EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 61992CJ0091

Περίληψη της αποφάσεως

Απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Ιουλίου 1994.
Paola Faccini Dori κατά Recreb Srl.
Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως: Giudice conciliatore di Firenze - Ιταλία.
Προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος - Δυνατότητα επικλήσεως διατάξεων οδηγίας σε διαφορές μεταξύ ιδιωτών.
Υπόθεση C-91/92.

Λέξεις κλειδιά
Περίληψη

Λέξεις κλειδιά

++++

1. Προσέγγιση των νομοθεσιών * Προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος * Οδηγία 85/577 * 'Αρθρα 1, παράγραφοι 1 και 2, και 5 * Καθορισμός των δικαιούχων και της ελάχιστης προθεσμίας για την άσκηση του δικαιώματος υπαναχωρήσεως * Ανεπιφύλακτος και ακριβής χαρακτήρας

(Οδηγία 85/577, άρθρα 1 PAR PAR 1 και 2, και 5)

2. Πράξεις των θεσμικών οργάνων * Οδηγίες * 'Αμεσο αποτέλεσμα * 'Ορια * Δυνατότητα επικλήσεως οδηγίας κατά ιδιώτη * Δεν υπάρχει

(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 189)

3. Προσέγγιση των νομοθεσιών * Προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος * Οδηγία 85/577 * Δυνατότητα επικλήσεως, ελλείψει μέτρων μεταφοράς της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο, του δικαιώματος υπαναχωρήσεως κατά ιδιώτη *Δεν υπάρχει

(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 189, εδ. 3 οδηγία 85/577, άρθρα 1 PAR PAR 1 και 2, και 5)

4. Πράξεις των θεσμικών οργάνων * Οδηγίες * Εκτέλεση από τα κράτη μέλη * Αναγκαιότητα εξασφαλίσεως της αποτελεσματικότητας των οδηγιών * Υποχρεώσεις των εθνικών δικαστηρίων

(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 189, εδ. 3)

5. Κοινοτικό δίκαιο * Δικαιώματα χορηγούμενα στους ιδιώτες * Παράβαση, εκ μέρους κράτους μέλους, της υποχρεώσεως μεταφοράς της οδηγίας στο εσωτερικό του δίκαιο * Υποχρέωση αποκαταστάσεως της προκληθείσας στους ιδιώτες ζημίας * Προϋποθέσεις * Τρόποι αποκαταστάσεως * Εφαρμογή του εθνικού δικαίου

(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 189, εδ. 3)

Περίληψη

1. Οι διατάξεις των άρθρων 1, παράγραφοι 1 και 2, και 5 της οδηγίας 85/577, για την προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος, είναι απαλλαγμένες αιρέσεων και επαρκώς ακριβείς όσον αφορά τον καθορισμό των δικαιούχων και την ελάχιστη προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να κοινοποιείται η υπαναχώρηση από σύμβαση που συνήφθη εκτός εμπορικού καταστήματος. Συγκεκριμένα, καίτοι τα άρθρα 4 και 5 της οδηγίας αναγνωρίζουν στα κράτη μέλη περιθώριο εκτιμήσεως ως προς την προστασία του καταναλωτή, οσάκις ο έμπορος δεν τον ενημερώνει περί του δικαιώματος υπαναχωρήσεως, και ως προς τον καθορισμό της προθεσμίας και των λεπτομερειών της υπαναχωρήσεως, αυτό το περιθώριο εκτιμήσεως δεν αποκλείει τη δυνατότητα καθορισμού των ελαχίστων δικαιωμάτων, τα οποία πρέπει εν πάση περιπτώσει να χορηγούνται στους καταναλωτές.

2. Η δυνατότητα επικλήσεως των οδηγιών έναντι κρατικών φορέων στηρίζεται στον δεσμευτικό χαρακτήρα που το άρθρο 189 αναγνωρίζει στην οδηγία, ο οποίος υφίσταται μόνον έναντι κάθε κράτους μέλους στο οποίο απευθύνεται και αποσκοπεί στο να αποκλείσει να μπορεί ένα κράτος να επωφεληθεί από τη μη συμμόρφωσή του προς το κοινοτικό δίκαιο. Πράγματι, θα ήταν απαράδεκτο το κράτος, στο οποίο ο κοινοτικός νομοθέτης επιβάλλει να θεσπίσει ορισμένους κανόνες οι οποίοι θα διέπουν τις σχέσεις του ή τις σχέσεις των κρατικών φορέων με τους ιδιώτες και να χορηγήσει σ' αυτούς ορισμένα δικαιώματα, να μπορεί να επικαλεστεί τη μη εκπλήρωση των υποχρεώσεών του προκειμένου να στερήσει τους ιδιώτες από τα δικαιώματα αυτά.

