(Υπόθεση T 146/19)

Βασίλειο της Καμπότζης
και
Cambodia Rice Federation (CRF)

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου (πέμπτο πενταμελές τμήμα) της 10ης Σεπτεμβρίου 2020

«Προσφυγή ακυρώσεως – Εισαγωγές ρυζιού Indica καταγωγής Καμπότζης και Μιανμάρ – Μέτρα διασφάλισης – Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2019/67 – Ενεργητική νομιμοποίηση – Έννομο συμφέρον – Απόρριψη της ένστασης απαραδέκτου»

1. Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Κανονισμός για την επιβολή μέτρων διασφάλισης αναφορικά με προϊόν προερχόμενο από χώρα δικαιούχο συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων – Πράξη που ενδέχεται να αφορά άμεσα και ατομικά τη δικαιούχο χώρα καθώς και εθνική ένωση για την προστασία των συμφερόντων του οικείου κλάδου

   (Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ· κανονισμός 2019/67 της Επιτροπής)

   (βλ. σκέψεις 36-43)

2. Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Έννοια – Τρίτα κράτη – Εμπίπτουν

   (Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ)

   (βλ. σκέψεις 44-51)

3. Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Άμεσος επηρεασμός – Κριτήρια – Κανονισμός για την επιβολή μέτρων διασφάλισης αναφορικά με προϊόν προερχόμενο από χώρα δικαιούχο συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων – Άμεσος επηρεασμός της δικαιούχου χώρας καθώς και εθνικής ένωσης για την προστασία των συμφερόντων του οικείου κλάδου

   (Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ· κανονισμός 2019/67 της Επιτροπής)

   (βλ. σκέψεις 52-69, 95-109, 122)

4. Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Ατομικός επηρεασμός – Κριτήρια – Κανονισμός για την επιβολή μέτρων διασφάλισης αναφορικά με προϊόν προερχόμενο από χώρα δικαιούχο συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων – Άμεσος επηρεασμός της δικαιούχου χώρας καθώς και εθνικής ένωσης για την προστασία των συμφερόντων του οικείου κλάδου

   (Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ· κανονισμός 2019/67 της Επιτροπής)

   (βλ. σκέψεις 70-93, 95-102, 110-122)

5. Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Έννομο συμφέρον – Κανονισμός για την επιβολή μέτρων διασφάλισης αναφορικά με προϊόν προερχόμενο από χώρα δικαιούχο συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων – Προσφυγή ασκηθείσα από τη δικαιούχο χώρα καθώς και από εθνική ένωση για την προστασία των συμφερόντων του οικείου κλάδου – Παραδεκτό

   (Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ· κανονισμός 2019/67 της Επιτροπής)

   (βλ. σκέψεις 123-128)

Σύνοψη

Στο πλαίσιο του κανονισμού για την εφαρμογή συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων ( 1 ), η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει στις αναπτυσσόμενες χώρες προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά της υπό μορφή μειώσεως των συνήθων δασμών του κοινού δασμολογίου, η οποία αποτελείται από ένα γενικό και από δύο ειδικά καθεστώτα. Το καθεστώς που αποκαλείται «Όλα εκτός από όπλα» (στο εξής: καθεστώς ΟΕΟ) είναι ειδικό καθεστώς υπέρ των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών.

Βάσει του καθεστώτος ΟΕΟ, ως προς τις εισαγωγές ρυζιού Indica καταγωγής Καμπότζης και Μιανμάρ (στο εξής: οικείο προϊόν) στην Ένωση αναστέλλονταν πλήρως οι δασμοί του κοινού δασμολογίου. Κατόπιν αιτήματος εκ μέρους ορισμένων κρατών μελών που ζήτησαν τη λήψη μέτρων διασφάλισης όσον αφορά το οικείο προϊόν, η Επιτροπή κίνησε έρευνα διασφάλισης και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω προϊόν εισαγόταν σε ποσότητες και σε τιμές που προκαλούσαν σοβαρές δυσχέρειες στον ενωσιακό κλάδο παραγωγής. Αποφάσισε, με την έκδοση του εκτελεστικού κανονισμού 2019/67 ( 2 ) (στο εξής: προσβαλλόμενος κανονισμός), να επαναφέρει προσωρινώς τους δασμούς του κοινού δασμολογίου επί των εισαγωγών του οικείου προϊόντος και έθεσε σε εφαρμογή προοδευτική μείωση του εφαρμοζόμενου δασμολογικού συντελεστή επί τριετή περίοδο.

