—

έχοντας υπόψη την καταστατική πράξη της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Euronest της 3ης Μαΐου 2011  (1),

—

έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση της διάσκεψης κορυφής για την Ανατολική Εταιρική Σχέση, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 15 Δεκεμβρίου 2021,

—

έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, της 18ης Μαρτίου 2020, με τίτλο «Πολιτική για την Ανατολική Εταιρική Σχέση μετά το 2020· Ενίσχυση της ανθεκτικότητας — μια ανατολική εταιρική σχέση που αποφέρει αποτελέσματα για όλους» [JOIN(2020)0007],

—

έχοντας υπόψη τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή που εγκρίθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2015 και κυρώθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμφωνία στην οποία συμμετέχουν επίσης οι χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης,

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 11ης Δεκεμβρίου 2019, σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία [COM(2019)0640], και τις επακόλουθες νομοθετικές προτάσεις και δράσεις,

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 18ης Μαΐου 2022, σχετικά με το σχέδιο REPowerEU [COM(2022)0230],

—

έχοντας υπόψη τις αντίστοιχες συμφωνίες σύνδεσης μεταξύ της ΕΕ και της Γεωργίας (2), της Δημοκρατίας της Μολδαβίας (3) και της Ουκρανίας (4), και ιδίως τις διατάξεις τους για την ενεργειακή συνεργασία,

—

έχοντας υπόψη τη συνολική και ενισχυμένη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Αρμενίας, αφετέρου (5), και ιδίως τις διατάξεις της που αφορούν τη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας,

—

έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν, αφετέρου (6), και τις υπό εξέλιξη διαπραγματεύσεις για μια νέα συμφωνία-πλαίσιο,

—

έχοντας υπόψη το μνημόνιο συνεννόησης για στρατηγική ενεργειακή εταιρική σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και της Ουκρανίας, που υπεγράφη στις 24 Νοεμβρίου 2016, και το μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ουκρανίας για στρατηγική εταιρική σχέση για το βιομεθάνιο, το υδρογόνο και άλλα συνθετικά αέρια, που υπεγράφη στις 2 Φεβρουαρίου 2023,

—

έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ενεργειακής Κοινότητας, στην οποία οι τρεις συνδεδεμένες χώρες —Ουκρανία, Δημοκρατία της Μολδαβίας και Γεωργία— είναι συμβαλλόμενα μέρη και η Αρμενία είναι παρατηρητής,

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου (7),

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1059 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τις ειδικές διατάξεις που διέπουν τον στόχο «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» (Interreg) ο οποίος υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και τους μηχανισμούς εξωτερικής χρηματοδότησης (8),

—

έχοντας υπόψη την απόφαση (ΕΕ) 2022/1201 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, για τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία (9), και τις επακόλουθες πράξεις για τη θέσπιση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης,

—

έχοντας υπόψη το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη+ (ΕΤΒΑ+), που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/947, και την Επενδυτική Πλατφόρμα Γειτονίας ως τον οικείο περιφερειακό επενδυτικό μηχανισμό,

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/817 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2021, για τη θέσπιση του προγράμματος «Erasmus+»: το πρόγραμμα της Ένωσης για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 (10),

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/695 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Απριλίου 2021, για τη θέσπιση του προγράμματος-πλαισίου έρευνας και καινοτομίας «Ορίζων Ευρώπη», τον καθορισμό των κανόνων συμμετοχής και διάδοσής του, και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 (11),

—

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 1997, για τη θέσπιση του μέσου αδελφοποίησης και τις επακόλουθες ανακοινώσεις της Επιτροπής που ορίζουν το μέσο τεχνικής βοήθειας και ανταλλαγής πληροφοριών (TAIEX) ως εργαλεία για την ανάπτυξη θεσμικών ικανοτήτων στις χώρες εταίρους,

—

έχοντας υπόψη το έργο της πλατφόρμας 3 της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης – «Συνδεσιμότητα, ενεργειακή απόδοση, περιβάλλον και κλιματική αλλαγή», και ιδίως την ομάδα για την ενέργεια·

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Euronest, της 16ης Απριλίου 2021, με θέμα «Προς την ενεργειακή απόδοση, διαφοροποίηση και ανεξαρτησία· κάλυψη των αναγκών σε ικανότητες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής και αντιμετώπιση των απειλών για την ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Εταιρική Σχέση»  (12),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Euronest, της 21ης Φεβρουαρίου 2023, σχετικά με τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια ως απάντηση στις τρέχουσες προκλήσεις στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας στο πλαίσιο της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης δεδομένου του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας και της ρωσικής κατοχής της Ουκρανίας (13),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Euronest, της 20ής Μαρτίου 2024, σχετικά με το μέλλον της πολιτικής για την Ανατολική Εταιρική Σχέση την επαύριο του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας: το νέο πλαίσιο περιφερειακής ασφάλειας, εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις και ευκαιρίες (14),

—

έχοντας υπόψη τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, και ιδίως τον στόχο 7 για οικονομικά προσιτή και καθαρή ενέργεια, «να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή, αξιόπιστη, βιώσιμη και σύγχρονη ενέργεια για όλους», και τον στόχο 13 για τη δράση για το κλίμα, «να αναληφθεί επείγουσα δράση για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεών της»,

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης αντιμετωπίζουν αυξανόμενες και σύνθετες προκλήσεις στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας, ιδίως ως αποτέλεσμα εξωτερικών απειλών, περιφερειακής αστάθειας και της αυξανόμενης πολιτικοποίησης των αλυσίδων ενεργειακού εφοδιασμού·

