α)

ο όρος «ταμείο αλληλοβοήθειας» περιλαμβάνεται στις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 και του κανονισμού ΚΟΑ. Στο άρθρο 36 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1305/2013, ως «ταμείο αλληλοβοήθειας ορίζεται ένα σύστημα που μπορεί να είναι διαπιστευμένο από το κράτος μέλος για την ασφάλιση των γεωργών μελών μέσω της καταβολής αντισταθμιστικών ενισχύσεων στους γεωργούς μέλη για οικονομικές απώλειες που προκαλούνται από δυσμενή κλιματικά φαινόμενα ή κρούσματα ζωικής ή φυτικής ασθένειας ή προσβολής από παράσιτα ή περιβαλλοντικό συμβάν ή για σοβαρή μείωση του εισοδήματός τους.».

Σε σύγκριση με τα ταμεία αλληλοβοήθειας δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1305/2013, ο κανονισμός ΚΟΑ δεν απαιτεί τη διαπίστευση των ταμείων αλληλοβοήθειας. Η διαπίστευση μπορεί να είναι επωφελής και για τα ταμεία αλληλοβοήθειας δυνάμει του κανονισμού ΚΟΑ διότι μπορεί να συμβάλει, μεταξύ άλλων, στον περιορισμό του κινδύνου της διπλής χρηματοδότησης·

β)

«σοβαρή μείωση του εισοδήματος»— τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ως αντιπροσωπευτικό δείκτη εισοδήματος την αξία της διατεθείσας στο εμπόριο παραγωγής από την οργάνωση παραγωγών ή την ένωση οργανώσεων παραγωγών, στην περίπτωση που όλοι ή ορισμένοι παραγωγοί-μέλη μιας οργάνωσης παραγωγών ή ένωσης οργανώσεων παραγωγών υφίστανται σοβαρή μείωση του εισοδήματός τους. Για τον σκοπό αυτό, η αξία της διατεθείσας στο εμπόριο παραγωγής θα μπορούσε να υπολογίζεται βάσει των τιμών εξόδου από την οργάνωση παραγωγών και για κάθε προϊόν. Ωστόσο, τούτο δεν σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η μείωση του εισοδήματος ενός παραγωγού κατά τη θέσπιση αναλυτικών κανόνων για τη στήριξη των ταμείων αλληλοβοήθειας.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις όπου μόνο ένα μέρος των παραγωγών-μελών μιας οργάνωσης παραγωγών ή μιας ένωσης οργανώσεων παραγωγών έχει υποστεί σοβαρή μείωση του εισοδήματος, για παράδειγμα επειδή οι δυσμενείς συνθήκες της αγοράς αφορούν μόνο μέρος των προϊόντων για τα οποία είναι αναγνωρισμένη η οργάνωση παραγωγών ή η ένωση οργανώσεων παραγωγών. Υπό τις συνθήκες αυτές, οι πληρωμές από το ταμείο αλληλοβοήθειας σε όσους δεν έχουν υποστεί σοβαρή μείωση του εισοδήματος ως αποτέλεσμα δυσμενών συνθηκών της αγοράς δεν θα είναι επιλέξιμες για ενωσιακή χρηματοδοτική συνδρομή βάσει του άρθρου 33 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο στοιχείο δ) του κανονισμού ΚΟΑ.

Αντιθέτως, η επιλεξιμότητα των πληρωμών από ταμεία αλληλοβοήθειας σε όσους έχουν υποστεί σοβαρή μείωση του εισοδήματος λόγω δυσμενών συνθηκών της αγοράς δεν θα πρέπει να απορρίπτεται μόνο με την αιτιολογία ότι η συνολική αξία της διατεθείσας στο εμπόριο παραγωγής από την οργάνωση παραγωγών /την ένωση οργανώσεων παραγωγών δεν έχει μειωθεί ή δεν έχει μειωθεί επαρκώς. Η αξιολόγηση πρέπει να διενεργείται κατά περίπτωση και να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες των οργανώσεων παραγωγών, των ενώσεων οργανώσεων παραγωγών και των μελών τους, καθώς και οι συνθήκες της αγοράς που έχουν προκαλέσει τη σοβαρή μείωση του εισοδήματος.

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 προβλέπει ότι αποζημίωση στους γεωργούς συγκεκριμένου τομέα για σοβαρή μείωση του εισοδήματός τους χορηγείται μόνο σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις και όταν η μείωση του εισοδήματος υπερβαίνει ένα όριο που ισοδυναμεί τουλάχιστον με το 20 % του μέσου ετήσιου εισοδήματος εκάστου γεωργού κατά την προηγούμενη τριετία ή του μέσου όρου τριετίας που υπολογίζεται με βάση την προηγούμενη πενταετία, ύστερα από αφαίρεση της υψηλότερης και της χαμηλότερης τιμής. Ο κανονισμός ΚΟΑ δεν προβλέπει κανένα τέτοιο όριο.