Το Βασίλειο της Καμπότζης και η Cambodia Rice Federation (CRF), ένωση που προασπίζει τα συμφέροντα της βιομηχανίας ρυζιού της Καμπότζης, άσκησαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγή ακυρώσεως του προσβαλλόμενου κανονισμού, η δε Επιτροπή προέβαλε ένσταση απαραδέκτου. Προς στήριξη της ένστασης αυτής, η Επιτροπή υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι το Βασίλειο της Καμπότζης και η CRF δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ενεργητικής νομιμοποιήσεως κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Επικουρικώς, η Επιτροπή υποστήριξε ότι το Βασίλειο της Καμπότζης και η CRF ουδόλως έχουν προσωπικό έννομο συμφέρον να βάλουν κατά του προσβαλλόμενου κανονισμού.

Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε ωστόσο την εν λόγω ένσταση απαραδέκτου.

Όσον αφορά την ενεργητική νομιμοποίηση, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, δυνάμει του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο νομιμοποιείται να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως κατά πράξεως της οποίας δεν είναι αποδέκτης, όταν η πράξη αυτή το αφορά άμεσα και ατομικά ή, στη συγκεκριμένη περίπτωση κανονιστικής πράξεως που δεν επάγεται εκτελεστικά μέτρα, αν η πράξη αυτή το αφορά άμεσα. Εν προκειμένω, χωρίς να αποφανθεί επί του αν ο προσβαλλόμενος κανονισμός αποτελεί κανονιστική πράξη μη περιλαμβάνουσα εκτελεστικά μέτρα, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε αν το Βασίλειο της Καμπότζης και η CRF μπορούν να χαρακτηριστούν ως φυσικά ή νομικά πρόσωπα τα οποία αφορά άμεσα και ατομικά ο προσβαλλόμενος κανονισμός, του οποίου δεν είναι αποδέκτες.

Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο επιβεβαίωσε, πρώτον, ότι η φράση «κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο» του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ πρέπει να νοηθεί ως καλύπτουσα και τα κράτη μη μέλη της Ένωσης, όπως το Βασίλειο της Καμπότζης. Μια τέτοια τελολογική ερμηνεία συνάδει προς την αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας και προς τον σκοπό της προμνησθείσας διατάξεως, ο οποίος συνίσταται στην παροχή επαρκούς δικαστικής προστασίας σε όλα τα πρόσωπα, φυσικά ή νομικά, τα οποία αφορούν άμεσα και ατομικά οι πράξεις των θεσμικών οργάνων της Ένωσης. Επιπλέον, καίτοι τα τρίτα κράτη δεν μπορούν να αξιώσουν, από δικονομική άποψη, την ίδια μεταχείριση με αυτήν που το ενωσιακό σύστημα επιφυλάσσει στα κράτη μέλη, πλην όμως έχουν το δικαίωμα να είναι διάδικοι, όπως αυτό αναγνωρίζεται από το εν λόγω σύστημα στα νομικά πρόσωπα. Εξάλλου, ούτε το άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ ούτε κάποια άλλη διάταξη του πρωτογενούς δικαίου αποκλείει τα τρίτα κράτη από το δικαίωμα ασκήσεως προσφυγής ακυρώσεως.

Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι ο κανονισμός αυτός αφορά άμεσα και ατομικά, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, το Βασίλειο της Καμπότζης και την CRF, καθόσον αυτή ενεργεί εξ ονόματος ενός εκ των εξαγωγέων μελών της που προσδιορίσθηκε από την Επιτροπή με τον προσβαλλόμενο κανονισμό και των εξαγωγέων μελών της οι οποίοι προσδιορίσθηκαν και τους οποίους αφορά η διαδικασία που κατέληξε στην έκδοση του προμνησθέντος κανονισμού.

Κατά πάγια νομολογία, για να υπάρχει άμεσος επηρεασμός, απαιτείται το προσβαλλόμενο μέτρο, αφενός, να επηρεάζει άμεσα τη νομική κατάσταση του φυσικού ή νομικού προσώπου και, αφετέρου, να μην αφήνει καμία εξουσία εκτιμήσεως στους αποδέκτες του μέτρου που είναι επιφορτισμένοι με την εφαρμογή του. Πλην όμως, αναστέλλοντας προσωρινώς την προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά της Ένωσης την οποία είχαν, αφενός, το Βασίλειο της Καμπότζης ως χώρα με πλήρη αναστολή των δασμών του κοινού δασμολογίου και, αφετέρου, τα μέλη εξαγωγείς της CRF που είχαν τέτοια προτιμησιακή πρόσβαση μέσω ειδικού καθεστώτος δασμολογικών προτιμήσεων, ο προσβαλλόμενος κανονισμός μεταβάλλει τόσο τις νομικές όσο και τις οικονομικές συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιείται η διάθεση στην αγορά της Ένωσης του ρυζιού Indica καταγωγής Καμπότζης. Επομένως, ο προσβαλλόμενος κανονισμός επηρεάζει άμεσα και ουσιαστικά τη νομική κατάσταση του Βασιλείου της Καμπότζης, καθώς και αυτή των μελών της CRF που προσδιορίζονται ή τα οποία αυτός αφορά. Εξάλλου, μολονότι είναι αληθές ότι ο προσβαλλόμενος κανονισμός προβλέπει μέτρα που εφαρμόζονται πρωτίστως στους εισαγωγείς που είναι εγκατεστημένοι στην Ένωση, τα μέτρα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα να περιορίζουν την πρόσβαση του κράτους της Καμπότζης και των μελών εξαγωγέων της CRF στην αγορά της Ένωσης, χωρίς τα κράτη μέλη να διαθέτουν συναφώς οποιαδήποτε αυτοτελή εξουσία εκτιμήσεως.

