Οδηγία 2010/40/ΕΕ αποσκοπεί στην ενθάρρυνση της ανάπτυξης καινοτόμων τεχνολογιών μεταφορών για τη δημιουργία συστημάτων ευφυών μεταφορών (ITS)¹. Αυτό θα επιτευχθεί με την καθιέρωση κοινών προτύπων και προδιαγραφών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΕ. Οι οποίες αποσκοπούν στη δημιουργία διαλειτουργικών² και αποδοτικών υπηρεσιών ITS επιτρέποντας παράλληλα σε μεμονωμένα κράτη μέλη της ΕΕ να αποφασίσουν σε ποια συστήματα θα επενδύσουν.

Η τροποποιητική οδηγία (ΕΕ) 2023/2661 αναθεωρεί και ενημερώνει την οδηγία 2010/40/ΕΕ ώστε να υιοθετήσει αναδυόμενες υπηρεσίες όπως η συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα, οι κατ’ αίτηση εφαρμογές κινητικότητας και η πολυτροπικές μεταφορές. Η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της αρχικής οδηγίας θα πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα μια πιο έξυπνη, ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη κινητικότητα σε ολόκληρη την ΕΕ.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Τα συστήματα ITS αφορούν ένα ευρύ πεδίο υπηρεσιών

Η οδηγία ισχύει για τις εφαρμογές και τις υπηρεσίες των ITS στον τομέα των οδικών μεταφορών της ΕΕ και για τις διεπαφές τους με άλλους τρόπους μεταφοράς.

Τομείς και δράσεις προτεραιότητας

Η τροποποιητική οδηγία (ΕΕ) 2023/2661 προσδιορίζει τους ακόλουθους τομείς προτεραιότητας για την ανάπτυξη και χρήση προδιαγραφών και προτύπων:

υπηρεσίες ITS για την πληροφόρηση και την κινητικότητας·
υπηρεσίες ITS για τη διαχείριση της κυκλοφορίας, των μεταφορών και των μετακινήσεων·
εφαρμογές σχετικά με την οδική ασφάλεια και προστασία (π.χ. επισήμανση κινδύνων μειωμένης ορατότητας ή ύπαρξης ανθρώπων, ζώων και μπάζων επί του οδοστρώματος)·
υπηρεσίες ITS για συνεργατική³, συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα.

Στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων αυτών, υπάρχουν έξι δράσεις προτεραιότητας για την ανάπτυξη και τη χρήση προδιαγραφών και προτύπων, οι οποίες περιγράφονται λεπτομερώς στο παράρτημα Ι της οδηγίας. Αυτές επικεντρώνονται στα ακόλουθα:

την παροχή σε επίπεδο Ένωσης υπηρεσιών πληροφόρησης για τις πολυτροπικές μετακινήσεις·
την παροχή σε επίπεδο ΕΕ υπηρεσιών πληροφόρησης για την κυκλοφορία σε πραγματικό χρόνο·
δεδομένα και διαδικασίες για την παροχή, όπου είναι δυνατόν, ελάχιστων καθολικών πληροφοριών για την οδική ασφάλεια που παρέχεται δωρεάν στους χρήστες·
την εναρμονισμένη παροχή για μια διαλειτουργική υπηρεσία eCall σε επίπεδο ΕΕ·
την παροχή υπηρεσιών πληροφόρησης για ασφαλείς και προστατευμένες θέσεις στάθμευσης φορτηγών και εμπορικών οχημάτων·
την παροχή υπηρεσιών κράτησης για ασφαλείς και προστατευμένες θέσεις στάθμευσης φορτηγών και εμπορικών οχημάτων.

Πρόγραμμα εργασιών

Μέσω μιας εκτελεστικής πράξης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγκρίνει πρόγραμμα εργασίας το οποίο θα παρατείνεται κάθε πέντε χρόνια. Η εκτελεστική απόφαση C/2024/6798 εγκρίνει το πιο πρόσφατο πρόγραμμα εργασίας για το 2024-2028.

