρασκευαστικές εργασίες δεν θα αχρηστευθούν, είναι επομένως αναγκαίο να προβλεφθούν μεταβατικοί κανόνες που θα επιτρέπουν τη θέσπιση εκτελεστικών μέτρων για τα εν λόγω προϊόντα σύμφωνα με την οδηγία 2009/125/ΕΚ, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Επιπλέον, και προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία των εκτελεστικών μέτρων που θεσπίζονται δυνάμει του άρθρου 15 της οδηγίας 2009/125/ΕΚ, οι αναγκαίες τροποποιήσεις για την αντιμετώπιση των τεχνικών ζητημάτων θα πρέπει να εγκριθούν, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της εν λόγω οδηγίας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030.

(121)

Για να διασφαλιστούν η ασφάλεια δικαίου και η συνέχεια για τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά ή τίθενται σε λειτουργία σύμφωνα με τα μέτρα εφαρμογής που θεσπίζονται βάσει της οδηγίας 2009/125/ΕΚ, στην έκδοσή της που ισχύει κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ και μετά την εν λόγω ημερομηνία και έως ότου καταργηθούν με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Για τους ίδιους λόγους, ορισμένες διατάξεις της οδηγίας 2009/125/ΕΚ θα πρέπει να συνεχίσουν να παράγουν πλήρη αποτελέσματα στο πλαίσιο της εφαρμογής των εν λόγω μέτρων εφαρμογής. Πρόκειται ειδικότερα για τις διατάξεις της οδηγίας 2009/125/ΕΚ που αφορούν την εξαίρεση των μέσων μεταφοράς εμπορευμάτων ή προσώπων από το πεδίο εφαρμογής της, τη διατύπωση ορισμών σχετικών με τα μέτρα εφαρμογής, τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων των οικονομικών φορέων σε σχέση με τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά, τον προσδιορισμό των λεπτομερειών των σχετικών διαδικασιών αξιολόγησης της συμμόρφωσης και της δήλωσης συμμόρφωσης ΕΚ, τη θέσπιση τεκμηρίου συμμόρφωσης για τα προϊόντα στα οποία έχει απονεμηθεί το οικολογικό σήμα της ΕΕ και τη λήψη των αναγκαίων μέτρων σε σχέση με τα εναρμονισμένα πρότυπα. Δεδομένης της σημασίας να διασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, να απαγορεύονται οι πρακτικές που μεταβάλλουν παράνομα τις επιδόσεις των προϊόντων προκειμένου να επιτευχθεί ευνοϊκότερο αποτέλεσμα και να εξασφαλίζεται η ορθή επιβολή των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού, οι σχετικές διατάξεις του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να εφαρμόζονται στα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα που διατίθενται στην αγορά σύμφωνα με τα μέτρα εφαρμογής της οδηγίας 2009/125/ΕΚ.

(122)

Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η βελτίωση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας των προϊόντων και η διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας, στην εσωτερική αγορά, προϊόντων για τα οποία καθορίζονται απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού, δεν είναι δυνατό να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορούν, λόγω της κλίμακάς τους και των αποτελεσμάτων τους, να επιτευχθούν μόνο σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτή διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των στόχων αυτών,