Ως προς τον ατομικό επηρεασμό, αυτός προκύπτει, κατά πάγια νομολογία, από το γεγονός ότι η κρίσιμη πράξη επηρεάζει τη νομική κατάσταση ενός φυσικού ή νομικού προσώπου, λόγω ορισμένων ιδιαιτέρων ιδιοτήτων του ή μιας πραγματικής κατάστασης που το χαρακτηρίζει σε σχέση με κάθε άλλο πρόσωπο και, ως εκ τούτου, το εξατομικεύει κατά τρόπο ανάλογο προς αυτόν του αποδέκτη μιας τέτοιας αποφάσεως. Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο υπογράμμισε ότι ο κανονιστικός χαρακτήρας προσβαλλόμενης πράξεως δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να αφορά άμεσα και ατομικά ορισμένα ενδιαφερόμενα νομικά ή φυσικά πρόσωπα. Επομένως, το γεγονός ότι ο προσβαλλόμενος κανονισμός αποσκοπεί στην επαναφορά των δασμών του κοινού δασμολογίου ως προς όλες τις εισαγωγές του οικείου προϊόντος στην Ένωση δεν συνεπάγεται de facto ότι ο κανονισμός αυτός δεν μπορεί να αφορά ατομικά το Βασίλειο της Καμπότζης, καθώς και τα μέλη της CRF που προσδιορίζονται ή τα οποία αυτός αφορά.

Εν προκειμένω, ο ατομικός επηρεασμός του Βασιλείου της Καμπότζης προκύπτει από το γεγονός ότι το Βασίλειο της Καμπότζης, ως χώρα δικαιούχος του καθεστώτος ΟΕΟ, η οποία προσδιορίζεται στον προσβαλλόμενο κανονισμό, μετέσχε ενεργά στη διαδικασία που οδήγησε στην έκδοσή του, και ως προς την οποία ελήφθησαν υπόψη οι συνέπειες των μέτρων διασφάλισης για τον καθορισμό των δασμών του κοινού δασμολογίου, συγκαταλέγεται σε κλειστή κατηγορία φορέων και βρίσκεται σε ειδική κατάσταση σε σχέση με εκείνη κάθε άλλου προσώπου. Το ίδιο ισχύει και για τα μέλη της CRF που είναι εξαγωγείς ρυζιού Indica καταγωγής Καμπότζης με προορισμό την Ένωση, τα οποία κατονομάστηκαν στον προσβαλλόμενο κανονισμό και συμμετείχαν στη διαδικασία που οδήγησε στην έκδοσή του, των οποίων τα στοιχεία σχετικά με την εμπορική τους δραστηριότητα χρησιμοποιήθηκαν για να τους καταλογιστούν τα μέτρα διασφάλισης και ως προς τα οποία ελήφθησαν υπόψη οι συνέπειες των εν λόγω μέτρων για τον καθορισμό των δασμών του κοινού δασμολογίου, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι τα μέτρα διασφάλισης λαμβάνονται με αναφορά στο Βασίλειο της Καμπότζης και όχι στους προμνησθέντες εξαγωγείς.

Όσον αφορά το έννομο συμφέρον τους, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Βασίλειο της Καμπότζης και η CRF έχουν έννομο συμφέρον να ζητήσουν την ακύρωση του προσβαλλόμενου κανονισμού. Συγκεκριμένα, η ακύρωση των δασμών του κοινού δασμολογίου που αποκαταστάθηκαν με τον εν λόγω κανονισμό, οι οποίοι πλήττουν τις εισαγωγές στην Ένωση ρυζιού Indica καταγωγής Καμπότζης, μπορεί να προσπορίσει προσωπικό όφελος τόσο στο Βασίλειο της Καμπότζης όσο και στα μέλη της CRF που προσδιορίζονται ή τα οποία αφορά η διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση του εν λόγω κανονισμού.

( 1 ) Κανονισμός (EE) 978/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, για την εφαρμογή συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 732/2008 (ΕΕ 2012, L 303, σ. 1).

( 2 ) Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2019/67 της Επιτροπής, της 16ης Ιανουαρίου 2019, σχετικά με την επιβολή μέτρων διασφάλισης όσον αφορά την εισαγωγή ρυζιού Indica καταγωγής Καμπότζης και Μιανμάρ (ΕΕ 2019, L 15, σ. 5).