Προστασία των χοίρων

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Επιπροσθέτως του καθορισμού κανόνων για την προστασία των χοίρων, η οδηγία ορίζει επίσης κανόνες σχετικά με επώδυνες διαδικασίες και ιδίως τον ευνουχισμό, τον ακρωτηριασμό (μερική αποκοπή) της ουράς, την εξάλειψη των γωνιακών οδόντων κ.λπ.

Πεδίο εφαρμογής

• Οι ελάχιστοι κανόνες εφαρμόζονται σε όλες τις κατηγορίες χοίρων εκτροφής και πάχυνσης:
  • χοιρίδια (από τη γέννηση έως τον απογαλακτισμό)·
  • απογαλακτισμένους χοίρους (από τον απογαλακτισμό έως την ηλικία των 10 εβδομάδων)·
  • χοίρους πάχυνσης (ηλικίας άνω των 10 εβδομάδων)·
  • χοιρομητέρες και μικρούς θηλυκούς χοίρους (θηλυκούς χοίρους μετά την εφηβεία που δεν έχουν γεννήσει)·
  • κάπρους (αρσενικούς χοίρους μετά την εφηβεία που προορίζονται για εκτροφή) και ούτω καθεξής.
• Τα εν λόγω ζώα πρέπει να εκτρέφονται σε ομάδες, πλην ορισμένων εξαιρέσεων (θηλάζουσες χοιρομητέρες, κάπροι). Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να εφαρμόζουν μέτρα με στόχο την εκπλήρωση βασικών αναγκών και την πρόληψη της επιθετικότητας εντός της ομάδας. Ειδικότερα, οι χοίροι πρέπει να διαθέτουν διαρκώς πρόσβαση σε επαρκή ποσότητα υλικού για απασχόληση για την ενθάρρυνση της εξερευνητικής συμπεριφοράς.

Χοιρομητέρες και μικροί θηλυκοί χοίροι

• Εάν είναι απαραίτητο, οι κυοφορούσες χοιρομητέρες και οι θηλυκοί χοίροι πρέπει να υποβάλλονται σε θεραπεία κατά των παρασίτων. Η πρόσδεση χοιρομητέρων και θηλυκών χοίρων απαγορεύεται από την 1η Ιανουαρίου 2006.
• Μία εβδομάδα πριν τον τοκετό, οι χοιρομητέρες και οι θηλυκοί χοίροι μπορούν να απομονώνονται. Πρέπει να υπάρχει διαθέσιμος ελεύθερος χώρος για φυσικό ή υποβοηθούμενο τοκετό. Τα κιβώτια πρέπει να διαθέτουν συστήματα προστασίας των χοιριδίων.

Χοιρίδια (μη απογαλακτισμένα)

Τα χοιρίδια δεν πρέπει να χωρίζονται απογαλακτιζόμενα από τη μητέρα τους πριν από την ηλικία των 28 ημερών, εκτός εάν επηρεάζονται έτσι αρνητικώς οι συνθήκες διαβίωσης ή η υγεία της μητέρας ή των χοιριδίων.

Απογαλακτισμένα χοιρίδια και χοίροι προς πάχυνση

• Πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την πρόληψη συγκρούσεων μεταξύ των ζώων.
• Οι χοίροι πρέπει να εκτρέφονται σε ομάδες οι οποίες πρέπει να είναι ομοιογενείς (με την εξαίρεση της περιόδου πριν από τον απογαλακτισμό ή κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας μετά τον απογαλακτισμό, εάν είναι απαραίτητο).
• Τα ζώα που επιδεικνύουν επιθετικότητα πρέπει να απομονώνονται από την ομάδα (όπως και τα τραυματισμένα ζώα).
• Ηρεμιστικά φάρμακα χρησιμοποιούνται μόνο για τη διευκόλυνση της ανάμειξης σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνον αφού ζητηθεί η γνώμη κτηνιάτρου.

