(1)

Η τυποποίηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», όπως ορίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ευρώπη 2020: Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη». Πολλές εμβληματικές πρωτοβουλίες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» υπογραμμίζουν τη σημασία της εθελοντικής τυποποίησης σε αγορές προϊόντων ή υπηρεσιών, ώστε να εξασφαλίζεται η συμβατότητα και η διαλειτουργικότητα μεταξύ προϊόντων και υπηρεσιών, να προωθείται η τεχνολογική ανάπτυξη και να υποστηρίζεται η καινοτομία.

(2)

Τα πρότυπα είναι σημαντικά για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και καθοριστικά για την καινοτομία και την πρόοδο. Η Επιτροπή τόνισε τη σημασία τους στο πλαίσιο των πρόσφατων πρωτοβουλιών για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς (2) και της ψηφιακής ενιαίας αγοράς (3), όπου ο ρόλος της τυποποίησης και της διαλειτουργικότητας, όσον αφορά τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής ψηφιακής οικονομίας, ενισχύεται με την έκδοση της ανακοίνωσης για τις προτεραιότητες τυποποίησης στον τομέα των ΤΠΕ για την ψηφιακή ενιαία αγορά (4), ανακοίνωση η οποία περιγράφει μια ολοκληρωμένη στρατηγική και πολιτική προσέγγιση της τυποποίησης όσον αφορά τις τεχνολογίες ΤΠΕ προτεραιότητας που έχουν ζωτική σημασία για την ολοκλήρωση της ψηφιακής ενιαίας αγοράς.

(3)

Στην ψηφιακή κοινωνία τα προϊόντα τυποποίησης είναι πλέον απαραίτητα για να εξασφαλίζεται η διαλειτουργικότητα των δικτύων και των συστημάτων. Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ένα στρατηγικό όραμα για τα ευρωπαϊκά πρότυπα: Προχωρώντας προς τα εμπρός για την ενίσχυση και την επιτάχυνση της βιώσιμης ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας έως το 2020» (5) αναγνωρίζει την ιδιαιτερότητα της τυποποίησης στον τομέα των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ), όπου συχνά αναπτύσσονται λύσεις, εφαρμογές και υπηρεσίες από παγκόσμια φόρουμ και κοινοπραξίες για τις ΤΠΕ που έχουν αναδειχθεί σε ηγετικούς οργανισμούς ανάπτυξης προτύπων ΤΠΕ.

(4)

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1025/2012 αποβλέπει στον εκσυγχρονισμό και στη βελτίωση του ευρωπαϊκού πλαισίου τυποποίησης. Θεσπίζει ένα σύστημα βάσει του οποίου η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναγνωρίσει τις σχετικότερες και ευρύτερα αποδεκτές τεχνικές προδιαγραφές των ΤΠΕ που έχουν εκδοθεί από οργανισμούς που δεν είναι ευρωπαϊκοί, διεθνείς ή εθνικοί οργανισμοί τυποποίησης. Η δυνατότητα χρήσης του πλήρους φάσματος των τεχνικών προδιαγραφών των ΤΠΕ κατά την προμήθεια υλισμικού, λογισμικού και υπηρεσιών τεχνολογίας των πληροφοριών θα καταστήσει δυνατή τη διαλειτουργικότητα μεταξύ συσκευών, υπηρεσιών και εφαρμογών, θα βοηθήσει τις δημόσιες διοικήσεις να αποφεύγουν εγκλωβισμούς που προκύπτουν όταν ο αγοραστής-δημόσιος φορέας δεν μπορεί να αλλάξει τον πάροχο υπηρεσιών μετά τη λήξη της σύμβασης λόγω της χρήσης ιδιοταγών λύσεων ΤΠΕ και θα ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό στον τομέα της προμήθειας διαλειτουργικών λύσεων ΤΠΕ.

(5)

Για να είναι οι τεχνικές προδιαγραφές των ΤΠΕ επιλέξιμες για αναφορά στις δημόσιες συμβάσεις, πρέπει να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1025/2012. Η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις αυτές εξασφαλίζει για τις δημόσιες αρχές ότι οι τεχνικές προδιαγραφές των ΤΠΕ καθορίζονται σύμφωνα με τις αρχές της διαφάνειας, των ανοιχτών διαδικασιών, της αμεροληψίας και της συναίνεσης, που αναγνωρίζονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) στον τομέα της τυποποίησης.

(6)

Η απόφαση για την ταυτοποίηση των προδιαγραφών των ΤΠΕ πρόκειται να εκδοθεί ύστερα από διαβούλευση με την ευρωπαϊκή πολυμερή πλατφόρμα φορέων για την τυποποίηση των ΤΠΕ η οποία συγκροτήθηκε με την απόφαση 2011/C 349/04 (6) της Επιτροπής, όπως συμπληρώνεται από άλλες μορφές διαβούλευσης με εμπειρογνώμονες του κλάδου.