Β.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συνεχιζόμενος παράνομος και απρόκλητος επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και η συνεχιζόμενη στρατιωτική κατοχή της στις κυρίαρχες χώρες της Γεωργίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας έχουν υπονομεύσει σοβαρά την περιφερειακή σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια, με αποτέλεσμα την απότομη και διαρκή αύξηση των τιμών της ενέργειας, την επιδείνωση της ενεργειακής φτώχειας και την απειλή για την οικονομική ανθεκτικότητα τόσο της ΕΕ όσο και των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσκεμμένες και συστηματικές επιθέσεις της Ρωσίας κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας προκαλούν εκτεταμένες καταστροφές και σοβαρές ζημίες στις υποδομές παραγωγής και μεταφοράς ενέργειας της χώρας, υπονομεύοντας τη σταθερότητα του ενεργειακού της συστήματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι η στόχευση των ενεργειακών υποδομών στην Ουκρανία από τη Ρωσία και η χειραγώγηση του εφοδιασμού γειτονικών κρατών με φυσικό αέριο και πετρέλαιο συνιστούν συνεχιζόμενη απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα, καταδεικνύοντας τη χρήση της ενέργειας ως μέσου εξαναγκασμού και γεωπολιτικής πίεσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διεθνείς εταίροι, συμπεριλαμβανομένων της ΕΕ και των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, εξακολουθούν να παρέχουν ουσιαστική βοήθεια για τη στήριξη της Ουκρανίας στην επισκευή, την προστασία και τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών υποδομών της·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας έχει διαταράξει σοβαρά το εμπόριο ενέργειας, την εφοδιαστική και τις επενδυτικές ροές σε ολόκληρη την περιοχή της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, ενισχύοντας την πίεση και μειώνοντας τα δημοσιονομικά περιθώρια για επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση·

Ε.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανοικοδόμηση των ενεργειακών συστημάτων που έχουν υποστεί ζημίες ή έχουν αποσταθεροποιηθεί από τη Ρωσία απαιτεί συντονισμένες πολιτικές ανασυγκρότησης ΕΕ-Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης που θα συνδέουν τους στόχους στους τομείς της ενεργειακής ασφάλειας, της οικονομικής ανάκαμψης και της βιώσιμης ανάπτυξης·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης έναντι του ενεργειακού εξαναγκασμού απαιτεί όχι μόνο φυσικές διασυνδέσεις με την ΕΕ, αλλά και κανονιστική σύγκλιση, προστασία της κυβερνοασφάλειας και συντονισμένους μηχανισμούς αντιμετώπισης κρίσεων·

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Μολδαβία και η Ουκρανία έχουν αντιμετωπίσει σοβαρές διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό λόγω των γεωπολιτικών συγκρούσεων και της υπερβολικής εξάρτησης από εισαγωγές από μία μόνο πηγή, ενώ η Γεωργία και η Αρμενία λαμβάνουν μέτρα για τον μετριασμό παρόμοιων τρωτών σημείων μέσω της διαφοροποίησης και της ανάπτυξης υποδομών·

Η.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί θεμελιώδη συνιστώσα της εθνικής ασφάλειας για τις χώρες της ΕΕ και της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να αυξηθεί η συνδεσιμότητα, η εγχώρια παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η ενεργειακή απόδοση και η εξοικονόμηση ενέργειας, προκειμένου να ενισχυθεί η ενεργειακή ασφάλεια και ανθεκτικότητα, καθώς και να ενισχυθεί η κοινωνική, οικονομική και πολιτική σταθερότητα στην περιοχή·

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι στρατηγικές υποδομές, όπως οι εναέριες γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας 400 kV Isaccea–Vulcănești–MGRES (μολδαβικός θερμοηλεκτρικός σταθμός) και το υποθαλάσσιο καλώδιο του Εύξεινου Πόντου, συχνά διέρχονται από περιοχές επιρρεπείς σε γεωπολιτικούς κινδύνους και λειτουργικές διαταραχές·

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και οι χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης πρέπει να δεσμευτούν για την οικοδόμηση ανθεκτικών ενεργειακών συστημάτων μέσω της διαφοροποίησης των πηγών, των τεχνολογικών αναβαθμίσεων και της περιφερειακής ολοκλήρωσης των υποδομών, προσαρμοσμένων στα εθνικά πλαίσια·

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο επιτυχής συγχρονισμός των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας και της Μολδαβίας με το ΕΔΔΣΜ-ηλ το 2022 δημιούργησε προηγούμενο για ενισχυμένη ολοκλήρωση της αγοράς, το οποίο θα μπορούσε να εξεταστεί από άλλες χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης·

ΙΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επενδύσεις στον εκσυγχρονισμό του δικτύου, στις ικανότητες στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στα συστήματα αποθήκευσης σε όλες τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης είναι απαραίτητες για την επίτευξη μακροπρόθεσμης ενεργειακής ανθεκτικότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι σύγχρονες και ευέλικτες ενεργειακές υποδομές καθιστούν δυνατή την ενσωμάτωση μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μειώνουν την εξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και ενισχύουν την ικανότητα αντιμετώπισης διαταραχών του εφοδιασμού· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επενδύσεις σε αυτούς τους τομείς είναι ιδιαίτερα σημαντικές στο πλαίσιο της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, όπου τα ενεργειακά συστήματα απαιτούν τόσο διαρθρωτικό μετασχηματισμό όσο και ενισχυμένη περιφερειακή συνεργασία για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας και της ασφάλειας·

ΙΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει αυξήσει περαιτέρω τον στρατηγικό ρόλο της περιοχής του Εύξεινου Πόντου στον γεωπολιτικό ανταγωνισμό για πηγές ενέργειας·

ΙΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η σημερινή κυβέρνηση της Γεωργίας στηρίζει τη συνεργασία με τη Rosneft για τη διύλιση ρωσικού πετρελαίου στο πρόσφατα κατασκευασμένο διυλιστήριο πετρελαίου στο Kulevi της Γεωργίας·

ΙΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι διασυνοριακά έργα όπως το υποθαλάσσιο καλώδιο του Εύξεινου Πόντου και οι διασυνδέσεις της Μολδαβίας με τη Ρουμανία συμβάλλουν στην επίτευξη κοινών στόχων ασφάλειας σε όλες τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης μέσω της διαφοροποίησης των οδών ενεργειακού εφοδιασμού, της μείωσης των γεωπολιτικών κινδύνων και της ενίσχυσης της περιφερειακής ανθεκτικότητας μέσω της ενισχυμένης ολοκλήρωσης της αγοράς και της αμοιβαίας στήριξης στον τομέα της ενέργειας·

ΙΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η τήρηση της συμφωνίας του Παρισιού αποτελεί κοινή δέσμευση της ΕΕ και των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ενεργειακές πολιτικές και στρατηγικές της ΕΕ και των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης θα πρέπει να αποσκοπούν στη μείωση της εξάρτησης από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο·

ΙΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων παραμένει κρίσιμη τρωτότητα, γεγονός που τονίζει την επείγουσα ανάγκη για διαφοροποίηση του εφοδιασμού και πράσινη μετάβαση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξάρτηση αυτή εκθέτει τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης σε αστάθεια των τιμών, γεωπολιτικές πιέσεις και διαταραχές του εφοδιασμού, αποδυναμώνοντας έτσι τόσο την ενεργειακή ασφάλεια όσο και την οικονομική σταθερότητα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιτάχυνση της μετάβασης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού αποτελούν, ως εκ τούτου, στρατηγικές επιταγές για την οικοδόμηση πιο αυτόνομων, ανθεκτικών και βιώσιμων ενεργειακών συστημάτων·

ΙΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ισχυρότερες εταιρικές σχέσεις με αξιόπιστους προμηθευτές ενέργειας από την περιοχή της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, μεταξύ άλλων στον Νότιο Καύκασο, είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διαφοροποίησης των ενεργειακών οδών και πηγών, ιδίως υπό το πρίσμα των προσπαθειών της ΕΕ να καταργήσει σταδιακά την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και το ρωσικό πετρέλαιο·

ΙΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η παραπληροφόρηση, οι κυβερνοεπιθέσεις και οι υβριδικές απειλές κατά του ενεργειακού τομέα που διαπράττονται από τη Ρωσία απαιτούν συντονισμένους θεσμικούς μηχανισμούς αντίδρασης και περιφερειακά πλαίσια αλληλεγγύης, προκειμένου να μετριαστούν αποτελεσματικά οι κίνδυνοι, να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των υποδομών ζωτικής σημασίας και να διασφαλιστεί ο αδιάλειπτος ενεργειακός εφοδιασμός σε όλες τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης·

Κ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η μεγαλύτερη εγχώρια παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και η ανάπτυξη λύσεων αποθήκευσης διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη μείωση της εξωτερικής ενεργειακής εξάρτησης, στη σταθεροποίηση των εθνικών ενεργειακών ισοζυγίων και στην προώθηση της μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας·

ΚΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα ορυκτά καύσιμα ρωσικής προέλευσης εξακολουθούν να εισέρχονται στις αγορές της ΕΕ μέσω ενδιάμεσων χωρών, συχνά αναμεμειγμένα με ορυκτά καύσιμα από άλλες πηγές ή με νέα επισήμανση για τη συγκάλυψη της προέλευσής τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρακτικές αυτές παρακάμπτουν τις κυρώσεις της ΕΕ, επιβραδύνουν τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας και δημιουργούν την εσφαλμένη εντύπωση ενός πιο πράσινου ενεργειακού μείγματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας να ενισχυθεί η διαφάνεια και η ιχνηλασιμότητα στις αλυσίδες ενεργειακού εφοδιασμού, ώστε να διασφαλιστεί ότι η στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι πραγματική και δεν χρησιμοποιείται για την προβολή ψευδοοικολογικής ταυτότητας σε πολιτικό ή εμπορικό επίπεδο·

ΚΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημιουργία λειτουργικών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου απαιτεί ένα προβλέψιμο και σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον, διαφανείς και δίκαιες δομές τιμολόγησης και ανεξάρτητες εποπτικές αρχές για τη διασφάλιση της ακεραιότητας της αγοράς και της προστασίας των καταναλωτών·

ΚΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενδυνάμωση των καταναλωτών και των τοπικών κοινοτήτων μέσω πρωτοβουλιών κατανομής παραγωγής ενέργειας για την ενεργειακή απόδοση και η συμμετοχή από την πλευρά της ζήτησης διαδραματίζουν μετασχηματιστικό ρόλο στην επίτευξη βιώσιμων και χωρίς αποκλεισμούς ενεργειακών μεταβάσεων·

ΚΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η δίκαιη μετάβαση απαιτεί στοχευμένα μέτρα στήριξης και κοινωνικές διασφαλίσεις που εξαλείφουν την ενεργειακή φτώχεια και προστατεύουν τα ευάλωτα νοικοκυριά και τους εργαζομένους από δυσανάλογες επιπτώσεις που προκύπτουν από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ενέργειας·

ΚΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισχυρότερη συμμετοχή στις περιφερειακές πλατφόρμες της ΕΕ καθιστά δυνατό τον διαρθρωμένο διάλογο πολιτικής, διευκολύνει τη συγκριτική αξιολόγηση της προόδου σε εθνικό επίπεδο και προωθεί την αποτελεσματική μεταφορά βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης όσον αφορά την διακυβέρνηση και την κανονιστική ρύθμιση της ενέργειας·

ΚΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ενέργειας, οι οποίες έχουν αναληφθεί με σκοπό την επίτευξη ευθυγράμμισης με το κεκτημένο της ΕΕ, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ενίσχυσης της δημοκρατικής διακυβέρνησης, της προάσπισης του κράτους δικαίου και της προώθησης της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης στις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης που έχουν δεσμευτεί για βαθύτερη πολιτική σύνδεση και οικονομική ολοκλήρωση με την ΕΕ·

ΚΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, δεδομένης της στρατηγικής γεωγραφικής τους θέσης, διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες να ενισχύσουν τον ρόλο τους ως διαδρόμων διαμετακόμισης και ενεργειακών κόμβων για την ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο, τα αέρια χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και τα ανανεώσιμα αέρια, ενισχύοντας έτσι την ευρύτερη περιφερειακή και ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια·

ΚΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενσωμάτωση της ψηφιοποίησης, των τεχνολογιών αυτοματοποίησης και των συστημάτων παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο βελτιώνει σημαντικά την ανθεκτικότητα, τη λειτουργική διαφάνεια και τη συνολική αποδοτικότητα των εθνικών και περιφερειακών ενεργειακών συστημάτων·

ΚΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα έργα ενδιαφέροντος για την Ενεργειακή Κοινότητα, τα έργα κοινού ενδιαφέροντος και τα έργα αμοιβαίου ενδιαφέροντος αποτελούν βασικά στρατηγικά εργαλεία για τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, καθώς λειτουργούν ως κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη, τον εκσυγχρονισμό και την ψηφιοποίηση των ενεργειακών υποδομών και συμβάλλουν στην ενσωμάτωση των χωρών αυτών στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας μέσω της ενίσχυσης της συνδεσιμότητας, της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας και της τεχνολογικής καινοτομίας·

Λ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι στοχευμένες επενδύσεις στην εκπαίδευση, την ανάπτυξη ικανοτήτων και την ανάπτυξη επαγγελματικών δεξιοτήτων για μηχανικούς, τεχνικό προσωπικό, υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και διαχειριστές ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας για τη στήριξη της μετάβασης προς μια τεχνολογικά προηγμένη ενεργειακή οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα·

ΛΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρηματοδότηση μιας επιτυχούς ενεργειακής μετάβασης θα απαιτήσει την κινητοποίηση μιας σειράς χρηματοδοτικών πόρων, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών προϋπολογισμών, των ενωσιακών και διεθνών επιχορηγήσεων, των δανείων με ευνοϊκούς όρους και των ιδιωτικών κεφαλαίων, παράλληλα με αποτελεσματικούς μηχανισμούς συντονισμού μεταξύ χορηγών και διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων·

ΛΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ενεργειακοί τομείς των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης μπορούν να επωφεληθούν από την οικονομική στήριξη που παρέχεται από προγράμματα της ΕΕ, όπως ο Μηχανισμός Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Ευρώπη, το Interreg NEXT, η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή, το ΕΤΒΑ+, το Erasmus+, το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και το TAIEX·

1.

καταδικάζει απερίφραστα την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές, και τη χρήση της ενέργειας ως γεωπολιτικού όπλου από αυταρχικά καθεστώτα, ιδίως τη Ρωσία· καλεί τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να συντονιστούν στενά με την ΕΕ και τους ομονοούντες δημοκρατικούς εταίρους για την πρόληψη, την αποτροπή και την αποτελεσματική αντιμετώπιση του πολιτικού εξαναγκασμού που ασκείται μέσω διαταραχών του ενεργειακού εφοδιασμού, και να συνεργαστούν για την ενεργειακή κυριαρχία στο πλαίσιο μιας ισχυρής Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Ένωσης·

2.

τονίζει τη σημασία της διαρκούς στήριξης για την αποκατάσταση των ουκρανικών ενεργειακών υποδομών που καταστράφηκαν ή υπέστησαν ζημίες από τη συνεχιζόμενη επίθεση της Ρωσίας·

3.

υποστηρίζει την ταχεία ανάπτυξη υποδομών ζωτικής σημασίας, όπως γραμμές διασύνδεσης, δίκτυα μεταφοράς, έξυπνα δίκτυα και λύσεις αποθήκευσης, και ζητεί στοχευμένη τεχνική και οικονομική βοήθεια από την ΕΕ και τους διεθνείς εταίρους για τη διευκόλυνση αυτών των έργων·

4.