Επώδυνες διαδικασίες σε ζώα

• Οι ακόλουθες διαδικασίες διενεργούνται από κτηνίατρο ή «άτομο υπεύθυνο για τη φροντίδα των ζώων», ειδικευμένο σε θέματα που αφορούν την καλή μεταχείριση των ζώων:
  • μείωση των γωνιακών οδόντων των χοιριδίων·
  • αποκοπή της ουράς (πριν την έβδομη ημέρα από τη γέννηση ή μετά από την εν λόγω ημέρα, εφόσον διενεργείται από κτηνίατρο και χρησιμοποιώντας αναισθητικό, καθώς και παρατεταμένη χορήγηση παυσίπονων)·
  • ευνουχισμός αρσενικών χοίρων (πριν την έβδομη ημέρα από τη γέννηση ή μετά από την εν λόγω ημέρα, εφόσον διενεργείται από κτηνίατρο και χρησιμοποιώντας αναισθητικό, καθώς και παρατεταμένη χορήγηση παυσίπονων)·
  • τοποθέτηση ρινικών κρίκων στα συστήματα ελεύθερης εκτροφής.
• Η αποκοπή της ουράς ή η μείωση των γωνιακών οδόντων δεν πρέπει να αποτελεί πάγια τακτική, αλλά να διενεργείται μόνον εφόσον υπάρχουν αποδείξεις ότι υπέστησαν κακώσεις μαστοί χοιρομητέρων ή αυτιά ή ουρές άλλων χοίρων. Πριν από την εκτέλεση αυτών των πράξεων, πρέπει να ληφθούν άλλα μέτρα για την πρόληψη του δαγκώματος της ουράς και άλλων ελαττωμάτων, λαμβάνοντας υπόψη το περιβάλλον και την πυκνότητα του πληθυσμού. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να τροποποιούνται οι περιβαλλοντικοί όροι ή τα συστήματα διαχείρισης εφόσον δεν είναι κατάλληλα.

Υγεία

Άρρωστοι ή τραυματισμένοι χοίροι τοποθετούνται σε ατομικούς χώρους.

Ζωοτροφές

Η οδηγία προβλέπει κανόνες σχετικά με την «επαρκή ποσότητα» των ζωοτροφών και τη «διαρκή» πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Όλοι οι χοίροι μιας ομάδας πρέπει να διαθέτουν πρόσβαση σε τροφή ταυτόχρονα. Σε όλους τους χοίρους πρέπει να παρέχεται τροφή τουλάχιστον μία φορά την ημέρα.

Στέγαση

• Οι κανόνες που αφορούν τον χώρο δαπέδου τίθενται αναλόγως του βάρους του ζώου:
  • μεταξύ 0,15 m² για χοίρους που ζυγίζουν έως 10 kg και 1 m² ανά ζώο βάρους άνω των 110 kg·
  • 1,64 m² ανά μικρό θηλυκό χοίρο·
  • 2,25 m² ανά χοιρομητέρα·
  • 6 m² ανά κάπρο (10 m² εάν ο κάπρος χρησιμοποιείται για οχεία).
• Οι εν λόγω κανόνες στέγασης εφαρμόζονται μόλις από την 1η Ιανουαρίου 2013 (για κτίρια που κατασκευάστηκαν πριν το 2003 ή μετά από την ημερομηνία προσχώρησης στην ΕΕ).
• Τα δάπεδα πρέπει να είναι λεία, όχι όμως ολισθηρά, έτσι ώστε να αποφεύγεται ο τραυματισμός των ζώων.
• Ο χώρος ανάπαυσης πρέπει να είναι άνετος, καθαρός και στεγνός.

Περιβάλλον

Πρέπει να αποφεύγονται οι συνεχείς θόρυβοι που φθάνουν τα 85 dBA. Η ένταση του φωτός πρέπει να είναι τουλάχιστον 40 lux επί 8 ώρες.

Επιθεωρήσεις

• Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να διενεργούν επιθεωρήσεις σε ετήσια βάση σε ένα στατιστικά αντιπροσωπευτικό δείγμα.
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δύναται να αποστέλλει πραγματογνώμονες κτηνιάτρους για την πραγματοποίηση επιτόπιων ελέγχων στις εκμεταλλεύσεις με τη συνδρομή των εθνικών επιθεωρητών.

Ειδικοί κανόνες

Οι χώρες της ΕΕ δύνανται να εφαρμόζουν αυστηρότερους κανόνες στην επικράτειά τους από αυτούς που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία. Σε αυτή την περίπτωση, πρέπει να ενημερώνουν εκ των προτέρων την Επιτροπή για οποιαδήποτε τέτοια μέτρα.

Κανονισμός για τους επίσημους ελέγχους

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/625, η νέα νομοθεσία της ΕΕ σχετικά με τους επίσημους ελέγχους των τροφίμων και των ζωοτροφών, τροποποιεί ορισμένες μικρές τεχνικές λεπτομέρειες της οδηγίας. Αυτές οι αλλαγές θα εφαρμοστούν από τις 14 Δεκεμβρίου 2019.