Το πρόγραμμα εγκρίνεται κατόπιν μετά από διαβούλευση με την ευρωπαϊκή συμβουλευτική ομάδα ITS και τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη ενώ περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

στόχους και ημερομηνίες για την ετήσια εφαρμογή του,υποδεικνύοντας τις προδιαγραφές των αντικειμένων εργασίας που πρέπει να αναπτυχθούν·
τους τύπους δεδομένων, που καθορίζονται στο παράρτημα III, τους οποίους η Επιτροπή εξετάζει να προσθέσει ή να αφαιρέσει με κατ' εξουσιοδότηση πράξεις·
προπαρασκευαστικές εργασίες που πρέπει να διενεργηθούν από την Επιτροπή σε συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους φορείς και τα κράτη μέλη.

Εφαρμογή των προδιαγραφών στην ανάπτυξη των ITS

Τα κράτη μέλη πρέπει:

να διασφαλίζουν ότι οι προδιαγραφές που εγκρίνονται από την Επιτροπή εφαρμόζονται στις εφαρμογές και υπηρεσίες ITS όταν οι εν λόγω εφαρμογές και υπηρεσίες ITS αναπτύσσονται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο παράρτημα II της οδηγίας·
να συνεργάζονται:
- σε σχέση με τους τομείς προτεραιότητας, εφόσον δεν έχουν εγκριθεί προδιαγραφές για τους τομείς αυτούς,
- σχετικά με τις επιχειρησιακές πτυχές της εφαρμογής των προδιαγραφών που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή,
- σχετικά με τις πρακτικές αξιολόγησης της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις για τους παρόχους δεδομένων
- σχετικά με την ανάπτυξη μηχανισμών για την επιβολή συμμόρφωσης
- σχετικά με θέματα διασυνοριακής συνεργασίας.

Ειδικότητες

Με πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση η Επιτροπή ενέκρινε προδιαγραφές για:

το eCall [κανονισμό (ΕE) αριθ. 305/2013 όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμός (ΕE) 2024/1084]·
υπηρεσίες πληροφόρησης για ασφαλείς και προστατευμένες θέσεις στάθμευσης [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 885/2013]·
ελάχιστες καθολικές πληροφορίες για την κυκλοφορία σχετικές με την οδική ασφάλεια, δωρεάν για τους χρήστες [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 886/2013]·
υπηρεσίες πληροφόρησης για τις πολυτροπικές μετακινήσεις σε επίπεδο ΕΕ [κανονισμός (ΕE) 2017/1926, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕE) 2024/490]·
υπηρεσίες πληροφόρησης για την κυκλοφορία σε πραγματικό χρόνο σε επίπεδο ΕΕ [κανονισμός (ΕE) 2022/670]·

Οι προδιαγραφές που πρόκειται να θεσπιστούν από την Επιτροπή και οι οποίες καλύπτουν τις υπηρεσίες ITS της ΕΕ, που παρέχονται από συνεταιριστικά έξυπνα συστήματα μεταφορών (C-ITS) θα αφορούν το σύστημα διαχείρισης διαπιστευτηρίων ασφαλείας και θα καθορίζουν τα καθήκοντα των ακόλουθων ρόλων:

αρχή πολιτικής πιστοποίησης C-ITS·
διαχειριστής καταλόγου εμπιστοσύνης C-ITS·
σημείο επαφής C-ITS.

Η Επιτροπή θα είναι υπεύθυνη για τη διασφάλιση της εκτέλεσης των καθηκόντων των εν λόγω ρόλων.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ;

Η οδηγία 2010/40/ΕΕ έπρεπε να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο έως τις 27 Φεβρουαρίου 2012.

Η τροποποιητική οδηγία (ΕΕ) 2023/2661 πρέπει να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο έως την 21η Δεκεμβρίου 2025.

