EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 12016E267

Προδικαστική παραπομπή — συστάσεις προς τα εθνικά δικαστήρια

Προδικαστική παραπομπή — συστάσεις προς τα εθνικά δικαστήρια

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Συστάσεις προς τα εθνικά δικαστήρια, σχετικές με την υποβολή προδικαστικών ερωτημάτων

Άρθρο 267 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ)

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 267 ΤΗΣ ΣΛΕΕ;

Οι εν λόγω συστάσεις εξηγούν στα δικαστήρια των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) τον σκοπό μιας διαδικασίας η οποία, δυνάμει του άρθρου 267 της ΣΛΕΕ, τους δίνει το δικαίωμα προσφυγής στο Δικαστήριο της ΕΕ (ΔΕΕ) για προδικαστική παραπομπή. Αυτή η διαδικασία χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες αμφισβητείται η ερμηνεία ή το κύρος του δικαίου της ΕΕ, καθώς και όταν:

  • η λήψη απόφασης είναι αναγκαία προκειμένου να εκδώσει ένα εθνικό δικαστήριο τη δική του απόφαση, ή
  • δεν υπάρχουν ένδικα μέσα της εσωτερικής έννομης τάξεως.

Επιπλέον, οι συστάσεις ορίζουν λεπτομερώς το πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας και τη μορφή με την οποία τα εθνικά δικαστήρια θα πρέπει να υποβάλουν την αίτηση παραπομπής τους.

Συμπληρώνουν τα άρθρα 93 έως 118 του κανονισμού Διαδικασίας του ΔΕΕ.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Σημασία της διαδικασίας προδικαστικής παραπομπής

Αυτή η διαδικασία θεωρείται χρήσιμη όταν, σε μια υπόθεση ενώπιον εθνικού δικαστηρίου, ανακύπτει νέο ερμηνευτικό ζήτημα το οποίο έχει γενικότερη σημασία για την ενιαία εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ ή όταν η υφιστάμενη νομολογία δεν μπορεί να παράσχει τις διευκρινίσεις που είναι αναγκαίες για τη διευθέτηση μιας πρωτοεμφανιζόμενης έννομης κατάστασης.

Διάρθρωση συστάσεων

Μια σειρά συστάσεων εφαρμόζεται σε όλα τα αιτήματα προδικαστικής αποφάσεως και ορισμένες πρόσθετες συστάσεις εφαρμόζονται ειδικότερα στις ταχείες διαδικασίες* ή επείγουσες διαδικασίες*.

Ποιος κάνει την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως;

Το εθνικό δικαστήριο ενώπιον του οποίου εκκρεμεί η διαφορά φέρει αποκλειστική ευθύνη για την εκτίμηση τόσο της αναγκαιότητας της προδικαστικής αποφάσεως όσο και της λυσιτέλειας των ερωτημάτων που υποβάλλει στο ΔΕΕ.

Τα δικαστήρια που υποβάλλουν αίτηση προδικαστικής αποφάσεως θα πρέπει μεταξύ άλλων:

  • να έχουν ιδρυθεί με νόμο και να έχουν μόνιμο χαρακτήρα·
  • να έχουν υποχρεωτική δικαιοδοσία·
  • να εφαρμόζουν τους κανόνες δικαίου, και
  • να είναι ανεξάρτητα.

Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής

  • Είναι σημαντικό η αίτηση παραπομπής να αφορά την ερμηνεία ή το κύρος του δικαίου της ΕΕ και όχι του εθνικού δικαίου ή ζητημάτων σχετικών με τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης.
  • Το ΔΕΕ μπορεί να αποφανθεί επί της αιτήσεως μόνο εφόσον το δίκαιο της ΕΕ είναι εφαρμοστέο στην υπόθεση της κύριας δίκης.
  • Το ΔΕΕ δεν εφαρμόζει το ίδιο το δίκαιο της ΕΕ στη διαφορά που παραπέμπεται από ένα αιτούν δικαστήριο, καθώς ο ρόλος του είναι η αρωγή στην επίλυσή της. Ο ρόλος του εθνικού δικαστηρίου είναι να αντλήσει τις συνέπειες της απόφασης του ΔΕΕ.
  • Οι προδικαστικές αποφάσεις έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα τόσο για το αιτούν δικαστήριο όσο και για το σύνολο των δικαστηρίων όλων των χωρών της ΕΕ.

Χρόνος παραπομπής και αναστολή εθνικής διαδικασίας

  • Πρέπει να γίνει παραπομπή μόλις καταστεί σαφές ότι η απόφαση του ΔΕΕ είναι αναγκαία, προκειμένου να αποφανθεί το εθνικό δικαστήριο και όταν το αιτούν δικαστήριο είναι σε θέση να προσδιορίσει, με επαρκή ακρίβεια, το πραγματικό και νομικό πλαίσιο της υποθέσεως, καθώς και τα ανακύπτοντα σε αυτή νομικά ζητήματα.
  • Η εθνική διαδικασία πρέπει να αναστέλλεται μέχρις ότου αποφανθεί το ΔΕΕ.