επαινεί τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της Ουκρανίας να διατηρήσει και να ενισχύσει την ενεργειακή της ανθεκτικότητα έναντι των πολυάριθμων βάναυσων στοχευμένων επιθέσεων της Ρωσίας κατά των ενεργειακών υποδομών της·

5.

στηρίζει τις προσπάθειες της Μολδαβίας να διαφοροποιήσει τις πηγές και τις εισαγωγές της στον τομέα της ενέργειας· ζητεί να αυξηθεί η στήριξη της ΕΕ για τη χρηματοδότηση της διαφοροποίησης, τη διασφάλιση εναλλακτικών εισαγωγών και την αύξηση της εγχώριας παραγωγής ενέργειας της Μολδαβίας·

6.

συνιστά την επέκταση, πέραν των σημερινών 2,1 GW, της εμπορικής ικανότητας για το εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ της ΕΕ και του διασυνδεδεμένου συστήματος Ουκρανίας-Μολδαβίας, με αναλογική αύξηση της κατανομής δυναμικότητας της Μολδαβίας (επί του παρόντος περίπου 300 MW), προκειμένου να οικοδομηθεί πρόσθετη ανθεκτικότητα στους ενεργειακούς τομείς και των δύο χωρών και να μειωθεί η ευπάθειά τους σε πιέσεις υβριδικού πολέμου και προπαγάνδας·

7.

υποστηρίζει τον εκσυγχρονισμό των δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, ιδίως την ανάπτυξη έξυπνων συστημάτων μέτρησης, ώστε να επιταχυνθεί η αποκεντρωμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, να καταστεί δυνατή η συμμετοχή των καταναλωτών στην αγορά, να μετριαστεί η ενεργειακή φτώχεια, να επεκταθούν οι υποδομές φόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα και να ενισχυθεί η ποιότητα, η αξιοπιστία και η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού·

8.

συνιστά την ταχεία διαφοροποίηση των πηγών και των οδών ενέργειας, με προτεραιότητα στην πρόσβαση στο υγροποιημένο φυσικό αέριο, την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ανάπτυξη και την ενίσχυση νέων και αξιόπιστων διαδρόμων εφοδιασμού και την αύξηση του διασυνοριακού εμπορίου ηλεκτρικής ενέργειας για τη μείωση της εξάρτησης από προμηθευτές από μία μόνο πηγή·

9.

ζητεί να αυξηθούν οι ειδικές επενδύσεις στο πλαίσιο του μέσου Μηχανισμός Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Ευρώπη για τη στήριξη του ενεργειακού τομέα, με έμφαση στη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στη στέγαση και τη βιομηχανία και στην ευθυγράμμιση των ρυθμιστικών πλαισίων με το κεκτημένο της ΕΕ, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα και να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς·

10.

καλεί την Επιτροπή και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να επεκτείνουν τα πακέτα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής πέραν της άμεσης δημοσιονομικής στήριξης, συνδέοντάς τα με στοχευμένες επενδυτικές συνιστώσες για την αποκατάσταση των ενεργειακών υποδομών και τον βιομηχανικό εκσυγχρονισμό στην περιοχή της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης·

11.

εκφράζει την ανησυχία της για την αναπτυσσόμενη συνεργασία της Γεωργίας και της Ρωσίας στον τομέα της διύλισης πετρελαίου, η οποία, ταυτόχρονα, συμβάλλει στην παράκαμψη των κυρώσεων κατά της Ρωσίας·

12.

προτείνει η Επενδυτική Πλατφόρμα Γειτονίας και το ΕΤΒΑ+ να δώσουν προτεραιότητα σε έργα ανασυγκρότησης που επιδιώκουν την ανοικοδόμηση κρίσιμων υποδομών ενέργειας και μεταφορών που καταστράφηκαν ή υπέστησαν ζημίες από τη ρωσική επίθεση, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια, τη βιωσιμότητα και την ευθυγράμμιση με το κεκτημένο της ΕΕ·

13.

συνιστά τη σταδιακή ενσωμάτωση των υπόλοιπων συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης στο ευρωπαϊκό δίκτυο (ΕΔΔΣΜ-ηλ), σύμφωνα με το επιτυχημένο παράδειγμα της Ουκρανίας και της Μολδαβίας, ώστε να μειωθεί η τεχνική απομόνωση και η εξάρτηση από τα ρωσικά και λευκορωσικά συστήματα·

14.

συνιστά στην ΕΕ να διαθέσει μέρος των κονδυλίων της διευκόλυνσης για την Ουκρανία για την ανοικοδόμηση κρίσιμων ενεργειακών υποδομών που καταστράφηκαν από ρωσικές επιθέσεις, δίνοντας προτεραιότητα στα έξυπνα δίκτυα, την ικανότητα αποθήκευσης και τα μικροδίκτυα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για τη διασφάλιση αποκεντρωμένης ανθεκτικότητας·

15.

παροτρύνει τις κυβερνήσεις της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να εφαρμόσουν δεσμευτικούς εθνικούς στόχους για τη μείωση της ενεργειακής έντασης, υποστηριζόμενους από ενεργειακούς ελέγχους, προγράμματα βιομηχανικής απόδοσης και τεχνική βοήθεια της ΕΕ στο πλαίσιο του οικονομικού και επενδυτικού σχεδίου της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης·

16.

συνιστά στην ΕΕ και στους εταίρους της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να προσδιορίσουν επενδυτικούς διαδρόμους προτεραιότητας για έργα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, με βάση το γεωγραφικό και κλιματικό δυναμικό τους, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης·

17.

