(1)

Στις 17 Νοεμβρίου 2009, η Δημοκρατία της Λετονίας (εφεξής: «Λετονία») υπέβαλε στο Συμβούλιο αίτηση για απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, σχετικά με την πρόθεση της Λετονίας να χορηγήσει κρατική ενίσχυση σε λετονούς γεωργούς για την αγορά γεωργικών γαιών.

(2)

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Λετονίας, το 97,6 % όλων των αγροτικών περιοχών έχει έκταση μικρότερη των 15,9 εκταρίων. Κατά συνέπεια, το κυριότερο μέρος των αγροκτημάτων της Λετονίας είναι αγροκτήματα ημιεπιβίωσης. Η δυσμενής διάρθρωση της επιφάνειας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων της Λετονίας, το γεγονός ότι η Λετονία λαμβάνει το χαμηλότερο επίπεδο άμεσων πληρωμών μεταξύ των κρατών μελών στο πλαίσιο ενός μηχανισμού σταδιακής εισαγωγής που προβλέπεται στην Πράξη Προσχωρήσεως του 2003, καθώς και η δυσανάλογα υψηλή εισροή εργασίας στη γεωργία, σε σύγκριση με τις επιστροφές, οδήγησαν σε χαμηλά γεωργικά εισοδήματα τα οποία μειώθηκαν περαιτέρω το 2009.

(3)

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Λετονίας, μέχρι το 2007, υπήρχαν 1 930 900 εκτάρια γεωργικών γαιών, αλλά η έκταση που είχε δηλωθεί για τους σκοπούς στήριξης με άμεσες ενισχύσεις δεν υπερέβαινε τα 1 551 185 εκτάρια. Ως εκ τούτου, 379 715 εκτάρια ανήκουν σε μη γεωργούς οι οποίοι και τα εκμεταλλεύονται. Η κρατική ενίσχυση θα παρείχε στους γεωργούς τη δυνατότητα να αγοράσουν την εν λόγω γεωργική έκταση.

(4)

Το 2009, η επιδεινούμενη ύφεση της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία προκλήθηκε από την παγκόσμια κρίση, επηρέασε αρνητικά την οικονομία και τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις της Λετονίας, τόσο λόγω της έλλειψης ζήτησης όσο και λόγω της κατακόρυφης πτώσης των τιμών αγοράς: κατά τα πρώτα τρία τρίμηνα του 2009, οι τιμές του σίτου ήταν κατά 37 %, οι τιμές του κριθαριού κατά 44 % και οι τιμές του γάλακτος κατά 38 % χαμηλότερες από τα επίπεδα του 2008.

(5)

Η κατάσταση του εισοδήματος των γεωργών στη Λετονία επιδεινώθηκε περαιτέρω από το γεγονός ότι οι τιμές των συντελεστών παραγωγής αυξήθηκαν απότομα το 2008 (ανόργανα λιπάσματα κατά 67 %, κτηνιατρικές υπηρεσίες κατά 46 %, ηλεκτρική ενέργεια κατά 29 % και καύσιμα κατά 15 %) ενώ δεν μειώθηκαν το 2009. Το κόστος παραγωγής παρέμεινε κατ’ αυτόν τον τρόπο αμετάβλητο. Είναι πιθανόν ότι οι συνθήκες θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται για πολλούς γεωργούς της Λετονίας, με συνέπεια να αυξηθεί ο αριθμός των οικογενειών γεωργών που διατρέχουν τον κίνδυνο της φτώχειας.

(6)

Το επίπεδο ανεργίας στη Λετονία είναι το υψηλότερο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αγγίζοντας το 19,7 % τον Σεπτέμβριο του 2009, που ισοδυναμεί με αύξηση της τάξης του 62 % από τον Ιανουάριο του 2009. Ως εκ τούτου, η κρατική ενίσχυση θα πρέπει να βοηθήσει τους ανέργους να απασχοληθούν σε γεωργικές δραστηριότητες, επιτρέποντάς τους να αγοράσουν γεωργικές γαίες. Θα πρέπει επίσης να δώσει τη δυνατότητα στους γεωργούς ημιεπιβίωσης, οι οποίοι δεν εργάζονται πλέον ως υπάλληλοι σε τομείς εκτός της γεωργίας, να βελτιώσουν τη διάρθρωση της επιφάνειας της εκμετάλλευσής τους με στόχο να εξασφαλίσουν εισόδημα το οποίο θα τους εγγυάται ένα βασικό βιοτικό επίπεδο από την καλλιέργεια της γης. Θα πρέπει ακόμη να διευκολύνει την πώληση γεωργικών γαιών που ανήκουν σε ανέργους οι οποίοι χρειάζονται κεφάλαια για να αποκτήσουν το καθεστώς του αυτοαπασχολουμένου.

(7)

Λόγω της ελλείψεως οικονομικών πόρων των γεωργών και των υψηλών επιτοκίων για εμπορικά δάνεια για την αγορά ακίνητης ιδιοκτησίας, οι γεωργοί αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες για τη χορήγηση εμπορικών δανείων για επενδύσεις όπως η αγορά γεωργικών γαιών. Τον Νοέμβριο του 2009, τα επιτόκια των πιστωτικών ιδρυμάτων για εμπορικά πιστωτικά κονδύλια για την αγορά γεωργικών γαιών υπερέβαινε το 15 % ετησίως.

(8)

Το 2009 ενέσκηψε ύφεση για την αγορά γεωργικών γαιών. Ο αριθμός των συναλλαγών μειώθηκε σημαντικά και, σύμφωνα με το κτηματολόγιο, ο αριθμός της αγοραπωλησίας γαιών σημείωσε πτώση μέχρι και 4,5 φορές σε σύγκριση με το 2007.

(9)

Η κρατική ενίσχυση που θα χορηγηθεί ανέρχεται σε 8 εκατομμύρια LVL κατ’ ανώτατο όριο και θα καταστήσει δυνατή την αγορά 70 000 εκταρίων γεωργικών γαιών από 1 000 περίπου γεωργούς, κατά την περίοδο από 2010 έως 2013. Επιλέξιμες είναι οι γαίες που κατέχουν τόσο το κράτος όσο και οι δήμοι καθώς και οι γαίες που κατέχουν φυσικά πρόσωπα.

(10)

Η κρατική ενίσχυση θα λάβει τη μορφή επιδότησης των τόκων επί δανείων καλύπτοντας 4 ποσοστιαίες μονάδες του ετήσιου επιτοκίου της τράπεζας. Ωστόσο, σε περίπτωση που το ετήσιο αυτό επιτόκιο είναι χαμηλότερο των 4 ποσοστιαίων μονάδων, το πραγματικό επιτόκιο που ισχύει για τον δανειστή επιστρέφεται πλήρως.

(11)

Η Επιτροπή δεν έχει στην παρούσα φάση κινήσει καμία διαδικασία ούτε έχει λάβει θέση για τη φύση και τη συμβατότητα της ενίσχυσης.

(12)

Συντρέχουν, επομένως, εξαιρετικές περιστάσεις λόγω των οποίων μπορεί, κατ’ εξαίρεση και κατά το απολύτως αναγκαίο μέτρο για τον περιορισμό της έκτασης της φτώχειας στις αγροτικές περιοχές της Λετονίας, να θεωρηθεί ότι η εν λόγω ενίσχυση είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά,