Πρόληψη και διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών στην ΕΕ

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ:

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1174/2011 σχετικά με κατασταλτικά μέτρα για τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών στην ευρωζώνη

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΟΥΝ ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ;

• Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 περιγράφει λεπτομερώς τη διαδικασία εντοπισμού και διόρθωσης μακροοικονομικών ανισορροπιών. Ο εν λόγω κανονισμός εφαρμόζεται σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).
• Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1174/2011 θεσπίζει μηχανισμό λήψης εκτελεστικών μέτρων. Ο εν λόγω μηχανισμός καταλήγει σε οικονομικές κυρώσεις για τις χώρες της ζώνης του ευρώ που δεν συμμορφώνονται με τις συστάσεις που γίνονται στο πλαίσιο της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ) σε επίπεδο ΕΕ για την αποκατάσταση των υπερβολικών ανισορροπιών τους.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Η ΕΕ, παράλληλα με τη στενή παρακολούθηση των δημοσιονομικών πολιτικών των χωρών της ΕΕ, ελέγχει και τις εξελίξεις μακροχρηματοπιστωτικού χαρακτήρα* για τον εντοπισμό, την πρόληψη και τη διόρθωση δυνητικά ζημιογόνων μακροοικονομικών ανισορροπιών* και κινδύνων που θα μπορούσαν να αποτελέσουν εμπόδιο για την εύρυθμη λειτουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ).

Έκθεση μηχανισμού επαγρύπνησης

• Κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συντάσσει την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης (ΕΜΕ), η οποία αποτελεί το σημείο εκκίνησης του ετήσιου κύκλου της ΔΜΑ. Η ΕΜΕ βασίζεται στην οικονομική ανάγνωση των δεικτών ενός πίνακα αποτελεσμάτων, αλλά στηρίζεται και σε άλλες συναφείς οικονομικές και χρηματοπιστωτικές αναλύσεις. Η έκθεση αξιολογεί την κατάσταση των χωρών της ΕΕ προκειμένου να ανιχνεύσει εξελίξεις οι οποίες αντανακλούν ενδεχομένως πιθανές ανισορροπίες.
• Η Επιτροπή, με βάση την εν λόγω έκθεση, προσδιορίζει τις χώρες εκείνες της ΕΕ οι οποίες μπορεί να πλήττονται από μια ανισορροπία και για τις οποίες απαιτείται περαιτέρω ανάλυση. Το Συμβούλιο συζητά επί της έκθεσης και εκδίδει συμπεράσματα.

Εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις

Η Επιτροπή, για κάθε χώρα που προσδιορίζεται στην ΕΜΕ, διενεργεί μια εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Η εμπεριστατωμένη επισκόπηση καθορίζει εάν υφίστανται ανισορροπίες, αξιολογεί τη φύση τους και τη σοβαρότητά τους και υπογραμμίζει ζητήματα προσαρμογής και πολιτικές προκλήσεις. Ο κανονισμός επιτρέπει τρία πιθανά πορίσματα από μια εμπεριστατωμένη επισκόπηση:

• Η οικεία χώρα δεν πλήττεται από ανισορροπίες. Μια χώρα που βρίσκεται στην εν λόγω κατάσταση επανατοποθετείται υπό παρακολούθηση για μακροοικονομικές ανισορροπίες σε κάθε διαδοχικό κύκλο ΔΜΑ, συνεχίζοντας παράλληλα να υπόκειται σε πολυμερή εποπτεία στο πλαίσιο του «Ευρωπαϊκού Εξαμήνου».
• Η οικεία χώρα πλήττεται από ανισορροπία. Όταν συμβαίνει αυτό, το Συμβούλιο, ενεργώντας βάσει σύστασης της Επιτροπής, μπορεί να εκδώσει μια σειρά από ειδικές ανά χώρα συστάσεις προς την οικεία χώρα για τη θέσπιση προληπτικών μέτρων.
• Η οικεία χώρα πλήττεται από υπερβολική ανισορροπία.. Το Συμβούλιο, ενεργώντας βάσει σύστασης της Επιτροπής, μπορεί επίσης να εκδώσει μια σειρά από ειδικές ανά χώρα συστάσεις προς την οικεία χώρα. Σε περίπτωση υπερβολικών ανισορροπιών, το Συμβούλιο μπορεί να λάβει διορθωτικά μέτρα κατόπιν σύστασης της Επιτροπής. Τα διορθωτικά μέτρα παίρνουν τη μορφή μιας χωριστής διαδικασίας, δηλαδή της διαδικασίας υπερβολικών ανισορροπιών (ΔΥΑ).

Οι εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις εξετάζουν τις διάφορες τάσεις στις οικονομίες των χωρών της ΕΕ, ιδίως εξελίξεις που αφορούν εξωτερικές ανισορροπίες (όπως οι εξωτερικοί λογαριασμοί, οι αλλαγές στο μερίδιο εξαγωγών και οι καθαρές επενδύσεις) και εσωτερικές ανισορροπίες (όπως η το δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, οι τιμές των κατοικιών, οι πιστωτικές ροές και το ποσοστό ανεργίας).