(7)

Η ευρωπαϊκή πολυμερής πλατφόρμα φορέων για την τυποποίηση των ΤΠΕ αξιολόγησε τις ακόλουθες τεχνικές προδιαγραφές και εξέδωσε θετική γνώμη σχετικά με την ταυτοποίησή τους ως προδιαγραφών αναφοράς για τις δημόσιες συμβάσεις: «Simple Knowledge Organisation System» («SKOS»), και «Resource Description Framework» 1.0 και 1.1 («RDF 1.0 & 1.1») που ανέπτυξε η Κοινοπραξία του Παγκόσμιου Ιστού (W3C), «Service Metadata Publisher 1.0» («SMP 1.0») που ανέπτυξε ο Οργανισμός για την Προώθηση των Δομημένων Συστημάτων Πληροφοριών (OASIS), «MIME-Based Secure Peer-to-Peer Business Data Interchange Using HTTP, Applicability Statement 2» RFC 4130 («AS2») και «the Internationalized Resource Identifiers» RFC 3987 («IRIs») που ανέπτυξε η Ομάδα Μελέτης του Διαδικτύου (IETF), τις τεχνικές προδιαγραφές «Data Foundation & Terminology Model»«PID Information Types API», «Data Type Registries Model» και «Practical Policies Recommendations» τις οποίες ανέπτυξε όλες η Συμμαχία για τα Ερευνητικά Δεδομένα (RDA). Η αξιολόγηση και η γνώμη της πλατφόρμας φορέων υποβλήθηκε στη συνέχεια σε διαβούλευση με τομεακούς εμπειρογνώμονες, οι οποίοι επιβεβαίωσαν τη θετική γνώμη σχετικά με την ταυτοποίηση των προαναφερόμενων προδιαγραφών.

(8)

Η τεχνική προδιαγραφή «SKOS», η οποία αναπτύχθηκε από την W3C καθιστά διαθέσιμα στο κοινό σε απευθείας σύνδεση και σε δομημένη μορφή ορισμένα μη τυπικά συστήματα οργάνωσης της γνώσης σε δομημένη μορφή, με στόχο την οργάνωση της τεχνογνωσίας όσον αφορά την έννοια και τη συνεκτικότητα των υποκείμενων όρων και την παροχή πρόσβασης σε αυτή. Το πρότυπο δεδομένων «SKOS» παρέχει μια τυποποιημένη, χαμηλού κόστους πορεία μετάβασης για τη μεταφορά των υφιστάμενων συστημάτων οργάνωσης της γνώσης στον σημασιολογικό ιστό. Το «SKOS» παρέχει επίσης ευκολονόητη, διαισθητική γλώσσα για την ανάπτυξη και την ανταλλαγή νέων συστημάτων οργάνωσης της γνώσης. Μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο του ή σε συνδυασμό με τυπικές γλώσσες αναπαράστασης της γνώσης όπως η γλώσσα οντολογίας ιστού [Web Ontology language (OWL)].

(9)

Η τεχνική προδιαγραφή «RDF 1.0», η οποία αναπτύχθηκε επίσης από την W3C, αποτελεί ένα τυποποιημένο πρότυπο ανταλλαγής δεδομένων στο διαδίκτυο με χαρακτηριστικά που διευκολύνουν τη συγχώνευση δεδομένων ακόμα και αν διαφέρουν τα υποκείμενα συστήματα και υποστηρίζει ειδικότερα τη διαχρονική εξέλιξη των συστημάτων χωρίς να απαιτείται να αλλάξουν όλοι οι καταναλωτές των δεδομένων. Η τεχνική προδιαγραφή «RDF 1.1.» αποτελεί εξέλιξη της «RDF 1.0» με οπισθόδρομη συμβατότητα, χρησιμοποιεί διεθνοποιημένα αναγνωριστικά, βελτιώνει τη χρήση των τύπων δεδομένων και των ετικετών γλώσσας στα κυριολεκτήματα και παρέχει μια σειρά νέων μορφοτύπων σειριακοποίησης.

