32003D0837

Απόφαση του Συμβουλίου

της 24ης Νοεμβρίου 2003

για την περάτωση της διαδικασίας διαβουλεύσεων με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και την έγκριση κατάλληλων μέτρων, δυνάμει του άρθρου 96 της συμφωνίας του Κοτονού

(2003/837/ΕΚ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, που υπογράφηκε στο Κοτονού (Μπενίν), στις 23 Ιουνίου 2000(1) ("συμφωνία του Κοτονού"),

την απόφαση 2003/159/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2002, για τη σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφετέρου, που υπεγράφη στο Κοτονού, στις 23 Ιουνίου 2000(2), και ιδίως το άρθρο 3,

την εσωτερική συμφωνία μεταξύ των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν για την εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ(3), και ιδίως το άρθρο 3,

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Tα βασικά στοιχεία της συμφωνίας του Κοτονού, που αναφέρονται στο άρθρο 9, και συγκεκριμένα η τήρηση των δημοκρατικών αρχών του κράτους δικαίου, στα οποία βασίζεται η εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ, παραβιάστηκαν λόγω του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 15ης Μαρτίου 2003, το οποίο καταδικάστηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση στη δήλωσή της, της 21ης Μαρτίου 2003.

(2) Σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας του Κοτονού, πραγματοποιήθηκαν, στις 12 Ιουνίου 2003, διαβουλεύσεις με τις χώρες ΑΚΕ και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, κατά τις οποίες οι κεντροαφρικανικές αρχές ανέλαβαν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που εξέθεσε η Ευρωπαϊκή Ένωση, συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα πρέπει να θέσουν σε εφαρμογή κατά τη διάρκεια μιας τρίμηνης περιόδου κατά την οποία θα διεξαχθεί ουσιαστικός διάλογος.

(3) Κατά τη λήξη της εν λόγω περιόδου, η Ευρωπαϊκή Ένωση κρίνει γενικά ότι έχει ξεκινήσει μια μεταβατική διαδικασία επιστροφής στη συνταγματική τάξη. Εντούτοις, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα όσον αφορά τη σταθερότητα και τη σαφήνεια των πολιτικών προσανατολισμών των κεντροαφρικανικών αρχών στο ζήτημα αυτό, καθώς και σχετικά με την ικανότητα της κεντροαφρικανικής διοίκησης να υλοποιήσει τους εν λόγω προσανατολισμούς.

(4) Θα πρέπει, συνεπώς, να εγκριθούν τα κατάλληλα μέτρα δυνάμει του άρθρου 96 της συμφωνίας του Κοτονού,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Περατώνονται οι διαβουλεύσεις που άρχισαν με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας του Κοτονού.

Άρθρο 2

Τα μέτρα που προσδιορίζονται στο σχέδιο επιστολής που εμφαίνεται στο παράρτημα, εγκρίνονται στο πλαίσιο των ενδεδειγμένων μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 96 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της συμφωνίας του Κοτονού.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να παράγει αποτελέσματα την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ισχύει μέχρι τις 30 Ιουνίου 2005.

Βρυξέλλες, 24 Νοεμβρίου 2003.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

G. Magri

(1) ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 3.

(2) ΕΕ L 65 της 8.3.2003, σ. 27.

(3) ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 376.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Προς τον πρωθυπουργό, πρόεδρο της εθνικής μεταβατικής κυβέρνησης της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας

Αξιότιμε κύριε πρωθυπουργέ,

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσδίδει μεγάλη σημασία στις διατάξεις του άρθρου 9 της συμφωνίας του Κοτονού. Ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, στα οποία βασίζεται η εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ, αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία της εν λόγω συμφωνίας και, κατά συνέπεια, τη βάση των σχέσεών μας.

Στο πνεύμα αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδίκασε απόλυτα, στη δήλωσή της, της 21ης Μαρτίου 2003, το στρατιωτικό πραξικόπημα της 15ης Μαρτίου 2003.

Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε, στις 22 Μαΐου 2003, να καλέσει τις αρχές της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας και των χωρών ΑΚΕ να ξεκινήσουν διαβουλεύσεις για να εξετάσουν εμπεριστατωμένα την κατάσταση και τα μέσα με τα οποία θα διορθωθεί.

