EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 62003CJ0021

Περίληψη της αποφάσεως

Απόφαση του Δικαστηρίου (δεύτερο τμήμα) της 3ης Μαρτίου 2005.
Fabricom SA κατά Βελγικού Δημοσίου.
Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως: Conseil d'État - Βέλγιο.
Δημόσιες συμβάσεις -΄Εργα, προμήθειες και υπηρεσίες - Τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών - Απαγόρευση συμμετοχής σε διαδικασία ή υποβολής προσφοράς από πρόσωπο έχον συντελέσει στην προώθηση των σχετικών έργων, παροχών ή υπηρεσιών.
Συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-21/03 και C-34/03.

Λέξεις κλειδιά
Περίληψη

Λέξεις κλειδιά

1. Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διαδικασίες συνάψεως δημοσίων συμβάσεων παροχής υπηρεσιών, προμηθειών, έργων και στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών – Οδηγίες 92/50, 93/36, 93/37 και 93/38 – Αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων μεταξύ υποβαλλόντων προσφορές – Εθνική νομοθεσία αποκλείουσα τη συμμετοχή στη δημόσια σύμβαση κάθε προσώπου έχοντος συντελέσει στην προώθηση των σχετικών έργων, προμηθειών και υπηρεσιών, χωρίς να παρέχεται δυνατότητα αποδείξεως ότι δεν υφίσταται επηρεασμός του ανταγωνισμού – Δεν επιτρέπεται

(Οδηγίες του Συμβουλίου 92/50, άρθρο 3 § 2, 93/36, άρθρο 5 § 7, 93/37, άρθρο 6 § 6, και 93/38, άρθρο 4 § 2)

2. Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διαδικασίες προσφυγής όσον αφορά διαφορές από σύναψη δημοσίων συμβάσεων προμηθειών, έργων καθώς και στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών – Οδηγίες 89/665 και 92/13 – Εθνική νομοθεσία επιτρέπουσα στην αναθέτουσα αρχή να αποκλείει από τη συμμετοχή στη δημόσια σύμβαση, μέχρι το πέρας της διαδικασίας εξετάσεως των προσφορών, επιχείρηση συνδεομένη με οποιοδήποτε πρόσωπο συμμετέσχε στην προώθηση των σχετικών έργων, προμηθειών και υπηρεσιών, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο ισχυρισμός της εν λόγω επιχειρήσεως ως προς το ότι δεν επηρεάζεται ο ανταγωνισμός – Δεν επιτρέπεται

(Οδηγίες του Συμβουλίου 89/665, άρθρa 2 § 1, στοιχ. α΄, και 5, και 92/13, άρθρα 1 και 2)

Περίληψη

1. Αντίκειται προς τις οδηγίες 92/50, 93/36, 93/37, όπως τροποποιήθηκαν με την οδηγία 97/52, και την οδηγία 93/38, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 98/4, αντιστοίχως, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων δημοσίων υπηρεσιών, προμηθειών, έργων και στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών, και, ειδικότερα, η διάταξη καθεμιάς από τις οδηγίες αυτές σύμφωνα με την οποία η αναθέτουσες αρχές μεριμνούν για τη διασφάλιση της ισότητας μεταχειρίσεως μεταξύ των υποβαλλόντων εισφορές, μια εθνική νομοθεσία δυνάμει της οποίας δεν επιτρέπεται η υποβολή αιτήσεως συμμετοχής ή η κατάθεση προσφοράς όσον αφορά δημόσια σύμβαση έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών εκ μέρους προσώπου το οποίο συμμετέσχε στην έρευνα, τον πειραματισμό, τη μελέτη ή την προώθηση αυτών των έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών, χωρίς να παρέχεται στο εν λόγω πρόσωπο η δυνατότητα να αποδείξει ότι, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, η αποκτηθείσα υπ’ αυτού πείρα δεν νόθευσε τον ανταγωνισμό.