Μορφή και περιεχόμενο της αίτησης παραπομπής

  • Η αίτηση παραπομπής πρέπει να διατυπώνεται κατά τρόπο απλό, σαφή και ακριβή, δεδομένου ότι θα πρέπει να μεταφραστεί ώστε οι άλλες χώρες της ΕΕ να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους.
  • Το άρθρο 94 του κανονισμού Διαδικασίας του ΔΕΕ προσδιορίζει το περιεχόμενο της αιτήσεως που θα πρέπει να συνοδεύει τα ερωτήματα του αιτούντος δικαστηρίου, της οποίας τα βασικά σημεία παρατίθενται συνοπτικά στο παράρτημα των συστάσεων.
  • Όλες οι αιτήσεις παραπομπής πρέπει να φέρουν ημερομηνία και υπογραφή και να αποστέλλονται με συστημένη επιστολή στη Γραμματεία του ΔΕΕ στο Λουξεμβούργο.

Δικαστικά έξοδα και δικαστική αρωγή

Η ενώπιον του ΔΕΕ διαδικασία προδικαστικής παραπομπής διεξάγεται ατελώς. Το αιτούν δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων των διαδίκων, εφόσον απαιτείται.

Ρόλος της Γραμματείας του ΔΕΕ

  • Η Γραμματεία συνεργάζεται με το αιτούν δικαστήριο στη διάρκεια της διαδικασίας και του διαβιβάζει αντίγραφα όλων των διαδικαστικών εγγράφων και των αιτήσεων παροχής πληροφοριών.
  • Μετά το πέρας της διαδικασίας, η Γραμματεία διαβιβάζει την απόφαση του ΔΕΕ στο αιτούν δικαστήριο. Το αιτούν δικαστήριο θα πρέπει να ενημερώσει τη Γραμματεία για κάθε ενέργεια στην οποία προέβη και για την τελική απόφασή του επί της υπόθεσης.

Ταχείες και επείγουσες παραπομπές

  • Σύμφωνα με τα άρθρα 105-107 του κανονισμού Διαδικασίας, το ΔΕΕ μπορεί να αποφασίσει ότι για ορισμένες παραπομπές πρέπει να εφαρμόζεται ταχεία ή επείγουσα διαδικασία.
  • Οι προθεσμίες είναι βραχύτερες, όταν για παράδειγμα οι χώρες της ΕΕ καλούνται να καταθέσουν παρατηρήσεις στην περίπτωση των ταχέων διαδικασιών.
  • Το αιτούν δικαστήριο πρέπει να δικαιολογήσει το επείγον, επισημαίνοντας τους πιθανούς κινδύνους εάν ακολουθηθεί η συνήθης διαδικασία.
  • Τα αιτήματα εφαρμογής της ταχείας ή της επείγουσας διαδικασίας μπορεί να διαβιβάζονται εκ των προτέρων στη Γραμματεία του ΔΕΕ με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή με φαξ.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ;

Αντικαθιστούν προηγούμενες συστάσεις που εκδόθηκαν το 2012 και εφαρμόζονται από τις 25 Νοεμβρίου 2016.

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

Ταχεία διαδικασία: μια διαδικασία κατά την οποία η φύση της υποθέσεως απαιτεί την εκδίκασή της σύντομα.
Επείγουσα διαδικασία: μια διαδικασία που εφαρμόζεται μόνο σε υποθέσεις οι οποίες αφορούν ζητήματα σχετικά με την ελευθερία, την ασφάλεια και τη δικαιοσύνη. Ειδικότερα, περιορίζει τον αριθμό των διαδίκων που έχουν τη δυνατότητα να καταθέσουν γραπτές παρατηρήσεις και, σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, παρέχει τη δυνατότητα να παραλειφθεί το στάδιο της έγγραφης διαδικασίας ενώπιον του ΔΕΕ.

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Συστάσεις προς τα εθνικά δικαστήρια, σχετικές με την υποβολή προδικαστικών ερωτημάτων (ΕΕ C 439 της 25.11.2016, σ. 1-8)

Ενοποιημένη απόδοση της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης — Μέρος έκτο — Θεσμικές και δημοσιονομικές διατάξεις — Τίτλος I — Θεσμικές διατάξεις — Κεφάλαιο 1 — Τα θεσμικά όργανα — Τμήμα 5 — Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης — Άρθρο 267 (πρώην άρθρο 234 της ΣΕΚ) (ΕΕ C 202 της 7.6.2016, σ. 164)

ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ

Ενοποιημένη απόδοση της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση — Τίτλος III — Διατάξεις περί των θεσμικών οργάνων — Άρθρο 19 (ΕΕ C 202 της 7.6.2016, σ. 27)

Κανονισμός διαδικασίας του Δικαστηρίου (ΕΕ L 265 της 29.9.2012, σ. 1-42)

Τροποποίηση του κανονισμού διαδικασίας του Δικαστηρίου (ΕΕ L 173 της 26.6.2013, σ. 65)

τελευταία ενημέρωση 31.10.2017

Επάνω