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε:

Έξυπνη κινητικότητα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
Οδηγία και σχέδιο δράσης ITS (Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

Συστήματα Ευφυών Μεταφορών (ITS). Συστήματα στα οποία εφαρμόζονται τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών στον τομέα των οδικών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης της υποδομής, των οχημάτων και των χρηστών, και στους τομείς της διαχείρισης της κυκλοφορίας και της κινητικότητας, καθώς και οι διεπαφές με άλλους τρόπους μεταφοράς.
Διαλειτουργικότητα. Όταν τα συστήματα και οι υποκείμενες επιχειρηματικές διεργασίες έχουν τη δυνατότητα να ανταλλάσσουν δεδομένα και να μοιράζονται πληροφορίες και γνώσεις καθιστώντας δυνατή τη συνέχεια των υπηρεσιών ITS.
Συνεταιριστικά συστήματα ευφυών μεταφορών (C-ITS). Ευφυή συστήματα μεταφορών που επιτρέπουν στους χρήστες ITS να αλληλεπιδρούν και να συνεργάζονται ανταλλάσσοντας ασφαλή και αξιόπιστα μηνύματα χωρίς προηγούμενη γνώση ο ένας του άλλου και με τρόπο αμερόληπτο.

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Οδηγία 2010/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2010, περί πλαισίου ανάπτυξης των συστημάτων ευφυών μεταφορών στον τομέα των οδικών μεταφορών και των διεπαφών με άλλους τρόπους μεταφοράς (ΕΕ L 207 της 6.8.2010, σ. 1-13).

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις της οδηγίας 2010/40/ΕΕ έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση αποτελεί απλώς εργαλείο τεκμηρίωσης.

ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ

Εκτελεστική απόφαση C/2024/6798 της Επιτροπής, της 12ης Νοεμβρίου 2024, σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος εργασίας για την οδηγία 2010/40/ΕΕ για την περίοδο 2024-2028 (ΕΕ C, C/2024/6798 της 13.11.2024).

Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2022/670 της Επιτροπής, της 2ας Φεβρουαρίου 2022, για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2010/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την παροχή σε επίπεδο Ένωσης υπηρεσιών πληροφόρησης για την κυκλοφορία σε πραγματικό χρόνο (ΕΕ L 122 της 25.4.2022, σ. 1-16).

Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2017/1926 της Επιτροπής, της 31ης Μαΐου 2017, προς συμπλήρωση της οδηγίας 2010/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την παροχή σε επίπεδο Ένωσης υπηρεσιών πληροφόρησης για τις πολυτροπικές μετακινήσεις (ΕΕ L 272 της 21.10.2017, σ. 1-13).

Βλέπε την ενοποιημένη έκδοση.

Κανονισμός (ΕΕ) 2015/758 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2015 όσον αφορά τις απαιτήσεις έγκρισης τύπου για την ανάπτυξη του συστήματος eCall που βασίζεται στην υπηρεσία 112 σε οχήματα και την τροποποίηση της οδηγίας 2007/46/EΚ (ΕE L 123 της 19.5.2015, σ. 77-89).

Βλέπε την ενοποιημένη έκδοση.

Απόφαση αριθ. 585/2014/EE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για την ανάπτυξη διαλειτουργικού συστήματος eCall σε επίπεδο ΕΕ (ΕE L 164 της 3.6.2014, σ. 6-9).

Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 305/2013 της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 2012, για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2010/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την εναρμονισμένη παροχή διαλειτουργικού πανενωσιακού συστήματος eCall (ΕΕ L 91 της 3.4.2013, σ. 1-4).

Βλέπε την ενοποιημένη έκδοση.

Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 885/2013 της Επιτροπής, της 15ης Μαΐου 2013, σχετικά με τη συμπλήρωση της οδηγίας 2010/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα ευφυή συστήματα μεταφορών (ITS) όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών πληροφόρησης για ασφαλείς και προστατευμένες θέσεις στάθμευσης φορτηγών και επαγγελματικών οχημάτων (ΕΕ L 247 της 18.9.2013, σ. 1-5).

Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 886/2013 της Επιτροπής, της 15ης Μαΐου 2013, προς συμπλήρωση της οδηγίας 2010/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα δεδομένα και τις διαδικασίες για τη δωρεάν, ενδεχομένως, παροχή ελάχιστων καθολικών πληροφοριών για την κυκλοφορία σχετικών με την οδική ασφάλεια στους χρήστες (ΕΕ L 247 της 18.9.2013, σ. 6-10).

τελευταία ενημέρωση 10.2.2025

Top