υπενθυμίζει τη στρατηγική σημασία των επενδύσεων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της διασυνοριακής συνεργασίας Interreg NEXT και επισημαίνει το γεγονός ότι οι περιφέρειες εταίροι της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης μπορούν να επωφεληθούν από κοινά ενεργειακά έργα, όπως η κατασκευή διασυνοριακών γραμμών διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας, η ανάπτυξη εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μικρής κλίμακας σε αγροτικές παραμεθόριες περιοχές και οι συντονισμένες στρατηγικές για την ενεργειακή ασφάλεια και τη βιώσιμη διαχείριση των πόρων·

18.

επισημαίνει το γεγονός ότι η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή μπορεί να συμβάλει στη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και, ως εκ τούτου, να επιτρέψει στις κυβερνήσεις της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να εφαρμόσουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ενέργειας, μεταξύ άλλων τιμολογιακές μεταρρυθμίσεις, απελευθέρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και δημιουργία διαφανών ρυθμιστικών φορέων που να συμμορφώνονται με τα πρότυπα της ΕΕ·

19.

καλεί την Επιτροπή και τις εθνικές αρχές των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να ενισχύσουν τον συνδυαστικό μηχανισμό της Επενδυτικής Πλατφόρμας Γειτονίας για την κινητοποίηση ιδιωτικής και δημόσιας χρηματοδότησης για μεγάλα έργα ενεργειακών υποδομών, όπως διασυνδέσεις που συνδέουν τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης με το δίκτυο της ΕΕ, μεγάλης κλίμακας μονάδες παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και επενδυτικά προγράμματα ενεργειακής απόδοσης για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις·

20.

καλεί την ΕΕ και τις χώρες εταίρους να προωθήσουν περαιτέρω τους στρατηγικούς ενεργειακούς διαδρόμους που συνδέουν την περιοχή της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης με την ΕΕ, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και συμβάλλοντας σε ασφαλείς, προβλέψιμες και διαφοροποιημένες αλυσίδες ενεργειακού εφοδιασμού·

21.

καλεί όλες τις κυβερνήσεις των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να εφαρμόσουν πλήρως τις μεταρρυθμίσεις της αγοράς που ευθυγραμμίζονται με την ενεργειακή νομοθεσία της ΕΕ, διασφαλίζοντας διαφανείς δομές τιμολόγησης, θεμιτό ανταγωνισμό και ισχυρή προστασία των καταναλωτών·

22.

παροτρύνει την ΕΕ να στηρίξει την κοινωνία των πολιτών και τις πρωτοβουλίες διαφάνειας, συμπεριλαμβανομένων των φορέων εποπτείας για την καταπολέμηση της διαφθοράς και των ανεξάρτητων οργανισμών παρακολούθησης, ως σημαντικά μέσα για την αύξηση της εσωτερικής πίεσης για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν σε μεγαλύτερη διαφάνεια, στην ενίσχυση του κράτους δικαίου και στην προώθηση της ανοικτής οικονομίας και, ως εκ τούτου, στη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις αναγκαίες επενδύσεις στους ενεργειακούς τομείς των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης·

23.

ζητεί μεγαλύτερες επενδύσεις σε μέτρα ενεργειακής απόδοσης και σύγχρονα δίκτυα τηλεθέρμανσης, με ιδιαίτερη έμφαση στις ευάλωτες αστικές και αγροτικές κοινότητες που πλήττονται δυσανάλογα από την ενεργειακή φτώχεια·

24.

ενθαρρύνει τη δημιουργία περιφερειακών αγορών εξισορρόπησης και μηχανισμών επιμερισμού των αποθεμάτων για την ενίσχυση της ευελιξίας, της σταθερότητας και της ανθεκτικότητας του συστήματος κατά τη διάρκεια διακοπών του εφοδιασμού και διακυμάνσεων της ζήτησης·

25.

τονίζει τη σημασία της ανάπτυξης τοπικών βιομηχανιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της προώθησης οικοσυστημάτων καινοτομίας για την ενθάρρυνση της περιφερειακής συνεργασίας και της ανταλλαγής εμπειρογνωσίας σχετικά με τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας·

26.

τονίζει ότι απαιτείται μια τεχνολογικά ουδέτερη προσέγγιση για την επίτευξη βιώσιμης και ασφαλούς ενεργειακής μετάβασης, η οποία θα επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ και στις χώρες εταίρους να συνδυάζουν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με πηγές ενέργειας χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και μεταβατικές πηγές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων του φυσικού αερίου, του υδρογόνου και των καινοτόμων πυρηνικών τεχνολογιών, σύμφωνα με τα ειδικά εθνικά χαρακτηριστικά τους και τις ανάγκες τους για ενεργειακή ασφάλεια·

27.

προτείνει την κλιμάκωση των προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, μέσω των προγραμμάτων Erasmus+, «Ορίζων Ευρώπη» και TAIEX, για την ανάπτυξη ικανοτήτων όσον αφορά τη ρύθμιση της ενέργειας, την τεχνική μηχανική, την κυβερνοανθεκτικότητα και τη βιώσιμη διαχείριση της ενεργειακής μετάβασης σε όλες τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης·

28.

καλεί την ΕΕ και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να αυξήσουν σημαντικά την άμεση χρηματοδοτική στήριξη που χορηγείται σε έργα υποδομών για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και την οικοδόμηση ανθεκτικότητας σε ολόκληρη την περιοχή της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης·

29.