Τα αποτελέσματα των εμπεριστατωμένων επισκοπήσεων λαμβάνονται υπόψη από την Επιτροπή και το Συμβούλιο, που εκδίδουν ειδικές ανά χώρα συστάσεις στο πλαίσιο του «Ευρωπαϊκού Εξαμήνου» κάθε άνοιξη.

Διαδικασία υπερβολικών ανισορροπιών

• Το Συμβούλιο, κατόπιν σύστασης της Επιτροπής, μπορεί να κινήσει τη ΔΥΑ για μια χώρα της ΕΕ με υπερβολικές ανισορροπίες. Το Συμβούλιο εκδίδει σειρά συστάσεων πολιτικής που πρέπει να ακολουθούνται και ορίζει προθεσμία υποβολής σχεδίου διορθωτικής δράσης για την οικεία χώρα της ΕΕ.
• Εάν τα μέτρα και το χρονοδιάγραμμα που προταθούν από τις χώρες της ΕΕ είναι ικανοποιητικά, εγκρίνονται μέσω συστάσεως του Συμβουλίου, το οποίο ορίζει χρονοδιάγραμμα παρακολούθησης.
• Εάν το σχέδιο που υποβληθεί θεωρηθεί ανεπαρκές, το Συμβούλιο εκδίδει σύσταση στην οποία καλεί τη χώρα να παρουσιάσει ένα νέο σχέδιο διορθωτικής δράσης εντός δύο μηνών.
• Η Επιτροπή παρακολουθεί τη σύσταση. Η εν λόγω παρακολούθηση βασίζεται τόσο σε τακτικές εκθέσεις προόδου που υποβάλλονται από τη χώρα όσο και στα αποτελέσματα των αποστολών παρακολούθησης. Με βάση την έκθεση της Επιτροπής, το Συμβούλιο αξιολογεί, στη συνέχεια, τα μέτρα εφαρμογής.
• Το διορθωτικό σκέλος μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή οποιαδήποτε στιγμή για χώρα της ΕΕ στην οποία έχουν εντοπιστεί υπερβολικές ανισορροπίες.

Κυρώσεις και πρόστιμα σύμφωνα με τη διαδικασία υπερβολικών ανισορροπιών

• Οι χώρες της ζώνης του ευρώ ενδέχεται να υπόκεινται σε οικονομικές κυρώσεις όταν υποβάλλουν ανεπαρκή σχέδια διορθωτικής δράσης κατ' επανάληψη ή σε περίπτωση αδυναμίας λήψης διορθωτικών μέτρων. Σε περίπτωση λήψης ανεπαρκών διορθωτικών μέτρων, το Συμβούλιο μπορεί να επιβάλει τοκοφόρα κατάθεση στη χώρα. Εάν η χώρα εξακολουθεί να μην εφαρμόζει διορθωτικά μέτρα, η εν λόγω κατάθεση μπορεί να μετατραπεί σε πρόστιμο. Η τοκοφόρα κατάθεση ή το πρόστιμο ανέρχεται στο 0,1 % του ΑΕΠ της χώρας κατά το προηγούμενο έτος.
• Οι εν λόγω κυρώσεις επιβάλλονται για επανειλημμένη παράλειψη, και όχι για τις ίδιες τις ανισορροπίες. Οι κυρώσεις θεωρείται ότι έχουν εγκριθεί εκτός εάν αντιταχθεί μια ειδική πλειοψηφία των χωρών της ζώνης του ευρώ.
• Η μη συμμόρφωση με τη ΔΥΑ μπορεί να οδηγήσει στην αναστολή των Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων της ΕΕ (ΕΔΕΤ), ανεξάρτητα από τη συμμετοχή της χώρας στη ζώνη του ευρώ.

Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2016

Οι εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις δημοσιεύτηκαν στις 26 Φεβρουαρίου 2016 και ενσωματώθηκαν στις ανά χώρα εκθέσεις της Επιτροπής. Τα αποτελέσματα των εμπεριστατωμένων επισκοπήσεων συνοψίζονται σε μία ανακοίνωση της Επιτροπής.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ;

Εφαρμόζονται από τις 13 Δεκεμβρίου 2011.

ΠΛΑΙΣΙΟ

Το «εξάπτυχο», το οποίο τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2011, θέσπισε σύστημα εποπτείας της οικονομικής πολιτικής για την πρόληψη και τη διόρθωση μακροοικονομικών ανισορροπιών εντός της ΕΕ. Η εν λόγω εποπτεία αποτελεί μέρος του «Ευρωπαϊκού Εξαμήνου» για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών.

Για περισσότερες πληροφορίες, δείτε:

• διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών στον δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής;
• ανακοινωθέν τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: παρουσίαση της οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ;
• Ευρωπαϊκό εξάμηνο 2016: η Επιτροπή δημοσιεύει τις εκθέσεις ανά χώρα - ανακοινωθέν τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

* ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

ΚΥΡΙΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1174/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με κατασταλτικά μέτρα για τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών στην ευρωζώνη (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 8–11)

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25–32)

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Ευρωομάδα — Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2016: αξιολόγηση της προόδου όσον αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, την πρόληψη και τη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών και αποτελέσματα των εμπεριστατωμένων επισκοπήσεων βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 [COM(2016) 095 final/2 της 7.4.2016]

τελευταία ενημέρωση 30.08.2016