Προκειμένου να διασφαλιστεί η ενιαία και χωρίς διακρίσεις εφαρμογή των μέτρων, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να ακολουθήσουν προσέγγιση παρόμοια με εκείνη του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1305/2013, και να παρέχουν στήριξη για την αναπλήρωση των πόρων των ταμείων αλληλοβοήθειας όταν η μείωση του εισοδήματος της οργάνωσης παραγωγών (ήτοι η αξία της διατεθείσας στο εμπόριο παραγωγής ανά προϊόν) υπερβαίνει το 20 % του εισοδήματος που καθορίζουν τα κράτη μέλη, ανάλογα με την εξεταζόμενη περίπτωση (λ.χ. μείωση του εισοδήματος όλων των παραγωγών-μελών ή άλλες περιπτώσεις), κατά την προηγούμενη τριετία ή του μέσου όρου των τριών ετών που υπολογίζεται με βάση την προηγούμενη πενταετία, ύστερα από αφαίρεση της υψηλότερης και της χαμηλότερης τιμής·

γ)

«δυσμενείς συνθήκες της αγοράς» — πρόκειται για μια αντικειμενικά υφιστάμενη κατάσταση στην αγορά για ένα δεδομένο προϊόν η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του εισοδήματος παραγωγών-μελών. Ένδειξη δυσμενών συνθηκών της αγοράς θα μπορούσε να είναι η άνω του 20 % μείωση της μέσης τιμής του επηρεαζόμενου προϊόντος κατά την προηγούμενη τριετία ή του μέσου όρου τριετίας που υπολογίζεται με βάση την προηγούμενη πενταετία, ύστερα από αφαίρεση της υψηλότερης και της χαμηλότερης τιμής. Οι δυσμενείς συνθήκες αγοράς θα μπορούσαν επίσης να διαπιστώνονται βάσει της μεταβολής της αντιπροσωπευτικής τιμής αγοράς των οικείων προϊόντων ή βάσει των ποσών στήριξης για αποσύρσεις από την αγορά [βλ. σημείο 7 στοιχείο β) κατωτέρω].

α)

Αύξηση του κόστους των εισροών με αποτέλεσμα σοβαρή μείωση του εισοδήματος

Η αύξηση του κόστους των εισροών (λ.χ. αύξηση της τιμής λιπάσματος η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους για τους θιγόμενους παραγωγούς) μπορεί να προκαλέσει απώλεια εισοδήματος όταν η εν λόγω αύξηση του κόστους των εισροών δεν είναι δυνατόν να μετακυλιστεί στους πελάτες υπό μορφή αύξησης της τιμής λόγω δυσμενών συνθηκών στην αγορά.

Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να θεσπίσουν μια τυπική μεθοδολογία για την εκτίμηση της βαρύτητας των εισροών στην τελική τιμή του προϊόντος ανά παραγωγικό προσανατολισμό, ώστε να τεκμηριώνεται η αύξηση των τιμών.

Ενδεικτικά, θα μπορούσαν να καταβάλλονται πληρωμές από τα ταμεία αλληλοβοήθειας στους παραγωγούς, εφόσον πληρούνται όλοι οι υπόλοιποι όροι, όταν μπορεί να αποδειχθεί ότι η βαρύτητα του κόστους των εισροών ως ποσοστό της τιμής εξόδου από την οργάνωση παραγωγών για το επηρεαζόμενο προϊόν έχει αυξηθεί κατά τουλάχιστον 20 %.

Τα στοιχεία που τεκμηριώνουν μείωση εισοδήματος προκαλούμενη από αύξηση του κόστους των εισροών θα πρέπει να βασίζονται σε δεδομένα της αγοράς και σε λογιστικά στοιχεία πιστοποιημένα από δημόσιο ή ιδιωτικό ανεξάρτητο ειδικευμένο φορέα ή εμπειρογνώμονα στο οικείο πεδίο, ενώ η ακρίβεια και η αξιοπιστία τους πρέπει να ελέγχονται από το κράτος μέλος, ώστε να διασφαλίζεται ότι πληρούνται οι όροι επιλεξιμότητας για ενωσιακή χρηματοδοτική συνδρομή στα ταμεία αλληλοβοήθειας δυνάμει του κανονισμού ΚΟΑ.

β)

Ανώτατα ποσά στήριξης για τις αποσύρσεις από την αγορά ως γραμμή βάσης για τον προσδιορισμό της ύπαρξης μείωσης τιμής στην αγορά

Τα ανώτατα ποσά στήριξης για τις αποσύρσεις από την αγορά, όπως ορίζεται στο άρθρο 45 παράγραφος 1 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2017/891 και στο παράρτημα IV το εν λόγω κανονισμού, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως γραμμή βάσης για τη διαπίστωση της μείωσης της τιμής στην αγορά. Στη συνέχεια, προκειμένου να προσδιοριστεί το «όριο ενεργοποίησης» για τα ταμεία αλληλοβοήθειας, θα μπορούσε να λαμβάνεται υπόψη η αντιπροσωπευτική τιμή κάθε σχετικού προϊόντος και να συγκρίνεται με την τιμή της αγοράς. Όταν η πραγματική τιμή της αγοράς είναι χαμηλότερη κατά τουλάχιστον 20 % σε σχέση με το ανώτατο όριο στήριξης που προβλέπεται στο παράρτημα IV του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2017/891, τότε επιτυγχάνεται το όριο ενεργοποίησης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ελέγχουν κατά πόσον ο αντίκτυπος της μείωσης τιμών είναι σημαντικός όσον αφορά τη διάρκεια ώστε να προκαλέσει σοβαρή μείωση του εισοδήματος.

α)

να έχει διαφανή πολιτική για τις πληρωμές στο ταμείο και τις αποζημιώσεις που καταβάλλονται από αυτό·

β)

να έχει σαφείς κανόνες απόδοσης ευθυνών για τα χρέη που προκύπτουν·

γ)

να είναι διαπιστευμένο από την αρμόδια αρχή σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία.

α)

στις διοικητικές δαπάνες που συνδέονται με τη σύσταση του ταμείου αλληλοβοήθειας θα πρέπει να περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι δαπάνες για τη διαχείριση του ταμείου (που αντιστοιχούν στη διάρκεια του ταμείου, ήτοι 5 έτη το μέγιστο), τα τέλη καταχώρισης, οι δαπάνες προσωπικού και γενικά έξοδα· και

β)

χρηματικές εισφορές που αναφέρονται στο άρθρο 32 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού ΚΟΑ με σκοπό την αναπλήρωση των πόρων των ταμείων αλληλοβοήθειας, ύστερα από την αποζημίωση που καταβάλλεται σε παραγωγούς-μέλη που αντιμετωπίζουν σοβαρή μείωση του καθαρού εισοδήματός τους (5) λόγω δυσμενών συνθηκών της αγοράς. Η αναπλήρωση των πόρων θα πρέπει να γίνεται μέσω του επιχειρησιακού ταμείου. Οι χρηματικές εισφορές με σκοπό την αναπλήρωση των πόρων του ταμείου αλληλοβοήθειας θα μπορούσαν να αποτελέσουν εξειδικευμένο τμήμα του επιχειρησιακού ταμείου.

α)

ποσά που καταβάλλονται από το ταμείο αλληλοβοήθειας σε παραγωγούς-μέλη οι οποίοι αντιμετωπίζουν σοβαρή μείωση του εισοδήματός τους ως αποτέλεσμα δυσμενών συνθηκών της αγοράς. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να διακρίνουν κατά πόσον τα ποσά που καταβλήθηκαν σε παραγωγούς-μέλη ως αποζημίωση προήλθαν από το επιχειρησιακό κεφάλαιο, το βασικό κεφάλαιο ή άλλα κονδύλια του ταμείου αλληλοβοήθειας, περιλαμβανομένων των εμπορικών δανείων που συνάπτει το ταμείο αλληλοβοήθειας με σκοπό την αποζημίωση των παραγωγών-μελών, όταν πληρούνται οι όροι του κανονισμού ΚΟΑ και όταν άλλοι πόροι του ταμείου αλληλοβοήθειας δεν επαρκούν για την παροχή της αναγκαίας αποζημίωσης (βλ. άρθρο 33 παράγραφος 3 τελευταίο εδάφιο του κανονισμού ΚΟΑ)·

β)

το επιτόκιο εμπορικών δανείων που συνάπτει το ταμείο αλληλοβοήθειας με σκοπό την καταβολή της χρηματικής αποζημίωσης σε γεωργούς από το ταμείο αλληλοβοήθειας όταν οι πόροι που είναι διαθέσιμοι στο ταμείο αλληλοβοήθειας δεν επαρκούν για την κάλυψη των αιτήσεων για αποζημίωση (βλ. άρθρο 33 παράγραφος 3 τελευταίο εδάφιο του κανονισμού ΚΟΑ).

α)

ανώτατα όρια ανά ταμείο αλληλοβοήθειας·

β)

κατάλληλα ανώτατα όρια ανά μονάδα (10).

α)

στη συμπερίληψη του εν λόγω μέτρου στο επιχειρησιακό πρόγραμμα ή την τροποποίηση αυτού·

β)

στην αξιολόγηση που οδήγησε στην καταβολή αποζημίωσης από το ταμείο αλληλοβοήθειας (για παράδειγμα, τον τρόπο με τον οποίο υπολογίστηκε και διαπιστώθηκε η σοβαρή μείωση εισοδήματος, τον τρόπο με τον οποίο διασφαλίστηκε ότι η τιμή εξόδου από την οργάνωση παραγωγών συνάδει με την τιμή της αγοράς, κ.λπ.)·

γ)

στα μέλη, τα προϊόντα, τον τελικό προορισμό της παραγωγής και το χρονικό διάστημα που καλύπτει το εν λόγω μέτρο·

δ)

στη συνεισφορά της οργάνωσης παραγωγών στην αναπλήρωση των πόρων του ταμείου αλληλοβοήθειας και τις τακτικές εισφορές των μελών της στο ταμείο αλληλοβοήθειας.