(10)

Η τεχνική προδιαγραφή «SMP 1.0» που ανέπτυξε η OASIS καθορίζει ένα πρωτόκολλο για τη δημοσίευση μεταδεδομένων υπηρεσιών εντός ενός «τετραγωνιαίου» δικτύου, εντός του οποίου οι φορείς ανταλλάσσουν επιχειρηματικά έγγραφα μέσω υπηρεσιών ενδιάμεσης πύλης (που ορισμένες φορές αποκαλούνται «σημεία πρόσβασης»). Για την επιτυχή αποστολή ενός επιχειρηματικού εγγράφου σε ένα τετραγωνιαίο δίκτυο, ένας φορέας πρέπει να μπορεί να εντοπίσει κρίσιμης σημασίας μεταδεδομένα σχετικά με τον παραλήπτη (τελικό σημείο) ενός επιχειρηματικού εγγράφου, όπως τους τύπους των εγγράφων που είναι σε θέση να λαμβάνει ο παραλήπτης (τελικό σημείο) και τις υποστηριζόμενες μεθόδους μεταφοράς. Ο παραλήπτης καθιστά τα μεταδεδομένα διαθέσιμα σε άλλους φορείς εντός του δικτύου μέσω μιας υπηρεσίας δημοσίευσης μεταδεδομένων υπηρεσιών. Η τεχνική προδιαγραφή περιγράφει τις ανταλλαγές αιτημάτων-απαντήσεων μεταξύ ενός εκδότη δεδομένων υπηρεσιών και ενός πελάτη που επιθυμεί να ενημερωθεί σχετικά με το τελικό σημείο.

(11)

Η προδιαγραφή «AS2», που ανέπτυξε η IETF, αποτελεί μία από τις πλέον δημοφιλείς μεθόδους για την ασφαλή και αξιόπιστη μεταφορά δομημένων επιχειρηματικών δεδομένων στο διαδίκτυο. Η εν λόγω μεταφορά απαιτεί κατά βάση δύο υπολογιστές —έναν πελάτη και έναν εξυπηρετητή— οι οποίοι συνδέονται με δισημειακό τρόπο μέσω του διαδικτύου. Η AS2 δημιουργεί έναν «φάκελο» για τα διαρθρωμένα επιχειρηματικά δεδομένα, καθιστώντας δυνατή την ασφαλή αποστολή τους, με τη χρήση ψηφιακών πιστοποιητικών και κρυπτογράφησης, μέσω του διαδικτύου. Η AS2 χρησιμοποιείται από οργανισμούς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και από τις κυβερνήσεις ορισμένων κρατών μελών τόσο για χρήση σε συγκεκριμένες περιπτώσεις όσο και σε εφαρμογές γενικών υποδομών που υποστηρίζουν την ασφαλή μεταφορά μηνυμάτων και επιχειρηματικών εγγράφων.

(12)

Η τεχνική προδιαγραφή IRIs, που ανέπτυξε η IETF, αποτελεί στοιχείο πρωτοκόλλου που επεκτείνει το σύστημα ενιαίων αναγνωριστικών πόρων (URI), το οποίο βασίζεται στο σύνολο χαρακτήρων ASCII., υποστηρίζοντας ένα πολύ ευρύτερο σύστημα χαρακτήρων που χρησιμοποιούνται στα λατινογενή αλφάβητα της ΕΕ, το οποίο περιέχει χαρακτήρες που δεν περιέχονται στο ASCII ή χαρακτήρες από εντελώς διαφορετικά αλφάβητα (ελληνικό, βουλγαρικό).

(13)

Η Συμμαχία για τα Ερευνητικά Δεδομένα [Research Data Alliance (RDA)] είναι μια διεθνής οργάνωση που ασχολείται με την ανάπτυξη υποδομών και συλλογικών δραστηριοτήτων και συστάσεων για τον περιορισμό των φραγμών στην ανταλλαγή δεδομένων και στην επιτάχυνση της καινοτομίας που βασίζεται στα δεδομένα σε παγκόσμιο επίπεδο. Έχουν αναγνωριστεί τέσσερις τεχνικές προδιαγραφές της RDA. Η τεχνική προδιαγραφή «Data Foundation & Terminology Mode» της RDA αποτελεί βασικό πρότυπο, βασικό λεξιλόγιο και εργαλείο αναζήτησης της θεμελιώδους ορολογίας που επιτρέπει στους ερευνητές να χρησιμοποιούν κοινή ορολογία όταν αναφέρονται στα δεδομένα. Η τεχνική προδιαγραφή «PID Information Types API — Persistent Identifier Type Registry» της RDA αποτελεί εννοιολογικό πρότυπο για τη δόμηση των κατηγοριοποιημένων πληροφοριών για την καλύτερη ταυτοποίηση των αναγνωριστικών παραμέτρων ( PIDs,) καθώς και κοινή διεπαφή για πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίες. Η προδιαγραφή «Data Type Registries Model» της RDA αποτελεί ένα μοντέλο και μητρώο τύπων δεδομένων («τύποι MIME» για τα δεδομένα) που βοηθάει τα εργαλεία να ερμηνεύσουν, να απεικονίσουν και να επεξεργαστούν τα δεδομένα. Η προδιαγραφή «Practical Policies recommendations» της RDA αποτελεί ένα σύνολο πολιτικών που μπορούν να εφαρμοστούν από μηχανές με σκοπό τη βελτίωση της εμπιστοσύνης και της διαλειτουργικότητας,