Τρόφιμα που έχουν υποστεί επεξεργασία με ιοντίζουσα ακτινοβολία

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Πεδίο εφαρμογής

Η οδηγία δεν εφαρμόζεται:

• στα τρόφιμα που εκτίθενται σε ιοντίζουσα ακτινοβολία από συσκευές μέτρησης ή ελέγχου εντός καθορισμένων ορίων·
• στα τρόφιμα τα οποία παρασκευάζονται για ασθενείς που χρειάζονται διαιτολόγιο με αποστειρωμένες τροφές υπό ιατρική επίβλεψη.

Το παράρτημα της εκτελεστικής οδηγίας 1999/3/ΕΚ παρέχει έναν αρχικό κατάλογο τροφίμων που μπορεί να έχουν ακτινοβοληθεί, δηλαδή αποξηραμένα αρωματικά βότανα, καρυκεύματα και φυτικά αρτύματα.

Άδειες και εγκεκριμένες εγκαταστάσεις

Η ακτινοβόληση των τροφίμων μπορεί να πραγματοποιείται αποκλειστικά σε εγκαταστάσεις που είναι εγκεκριμένες από τις αρχές των χωρών της ΕΕ. Μετά την έγκριση των εγκαταστάσεων, οι χώρες της ΕΕ υποβάλλουν έναν κατάλογο αυτών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Επιτροπή δημοσιεύει τον κατάλογο εγκεκριμένων εγκαταστάσεων.

Η απόφαση 2002/840/ΕΚ επιτρέπει την ακτινοβόληση τροφίμων σε τρίτες χώρες και κατόπιν την εισαγωγή τους στην ΕΕ, εφόσον τηρούνται οι κανόνες της ΕΕ και εφόσον η ακτινοβόληση πραγματοποιείται σε μία από τις εγκεκριμένες εγκαταστάσεις που παρατίθενται στο παράρτημα της απόφασης.

Καταχώριση

Οι εγκαταστάσεις ακτινοβόλησης πρέπει να τηρούν αρχείο για κάθε πηγή ιοντίζουσας ακτινοβολίας, στο οποίο θα καταγράφονται συγκεκριμένες πληροφορίες (δηλαδή το είδος και η ποσότητα των ακτινοβολούμενων τροφίμων, παράμετροι ελέγχου της διαδικασίας ακτινοβόλησης κ.λπ.).

Αυτό το αρχείο πρέπει να φυλάσσεται για πέντε έτη. Οι λεπτομέρειες των κανόνων σχετικά με την τήρηση του μητρώου εγκρίνονται από την Επιτροπή, η οποία επικουρείται από τη μόνιμη επιτροπή φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών.

Αίτηση για τη διάθεση ακτινοβολημένων τροφίμων στην αγορά

Τα ακτινοβολημένα τρόφιμα μπορούν να διατεθούν στην αγορά της ΕΕ, μόνο εφόσον συμμορφώνονται με την οδηγία η οποία προβλέπει:

• τους όρους για την έγκριση της ακτινοβόλησης τροφίμων (τεχνολογική ανάγκη, όφελος για τον καταναλωτή κ.λπ.) και τους επιτρεπτούς στόχους (μείωση του κινδύνου ασθενειών, απαλλαγή των τροφίμων από επιβλαβείς οργανισμούς)·
• ότι τα τρόφιμα πρέπει να φυλάσσονται υπό τις δέουσες συνθήκες και η ακτινοβόληση δεν πρέπει να αντικαθιστά τα μέτρα υγιεινής·
• ότι η ακτινοβόληση μπορεί να συνδυαστεί με άλλη χημική επεξεργασία, αλλά μόνο εάν αυτή η επεξεργασία έχει διαφορετικούς στόχους·
• τις πηγές ιοντίζουσας ακτινοβολίας (ακτίνες γ, ακτίνες X και ηλεκτρόνια με ορισμένα χαρακτηριστικά)·
• τη δοσιμετρία (τον προσδιορισμό της συνολικής μέσης απορροφώμενης δόσης και των διαδικασιών για τη μέτρησή της). Η οδηγία προβλέπει επίσης ότι η μέγιστη δόση ακτινοβολίας για τα τρόφιμα μπορεί να χορηγείται τμηματικά.

Επισήμανση και συσκευασία

Η ένδειξη «ακτινοβοληµένο» ή «επεξεργασµένο µε ιοντίζουσα ακτινοβολία» πρέπει να αναγράφεται:

• στην επισήμανση ή τη συσκευασία·
• στα έγγραφα που συνοδεύουν τα ακτινοβολημένα τρόφιμα ή τα τρόφιμα που περιέχουν ακτινοβολημένα συστατικά.

Τα προϊόντα που προορίζονται για πώληση στους τελικούς καταναλωτές πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές.

Τα προϊόντα που δεν προορίζονται για πώληση στους τελικούς καταναλωτές πρέπει να φέρουν σήμανση που υποδεικνύει ότι έχουν ακτινοβοληθεί, καθώς και το όνομα και τη διεύθυνση της εγκατάστασης στην οποία πραγματοποιήθηκε η ακτινοβόληση.