Οι εν λόγω διαβουλεύσεις πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες στις 12 Ιουνίου 2003. Με την ευκαιρία αυτή, εθίγησαν πολλά θεμελιώδη ζητήματα και είσαστε σε θέση να παρουσιάσετε την άποψή σας και την ανάλυση της κατάστασης από τις αρχές της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπίστωσε με ικανοποίηση ότι οι κεντροαφρικανικές αρχές ανέλαβαν ορισμένες δεσμεύσεις, ιδιαίτερα για να διασφαλιστεί η επάνοδος στη συνταγματική τάξη, να διατηρηθεί ο πολιτικός πλουραλισμός και να ξεκινήσει ο εθνικός διάλογος· να αναδιαρθρωθούν οι δυνάμεις άμυνας και ασφαλείας· να βελτιωθεί η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών και να καταπολεμηθεί η διαφθορά, έτσι ώστε να αντιμετωπίζονται τακτικά οι σχετικές με τα κυριαρχικά δικαιώματα δαπάνες και πρωτίστως να καταβάλλονται τακτικά οι μισθοί.

Συμφωνήθηκε επίσης ότι θα διεξαχθεί στο Bangui, κατά τη διάρκεια τρίμηνης περιόδου, ουσιαστικός διάλογος, σχετικά με τα διάφορα θέματα που έχουν θιγεί και κατά το πέρας της εν λόγω περιόδου θα πραγματοποιηθεί απολογισμός της κατάστασης.

Ο εν λόγω ουσιαστικός και τακτικός διάλογος πραγματοποιήθηκε στο Bangui. Βασίστηκε σε έναν πίνακα αποτελεσμάτων, καθώς και σε μηνιαίες εκθέσεις παρακολούθησης, που έχουν επιδοθεί στα μέλη της επιτροπής παρακολούθησης. Οι επιτόπου εκπρόσωποι της προεδρίας και της Επιτροπής διεξήγαγαν διαρκή αξιολόγηση της υλοποίησης των δεσμεύσεων, σε συνεργασία με τον εκπρόσωπο του PNUD και των πρέσβεων ΑΚΕ. Η ομάδα ΑΚΕ οργάνωσε, εξάλλου, στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, από τις 17 έως τις 20 Αυγούστου, μια αποστολή ενημέρωσης, της οποίας τα πορίσματα ενσωματώθηκαν στις εκθέσεις της επιτροπής παρακολούθησης των διαβουλεύσεων.

Από τον απολογισμό αυτό προκύπτει ότι ορισμένες δεσμεύσεις οδήγησαν στην ανάληψη ενθαρρυντικών πρωτοβουλιών από μέρους των κεντροαφρικανικών αρχών. Διαπιστώνεται ιδιαίτερα:

- ότι ο εθνικός διάλογος κατέληξε στην έκδοση 126 συστάσεων, συνενωμένων σε δέκα ομάδες,

- ότι το εθνικό μεταβατικό συμβούλιο (CNT) λειτουργεί κανονικά, οι γνώμες του δημοσιεύονται και οι συστάσεις που διετύπωσε έχουν σε γενικές γραμμές ληφθεί υπόψη,

- ότι οι τρέχοντες μισθοί έχουν καταβληθεί από τον Μάρτιο έως τον Αύγουστο του 2003, παρά την ύπαρξη ορισμένων καθυστερήσεων,

- ότι το συμβούλιο υπουργών θα ενέκρινε, στις 11 Σεπτεμβρίου, το πρόγραμμα δράσης για την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών,

- ότι έχουν εφαρμοστεί οι συστάσεις που διατυπώθηκαν στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, στο πλαίσιο μιας αποστολής Κίμπερλυ.