τονίζει τη σημασία της ενίσχυσης των βιομηχανικών συμπράξεων και των πλαισίων ιδιωτικών επενδύσεων μεταξύ των ενεργειακών τομέων της ΕΕ και της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, προκειμένου να προωθηθούν η καινοτομία, η δημιουργία θέσεων εργασίας και οι τεχνολογικές ανταλλαγές, συμβάλλοντας έτσι σε μια ανταγωνιστική και ανθεκτική αγορά ενέργειας·

30.

συνιστά να επισημοποιηθούν οι πλατφόρμες διαρθρωμένου διαλόγου και συντονισμού μεταξύ των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης και των χωρών της ΕΕ για την τακτική ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τις πολιτικές ενεργειακής ασφάλειας, την ολοκλήρωση της αγοράς και τους μηχανισμούς αντιμετώπισης κρίσεων·

31.

καλεί τους φορείς λήψης αποφάσεων της ΕΕ και της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών τρωτών σημείων των μη ανεξάρτητων τομέων ενέργειας στις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης και της κλιμάκωσης του υβριδικού πολέμου που εκμεταλλεύεται αυτά τα τρωτά σημεία, να διοργανώσουν διαπροσωπικές συζητήσεις προκειμένου ο τομέας της ενέργειας να εξακολουθήσει να αποτελεί προτεραιότητα· συνιστά να πραγματοποιείται τουλάχιστον μία ετήσια εκδήλωση εκτός διαδικτύου για τους φορείς λήψης αποφάσεων της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης και της ΕΕ στον τομέα της ενέργειας, προκειμένου να διευκολυνθεί ο μεταξύ τους διάλογος·

32.

ζητεί τη δημιουργία ανεξάρτητων και πλήρως διαφανών εθνικών ρυθμιστικών αρχών ενέργειας σε ολόκληρη την περιοχή της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με το κεκτημένο της Ενεργειακής Κοινότητας και να αποτρέπονται μονοπωλιακές ή πολιτικά υποκινούμενες πρακτικές στον τομέα του ενεργειακού εφοδιασμού·

33.

ενθαρρύνει την παροχή στοχευμένης ενωσιακής χρηματοδότησης για τον εκσυγχρονισμό ή την αποκατάσταση ενεργοβόρων βιομηχανικών τομέων, όπως η μεταλλουργία, το τσιμέντο και οι χημικές ουσίες, προκειμένου να ευθυγραμμιστούν με τους δείκτες αναφοράς του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ και να βελτιωθεί η παραγωγικότητα CO2·

34.

τονίζει την ανάγκη για συστημική προσέγγιση των αλληλένδετων ενεργειακών συστημάτων στα έγγραφα πολιτικής·

35.

υπογραμμίζει ότι η βιώσιμη μετάβαση πρέπει να συμβαδίζει με την οικονομική ανταγωνιστικότητα και την οικονομική προσιτότητα της ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, διασφαλίζοντας ότι οι στόχοι για το κλίμα επιδιώκονται χωρίς να υπονομεύεται η βιομηχανική ανάπτυξη ή η κοινωνική συνοχή·

36.

τονίζει την ανάγκη κατάλληλου σχεδιασμού του ενεργειακού μείγματος που θα λαμβάνει υπόψη τη μεταβλητότητα, τη διαθεσιμότητα, την οικονομική προσιτότητα και τη βιωσιμότητα κάθε πηγής ενέργειας·

37.

τονίζει την ανάγκη για επαρκείς εγκαταστάσεις εξισορρόπησης ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια σε συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας που κυριαρχούνται από ανανεώσιμες πηγές·

38.

τονίζει την ανάγκη να ενισχυθεί η θέση των καταναλωτών, να προωθηθεί η αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας και να διευκολυνθεί η συγκέντρωση των παραγωγών-καταναλωτών και των καταναλωτών σε κοινότητες ανανεώσιμης ενέργειας και ενεργειακές κοινότητες πολιτών·

39.

υποστηρίζει την ευρεία ανάπτυξη έξυπνων μετρητών, συστημάτων διαχείρισης ψηφιακού δικτύου και ανάλυσης δεδομένων, προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η αποδοτικότητα της διανομής ενέργειας και να ενισχυθεί η ευελιξία από την πλευρά της ζήτησης·

40.

ενθαρρύνει τις συνεργασίες μεταξύ δήμων και πόλεων σε όλες τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης προκειμένου να υλοποιηθούν σχέδια δράσης για τη βιώσιμη ενέργεια και το κλίμα που θα προάγουν την τοπική ανάπτυξη βιώσιμης ενέργειας·

41.

χαιρετίζει τις πρωτοβουλίες για τη δημιουργία εθνικών και περιφερειακών ταμείων πράσινων επενδύσεων που προορίζονται για την κινητοποίηση πόρων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης και την άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας·

42.

ζητεί να θεσπιστούν ισχυρότερες ρυθμιστικές αρχές στις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης για τη διασφάλιση ανεξάρτητης εποπτείας, αμερόληπτης επίλυσης διαφορών και αυστηρής επιβολής των κανονισμών της αγοράς·

43.

τάσσεται υπέρ μιας ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης και των αντίστοιχων της ΕΕ, ιδίως σε προηγμένους τομείς όπως οι τεχνολογίες υδρογόνου με τα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη, η υπεράκτια αιολική ενέργεια και τα κυκλικά ενεργειακά συστήματα·

44.

