Υπόθεση C–328/17

Amt Azienda Trasporti e Mobilità SpA κ.λπ.

κατά

Atpl Liguria – Agenzia regionale per il trasporto pubblico locale SpA
και
Regione Liguria

(αίτηση του Tribunale amministrativo regionale della Liguria
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)

«Προδικαστική παραπομπή – Δημόσιες συμβάσεις – Διαδικασίες προσφυγών – Οδηγία 89/665/ΕΟΚ – Άρθρο 1, παράγραφος 3 – Οδηγία 92/13/ΕΟΚ – Άρθρο 1, παράγραφος 3 – Δικαίωμα προσφυγής που εξαρτάται από την προϋπόθεση να έχει υποβληθεί προσφορά στο πλαίσιο της διαδικασίας συνάψεως της συμβάσεως»

Περίληψη – Απόφαση του Δικαστηρίου (τρίτο τμήμα)
της 28ης Νοεμβρίου 2018

1. Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διαδικασίες προσφυγής στον τομέα της συνάψεως συμβάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων και στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών – Οδηγίες 89/665 και 92/13 – Υποχρέωση των κρατών μελών να προβλέπουν διαδικασία προσφυγής – Πρόσβαση στις διαδικασίες προσφυγής – Εθνικοί δικονομικοί κανόνες που εξαρτούν την ενεργητική νομιμοποίηση από την προϋπόθεση συμμετοχής στην επίμαχη διαδικασία συνάψεως συμβάσεως – Επιτρέπονται – Όρια – Υποχρέωση να επιτραπεί η άσκηση προσφυγής από πρόσωπο το οποίο δεν υπέβαλε προσφορά εξαιτίας των προδιαγραφών που υποτίθεται ότι εισάγουν δυσμενή διάκριση

   (Οδηγίες του Συμβουλίου 89/665, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2007/66, άρθρο 1 § 3, και 92/13, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2007/66, άρθρο 1 § 3)

2. Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διαδικασίες προσφυγής στον τομέα της συνάψεως συμβάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων και στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών – Οδηγίες 89/665 και 92/13 – Υποχρέωση των κρατών μελών να προβλέπουν διαδικασία προσφυγής – Πρόσβαση στις διαδικασίες προσφυγής – Μη συμμετοχή ενός οικονομικού φορέα στη διαδικασία συνάψεως της συμβάσεως για τον λόγο ότι είναι απίθανη η ανάθεσή της στον ίδιο εξαιτίας της εφαρμοστέας εθνικής νομοθεσίας – Εθνική νομοθεσία που αποκλείει τη δυνατότητα άσκησης προσφυγής – Επιτρέπεται – Προϋποθέσεις

   (Οδηγίες του Συμβουλίου 89/665, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2007/66, άρθρο 1 § 3, και 92/13, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2007/66, άρθρο 1 § 3)

1.  Βλ. το κείμενο της αποφάσεως.

   (βλ. σκέψεις 44-47, 51, 52)

2.  Τόσο το άρθρο 1, παράγραφος 3, της οδηγίας 89/665/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί της εφαρμογής των διαδικασιών προσφυγής στον τομέα της σύναψης συμβάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2007/66/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2007, όσο και το άρθρο 1, παράγραφος 3, της οδηγίας 92/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1992, για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων στις διαδικασίες σύναψης των συμβάσεων φορέων οι οποίοι λειτουργούν στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2007/66, πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι δεν αντιτίθενται σε εθνική νομοθεσία, όπως η επίδικη στην κύρια δίκη, η οποία δεν επιτρέπει σε οικονομικούς φορείς να προσφύγουν κατά των αποφάσεων της αναθέτουσας αρχής σχετικά με διαδικασία διαγωνισμού στην οποία αποφάσισαν να μη συμμετάσχουν για τον λόγο ότι η εφαρμοστέα στη διαδικασία αυτή νομοθεσία καθιστούσε εξαιρετικά απίθανο να τους ανατεθεί η σχετική σύμβαση.

   Πάντως, είναι έργο του αρμόδιου εθνικού δικαστηρίου να εκτιμήσει λεπτομερώς, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των κρίσιμων στοιχείων που χαρακτηρίζουν το πλαίσιο εντός του οποίου εντάσσεται η υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί, το ζήτημα μήπως η εφαρμογή στην πράξη της νομοθεσίας αυτής δύναται να θίξει το δικαίωμα των οικείων οικονομικών φορέων σε αποτελεσματική δικαστική προστασία.

   (βλ. σκέψη 58 και διατακτ.)