Εντούτοις, εξακολουθούν να υφίστανται οι ακόλουθες ανησυχίες:

- παρά το γεγονός ότι οι δραστηριότητες των πολιτικών κομμάτων συνεχίζονται κανονικά, δεν έχει ακόμα κατατεθεί στο CNT το καθεστώς της αντιπολίτευσης,

- το χρονοδιάγραμμα των εκλογών, που ανακοινώθηκε κατά την έναρξη των διαβουλεύσεων, δεν έχει υλοποιηθεί με την ανάληψη νέων δράσεων ή μέτρων,

- η κατάσταση σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα επιδεινώθηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, όπως επισήμανε ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών στην έκθεσή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, τον Ιούνιο του 2003. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι επιβραδύνεται η εν λόγω επιδείνωση, που προέκυψε από την πολιτικοστρατιωτική κρίση, εξακολουθούν να υφίστανται οι λόγοι ανησυχίας. Ο Τύπος, το Εθνικό Μεταβατικό Συμβούλιο, ο Ύπατος Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, καθώς και άλλες πηγές αναφέρουν συχνές περιπτώσεις παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως από στρατιωτικές δυνάμεις ή από "ελευθερωτές",

- οι μισθοί έχουν καταβληθεί, σχετικά έγκαιρα, κατά το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου, γεγονός που αποτελεί σημαντική πρόοδο. Εντούτοις, η πρακτική αυτή, η οποία κατέστη δυνατή μέχρι σήμερα κατά μέγα μέρος χάρη σε εξωτερικές παροχές, εξαρτάται από φορολογικά και τελωνειακά έσοδα πολύ περιορισμένα,

- στο εν λόγω πλαίσιο έλλειψης οικονομικών πόρων, έχουν καταβληθεί ορισμένες προσπάθειες για την εκκαθάριση του δημόσιου χρέους, την αύξηση των φορολογικών και τελωνειακών εσόδων, τον έλεγχο των δημοσίων επιχειρήσεων και τη μείωση των δαπανών. Ως εκ τούτου, έχει εγκριθεί, στις 11 Σεπτεμβρίου του 2003, ένα πρόγραμμα εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών, απομένουν όμως οι λεπτομέρειες εφαρμογής και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του,

- σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν αναληφθεί δράσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν ορισμένες συλλήψεις. Εντούτοις, δεν εμφανίζονται επικεντρωμένες σε ένα συνολικό πρόγραμμα δράσης, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι ο νόμος για την πάταξη της διαφθοράς δεν εφαρμόζεται συστηματικά. Ως εκ τούτου, ενώ οι συλλήψεις των υπευθύνων του παλαιού καθεστώτος συνεχίζονται, οι πρακτικές διαφθοράς φαίνεται ότι συνεχίζονται,

- με σημαντική συνδρομή από μέρους της Γαλλίας έχουν αναληφθεί δράσεις για την ενίσχυση του στρατού (διορισμοί και επανένταξη στελεχών, δημιουργία νέων μονάδων, εγκατάσταση στην επαρχία, επιμόρφωση, κ.λπ.). Ωστόσο, ελλείψει εμφανούς προγράμματος, οι προθέσεις στον τομέα αυτό είναι ασαφείς. Αναμένεται επίσης η δημοσιοποίηση μιας επιστολής με αντικείμενο την αναθεωρημένη πολιτική για τον αφοπλισμό, την αποστράτευση και την επανένταξη.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι, σε γενικές γραμμές, έχει ξεκινήσει μια διαδικασία μετάβασης προς την επιστροφή στη συνταγματική τάξη. Εντούτοις, ορισμένες σημαντικές αβεβαιότητες εξακολουθούν να υφίστανται όσον αφορά την αποφασιστικότητα και τη σαφήνεια των πολιτικών προσανατολισμών των αρχών στο θέμα αυτό, καθώς και όσον αφορά την ικανότητα της διοίκησης να τους υλοποιήσει.

Με βάση τις εν λόγω δεσμεύσεις και τον τρέχοντα απολογισμό της κατάστασης σχετικά με την υλοποίησή τους, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη της προτίθενται να περατώσουν τις διαβουλεύσεις που ξεκίνησαν σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας του Κοτονού. Δεδομένου ότι απομένουν ακόμη να υλοποιηθούν σημαντικά μέτρα στο πλαίσιο των δεσμεύσεων της 12ης Ιουνίου 2003, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε, με βάση τα κατάλληλα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 96 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της συμφωνίας του Κοτονού:

Να ανασταλεί εν μέρει η συνεργασία καθώς και η σταδιακή υλοποίηση των λοιπών συνιστωσών της συνεργασίας, έτσι ώστε να πλαισιωθούν οι προσπάθειες των αρχών της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας, ανάλογα με την ουσιαστική υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν κατά τη συνεδρίαση της 12ης Ιουνίου 2003, καθώς και με βάση την πρόοδο που θα διαπιστωθεί στη διαδικασία μετάβασης προς τη δημοκρατία. Η προσωρινή αναστολή θα εφαρμοστεί στο σχέδιο της οδού Bouar-Garoua Boulai, οδοποιίας στο Bangui και μακροοικονομικής στήριξης. Η επανάληψη της συνεργασίας θα εξαρτηθεί από τα ακόλουθα κριτήρια.