Λαμβανομένης υπόψη της καταστάσεως αυτής στην οποία θα μπορούσε να βρεθεί το πρόσωπο που πραγματοποίησε ορισμένες προπαρασκευαστικές εργασίες, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως επιβάλλει να αντιμετωπιστεί το πρόσωπο αυτό με τον ίδιο τρόπο όπως και κάθε άλλο που έχει υποβάλει προσφορά. Πάντως, ένας κανόνας που δεν αφήνει στο εν λόγω πρόσωπο καμία δυνατότητα να αποδείξει ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωσή του, αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό υπερβαίνει τα όρια του μέτρου που είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ όλων των υποβαλλόντων προσφορές.

(βλ. σκέψεις 31, 33-34, 36, διατακτ. 1)

2. Αντίκειται προς την οδηγία 89/665 για τον συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί της εφαρμογής των διαδικασιών προσφυγής στον τομέα της σύναψης συμβάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων και, πιο συγκεκριμένα, στα άρθρα της 2, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, και 5, καθώς και προς την οδηγία 92/13, για τον συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων στις διαδικασίες σύναψης των συμβάσεων φορέων οι οποίοι λειτουργούν στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών, και, ειδικότερα, στα άρθρα της 1 και 2, το να μπορεί η αναθέτουσα αρχή να απαγορεύει, μέχρι το πέρας της διαδικασίας εξετάσεως των προσφορών, τη συμμετοχή στη διαδικασία ή την υποβολή προσφοράς σε επιχείρηση συνδεόμενη με οποιοδήποτε πρόσωπο στο οποίο ανατέθηκε η έρευνα, ο πειραματισμός, η μελέτη ή η προώθηση εκτελέσεως έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών, και τούτο μολονότι η επιχείρηση αυτή, ερωτηθείσα σχετικώς από την αναθέτουσα αρχή, βεβαιώνει ότι δεν απολαύει εκ του λόγου αυτού αδικαιολογήτου πλεονεκτήματος δυναμένου να νοθεύσει τους κανονικούς όρους του ανταγωνισμού.

Η δυνατότητα που έχει η αναθέτουσα αρχή να καθυστερήσει, μέχρι μια πολύ προχωρημένη φάση της διαδικασίας, τη λήψη αποφάσεως ως προς τη δυνατότητα μιας συνδεόμενης με πρόσωπο έχον πραγματοποιήσει ορισμένες προπαρασκευαστικές εργασίες επιχειρήσεως να συμμετάσχει στη διαδικασία ή να υποβάλει προσφορά, και τούτο μολονότι η αρχή αυτή διαθέτει όλα τα αναγκαία για τη λήψη της αποφάσεως αυτής στοιχεία, στερεί την επιχείρηση αυτή από τη δυνατότητα να επικαλεσθεί τους κοινοτικούς κανόνες σχετικά με τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων έναντι της αναθέτουσας αρχής κατά τη διάρκεια περιόδου κατά την οποία μόνη η εν λόγω αρχή διαθέτει διακριτική ευχέρεια, περίοδος η οποία μπορεί να παραταθεί, ενδεχομένως, μέχρι ένα χρονικό σημείο κατά το οποίο οι παραβάσεις δεν θα μπορούν πλέον να διορθωθούν λυσιτελώς.

Μια τέτοια κατάσταση είναι δυνατό να θίγει την πρακτική αποτελεσματικότητα των οδηγιών 89/665 και 92/13, καθώς μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αδικαιολόγητη μετάθεση στο μέλλον της δυνατότητας που έχουν οι ενδιαφερόμενοι να ασκήσουν τα δικαιώματα που τους παρέχει το κοινοτικό δίκαιο. Εξάλλου, μια τέτοια κατάσταση είναι αντίθετη προς τον σκοπό των οδηγιών 89/665 και 92/13, ο οποίος συνίσταται στην προστασία των υποβαλλόντων προσφορά έναντι της αναθέτουσας αρχής.

(βλ. σκέψεις 44-46, διατακτ. 2)

Top