Η επέκταση της αρχής αυτής στον τομέα των σχέσεων μεταξύ ιδιωτών θα κατέληγε στο να αναγνωριστεί στην Κοινότητα η εξουσία να επιβάλλει απευθείας υποχρεώσεις εις βάρος ιδιωτών, μολονότι έχει την αρμοδιότητα αυτή μόνον στις περιπτώσεις που της απονέμεται η εξουσία εκδόσεως κανονισμών.

Επομένως, ελλείψει μέτρων μεταφοράς της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο εντός της ταχθείσας προθεσμίας, ένας ιδιώτης δεν μπορεί να στηριχθεί σε οδηγία προκειμένου να προβάλει δικαίωμα έναντι άλλου ιδιώτη και να το επικαλεστεί ενώπιον εθνικού δικαστηρίου.

3. Ελλείψει μέτρων μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο της οδηγίας 85/577, για την προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος, οι καταναλωτές δεν μπορούν να θεμελιώνουν στην οδηγία δικαίωμα υπαναχωρήσεως κατά εμπόρων με τους οποίους συνήψαν σύμβαση εκτός εμπορικού καταστήματος και να το επικαλούνται ενώπιον εθνικού δικαστηρίου.

4. Η απορρέουσα από οδηγία υποχρέωση των κρατών μελών να επιτύχουν το προβλεπόμενο από αυτήν αποτέλεσμα, καθώς και το καθήκον που έχουν, δυνάμει του άρθρου 5 της Συνθήκης, να λαμβάνουν κάθε γενικό ή ειδικό μέτρο κατάλληλο να εξασφαλίσει την εκπλήρωση της υποχρεώσεως αυτής, επιβάλλονται σε όλες τις αρχές των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των δικαστηρίων, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους. Επομένως, εφαρμόζοντας το εθνικό δίκαιο, είτε πρόκειται για προγενέστερες είτε για μεταγενέστερες της οδηγίας διατάξεις, το εθνικό δικαστήριο που καλείται να το ερμηνεύσει οφείλει να πράξει τούτο κατά το μέτρο του δυνατού υπό το φως του κειμένου και του σκοπού της οδηγίας, ώστε να επιτευχθεί το αποτέλεσμα που επιδιώκει η οδηγία, συμμορφούμενο έτσι προς το άρθρο 189, τρίτο εδάφιο, της Συνθήκης.

5. Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος δεν τηρεί την υποχρέωση που υπέχει, δυνάμει του άρθρου 189, τρίτο εδάφιο, της Συνθήκης να μεταφέρει μια οδηγία στο εσωτερικό του δίκαιο και το προβλεπόμενο από την οδηγία αποτέλεσμα δεν μπορεί να επιτευχθεί δια της ερμηνείας του εθνικού δικαίου από τα δικαστήρια, το κοινοτικό δίκαιο υποχρεώνει αυτό το κράτος μέλος να αποκαταστήσει τις ζημίες που προκαλούνται στους ιδιώτες λόγω της μη μεταφοράς της οδηγίας στο εσωτερικό του δίκαιο, εφόσον πληρούνται τρεις προϋποθέσεις, ήτοι, πρώτον, το προβλεπόμενο από την οδηγία αποτέλεσμα να συνεπάγεται τη χορήγηση δικαιωμάτων στους ιδιώτες, δεύτερον, να μπορεί να προσδιοριστεί βάσει των διατάξεων της οδηγίας το περιεχόμενο των δικαιωμάτων αυτών και, τρίτον, να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παραβάσεως της υποχρεώσεως του κράτους μέλους και της βλάβης που υπέστησαν οι ιδιώτες. Σε παρόμοια περίπτωση, στο εθνικό δικαστήριο απόκειται να διασφαλίζει, στα πλαίσια του εθνικού δικαίου της ευθύνης, το δικαίωμα των ζημιωθέντων προσώπων να αποζημιωθούν.

Top