Η προσέγγιση αυτή εκτελείται ως εξής:

A. Συνέχιση υφιστάμενης συνεργασίας

i) Ήδη από την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων, η υφιστάμενη συνεργασία θα επικεντρωθεί στους κοινωνικούς τομείς και ιδιαίτερα την υγεία, καθώς και στην άμεση στήριξη του πληθυσμού. Θα καταστεί δυνατόν να εξεταστεί η χορήγηση ad hoc ενίσχυσης των μέτρων που λαμβάνονται από τις αρχές με σκοπό την τήρηση των δεσμεύσεών τους, ιδίως στους τομείς της προετοιμασίας των εκλογών, της ορθής διακυβέρνησης, της θεσμικής στήριξης, και της τεχνικής βοήθειας για την κατάρτιση ενός προγράμματος δράσης με σκοπό την εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών.

ii) Από τη στιγμή που η κυβέρνηση θα συντάξει επιστολή για τη χάραξη σαφούς πολιτικής σχετικά με το πρόγραμμα "DDR" - αφοπλισμού, αποστράτευσης, επανένταξης - και θα καθορίσει τις γενικές κατευθύνσεις για την αναδιάρθρωση του στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας, θα εξεταστεί στα πλαίσια του Multidonor Rehabilitation and Reinsertion Programme (MDRR) της Παγκόσμιας Τράπεζας και του PNUD.

B. Επανάληψη συνεργασίας

i) Η επανάληψη της μακροοικονομικής στήριξης, σε συμπλήρωση προγράμματος του ΔΝΤ, μετά την έγκριση ενός προγράμματος εκλογών, που θα προβλέπει τα στάδια και τα μέσα για τη διοργάνωση των διαφόρων ψηφοφοριών και εφόσον διασφαλιστεί ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Προϋπόθεση για την παροχή της εν λόγω στήριξης θα είναι η κατάρτιση του προγράμματος εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους διεθνείς χρηματοδότες να επανασυνάψουν το ταχύτερο σχέσεις με τις κεντροαφρικανικές αρχές.

ii) Από την στιγμή που θα αποκατασταθεί η δημοκρατία και το κράτος δικαίου, μετά τις εκλογές που θα διεξαχθούν το αργότερο στις αρχές του 2005, θα επαναληφθεί η πλήρης και απρόσκοπτη συνεργασία. Τούτο ενδέχεται ωστόσο να απαιτήσει επανεξέταση του ενδεικτικού προγράμματος, ανάλογα με τις ανάγκες και τα εμπόδια που θα προκύψουν. Το ζήτημα αυτό θα αντιμετωπιστεί άμεσα και από κοινού μεταξύ των κεντροαφρικανικών αρχών και της Επιτροπής.

Σε περίπτωση μη τήρησης των δεσμεύσεων των κεντροαφρικανικών αρχών, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα επιφυλάσσεται του δικαιώματος να μειώσει, από τη λήξη των διαβουλεύσεων, τα κονδύλια του ένατου ΕΤΑ για την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, κατά 20 % ετησίως.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί στενά την κατάσταση και την εφαρμογή της διαδικασίας μετάβασης. Επιθυμεί να εξακολουθήσει να διεξάγεται με τις κεντροαφρικανικές αρχές ένας ενισχυμένος και τακτικός πολιτικός διάλογος, έτσι ώστε να συνοδευτεί η επάνοδος στο κράτος δικαίου και να επιτευχθεί η κοινωνική και οικονομική σταθερότητα στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

Παρακαλώ δεχθείτε αξιότιμε κύριε πρωθυπουργέ την έκφραση της βαθύτατης εκτίμησής μου.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο,

Για την Επιτροπή