τονίζει την ανάγκη ενσωμάτωσης της ισότητας των φύλων και της συμμετοχής των νέων σε όλες τις πολιτικές, τα προγράμματα και τις θεσμικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων που σχετίζονται με την ενέργεια·

45.

τονίζει ότι η χρηστή διακυβέρνηση, η διαφάνεια, το κράτος δικαίου και οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη αποτελεσματικής ενεργειακής μετάβασης και την προσέλκυση βιώσιμων επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας·

46.

επαναλαμβάνει τη στρατηγική σημασία της ανάπτυξης περιφερειακών συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης ικανών να εντοπίζουν και να αντιμετωπίζουν γρήγορα διαταραχές του ενεργειακού εφοδιασμού, βλάβες των υποδομών και συντονισμένες υβριδικές απειλές·

47.

καλεί τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να επιταχύνουν τη σταδιακή κατάργηση των παρωχημένων τεχνολογιών που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα και να δώσουν προτεραιότητα στις επενδύσεις σε σύγχρονες υποδομές παραγωγής ενέργειας χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών·

48.

παροτρύνει την ΕΕ να διατηρήσει ειδικές χρηματοδοτικές ροές στο πλαίσιο του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Ευρώπη και της Επενδυτικής Πλατφόρμας Γειτονίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και ανθεκτικότητας σε ολόκληρη την περιοχή της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης·

49.

τάσσεται υπέρ της εναρμόνισης των τεχνικών προτύπων και των διαδικασιών πιστοποίησης για τις διασυνοριακές ενεργειακές υποδομές και το εμπόριο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ώστε να διευκολυνθεί η ομαλότερη περιφερειακή ολοκλήρωση·

50.

προτείνει τη διενέργεια κοινών αξιολογήσεων τρωτότητας και ασκήσεων βάσει σεναρίων μεταξύ των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης και των χωρών της ΕΕ για την ενίσχυση της περιφερειακής ετοιμότητας και των συντονισμένων ικανοτήτων αντίδρασης·

51.

τονίζει τον κρίσιμο ρόλο της βιώσιμης διαμετακόμισης φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας, ενθαρρύνοντας παράλληλα την προορατική ανάπτυξη μακροπρόθεσμων εναλλακτικών λύσεων διαμετακόμισης και τονίζοντας τη στρατηγική σημασία της ανάπτυξης του διαβαλκανικού διαδρόμου φυσικού αερίου ως ζωτικής οδού εφοδιασμού για τη Μολδαβία, την Ουκρανία και τις βαλκανικές χώρες·

52.

τονίζει τη στρατηγική σημασία της περιοχής του Νότιου Καυκάσου για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια· τονίζει την ανάγκη για μακροπρόθεσμες επενδύσεις στον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών υποδομών και στην ενίσχυση της ενδοπεριφερειακής και διαπεριφερειακής συνδεσιμότητας, μεταξύ άλλων μέσω του διαδρόμου πράσινης ενέργειας, με στόχο την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού της περιοχής ως σημαντικού ενεργειακού κόμβου και οδού διαμετακόμισης μεταξύ της Κεντρικής Ασίας και της Ευρώπης·

53.

συνιστά στην ΕΕ να εξετάσει το ενδεχόμενο θέσπισης ειδικών μηχανισμών χρηματοδότησης για έργα ενδιαφέροντος για την Ενεργειακή Κοινότητα, ώστε να γεφυρωθούν αποτελεσματικά τα υφιστάμενα χρηματοδοτικά κενά, διευκολύνοντας έτσι την έγκαιρη υλοποίηση έργων υποδομών ζωτικής σημασίας που είναι απαραίτητα για την περιφερειακή ενεργειακή ολοκλήρωση και την ασφάλεια του εφοδιασμού·

54.

ενθαρρύνει την ΕΕ να επανεξετάσει και να προσαρμόσει τα κριτήρια αξιολόγησης για τα διασυνοριακά έργα κοινού ενδιαφέροντος και τα έργα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα στρατηγικά οφέλη για τα μέλη της Ενεργειακής Κοινότητας που δεν είναι μέλη της ΕΕ αναγνωρίζονται επαρκώς και ενσωματώνονται ισότιμα στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, προωθώντας έτσι την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας και τη συνολική ενεργειακή ολοκλήρωση·

55.

συνιστά την προώθηση συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την προσέλκυση και τη μόχλευση ιδιωτικών επενδύσεων κεφαλαίου σε έργα καθαρής ενέργειας, με την υποστήριξη αποτελεσματικών μέσων επιμερισμού του κινδύνου και συστημάτων μεικτής χρηματοδότησης·

56.

υπενθυμίζει ότι η κατανομή των πόρων της ΕΕ στις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης εξαρτάται από τον πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών που κατοχυρώνονται στις συμφωνίες ΕΕ-Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, και ότι η συμμόρφωση με αυτές τις θεμελιώδεις αξίες αποτελεί προϋπόθεση για τη συμμετοχή σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ·

57.

επισημαίνει ότι όλα αυτά τα μέτρα αποσκοπούν στην ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης από τη Ρωσία και τις εθνικές αρχές της, δεδομένων της κατάφωρης εισβολής και του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και των συνεχών παρεμβάσεων και απειλών της κατά της Γεωργίας, της Μολδαβίας και άλλων εταίρων της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης·

58.

αναθέτει στους συμπροέδρους της να διαβιβάσουν το παρόν ψήφισμα στην Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στην Επίτροπο Γειτονίας και Διεύρυνσης, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών της ΕΕ και των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης.